MAKSUD KADUA
[Ngeunaan robihna zarah-zarah]
Bakal nunjukkeun hiji zarah ti khazanah ayat ieu.
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻭَﻗَﺎﻝَ ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﻛَﻔَﺮُﻭﺍ لَا ﺗَﺎْﺗ۪ﻴﻨَﺎ ﺍﻟﺴَّﺎﻋَﺔُ ﻗُﻞْ ﺑَﻠٰﻰ ﻭَ ﺭَﺑّ۪ﻰ ﻟَﺘَﺎْﺗِﻴَﻨَّﻜُﻢْ ﻋَﺎﻟِﻢِ ﺍﻟْﻐَﻴْﺐِ لَا ﻳَﻌْﺰُﺏُ ﻋَﻨْﻪُ ﻣِﺜْﻘَﺎﻝُ ﺫَﺭَّﺓٍ ﻓِﻰ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَلَا ﻓِﻰ الْاَرْضِ وَلَا ﺍَﺻْﻐَﺮُ ﻣِﻦْ ﺫٰﻟِﻚَ وَلَٓا ﺍَﻛْﺒَﺮُ اِلَّا ﻓ۪ﻰ ﻛِﺘَﺎﺏٍ ﻣُﺒ۪ﻴﻦٍ [Ti khazanah ayat ieu anu kacida ageungna, maksud ieu némbongkeun hiji permata saukuran hiji zarah, nyaéta permata anu aya dina kotak zarah, sarta nyarios sakedik ngeunaan gerak sareng pancén zarah. Maksud ieu diwangun ku hiji bubuka sareng tilu pokok.]
BUBUKA
Robihna zarah-zarah nyaéta geter sareng gerak kalam kakawasaan Gusti Naqqâsy Azali nalika nyerat ayat-ayat ciptaan dina kitab alam raya. Éta henteu kaulinan kabeneran sareng gerak anu pacampur tanpa harti, sakumaha sangkaan kaum materialis sareng kaum naturalis. Sabab, sapertos sakabéh mahluk, zarah-zarah sareng unggal zarah nyarios "Bismillah" nalika mimiti gerak. Sabab, éta ngangkat beban anu henteu aya tungtungna, saluareun kakuatanana; sapertos hiji siki saukuran siki gandum anu nanggung beban tangkal pinus ageung dina taktakna... Kitu deui, nalika pancénna réngsé, éta nyarios "Alhamdulillah". Sabab, ku némbongkeun kaéndahan seni anu pinuh hikmah sareng kaéndahan ukiran anu mangpaat, anu matak sadaya akal héran, éta némbongkeun hiji karya sarupa kasidah pujian ngeunaan puji-pujian ka Gusti Shâni' Dzul-Jalâl. Contona, perhatoskeun dalima sareng jagong. Leres, robihna zarah-zarah {(Catetan handap): Ieu catetan handap tina kalimah panjang dina Maksud Kadua ngeunaan harti robihna zarah-zarah. Dina Al-Qur'an Al-Hakîm, Imam Mubin sareng Kitab Mubin disebatkeun sababaraha kali dina sababaraha tempat. Ahli tafsir nyarios "Duanana hiji", sawaréh nyarios "Duanana béda". Katerangan aranjeunna ngeunaan hakékat duanana rupa-rupa. Ringkesna, aranjeunna nyarios "Éta sebutan élmu Alloh". Nanging, ku feyz Al-Qur'an, sim kuring ngagaduhan kayakinan kieu: Imam Mubin nyaéta hiji sebutan pikeun hiji rupa élmu sareng paréntah Alloh, anu langkung nyanghareup ka alam gaib tibatan alam kasaksian. Hartina, langkung ningali mangsa kaliwat sareng mangsa payun tibatan mangsa ayeuna. Hartina, langkung ningali asal, turunan, akar sareng siki unggal barang tibatan ayana anu lahiriah. Éta hiji buku catetan takdir Alloh. Ayana buku catetan ieu parantos dibuktikeun dina Kalimah Kadua Puluh Genep sareng dina catetan handap Kalimah Kasapuluh. Leres, Imam Mubin ieu nyaéta hiji sebutan pikeun hiji rupa élmu sareng paréntah Alloh. Hartina, awal, akar sareng asal barang-barang, lantaran ngahasilkeun ayana barang sacara kacida pinuh seni kalayan aturan anu sampurna, tangtos nuduhkeun yén éta diatur ku hiji buku catetan kaidah élmu Alloh. Hasil, turunan sareng siki barang-barang, lantaran ngawengku rancangan sareng daptar mahluk anu bakal datang engké, tangtos nétélakeun yén éta kumpulan alit paréntah Alloh. Contona, hiji siki tiasa disebat minangka wangun alit anu ngawujud tina rancangan sareng daptar anu bakal ngatur sakabéh susunan tangkal, sareng paréntah ciptaan anu nangtukeun éta daptar sareng rancangan. Cindekna, Imam Mubin sapertos rancangan sareng daptar tangkal ciptaan anu ngulur dahan sareng régang sakuriling mangsa kaliwat, mangsa payun sareng alam gaib. Imam Mubin dina harti ieu nyaéta hiji buku catetan takdir Alloh, hiji kumpulan kaidah. Ku dikte sareng hukum éta kaidah, zarah-zarah didorong kana khidmah sareng gerakna dina ayana barang-barang. Sedengkeun Kitab Mubin langkung nyanghareup ka alam kasaksian tibatan alam gaib. Hartina, langkung ningali mangsa ayeuna tibatan mangsa kaliwat sareng mangsa payun. Éta langkung janten sebutan, buku catetan sareng kitab kakawasaan sareng Kersa Alloh tibatan élmu sareng paréntah. Upami Imam Mubin buku catetan takdir, Kitab Mubin buku catetan kakawasaan. Hartina, unggal barang némbongkeun seni sareng aturan anu sampurna dina ayana, hakékatna, sipat sareng kaayaanana, anu nuduhkeun yén éta dipaparin pakéan ayana ku kaidah kakawasaan-Na anu sampurna sareng hukum Kersa-Na anu laksana. Wangunna ditangtukeun sareng dicirian, dipaparin ukuran anu tangtu sareng