BAGIAN KALIMA TINA TAMBIHAN
Leres, sakumaha saratus dua puluh opat rébu nabi, anu dumasar kana nash hadis mangrupa pribadi-pribadi umat manusa anu pangpilihanna, kalayan ijma' sareng tawatur, sawaréh ngandelkeun paningal langsung sareng sawaréh haqqul-yaqîn, kalayan sapuk ngawartosan ayana aherat sareng yén manusa baris dikintunkeun ka dinya, sareng yén Gusti Nu Nyiptakeun jagat raya ieu baris ngadatangkeun aherat anu parantos dijangjikeun ku Mantenna kalayan pasti; sareng kalayan kasaksian saratus dua puluh opat juta wali kana ayana aherat éta, anu ku paningal batin sareng paningal langsung ngabenerkeun wartos anu dipasihkeun ku para nabi dina wangun 'ilmul-yaqîn; sareng ku pituduh sadaya Asma Gusti Nu Ngadamel jagat raya ieu Nu Hakîm kana ayana aherat deui, kumargi ku tajalli-tajallina anu dipintonkeun di dunya ieu, kalayan écés nungtut hiji alam anu tetep aya; sareng ku kakawasaan azali anu teu aya watesna sareng hikmah langgeng anu teu kaétang sareng tanpa pamubaziran, anu unggal taun dina usum semi ngahuripkeun ku paréntah "kun fayakûn" layon-layon tangkal anu maot anu nangtung dina beungeut bumi, anu teu aya wates sareng teu kaétang, sareng ngajantenkeunana tempat némbongan hirup deui saatos maot, sareng ngahudangkeun sareng nyebarkeun tilu ratus rébu jinis tina golongan-golongan tutuwuhan sareng bangsa-bangsa sato salaku ratusan rébu conto hasyr sareng nyebarkeun deui; sareng ku rohmat anu tetep aya sareng inayah anu terus aya, anu miwarang sadaya mahluk anu ngagaduhan roh anu peryogi rezeki dipasihan bekel dina cara anu kacida luar biasana kalayan kanyaah anu sampurna, sareng dina unggal usum semi némbongkeun rupa-rupa hiasan sareng kaéndahan anu teu aya wates sareng teu kaétang dina waktos anu pondok, mastikeun ayana aherat kalayan écés; sareng ku isyarat sareng pituduh anu écés tina "kanyaah kana tetep aya", "kangen kana hirup langgeng" sareng "harepan-harepan kana langgeng salawasna" anu kuat, henteu tiasa digeterkeun sareng tetep aya dina manusa, anu mangrupa buah jagat raya ieu anu pangsampurnana, sareng karya anu pangdipikaasihna ku Gusti Nu Nyiptakeun jagat raya, sareng anu pangraketna patalina sareng mahluk-mahluk jagat raya; sadayana ngabuktikeun dina cara anu sakitu pastina yén saatos alam fana ieu aya hiji alam anu tetep aya, hiji nagri aherat sareng hiji nagri kabagjaan; dugi ka kalayan écés mastikeun nampi ayana aherat sakumaha ayana dunya. {(Catetan handap): Leres, gampilna ngawartosan hiji perkara anu aya, sareng kacida héséna mungkir sareng nolak, katingali tina ibarat ieu. Nyaéta kieu: upami hiji nyarios, aya hiji kebon anu kacida luar biasana dina bola bumi, anu buahna mangrupa susu kaléng. Anu sanés nyarios, teu aya. Anu negeskeun, ku mung némbongkeun tempatna atanapi sawaréh buahna, kalayan gampil ngabuktikeun pernyataanna. Jalma anu mungkir, pikeun ngabuktikeun panolakanna, tiasa ngabuktikeun pernyataanna ku ningali sareng némbongkeun sakabéh bola bumi. Kitu pisan ogé, salian ti jalma-jalma anu ngawartosan sawarga némbongkeun ratusan rébu rembesan, buah sareng karya-karyana, sanaos kasaksian dua saksi anu leres kana ayana parantos cekap; anu mungkirna mung tiasa ngabuktikeun pamungkirna sareng némbongkeun teu ayana saatos nalungtik, ningali sareng ngayak jagat raya anu teu aya watesna sareng waktos langgeng anu teu aya watesna. Tah, hé Sadérék-Sadérék sepuh, sing ngartos sabaraha kuatna iman kana aherat. Said Nursî}
Kumargi hiji pangajaran anu pangpentingna anu dipasihkeun ku Al-Qur'an Al-Hakîm ka urang nyaéta iman kana aherat, sareng éta iman ogé sakitu kuatna, sareng dina éta iman aya harepan sareng panglipur anu sapertos kitu, dugi ka upami saratus rébu mangsa sepuh sumping ka hiji pribadi, panglipur anu sumping tina iman ieu tiasa ngalawanana. Urang para sepuh kedah nyarios "Sagala puji kagungan Alloh pikeun kasampurnaan iman" sareng bingah kana mangsa sepuh urang.
