Risale-i Nur — Basa Sunda

Lem'a Kadua Puluh Dua

Kilatan-Kilatan Cahya · Basa Sunda

Dina bagian ieu

Lem'a Kadua Puluh Dua

ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ Ka gubernur Isparta nu adil, pangadilanna sareng pulisina, abdi ngadugikeun risalah alit abdi nu kacida rahasiana ieu, nu ditulis dua puluh dua taun kapengker nalika di kacamatan Barla, Isparta, khusus kanggo dulur-dulur abdi nu pangcaketna, panghususna sareng ihlas, margi éta némbongkeun patalina sareng rahayat tur pamaréntah Isparta. Upami dianggap merenah, nyerat sababaraha naskah ku mesin tik, boh ku aksara anyar atanapi lami, sangkan nu salami dua puluh lima tilu puluh taun milarian rusiah abdi sareng ngintip ogé ngartos yén urang henteu ngagaduhan rusiah nu disumputkeun. Sareng rusiah urang nu pangdisumputkeunana nyaéta risalah ieu; sing kauninga!

Said Nursî

İşarat-ı Selâse

Tadina Pasualan Katilu dina Nota Katujuh Belas Lem'a Katujuh Belas, nanging lantaran sengit sareng jembarna patarosan-patarosanna, sareng kuat tur caangna waleran-waleranna, asup kana Lemaat salaku Lem'a Kadua Puluh Dua dina Mektup Katilu Puluh Hiji. Lem'alar kedah maparin tempat kanggo Lem'a ieu. Rahasia, khusus kanggo dulur-dulur urang nu panghususna, ihlas tur satia. ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻭَﻣَﻦْ ﻳَﺘَﻮَﻛَّﻞْ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻓَﻬُﻮَ ﺣَﺴْﺒُﻪُ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﺑَﺎﻟِﻎُ ﺍَﻣْﺮِﻩ۪ ﻗَﺪْ ﺟَﻌَﻞَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻟِﻜُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻗَﺪْﺭًﺍ Pasualan ieu tilu isyarat.

ISYARAT KAHIJI

Hiji patarosan nu penting patali sareng diri abdi sareng Risale-i Nur. ~Ku seueur jalma disarioskeun yén:

Padahal anjeun henteu campur kana dunya jalma-jalma nu ngudag dunya, naha dina unggal kasempetan aranjeunna campur kana aherat anjeun? Padahal hukum pamaréntah mana waé henteu campur ka jalma-jalma nu ninggalkeun dunya sareng nu nyingkur? ~Waleran:

Waleran Said Anyar kana patarosan ieu nyaéta cicing. Said Anyar nyarios, "Papasten Ilahi kedah maparin waleran abdi." Nanging akal Said Lami, nu ku kapaksa diinjeum samentawis, nyarios: nu bakal ngawaler patarosan ieu nyaéta pamaréntah propinsi Isparta sareng rahayat propinsi ieu. Margi pamaréntah ieu sareng rahayat ieu leuwih patali pisan tibatan abdi sareng harti nu aya di handapeun patarosan ieu. Ku margi hiji pamaréntah nu ngagaduhan rébuan jalma sareng hiji rahayat nu ngagaduhan ratusan rébu jalma kedah mikir sareng ngabéla gaganti abdi, naha abdi kedah nyarios sareng nu nuduh teras ngabéla tanpa diperyogikeun? Margi salapan taun abdi parantos di propinsi ieu, beuki lami beuki malikeun tonggong tina dunya maranéhna. Henteu aya kaayaan abdi nu tetep disumputkeun. Malah risalah-risalah abdi nu pangrahasiana sareng pangpribadina ogé parantos asup kana leungeun pamaréntah sareng sababaraha anggota parlemén. Upami abdi ngagaduhan kaayaan campur kana dunya, usaha atanapi pamikiran ngaganggu nu bakal ngajantenkeun jalma-jalma nu ngudag dunya panik sareng hariwang, sanajan pamaréntah di propinsi sareng kabupatén-kabupatén ieu salapan taun parantos taliti sareng nyaliksik, sareng abdi ogé tanpa sieun ngajelaskeun rusiah abdi ka nu sumping ka abdi, pamaréntah tetep cicing ka abdi, henteu ngaganggu. Upami aya kalepatan abdi nu bakal ngarugikeun kabagjaan sareng mangsa payun rahayat sareng lemah cai, ti salapan taun kapengker éta ngajantenkeun aranjeunna tanggung jawab, ti gubernur dugi ka komandan pos désa. Pikeun nyalametkeun dirina tina tanggung jawab, ngalawan nu ngageungkeun perkara abdi nu sakedik janten ageung pisan, aranjeunna kedah ngajantenkeun perkara ageung pisan éta sakedik, ngabéla abdi. Ku kituna abdi nyanggakeun waleran patarosan ieu ka aranjeunna. Nanging rahayat propinsi ieu sacara umum kedah ngabéla abdi leuwih tibatan abdi sorangan lantaran kieu: salami salapan taun ieu, urang parantos damel ku ratusan risalah nu némbongkeun pangaruhna sacara nyata sareng lahir kana hirup langgeng, kakuatan iman sareng kabagjaan hirup rahayat ieu, nu mangrupikeun dulur, sobat tur diberkahan; henteu aya ribut atanapi rugi nu sumping ka saha waé lantaran risalah-risalah éta, henteu aya rembesan pulitik atanapi dunya nu ngandung niat goréng; sareng sadaya puji kagungan Alloh, propinsi Isparta ieu, ku Risale-i Nur, parantos ngahontal tingkatan nu diberkahan tina jihat kakuatan iman sareng pageuh agama, sapertos berkah Şam-ı Şerif jaman baheula sareng berkah Masjid Al-Azhar di Mesir, madrasah umum dunya Islam; di propinsi ieu kakuatan iman ngawasa teu paduli sareng sumanget ibadah ngawasa hirup nurutkeun nikmat nu goréng. Margi Risale-i Nur parantos maparin ka propinsi ieu hiji kaunggulan taat agama di luhureun sadaya propinsi, tangtos sadaya jalma di propinsi ieu, malah upami dianggap aya nu henteu ngagem agama ogé, kedah ngabéla abdi sareng Risale-i Nur. Dina hak-hak aranjeunna nu penting pisan pikeun ngabéla éta, hak abdi nu sakedik tur henteu penting, abdi nu sapertos parantos ngalengkepan tugasna, sareng sadaya puji kagungan Alloh, rébuan murid parantos sareng nuju damel gaganti jalma lemah sapertos abdi, henteu ngadorong abdi pikeun ngabéla diri. Hiji jalma nu ngagaduhan rébuan wakil perkara sakitu, henteu ngabéla perkarana ku dirina sorangan.

ISYARAT KADUA

Hiji waleran kana patarosan anu sipatna ngiritik. ~Jalma-jalma nu ngudag dunya nyarios yén:

Naha anjeun henteu resep ka urang? Anjeun cicing, henteu kantos nyuhunkeun sanajan sakali? Anjeun kukulutus kalayan sengit ka urang, nyarios, "Aranjeun nganiaya abdi!" Padahal urang ngagaduhan hiji prinsip, ngagaduhan kaidah-kaidah husus salaku tuntutan abad ieu. Anjeun henteu nampi éta dilarapkeun ka diri anjeun. Nu ngalaksanakeun hukum henteu zalim, nu henteu nampi téh ngalawan. Di antarana: dina abad kabébasan ieu sareng jaman républik-républik nu kakara urang mimitian, kaidah ngaleungitkeun ngawasaan sareng maksa ku dasar sarua parantos janten sapertos hukum dasar urang; nanging tina kaayaan lahir anjeun sareng cariosan hirup anjeun baheula kahartos yén, sakapeung ku wangun guru agama, sakapeung ku wangun jalma zuhud, anjeun usaha kénging simpati umum, narik perhatosan kana diri anjeun, sareng ngahontal hiji kakuatan sareng kalungguhan masarakat di luar pangaruh pamaréntah. Kaayaan ieu tiasa katingal pikaresepeun dina pangawasaan nu sawenang-wenang ku kaum borjuis —dina istilah ayeuna. Nanging lantaran kaidah sosialisme pinuh sareng Bolshevisme, nu témbong ku hudang sareng unggulna lapisan rahayat urang, leuwih mangpaat pikeun urang, urang parantos nampi kaidah-kaidah sosialisme éta; kaayaan anjeun ngabeuratkeun urang, ngalawan prinsip urang. Ku kituna anjeun henteu ngagaduhan hak kukulutus sareng henteu resep kana kasusah nu ku urang dipaparin ka anjeun? ~Waleran:

Nu muka hiji jalan dina hirup masarakat manusa, upami henteu lumampah luyu sareng hukum fitrah dina jagat, henteu tiasa hasil dina pagawéan kasaéan sareng kamajuan. Sadaya lampahna diitung salaku kajahatan sareng karuksakan. Ku margi aya kawajiban ngaluyukeun lampah kana hukum fitrah; tangtos hukum sarua mutlak tiasa dilarapkeun ku ngarobah fitrah manusa sareng ngaleungitkeun hikmah dasar dina panyiptaan umat manusa. Leres, abdi tina turunan sareng cara hirup kaasup lapisan rahayat biasa. Tina pamadegan sareng pamikiran, abdi kaasup nu nampi jalan "sarua hak". Ku welas sareng rusiah adil nu sumping tina Islam, abdi ti baheula kaasup nu damel ngalawan kasawenangan sareng pangawasaan lapisan husus nu disebat borjuis. Ku kituna, ku sadaya kakuatan abdi, abdi ngabéla adil nu sampurna, ngalawan zalim sareng maksa, ngawasaan sareng kasawenangan. Nanging fitrah sareng rusiah hikmah umat manusa ngalawan hukum sarua mutlak. Margi Gusti Fâthir Nu Hakîm, pikeun némbongkeun kudrat sareng hikmah-Na nu sampurna, ngaluarkeun seueur hasil tina perkara nu sakedik, nyeratkeun seueur buku dina hiji kaca, sareng sakumaha ngalaksanakeun seueur tugas ku hiji perkara, ku umat manusa ogé Mantenna ngalaksanakeun tugas rébuan rupa. Tina rusiah nu ageung éta, Gusti Alloh nyiptakeun rupa manusa dina fitrah nu bakal ngahasilkeun tangkal rébuan rupa sareng némbongkeun lapisan sakadar rébuan rupa sato nu sanés. Kakuatan, latifah sareng indrana henteu ditetepkeun watesna sapertos sato séjén; Mantenna ngantepkeun bébas sareng maparin kamampuh pikeun ngumbara dina kalungguhan nu teu aya watesna. Margi sanajan hiji rupa, janten sapertos rébuan rupa, ku kituna manusa janten sapertos khalifah bumi, hasil jagat sareng sultan mahluk hirup. Inti pangwangun sareng pér panggerak nu pangpentingna dina rupa-rupana umat manusa nyaéta silih paheula sareng kautamaan anu mibanda iman sajati. Ngaleungitkeun kautamaan tiasa ku ngarobah hakékat manusa, mareuman akal, maéhan manah sareng ngancurkeun roh. Leres, cariosan nu sampurna ieu pantes ditamparkeun kana beungeut kejem abad ieu, nu mawa kasawenangan nu pikasieuneun dina tirai kabébasan ieu, nanging parantos ku cara lepat diayunkeun kana beungeut hiji jalma nu penting pisan, nu henteu pantes nampi tamparan éta: Kumaha tiasa ku zalim sareng tirani ngaleungitkeun kabébasan

Usahakeun, upami anjeun mampuh, cabut daya ngartos tina umat manusa.

Gaganti cariosan éta, pikeun ditamparkeun kana beungeut abad ieu, abdi ogé nyarios: Kumaha tiasa ku zalim sareng tirani ngaleungitkeun hakékat

Usahakeun, upami anjeun mampuh, cabut manah tina umat manusa.

Atanapi: Kumaha tiasa ku zalim sareng tirani ngaleungitkeun kautamaan

Usahakeun, upami anjeun mampuh, cabut nurani tina umat manusa.