wangun anu husus. Hartina, aya kumpulan hukum anu nyakup sadayana sareng umum, hiji buku catetan pangageungna tina éta kakawasaan-Na sareng Kersa-Na. Ayana husus sareng wangun husus unggal barang digunting, dijahit sareng dipakékeun numutkeun éta. Ayana buku catetan ieu, sapertos Imam Mubin, parantos dibuktikeun dina pasualan takdir sareng ikhtiar juz'i. Tingal kabodoan jalma lalawora, jalma kasasar sareng ahli filsafat: aranjeunna parantos ngaraos tajalli, pantulan sareng conto dina barang-barang tina Lauh Mahfuz kakawasaan nu nyiptakeun éta, sareng tina kitab hikmah sareng Kersa Gusti anu ningali kalayan écés éta. Hâsyâ, aranjeunna masihan nami tabiat sarta ngajantenkeunana lolong. Ku dikte Imam Mubin, nyaéta ku hukum sareng kaidah takdir, kakawasaan Alloh dina nyiptakeun barang-barang nyerat sareng nyiptakeun runtuyan mahluk anu masing-masing mangrupikeun hiji ayat dina kaca alam misal tina waktos anu disebat Lauh Mahwu Itsbat, sarta ngagerakkeun zarah-zarah. Hartina, gerak zarah nyaéta geter sareng gerak tina éta panulisan sareng panyalinan, nalika mahluk ngalih ti alam gaib ka alam kasaksian sareng ti élmu ka kakawasaan. Sedengkeun Lauh Mahwu Itsbat nyaéta buku catetan anu robih sareng papan anu ditulis sarta dipupus, tina Lauh Mahfuz Pangageungna anu tetep sareng langgeng, dina lingkup perkara anu mungkin, nyaéta barang-barang anu salawasna janten tempat némbongan maot sareng hirup, aya sareng sirna. Éta hakékat waktos. Leres, sakumaha unggal barang ngagaduhan hiji hakékat, hakékat walungan ageung anu ngalir dina alam raya, anu ku urang disebat waktos, ogé sapertos kaca sareng mangsi tulisan kakawasaan dina Lauh Mahwu Itsbat. لَا ﻳَﻌْﻠَﻢُ ﺍﻟْﻐَﻴْﺐَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ } nyaéta gerak sareng geter anu ngandung harti, anu timbul tina nyerat sareng ngagurat kalimah-kalimah kakawasaan dina "Lauh Mahwu Itsbat", hakékat sareng kaca alam misal waktos anu ngalir, kalayan nyalin tina "Kitab Mubin", sebutan kakawasaan sareng Kersa Alloh, anu patali sareng mangsa ayeuna sareng alam kasaksian sarta janten dasar pangaturan dina ngawangun sareng nyiptakeun barang-barang; di handapeun kaidah sareng dikte "Imam Mubin", sebutan élmu sareng paréntah Alloh, anu patali sareng alam gaib sarta janten dasar aturan dina asal unggal barang anu parantos kaliwat sareng turunanna anu bakal datang. POKOK KAHIJI: Aya dua bahasan. Bahasan Kahiji: Dina unggal zarah, boh dina gerakna boh dina cicingna, dua cahya tauhid mancorong kawas dua panonpoé. Sabab, sakumaha dibuktikeun sacara ringkes dina Isyarat Kahiji Kalimah Kasapuluh sareng sacara jéntré dina Kalimah Kadua Puluh Dua, upami unggal zarah henteu janten pagawé Alloh, henteu gerak kalayan idin sareng pangaturan-Na, sarta henteu robih kalayan élmu sareng kakawasaan-Na, dina waktos éta unggal zarah kedah gaduh élmu anu henteu aya tungtungna, kakawasaan tanpa wates, panon anu ningali sadaya barang, raray anu nyanghareup ka sadaya barang, sareng ucapan anu laksana kana sadaya barang. Sabab, unggal zarah unsur ngalaksanakeun atanapi tiasa ngalaksanakeun pancén sacara tartib dina unggal awak anu hirup. Aturan sareng hukum kabentukna barang-barang béda hiji sareng nu sanés. Upami aturanana henteu dipikanyaho, pancén henteu tiasa dilaksanakeun; sanaos dilaksanakeun, henteu tiasa tanpa kasalahan. Padahal pancénna dilaksanakeun tanpa kasalahan. Ku kituna, zarah-zarah anu khidmah éta boh ngalaksanakeun pancén kalayan idin, paréntah, élmu sareng kersa Nu Kagungan élmu anu nyakup sadayana, atanapi dina dirina kedah aya élmu sareng kakawasaan anu nyakup sadayana sapertos kitu. Leres, unggal zarah hawa tiasa lebet sarta ngalaksanakeun pancén dina awak unggal mahluk hirup, dina unggal buah unggal kembang, sareng dina wangunan unggal daun. Padahal susunanana béda-béda, ngagaduhan aturan anu béda-béda. Upami pabrik hiji buah tin, contona, kawas mesin lawon wol, pabrik hiji buah dalima bakal kawas mesin gula, sareng saterasna... Rancangan wangunan sareng awak éta béda hiji sareng nu sanés. Ayeuna, zarah hawa ieu lebet atanapi tiasa lebet kana sadayana, sarta ngalaksanakeun pancén sareng nyandak posisi kalayan kacida pinuh hikmah, mahér sareng tanpa kasalahan. Sanggeus pancénna réngsé, éta angkat sarta miang. Zarah anu gerak tina hawa anu gerak, boh kedah