--
Kalimah Kasabelas
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻭَﺍﻟﺸَّﻤْﺲِ ﻭَﺿُﺤٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَﺍﻟْﻘَﻤَﺮِ ﺍِﺫَﺍ ﺗَﻠٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَﺍﻟﻨَّﻬَﺎﺭِ ﺍِﺫَﺍ ﺟَﻠّٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَ ﺍﻟَّﻴْﻞِ ﺍِﺫَﺍ ﻳَﻐْﺸٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَ ﺍﻟﺴَّﻤَٓﺎﺀِ ﻭَﻣَﺎ ﺑَﻨٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَ الْاَرْضِ ﻭَﻣَﺎ ﻃَﺤٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَ ﻧَﻔْﺲٍ ﻭَﻣَﺎ ﺳَﻮّٰﻳﻬَﺎ ٭
ﺍﻟﺦ
Hé Sadérék! Upami anjeun hoyong rada ngartos rusiah hikmah alam, tatarucingan diciptakeunna manusa sareng lambang-lambang hakékat solat, tingali carita ibarat leutik ieu babarengan sareng nafsu sim kuring:
Dina hiji mangsa aya hiji sultan. Tina sisi kabeungharan, anjeunna ngagaduhan seueur pisan gudang banda. Ogé dina éta gudang-gudang aya sagala rupa batu anu luhur ajénna, inten sareng zamrud. Ogé anjeunna ngagaduhan banda-banda anu disumputkeun anu kacida ahéngna. Ogé tina sisi kasampurnaan, anjeunna ngagaduhan seueur pisan kaparigelan dina karya-karya anu ahéng. Ogé anjeunna ngagaduhan pangaweruh sareng pangawasa kana élmu-élmu anu ahéng anu teu kaétang. Ogé anjeunna ngagaduhan élmu sareng pangaweruh kana élmu-élmu anu éndah anu teu aya watesna.
Ku rusiah yén unggal anu ngagaduhan kaéndahan sareng kasampurnaan hoyong ningali sareng némbongkeun kaéndahan sareng kasampurnaanna sorangan, sultan anu agung éta ogé hoyong muka hiji paméran sareng nata barang-barang paméran di jerona; sangkan ngedalkeun sareng némbongkeun kaagungan karajaanna, kamancorongan kabeungharanana, kaajaiban karya-karyana sorangan sareng perkara-perkara ahéng tina pangaweruhna di payuneun paningal jalma-jalma. Sangkan anjeunna ningali kaéndahan sareng kasampurnaan batinna dina dua sisi:
Hiji sisi: anjeunna ningali sorangan ku paningalna anu wawuh kana perkara-perkara anu lemes.
Anu sanés: anjeunna ningali ngaliwatan paningal batur.
Dumasar kana hikmah ieu, anjeunna mimiti ngawangun hiji karaton anu ageung, lega sareng megah. Ku ngabagi éta dina wangun anu pantes pikeun raja kana rohangan-rohangan sareng padumukan-padumukan, ngahiasna ku rupa-rupa batu anu luhur ajénna tina gudang-gudang bandana, masang hiasan tina karya-karya panangan kaparigelanana anu panglemesna sareng pangéndahna, nata sareng mereskeunana ku perkara-perkara anu panglemesna tina élmu-élmu hikmahna, sareng ngalengkepanana ku karya-karya élmuna anu mujizat; saatos anjeunna nyampurnakeunana, anjeunna nyiapkeun méja-méja susuguh di éta karaton, anu ngawengku anu pangnikmatna tina sadaya rupa unggal kadaharan sareng ni'matna. Anjeunna nangtukeun hiji méja susuguh anu pantes pikeun unggal golongan. Anjeunna nyiapkeun hiji jamuan umum anu sakitu béréhanana sareng mikacinta karya, dugi ka anjeunna nyuguhkeun ni'mat-ni'mat anu luhur ajénna anu teu aya watesna, saolah-olah unggal méja susuguh janten aya tina karya saratus kaparigelan anu éndah.
Saenggeus éta, anjeunna ngondang pangeusi sareng rahayat di sadaya sisi nagrina pikeun ningali, jalan-jalan sareng jamuan. Saenggeus éta, ku ngajelaskeun hikmah-hikmah karaton sareng harti-harti eusina ka hiji ajudanna anu pangmulyana, anjeunna ngangkat ajudan éta salaku guru sareng juru katerangan. Sangkan anjeunna ngajelaskeun anu ngadamel karaton ka pangeusi ngaliwatan eusi karaton, sareng ngawartosan lambang-lambang pola karaton, ngajarkeun isyarat-isyarat karya-karya di jerona, sareng ngajelaskeun ka anu lebet kana éta karaton naon batu-batu anu luhur ajénna anu tartib sareng pola-pola anu saimbang di jerona, sareng dina sisi naon éta sadayana nunjukkeun kasampurnaan sareng kaparigelan anu ngagaduhan karaton; sareng ngawartosan tatakrama lebet sareng tata cara ningali, sareng ngajelaskeun tata cara ngahormat ka sultan anu henteu katingali éta, dina lingkungan anu diridona.