Leres, sakumaha kautamaan nu gaduh iman henteu janten jalan ngawasaan, éta ogé henteu tiasa janten sabab kasawenangan. Ngawasaan sareng maksa téh henteu gaduh kautamaan. Utamina watek nu pangpentingna jalma-jalma nu gaduh kautamaan nyaéta campur kana hirup masarakat manusa ku kalemahan, kabutuhan sareng handap asor. Sadaya puji kagungan Alloh, hirup urang parantos sareng nuju lumampah dina watek ieu. Abdi henteu ngaku kalayan reueus yén dina diri abdi aya kautamaan. Nanging kalayan nyarioskeun ni'mat Ilahi, ku niat sukur, abdi nyarios yén: Gusti Alloh, ku paparin sareng sipat béréhan-Na, parantos maparin kautamaan pikeun ngulik sareng ngartos élmu iman sareng Al-Qur'an. Salami hirup abdi, sadaya puji kagungan Alloh, ku pitulung Ilahi, abdi nyéépkeun paparin Ilahi ieu kanggo mangpaat sareng kabagjaan umat Islam ieu; sakumaha éta henteu kantos janten jalan ngawasaan sareng maksa, simpati jalma réa sareng ditampi kalawan saé ku jalma, nu dipikahayang ku kalolobaan jalma nu lalawora, ogé ku hiji rusiah nu penting mangrupakeun perkara nu ku abdi dipikangewa; abdi nyingkah ti éta. Margi parantos nyia-nyiakeun dua puluh taun hirup abdi baheula, abdi ningali éta ngabahayakeun abdi. Nanging abdi nganggap éta tanda aranjeunna resep kana Risale-i Nur, ku kituna abdi henteu ngajantenkeun aranjeunna henteu resep. Hé jalma-jalma nu ngudag dunya! Padahal abdi henteu kantos campur kana dunya aranjeun, henteu ngagaduhan patalian dina jihat mana waé sareng prinsip-prinsip aranjeun, sareng ku kasaksian hirup salapan taun dina tawanan ieu, abdi henteu ngagaduhan niat sareng kahoyong campur deui kana dunya, ku hukum naon aranjeun ngalaksanakeun pangawasan sareng tekenan sakitu ka abdi, saolah-olah abdi hiji jalma nu maksa baheula, salawasna ngantosan kasempetan, sareng mawa pamikiran kasawenangan sareng ngawasaan? Kanggo mangpaat naon? Padahal di dunya henteu aya pamaréntah nu ngidinan perlakuan nu di luhureun hukum sareng henteu ditarima ku hiji pribadi ogé; kana perlakuan goréng sakitu nu dilakukeun ka abdi, sanés ngan abdi henteu resep, nanging upami uninga, umat manusa moal resep, malah jagat henteu resep!..

ISYARAT KATILU

Hiji patarosan nu ngandung sasar pikir sareng sapertos jalma gélo. ~Sababaraha nu nyepeng kakawasaan nyarios yén:

Ku margi anjeun cicing di nagri ieu, kedahna tumut kana hukum-hukum républik nagri ieu, naha anjeun ngaleupaskeun diri tina hukum-hukum éta dina tirai nyingkur? Di antarana: dina hukum pamaréntah ayeuna, ngagantelkeun hiji kaunggulan sareng kautamaan ka diri di luar tugas, teras ku éta ngawasaan sabagian rahayat sareng ngalaksanakeun pangaruh, ngalawan hiji kaidah républik nu ngandelkeun dasar sarua. Naha anjeun, padahal teu gaduh tugas, ngajantenkeun leungeun anjeun dicium? Anjeun nyandak sikep némbongkeun diri sangkan rahayat ngadangu anjeun? ~Waleran:

Nu ngalaksanakeun hukum tiasa ngalaksanakeun ka batur sanggeus heula ngalaksanakeun ka dirina sorangan. Ku ngalaksanakeun ka batur hiji kaidah nu henteu dilarapkeun ka diri aranjeun, sateuacan saha waé, aranjeun sorangan ngaruksak sareng ngalawan kaidah sareng hukum aranjeun. Margi aranjeun hoyong hukum sarua mutlak ieu dilarapkeun ka abdi. Abdi ogé nyarios: iraha hiji prajurit naék kana kalungguhan masarakat hiji marsekal, miluan kahormatan sareng simpati nu ku rahayat ditémbongkeun ka marsekal éta, kénging simpati sareng kahormatan sapertos anjeunna; atanapi marsekal éta janten biasa sapertos prajurit éta, nyandak kaayaan prajurit nu teu nyorot éta, sareng marsekal éta henteu gaduh pentingna di luar tugas; ogé upami kapala staf nu pangpinterna, nu janten sabab hiji tentara meunang, sami sareng prajurit nu pangbodona dina simpati umum, kahormatan sareng kanyaah; harita ku hukum sarua aranjeun ieu, aranjeun tiasa nyarios ka abdi sapertos kieu: "Ulah nyebat diri anjeun guru agama! Ulah nampi kahormatan! Tampik kautamaan anjeun! Ladenan palayan anjeun! Jadi réréncangan para pangemis!" ~Upami aranjeun nyarios:

Kahormatan, kalungguhan sareng simpati ieu khusus nalika nuju ngalaksanakeun tugas sareng husus kanggo nu gaduh tugas. Anjeun jalma nu teu gaduh tugas, henteu tiasa nampi kahormatan rahayat sapertos nu gaduh tugas! ~Waleran:

Upami manusa ngan hiji awak, sareng manusa tetep di dunya salawasna tanpa maot, lawang kubur katutup sareng maot dipaéhan, harita upami tugas ngan husus kanggo prajurit sareng pagawé pamaréntahan, dina cariosan aranjeun ogé bakal aya hartina. Nanging ku margi manusa henteu ngan hiji awak. Pikeun nyoco awak, manah, létah, akal sareng uteuk henteu dicabut teras didahar ku awak éta, henteu diancurkeun. Éta ogé peryogi dipiara. Sareng ku margi lawang kubur henteu katutup, sareng ku margi hariwang kana mangsa payun di sabrang kubur nyaéta pasualan nu pangpentingna unggal pribadi. Tangtos tugas-tugas nu ngandelkeun tumut sareng kahormatan rahayat henteu ngan kawates kana tugas masarakat, pulitik sareng militér nu patali sareng hirup dunya rahayat. Leres, sakumaha maparin surat ka nu ngalalana kanggo lalampahan téh hiji tugas, ka nu ngalalana ka arah langgeng ogé maparin boh surat boh cahya dina jalan nu poék éta téh hiji tugas nu henteu aya tugas sanés nu sakitu pentingna. Nampik tugas sapertos kitu tiasa ku nampik maot sareng nganggap bohong tur nampik kasaksian tilu puluh rébu saksi nu unggal dinten nandatangan sareng ngabenerkeun pamadegan ﺍَﻟْﻤَﻮْﺕُ ﺣَﻖٌّ ku cap layonna. Ku margi aya tugas-tugas maknawi nu ngandelkeun kabutuhan maknawi nu teu tiasa ditinggalkeun. Sareng nu pangpentingna dina tugas-tugas éta nyaéta iman, pangajaran sareng nguatkeun iman, nu mangrupikeun lambar paspor kanggo lalampahan dina jalan nu langgeng, lampu saku manah dina alam barzah nu poék, sareng konci kabagjaan langgeng. Tangtos ahli makrifat nu ngalaksanakeun tugas éta moal nganggap ni'mat Ilahi sareng kautamaan iman nu dipaparin ka dirina henteu aya ajénna, ku cara henteu sukur kana ni'mat, teras murag kana kalungguhan jalma-jalma nu hirup dina nikmat goréng sareng fasik. Moal ngotoran dirina ku bid'ah sareng lampah goréng jalma-jalma nu handap! Nyingkur nu henteu ku aranjeun dipikaresep sareng dianggap henteu sarua ieu, kanggo ieu. Sareng hakékat ieu, abdi henteu nyarios ka jalma-jalma adigung sapertos aranjeun, nu ngaganggu abdi ku nyiksa, nu dina ananiyah sareng ngaruksak hukum sarua ieu parantos maju dugi ka darajat fir'aun. Margi handap asor ka nu adigung dianggap ngahina diri, ku kituna henteu kedah handap asor. Nanging abdi nyarios ka golongan nu adil sareng handap asor tur leres: sadaya puji kagungan Alloh, abdi terang kakurangan sareng lemah abdi sorangan. Jangankan hoyong hiji kalungguhan kahormatan dina urang Muslim kalayan adigung, abdi salawasna ningali kakurangan abdi nu teu aya watesna sareng henteu aya ajénna diri abdi, mendakan panglipur ku istighfar, henteu neda kahormatan ti rahayat, nanging neda doa. Abdi ogé nyangka sadaya réréncangan abdi uninga jalan abdi ieu. Ngan kieu: nalika khidmah Al-Qur'an Al-Hakîm sareng nalika pangajaran hakékat iman, demi hakékat-hakékat éta sareng kahormatan Al-Qur'an, abdi miara harga diri sareng wibawa élmu nu diperyogikeun ku kalungguhan éta dina waktos pangajaran; supados henteu nungkulkeun sirah ka jalma-jalma nu sasar, abdi samentawis nyandak sikep nu gaduh harga diri éta. Abdi nyangka hukum-hukum jalma-jalma nu ngudag dunya henteu ngagaduhan kawenangan pikeun ngalawan titik-titik ieu! ~Hiji cara perlakuan nu matak héran:

Kauninga yén di unggal tempat ahli atikan nangtoskeun tina jihat makrifat sareng élmu. Di mana sareng dina saha waé ningali makrifat sareng élmu, lantaran widangna anjeunna miara sosobatan sareng kahormatan ka éta jalma. Malah upami hiji profesor pamaréntah nu mumusuhan sumping ka nagri ieu, ahli atikan ngadatangan anjeunna sareng ngahormat ka anjeunna lantaran ngahormat élmu sareng makrifatna. Nanging, nalika déwan élmu Inggris nu pangluhurna nyuhunkeun waleran kana genep patarosan nu ditaroskeun ka Meşihat-ı İslâmiye dina genep ratus kecap, hiji ahli makrifat nu katarajang teu dihormat ku atikan di dieu maparin waleran nu kénging pangajén kana genep patarosan éta dina genep kecap; ku élmu sareng makrifat nu sajati ngalawan sareng ngéléhkeun kaidah-kaidah bangsa asing nu pangpentingna sareng kaidah-kaidah para ahli hikmah nu pangdasarna; ku ngandelkeun kakuatan makrifat sareng élmu nu dicandak tina Al-Qur'an, nantang para filsuf Éropa; genep sasih sateuacan kabébasan, di Istanbul ngondang boh ulama boh jalma sakola kana padungdengan, tanpa naroskeun patarosan nyalira, maparin waleran nu leres kana patarosan-patarosan maranéhna tanpa kakurangan {(Catetan handap): Said Anyar nyarios yén: abdi henteu miluan cariosan nu ku Said Lami dina tingkatan ieu disarioskeun kalayan reueus. Margi dina risalah ieu abdi maparin cariosan ka anjeunna, abdi henteu tiasa ngeureunkeun anjeunna. Abdi cicing sangkan anjeunna rada némbongkeun ananiyahna ngalawan nu gaduh ananiyah.}; ngahususkeun sadaya hirupna kanggo kabagjaan rahayat ieu, nyebarkeun ratusan risalah dina basa Turki, basa rahayat éta, pikeun nyaanganana; ka hiji ahli makrifat nu sami warga, sami agama, sobat sareng dulur sapertos kitu, nu pangseueur maparin kasusah, miara mumusuhan, malah henteu ngahormat, nyaéta sababaraha jalma nu kaasup Dinas Atikan sareng sakedik guru agama resmi. Tah, hayu, naon nu bakal anjeun nyarios ka kaayaan ieu? Peradaban? Mikanyaah atikan? Mikanyaah lemah cai? Mikanyaah bangsa? Mikanyaah républik? Henteu pisan! Henteu pisan! Teu aya, henteu aya hiji ogé. Nanging hiji papasten Ilahi; papasten Ilahi éta némbongkeun mumusuhan ti tempat nu ku ahli makrifat éta dipiharep sosobatan, sangkan ku kahormatan élmuna henteu asup kana riya sareng anjeunna ngahontal ihlas.