uninga susunan sareng pola wangun sareng ukuran anu dipakékeun kana tutuwuhan sareng sasatoan, malah kana buah sareng kembangna, atanapi kedah ditugaskeun ku paréntah sareng kersa hiji Gusti Nu Uninga. Kitu deui unggal zarah anu cicing tina taneuh anu cicing, lantaran tiasa janten dasar sareng sumber siki sakabéh tutuwuhan anu kembangan sareng tangkal anu buahan; siki naon waé anu datang, dina éta zarah, nyaéta sakeupeul taneuh anu lantaran sarupana sapertos hiji zarah, aya pabrik husus pikeun siki éta sareng sakabéh pakakas anu diperlukeun ku sagala kabutuhan sareng susunanana. Ku kituna, dina éta zarah sareng dina sakeupeul taneuh anu pondok alitna éta zarah, kedah aya mesin sareng pabrik maknawi anu tartib saloba rupa tangkal, tutuwuhan, kembang sareng buah; atanapi kedah aya élmu sareng kakawasaan anu midamel mujijat, nyiptakeun unggal barang tina euweuh, sarta uninga sadaya perkara unggal barang sareng unggal sisina; atanapi éta tugas dilaksanakeun ku paréntah sareng idin, daya sareng kakuatan Gusti Qadîr Mutlak, Gusti Alîm Nu Uninga sadaya barang. Leres, upami hiji jalma anu henteu acan mahér, henteu ngagaduhan pangalaman, awam, biasa sarta lolong angkat ka Éropa, lebet ka sakabéh pabrik sareng tempat damel, ngalaksanakeun pancén dina unggal seni sareng unggal wangunan sacara mahér kalayan aturan anu sampurna, sarta ngadamel karya anu kacida pinuh hikmah sareng seni, matak sadayana héran; jalma anu gaduh kasadaran saukuran zarah bakal uninga yén jalma éta henteu ngalaksanakeun pancén ku dirina sorangan. Hiji guru anu ngawasaan sadayana ngajarkeun sarta ngajantenkeun anjeunna ngalaksanakeun pancén. Kitu deui, upami aya jalma lolong, lemah, henteu tiasa gugah ti tempatna, linggih dina pondok alit anu basajan, lajeng kana éta pondok alit dipasrahkeun bahan sapertos batu alit saukuran hiji dirham, tulang sareng kapas; nanging tina éta pondok alit kaluar gula sababaraha batman, lawon wol sababaraha gulung, permata rébuan, pakéan kacida pinuh seni sareng paésan permata, sarta tuangeun nikmat; moal jalma anu gaduh akal saukuran zarah nyarios: "Jalma éta hiji kait atanapi pangjaga lawang anu henteu gaduh daya tina pabrik hiji Zat anu kacida midamel mujijat, anu janten sumber mujijat-mujijat-Na"? Kitu pisan, gerak sareng khidmah zarah-zarah hawa dina tutuwuhan sareng tangkal, kembang sareng buah, anu masing-masing hiji serat Gusti Shamad, hiji karya antik seni Gusti, hiji mujijat kakawasaan sareng hiji kaahéngan hikmah, nunjukkeun yén éta gerak ku paréntah sareng kersa Gusti Shâni' Hakîm Dzul-Jalâl, Gusti Fâthir Karîm Dzul-Jamâl. Kitu deui, zarah-zarah taneuh janten sumber sareng dasar pucuk-pucuk sareng tangkal tina binih-binih sareng siki-siki alit éta, anu masing-masing sapertos mesin sareng tempat damel anu béda, percetakan anu béda, khazanah anu béda, karya antik anu béda, béwara anu béda anu ngumumkeun Asma Gusti Shâni' Dzul-Jalâl, sareng kasidah anu béda anu nyarios kasampurnaan-Na. Éta lumangsung ku paréntah, idin, kersa sareng kakuatan Gusti Shâni' Dzul-Jalâl, anu kagungan "paréntah kun fayakun" sareng anu sadaya barang tunduk kana paréntah-Na. Ieu pasti, kawas dua kali dua opat. Urang iman. Bahasan Kadua: Hiji isyarat alit kana pancén sareng hikmah dina gerak zarah-zarah. Leres, ahli materialisme anu akalna ragrag kana panonna, numutkeun hikmahna anu tanpa hikmah sareng filsafatna anu nyangga kana dasar sia-sia, ngajantenkeun robihna zarah-zarah anu dipatalikeun sareng kabeneran minangka dasar pangpokokna sagala kaidahna, sarta némbongkeunana minangka sumber karya ciptaan Alloh. Jalma anu gaduh kasadaran saukuran zarah uninga sabaraha patukang tonggongna sareng akal, nyanggakeun karya ciptaan anu dihias ku hikmah anu henteu aya tungtungna kana hiji perkara anu tanpa hikmah, tanpa harti sareng pacampur. Ayeuna, numutkeun paningal hikmah Al-Qur'an Al-Hakîm, robihna zarah-zarah ngagaduhan tujuan, hikmah sareng pancén anu kacida seueur. Al-Qur'an nunjukkeun hikmah sareng pancénna ku seueur ayat sapertos ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻲْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪. Minangka conto, urang nunjukkeun sababaraha di antarana. Kahiji: Pikeun ngabaruan sareng nyegerkeun tajalli ciptaan Gusti Wâjibul Wujûd, ngajantenkeun unggal roh tunggal minangka modél, unggal taun nganggoankeun hiji awak anyar tina mujijat kakawasaan-Na, sarta ku hikmah-Na nyalin sarébu kitab anu béda-béda tina hiji kitab tunggal, némbongkeun hiji hakékat tunggal dina rupa-rupa wangun, sareng maparin tempat sarta nyiapkeun dasar kanggo alam raya, alam-alam sareng mahluk-mahluk anu datang golongan demi golongan silih gentos, Gusti Fâthir Dzul-Jalâl parantos ngagerakkeun sareng maparin pancén ka zarah-zarah ku kakawasaan-Na. Kadua: Gusti Mâlikul-Mulk Dzul-Jalâl parantos nyiptakeun dunya ieu, hususna ladang beungeut bumi, dina wangun hiji milik. Hartina, parantos nyiapkeunana dina wangun anu tiasa tumuwuh sareng ngahasilkeun panén anyar, supados Mantenna tiasa melak sareng manén mujijat kakawasaan-Na anu henteu aya tungtungna di dinya. Dina ladang-Na dina beungeut bumi ieu, ku ngagerakkeun zarah-zarah kalayan hikmah sareng nugaskeunana dina lingkup aturan, dina unggal abad, unggal mangsa, unggal bulan, malah unggal dinten, malah unggal jam, Mantenna némbongkeun hiji alam raya anyar tina mujijat kakawasaan-Na, sarta ngajantenkeun palataran bumi ngahasilkeun rupa-rupa panén. Ku gerak zarah-zarah, Mantenna némbongkeun hadiah tina khazanah rohmat-Na anu henteu aya tungtungna sareng conto mujijat kakawasaan-Na anu henteu aya tungtungna. Katilu: Pikeun némbongkeun ukiran tajalli Asma Alloh anu henteu aya tungtungna sarta ngébréhkeun tajalli éta Asma, némbongkeun ukiran tanpa wates dina bumi anu kawates, sareng nyerat ayat-ayat tanpa wates anu ngébréhkeun harti anu henteu aya tungtungna dina kaca alit, Gusti Naqqâsy Azali parantos ngagerakkeun zarah-zarah kalayan hikmah anu sampurna sarta maparin pancén ka aranjeunna kalayan aturan anu sampurna. Leres, hakékat panén taun kamari sareng panén taun ieu sapertos hiji. Nanging, hartina béda-béda. Ku ngarobih ciri-ciri anu dianggap, hartina robih sareng ngalobaan. Sanaos ciri-ciri anu dianggap sareng wangun-wangun husus samentara digentos sareng sacara lahiriah sirna, harti-hartina anu éndah dipiara sarta tetep langgeng. Lantaran daun, kembang sareng buah tangkal ieu dina usum semi kapengker henteu ngagaduhan roh, anu sarupa dina usum semi ieu, dina hakékatna sami sareng éta. Ngan aya bédana dina wangun husus anu dianggap. Nanging, pikeun ngébréhkeun harti syuunat Asma Alloh, anu tajallina salawasna dibaruan, anu aya dina usum semi ieu parantos sumping ngagentos éta wangun husus anu dianggap, kalayan wangun husus anu sanés. Kaopat: Pikeun ngahasilkeun barang anu cocog, sapertos panén, paésan atanapi kabutuhan pikeun alam malakut anu kacida jembar, sapertos alam misal anu henteu kawates, sarta alam-alam aherat séjén anu henteu kawates, dina ladang dunya anu heureut ieu, dina tempat damel sareng ladang beungeut bumi, Gusti Hakîm Dzul-Jalâl ngagerakkeun zarah-zarah sarta ngajantenkeun alam raya ngalir sareng mahluk-mahluk gerak. Dina bumi alit ieu Mantenna ngahasilkeun seueur panén maknawi pikeun alam-alam anu kacida ageungna éta. Ti khazanah kakawasaan-Na anu henteu aya tungtungna, Mantenna ngalirkeun hiji aliran anu henteu aya tungtungna ti dunya, dituangkeun kana alam gaib sarta sawaréh kana alam-alam aherat. Kalima: Pikeun némbongkeun kasampurnaan Alloh anu henteu aya tungtungna, tajalli kaéndahan tanpa wates, tajalli kaagungan anu henteu aya tungtungna sareng tasbih ka Gusti anu henteu aya tungtungna dina bumi anu heureut sareng kawates ieu sarta dina waktos anu kawates sareng sakedik, Mantenna ngagerakkeun zarah-zarah ku kakawasaan-Na kalayan hikmah anu sampurna, sarta maparin pancén ka aranjeunna kalayan aturan anu sampurna. Dina waktos anu kawates sareng bumi anu kawates, Mantenna ngajantenkeun tasbih anu henteu aya tungtungna dilaksanakeun. Mantenna némbongkeun tajalli kaéndahan, kaagungan sareng kasampurnaan-Na anu henteu kawates. Mantenna nyiptakeun seueur hakékat gaib, seueur buah aherat, seueur ukiran alam misal tina jatidiri sareng wangun anu langgeng tina mahluk fana, sarta seueur anyaman papan catetan anu ngandung harti. Hartina, Nu ngagerakkeun zarah nyaéta hiji Gusti Zat anu némbongkeun tujuan-tujuan anu agung sareng hikmah-hikmah anu kacida ageungna ieu. Upami henteu, unggal zarah kedah ngagaduhan uteuk kawas panonpoé. Ahli filsafat anu henteu gaduh akal éta nyangka robihna zarah-zarah anu digerakkeun ku hikmah, malah tiasa