PANUTUP

Hiji serangan nu pikeun abdi matak héran sareng jadi jalan sukur: jalma-jalma nu ngudag dunya nu ananiyahna luar biasa ieu sakitu pekana dina urusan ananiyah, dugi ka upami kalayan kasadaran, éta bakal hiji perlakuan darajat karomah atanapi darajat jenius nu ageung. Perlakuan éta kieu: saolah-olah ku timbangan peka ananiyahna, aranjeunna ngaraos saeutik sikep ananiyah nu riya dina diri abdi, nu henteu dirasakeun ku nafsu sareng akal abdi sorangan; aranjeunna ngalawan kalawan sengit ananiyah abdi nu henteu ku abdi dirasakeun. Dina dalapan salapan taun ieu, abdi ngagaduhan pangalaman dalapan salapan kali: sanggeus perlakuan zalim maranéhna ka abdi, abdi mikiran papasten Ilahi, "Naha Mantenna ngajantenkeun aranjeunna ngaganggu abdi?", teras milarian tipu daya nafsu abdi. Unggal waktos abdi ngartos yén, boh tanpa kasadaran nafsu abdi condong ku fitrah kana ananiyah, atanapi ngahaja nipu abdi. Harita abdi nyarios yén papasten Ilahi parantos adil ka abdi dina zalimna jalma-jalma zalim éta. Di antarana: dina usum panas ieu, réréncangan abdi ngajantenkeun abdi naék kuda nu saé. Abdi angkat ka hiji tempat piknik. Tanpa kasadaran, kahoyong ngaraos resep bari némbongkeun diri hudang dina nafsu abdi; jalma-jalma nu ngudag dunya ngalawan kahoyong abdi éta kalayan sengit sakitu, dugi ka sanés ngan kahoyong nu disumputkeun éta, malah seueur napsu resep abdi diputus. Malah di antarana, ayeuna sanggeus Romadon, sanggeus hiji imam jaman baheula nu kacida ageung tur sucina maparin simpati ka urang ku karomah gaibna, di tengah takwa sareng ihlas dulur-dulur abdi sareng kahormatan tur sangkaan hadé para nu ngadatangan, tanpa abdi terang, nafsu abdi hoyong nyandak sikep ananiyah nu riya dina tirai reueus, saolah-olah sukur. Ujug-ujug jalma-jalma nu ngudag dunya ieu, ku peka nu teu aya watesna, malah ku cara nu tiasa ngaraos zarah-zarah riya, ujug-ujug ngaganggu abdi. Abdi sukur ka Gusti Alloh yén zalim maranéhna janten hiji jalan ihlas pikeun abdi. ﺭَﺏِّ ﺍَﻋُﻮﺫُ ﺑِﻚَ ﻣِﻦْ ﻫَﻤَﺰَﺍﺕِ ﺍﻟﺸَّﻴَﺎﻃ۪ﻴﻦِ ٭ ﻭَﺍَﻋُﻮﺫُ ﺑِﻚَ ﺭَﺏِّ ﺍَﻥْ ﻳَﺤْﻀُﺮُﻭﻥِ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﻳَﺎ ﺣَﺎﻓِﻆُ ﻳَﺎ ﺣَﻔ۪ﻴﻆُ ﻳَﺎ ﺧَﻴْﺮَ ﺍﻟْﺤَﺎﻓِﻈ۪ﻴﻦَ ﺍِﺣْﻔَﻈْﻨ۪ﻰ ﻭَ ﺍﺣْﻔَﻆْ ﺭُﻓَﻘَﺎﺋ۪ﻰ ﻣِﻦْ ﺷَﺮِّ ﺍﻟﻨَّﻔْﺲِ ﻭَ ﺍﻟﺸَّﻴْﻄَﺎﻥِ ﻭَ ﻣِﻦْ ﺷَﺮِّ ﺍﻟْﺠِﻦِّ ﻭَ الْاِنْسَانِ ﻭَ ﻣِﻦْ ﺷَﺮِّ ﺍَﻫْﻞِ الضَّلَالَةِ ﻭَ ﺍَﻫْﻞِ ﺍﻟﻄُّﻐْﻴَﺎﻥِ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