jadi lima rébu hikmah sapertos lima conto ieu, henteu gaduh hikmah. Dina hakékatna, zarah-zarah éta zikir sareng mimiti muter kawas ahli Mevlevi, kalayan zikir sareng tasbih ka Alloh dina dua gerak anu pinuh rasa katarik, hiji dina diri sareng hiji dina alam luar. Nanging, aranjeunna nyangka zarah-zarah muter sareng ulin ku dirina sorangan kawas nu bingung. Tina ieu kahartos yén élmu aranjeunna sanés élmu, nanging kabodoan. Hikmahna henteu gaduh hikmah. (Dina Pokok Katilu bakal dijelaskeun deui hiji hikmah kagenep anu panjang.) POKOK KADUA: Dina unggal zarah aya dua saksi anu leres pikeun ayana sareng kaésaan Gusti Wâjibul Wujûd. Leres, zarah, sanaos lemah sareng kaku, ku ngalaksanakeun pancén-pancén ageung kalayan sadar sareng ngangkat beban ageung, masihan kasaksian pasti pikeun ayana Gusti Wâjibul Wujûd. Kitu deui, ku nyaluyukeun gerakna sareng aturan umum, ngajaga aturan anu husus di unggal tempat anu dilebetanana, sarta netep di unggal tempat kawas lemah cai sorangan, éta masihan kasaksian kana kaésaan Gusti Wâjibul Wujûd sareng ahadiyah Gusti Nu Kagungan alam lahiriah sareng alam malakut. Hartina, saha Nu Kagungan zarah, sadaya tempat anu didatanganana ogé kagungan-Na. Ku kituna, zarah, lantaran lemah, bebanna kacida beuratna tanpa tungtung sareng pancénna kacida seueur tanpa tungtung, nétélakeun yén éta nangtung sareng gerak kalayan Asma sareng paréntah Gusti Qadîr Mutlak. Kitu deui, ku nyaluyukeun gerakna dina cara anu uninga aturan umum alam raya sareng lebet ka unggal tempat tanpa halangan, éta némbongkeun yén éta ngalaksanakeun pancén ku kakawasaan sareng hikmah hiji-hijina Gusti Alîm Mutlak. Leres, sapertos hiji prajurit anu ngagaduhan hiji patalina dina unggal lingkup: reguna, kompanina, batalyonna, resiménna, divisina sareng saterasna; sarta numutkeun éta patalina ngahontal hiji pancén; uninga éta patali sareng pancén sarta nyaluyukeun gerakna lumangsung ku ngiring paréntah sareng hukum hiji-hijina panglima pangageungna anu maréntah sadaya lingkup éta, kalayan latihan sareng pangajaran di handapeun aturan militér. Kitu deui, unggal zarah ngagaduhan posisi anu cocog, patali anu béda-béda sarta mangpaat, pancén anu béda-béda sarta tartib, sareng hasil anu béda-béda sarta pinuh hikmah dina susunan-susunan anu aya dina hiji sareng nu sanés. Ku kituna, nempatkeun éta zarah dina éta susunan, kalayan ngajaga sadaya patali sareng pancénna sarta henteu ngaruksak hasil sareng hikmahna, tangtos husus kanggo hiji Gusti Zat anu sakabéh alam raya aya dina genggeman pangaturan-Na. Contona, zarah anu netep dina manik panon Tevfik {(): Anjeunna juru tulis kahiji Nur.}, ku nyandak posisi anu cocog sareng saraf gerak sareng saraf rasa panon, sarta saluran sapertos arteri sareng véna, sareng ku ngagaduhan patali, pancén sareng mangpaat anu pinuh hikmah ka masing-masing dina raray, lajeng sirah sareng awak, teras dina sakabéh susunan manusa, némbongkeun yén hiji Gusti Zat anu nyiptakeun sakabéh anggota éta awak tiasa nempatkeun éta zarah di dinya. Hususna zarah-zarah anu datang pikeun rejeki, anu ngalalana dina kafilah rejeki, ngalalana kalayan aturan sareng hikmah anu kacida matak héran; ngaliwat sareng sumping dina rupa-rupa kaayaan sareng lapisan kalayan ngajaga aturan, sarta léngkah kalayan sadar tanpa kungsi salah, dugi ka disaring ku opat saringan dina awak anu hirup. Pikeun ngahontal bantosan ka anggota sareng sél anu peryogi rejeki, éta dibawa ku sél getih beureum, sarta ngahontal bantosan numutkeun hukum sipat béréhan. Tina ieu kahartos kalayan écés yén Nu ngalantarankeun zarah-zarah ieu ngalangkungan rébuan tempat anu béda-béda sarta nungtunana, tangtos pisan Gusti Razzâq Karîm, Gusti Khallâq Rahîm, anu pikeun kakawasaan-Na zarah-zarah sareng béntang-béntang sami, taktak papanggih sareng taktak. Kitu deui, unggal zarah ngalaksanakeun pancén dina ukiran seni anu sapertos kieu: boh kedah patali sareng sakabéh zarah, aya dina kaayaan maréntah unggal zarah sareng sadayana, sarta tunduk ka unggal zarah sareng sadayana, uninga sareng nyiptakeun ukiran pinuh seni anu matak héran sareng seni anu diukir sarta némbongkeun hikmah éta. Ieu mustahil rébuan kali. Atanapi éta masing-masing hiji titik anu dipancénkeun gerak, anu kaluar tina hukum takdir sareng kalam kakawasaan Gusti Shâni' Hakîm. Contona, batu-batu dina kubah Hagia Sophia, upami henteu tunduk kana paréntah sareng seni arsitékna, unggal batuna kedah ngagaduhan kamahéran dina seni ngawangun sapertos Mimar Sinan, sarta kedah tunduk ka batu séjén bari maréntah aranjeunna, nyaéta kedah ngagaduhan hiji kawenangan anu nyarios: "Hayu, urang ngahijikeun sirah supados henteu ragrag, henteu runtuh." Kitu deui, upami zarah-zarah dina karya ciptaan anu rébuan kali langkung pinuh seni, langkung matak héran sareng pinuh hikmah tibatan kubah Hagia Sophia, henteu tunduk kana paréntah Gusti Nu Ngadamel jagat raya, unggal zarah kedah dipaparin sipat kasampurnaan saloba sipat Gusti Shâni' Kâinât. Duh, Subhanalloh! Lantaran kafir materialis anu zindik henteu nampi hiji Gusti Wâjibul Wujûd, numutkeun ajaranana aranjeunna kapaksa nampi sesembahan palsu saloba zarah. Dina perkara ieu, jalma kafir anu ingkar, sanaos ahli filsafat sareng ahli élmu sakumaha waé, aya dina kabodoan anu kacida ageungna, hiji jalma anu kacida bodo mutlak. POKOK KATILU: Pokok ieu hiji isyarat kana hikmah agung kagenep anu dijangjikeun dina ahir Pokok Kahiji. Kieu: Dina catetan handap waleran Patarosan Kadua Kalimah Kadua Puluh Dalapan parantos disebatkeun: Hiji hikmah deui tina rébuan hikmah robihna zarah-zarah sareng gerak zarah dina awak hirup nyaéta maparin cahya ka zarah, sarta janten hirup sareng ngandung harti supados janten zarah anu pantes pikeun wangunan alam aherat. Saolah-olah awak sasatoan sareng manusa, malah awak tutuwuhan, sapertos panginepan, tangsi sareng sakola pikeun anu sumping nampi pangajaran didikan. Zarah-zarah anu kaku lebet kana éta sarta meunang cahya. Saolah-olah nampi latihan sareng pangajaran, sarta ngahontal sipat lemes. Ku ngalaksanakeun hiji pancén, éta ngahontal kapantesan pikeun janten zarah alam anu langgeng sareng nagri aherat anu sakabéh bagianna hirup. Patarosan: Ku naon kahartos yén hikmah ieu aya dina gerak zarah? Waleran: Kahiji: Kahartos ku hikmah Gusti Shâni', anu kabuktian ku sakabéh aturan sareng hikmah sakabéh karya ciptaan. Sabab, hikmah anu masangkeun hikmah-hikmah anu nyakup sadayana kana barang anu pangleutikna, henteu ngantep gerak zarah, anu némbongkeun kagiatan pangageungna dina aliran alam raya sareng janten dasar ukiran pinuh hikmah, tanpa hikmah. Kitu deui, hikmah sareng kakawasaan anu henteu ngantep mahluk pangleutikna tanpa upah, tanpa gaji sareng tanpa kasampurnaan dina pancénna, henteu ngantep pagawé sareng palayan-Na anu pangseueurna sareng pangpokokna tanpa cahya sareng tanpa upah. Kadua: Gusti Shâni' Hakîm ngagerakkeun sareng maparin pancén ka unsur-unsur, ngangkatna kana darajat mineral minangka upah kasampurnaan pikeun aranjeunna, sarta ngajarkeun tasbih husus mineral ka aranjeunna. Mantenna ngagerakkeun sareng maparin pancén ka mineral, maparin tempat darajat hirup tutuwuhan ka aranjeunna. Mantenna ngajantenkeun tutuwuhan minangka rejeki, ku ngagerakkeun sareng maparin pancén ka aranjeunna maparin darajat lemes sasatoan ka aranjeunna. Mantenna maparin pancén ka zarah-zarah dina sasatoan sarta ngangkatna kana darajat kahirupan manusa ngaliwatan rejeki. Mantenna nyaring zarah-zarah dina awak manusa, ngamurnikeun sareng ngalemeskeunana, dugi ka maparin tempat dina bagian uteuk sareng manah anu panghipuna sareng panglemesna. Tina ieu kahartos yén gerak zarah henteu tanpa hikmah; éta didorong pikeun ngudag hiji rupa kasampurnaan anu pantes pikeun dirina. Katilu: Di antara zarah-zarah awak anu hirup, sawaréh zarah, sapertos dina siki sareng binih, nampi cahya maknawi, sipat lemes sareng kautamaan sapertos kieu: éta janten sapertos roh sareng sultan pikeun zarah-zarah séjén sareng tangkal ageung éta. Di antara sakabéh zarah tangkal anu kacida ageungna, sawaréh zarah naék kana darajat ieu lantaran ngalaksanakeun seueur puteran sareng pancén anu lemes dina lapisan kahirupan éta tangkal. Ieu némbongkeun yén numutkeun rupa-rupa gerak zarah dina pancén fitrah ku paréntah Gusti Shâni' Hakîm, pikeun Asma anu tajalli ka aranjeunna sareng pikeun ngahormat éta Asma, masing-masing nampi sipat lemes maknawi, cahya maknawi, hiji tempat sareng pangajaran maknawi. Cindekna: Lantaran Gusti Shâni' Hakîm nangtukeun hiji titik kasampurnaan anu cocog sareng hiji darajat feyz ayana anu pantes pikeun unggal barang, sarta maparin kamampuh ka barang éta pikeun ngupayakeun sareng angkat ka éta titik kasampurnaan, Mantenna nungtunana ka dinya. Hukum rububiyah ieu lumaku dina sakabéh tutuwuhan sareng sasatoan, sarta lumaku ogé dina barang anu kaku; éta maparin kamajuan ka taneuh biasa dugi ka darajat inten sareng permata luhur. Dina hakékat ieu katingal hiji tungtung hukum rububiyah anu agung. Kitu deui, lantaran Gusti Khâliq Karîm maparin kasenangan alit minangka upah, sapertos gaji, ka sasatoan anu ku Mantenna dianggo dina hukum ngalahirkeun turunan anu agung. Mantenna maparin upah kasampurnaan ka sasatoan sapertos nyiruan sareng manuk bulbul, anu dianggo dina khidmah séjén ka Gusti. Mantenna maparin tempat anu janten dasar sumanget sareng kasenangan. Dina ieu katingal hiji tungtung hukum sipat béréhan anu agung. Kitu deui, lantaran hakékat unggal barang nyanghareup kana tajalli hiji Asma Gusti, patali sareng éta sarta janten eunteungna. Kaayaan éndah naon waé anu dicandak ku barang éta, éta pikeun ngahormat éta Asma; Asma éta mikersakeun kitu. Boh barang éta uninga boh henteu, éta kaayaan éndah dipikahoyong dina paningal hakékat. Tina hakékat ieu katingal hiji tungtung hukum ngajantenkeun éndah sareng kaéndahan anu kacida agungna. Kitu deui, lantaran Gusti Fâthir Karîm, numutkeun kaidah sipat béréhan, henteu nyandak deui kasampurnaan tina tempat sareng kasampurnaan anu dipaparin ka hiji barang nalika mangsa sareng umurna réngsé. Mantenna ngantep buah, hasil, jatidiri maknawi sareng harti mahluk anu ngagaduhan kasampurnaan éta tetep langgeng, sarta upami ngagaduhan roh, rohna ogé. Contona, Mantenna ngantep harti sareng buah kasampurnaan anu dipaparin ka manusa di dunya tetep langgeng. Malah, sukur sareng pujian hiji mukmin anu sukur kana buah anu bakal sirna anu didahar ku anjeunna, dipaparin deui ka anjeunna dina wangun buah sawarga anu ngawujud. Dina hakékat ieu katingal hiji tungtung hukum rohmat anu agung. Kitu deui, lantaran Gusti Khallâq Nu Henteu Aya Bandinganana henteu boros, henteu midamel perkara anu sia-sia. Malah, sésa matéri mahluk anu pancénna parantos réngsé sarta parantos maot dina usum gugur dianggo ku Mantenna dina karya ciptaan usum semi, dilebetkeun kana wangunanna. Tangtos, ku rusiah ﻳَﻮْﻡَ ﺗُﺒَﺪَّﻝُ الْاَرْضُ ﻏَﻴْﺮَ الْاَرْضِ sareng isyarat ﻭَﺍِﻥَّ ﺍﻟﺪَّﺍﺭَ الْاٰخِرَةَ ﻟَﻬِﻰَ ﺍﻟْﺤَﻴَﻮَﺍﻥُ, ngasupkeun sareng ngagunakeun zarah-zarah bumi anu kaku, henteu sadar sareng ngalaksanakeun pancén penting di dunya ieu, dina sawaréh wangunan aherat anu batu, tangkal sareng sagala barangna hirup sareng sadar, téh sarat hikmah. Sabab, ngantep zarah dunya anu parantos ruksak tetep di dunya atanapi ngalungkeunana kana euweuh téh boros. Tina hakékat ieu katingal hiji tungtung hukum hikmah anu kacida agungna. Kitu deui, lantaran seueur karya, perkara maknawi sareng buah dunya ieu, sarta anyaman amal, kaca lampah, roh sareng awak mahluk anu ngagaduhan kawajiban sapertos jin sareng manusa, dikintun ka pasar aherat. Tangtos, zarah-zarah bumi anu khidmah sareng ngiring éta buah sareng harti, sanggeus ngahontal kasampurnaan numutkeun dirina dina pancén, nyaéta sanggeus sababaraha kali khidmah sareng janten tempat némbongan cahya kahirupan sarta janten dasar tasbih kahirupan, ngasupkeun éta zarah ogé kana wangunan alam séjén, ti antara sésa dunya anu bakal ruksak ieu, téh sarat kaadilan sareng hikmah. Tina hakékat ieu katingal hiji tungtung hukum kaadilan anu kacida agungna. Kitu deui, lantaran sakumaha roh ngawasa awak, paréntah ciptaan anu ditulis ku takdir ogé ngawasa matéri anu kaku. Matéri éta tiasa nyandak tempat sareng aturan numutkeun tulisan maknawi takdir. Contona, dina rupa-rupa endog, bagian-bagian nutfah, golongan siki sareng jinis binih, ku paréntah ciptaan anu ditulis béda-béda ku takdir, éta ngagaduhan tempat sareng cahya anu béda-béda. Matéri anu hakékatna tina segi matéri {(Catetan handap-1): Leres, sadayana diwangun ku opat unsur. Éta diwangun ku bahan sapertos hidrogén, oksigén, nitrogén sareng karbon. Tina segi matéri tiasa dianggap hiji. Bédana ngan dina tulisan maknawi takdir.} sapertos hiji, janten sumber mahluk anu béda-béda tanpa wates, sarta ngagaduhan tempat sareng cahya anu béda-béda. Tangtos, upami hiji zarah parantos sababaraha kali aya sareng khidmah dina khidmah kahirupan sareng tasbih ka Gusti dina kahirupan, nyatet hikmah éta harti dina tarang maknawi zarah éta ku kalam takdir anu henteu kaleungitan hiji perkara ogé, téh sarat élmu anu nyakup sadayana. Dina ieu katingal hiji tungtung hukum élmu anu nyakup sadayana anu kacida agungna. Ku kituna, zarah-zarah {(Catetan handap-2): Waleran ieu patali sareng tujuh kecap "lantaran".} henteu diantep tanpa pangaturan. Cindekna cariosan: Tungtung anu katingal tina seueur hukum anu kacida agungna, sapertos tujuh hukum tadi, nyaéta hukum rububiyah, hukum sipat béréhan, hukum kaéndahan, hukum rohmat, hukum hikmah, hukum kaadilan sareng hukum élmu anu nyakup sadayana, némbongkeun di tukangeunana masing-masing hiji Ismul A'zham sareng tajalli pangagungna éta Ismul A'zham. Tina éta tajalli kahartos yén, sapertos mahluk séjén, robihna zarah-zarah di dunya ieu ogé muter pikeun hikmah anu kacida luhur, kalayan timbangan élmu anu taliti, numutkeun paréntah ciptaan anu dipaparin ku kakawasaan dina wates anu digurat ku takdir. Saolah-olah éta nuju nyiapkeun diri pikeun angkat ka alam luhur séjén {(Catetan handap-3): Sabab, nyata katingal, kalayan kagiatan anu kacida béréhan, nyebarkeun sareng ngahurungkeun cahya kahirupan anu kacida seueur dina alam anu padet sareng handap ieu, malah nyaangan cahya kahirupan anyar anu kacida seueur dina matéri panghandapna sareng awak anu parantos buruk, ngalemeskeun sareng ngagurilapkeun matéri anu padet sareng handap éta ku cahya kahirupan, nunjukkeun ampir écés yén pikeun hiji alam séjén anu kacida lemes, luhur, beresih sareng hirup, Mantenna ngagurilapkeun, ngalemberehkeun sareng ngaéndahkeun alam anu padet sareng kaku ieu ku gerak zarah sareng cahya kahirupan. Saolah-olah Mantenna ngahiasna pikeun angkat ka alam anu lemes. Jalma anu akalna heureut, anu henteu tiasa nampung hudang deui manusa dina akalna, upami ngawaskeun kalayan cahya Al-Qur'an, bakal ningali yén aya hukum Qayyumiyah anu nyakup sadayana, dugi ka tiasa ngumpulkeun sakabéh zarah sapertos hiji pasukan; nyata katingal éta ngatur.} Ku kituna, awak hirup saolah-olah sapertos sakola, tangsi sareng panginepan didikan pikeun zarah-zarah anu ngalalana éta. Kalayan intuisi anu leres, tiasa ditetepkeun yén éta sapertos kitu. Cindekna: Sakumaha disebatkeun sareng dibuktikeun dina Kalimah Kahiji, unggal barang nyarios "Bismillah". Sapertos sakabéh mahluk, unggal zarah, unggal golongan zarah sareng unggal golonganana anu husus nyarios "Bismillah" kalayan basa kaayaan, sarta gerak. Leres, ku rusiah tilu pokok tadi, unggal zarah dina awal gerakna nyarios ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ kalayan basa kaayaan. Hartina: "Kuring gerak kalayan nami Alloh, pikeun Mantenna, kalayan Asma, idin sareng kakuatan-Na." Lajeng dina hasil gerakna, sapertos unggal karya ciptaan, unggal zarah sareng unggal golonganana nyarios ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﺭَﺏِّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ kalayan basa kaayaan. Dina ukiran hiji mahluk anu pinuh seni, anu sapertos kasidah pujian, éta némbongkeun dirina kawas tungtung kalam kakawasaan anu alit. Malah masing-masing némbongkeun dirina dina wangun tungtung jarum anu muter dina karya ciptaan, anu masing-masing sapertos piringan hiji fonograf maknawi ti Gusti, anu agung sareng ngagaduhan sirah tanpa wates. Éta ngajantenkeun karya ciptaan nyarios kalayan kasidah pujian ka Gusti sarta ngalagukeun kidung tasbih ka Alloh. ﺩَﻋْﻮٰﻳﻬُﻢْ ﻓ۪ﻴﻬَﺎ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﻭَﺗَﺤِﻴَّﺘُﻬُﻢْ ﻓ۪ﻴﻬَﺎ سَلَامٌ ﻭَ ﺍٰﺧِﺮُ ﺩَﻋْﻮٰﻳﻬُﻢْ ﺍَﻥِ ﺍﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﺭَﺏِّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ ﺭَﺑَّﻨَﺎ لَا ﺗُﺰِﻍْ ﻗُﻠُﻮﺑَﻨَﺎ ﺑَﻌْﺪَ ﺍِﺫْ ﻫَﺪَﻳْﺘَﻨَﺎ ﻭَﻫَﺐْ ﻟَﻨَﺎ ﻣِﻦْ ﻟَﺪُﻧْﻚَ ﺭَﺣْﻤَﺔً ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻮَﻫَّﺎﺏُ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻋَﻠٰﻰ ﺳَﻴِّﺪِﻧَﺎ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ صَلَاةً ﺗَﻜُﻮﻥُ ﻟَﻚَ ﺭِﺿَٓﺎﺀً ﻭَ ﻟِﺤَﻘِّﻪ۪ ﺍَﺩَٓﺍﺀً ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪِ ﻭَ ﺻَﺤْﺒِﻪِ ﻭَ ﺍِﺧْﻮَﺍﻧِﻪِ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﻭَﺳَﻠِّﻤْﻨَﺎ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﺩ۪ﻳﻨَﻨَﺎ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﻳَﺎ ﺭَﺏَّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