Tah, éta guru anu ngajelaskeun ngagaduhan hiji pangbantos di unggal rohangan. Anjeunna sorangan nangtung di tengah murid-muridna dina rohangan anu pangageungna, sareng masihan hiji béwara kieu ka sadaya anu lalajo. Anjeunna nyarios:
"Hé rahayat! Juragan urang, anu mangrupa raja karaton ieu, ku némbongkeun hal-hal ieu sareng ku ngawangun karaton ieu, hoyong ngajantenkeun dirina dipikawanoh ku anjeun. Anjeun ogé sing mikawanoh anjeunna sareng ngusahakeun mikawanoh kalayan saé.
Ogé ku hiasan ieu, anjeunna hoyong ngajantenkeun dirina dipikaasih ku anjeun. Anjeun ogé sing ngajantenkeun diri anjeun dipikaasih ku anjeunna ku ngajénan karya-karyana sareng nganggap padamelanana saé.
Ogé ku anugerah-anugerah anu anjeun tingali ieu, anjeunna némbongkeun kanyaahna ka anjeun. Anjeun ogé sing mikanyaah anjeunna kalayan nurut.
Ogé ku pasihan ni'mat sareng anugerah anu katingali ieu, anjeunna némbongkeun kanyaah sareng welas asihna ka anjeun. Anjeun ogé sing ngahormat ka anjeunna kalayan sukur.
Ogé ku karya-karya kasampurnaanna ieu, anjeunna hoyong némbongkeun kaéndahan batinna ka anjeun. Anjeun ogé sing némbongkeun rasa kangen anjeun pikeun ningali anjeunna sareng kéngingkeun perhatianna.
Ogé ku nempatkeun hiji cap anu husus, hiji segel anu husus sareng hiji tanda karajaan anu henteu tiasa ditiru dina unggal karya sareng hal anu dihias anu anjeun tingali ieu, anjeunna hoyong némbongkeun ka anjeun yén unggal hal husus kagungan anjeunna sareng mangrupa karya pananganna sorangan, sareng yén anjeunna tunggal sareng hiji-hijina, anu ngagaduhan kamandirian sareng nyorangan. Anjeun ogé sing mikawanoh sareng nampi anjeunna salaku anu tunggal sareng hiji-hijina, taya tanding sareng taya anu nyarupaan, tanpa anu sami."
Anjeunna nyarioskeun deui ka anu lalajo saur-saur sapertos ieu, anu merenah pikeun anjeunna sareng kalungguhan éta. Saenggeus éta, rahayat anu lebet kabagi kana dua golongan:
Golongan kahiji, kumargi parantos mikawanoh dirina, akalna waras sareng manahna ajeg, nalika ningali perkara-perkara ahéng di éta karaton, nyarios, "Dina ieu aya hiji padamelan anu ageung." Ogé aranjeunna ngartos yén éta sanés sia-sia, sanés cocooan biasa. Ku kituna aranjeunna panasaran. Bari nyarios, "Naon rusiahna, naon anu aya di jerona?" sareng mikir, ujug-ujug aranjeunna ngadangukeun biantara anu dijéntrékeun ku guru anu ngajelaskeun éta. Aranjeunna ngartos yén konci-konci sadaya rusiah aya dina anjeunna. Aranjeunna angkat nuju ka anjeunna sareng nyarios, "Assalâmu 'alaika, hé Guru! Leres pisan, karaton anu megah sapertos kitu peryogi hiji juru katerangan anu leres sareng taliti sapertos anjeun. Naon waé anu parantos diwartoskeun ku juragan urang ka anjeun, mangga wartoskeun ka urang."
Ari guru nyarioskeun ka aranjeunna biantara-biantara anu parantos disebatkeun sateuacanna. Aranjeunna ngadangukeun kalayan saé, nampi kalayan leres sareng kéngingkeun mangpaat sapinuhna. Aranjeunna ngalakukeun amal dina lingkungan anu dirido ku raja. Kumargi tata cara sareng kaayaan aranjeunna anu sopan ieu pikaresepeun éta raja, anjeunna ngondang sareng ngaanugerahkeun aranjeunna hiji karaton anu sanés, anu husus, luhur sareng henteu tiasa digambarkeun. Ogé anjeunna masihan anugerah dina cara anu pantes pikeun hiji raja anu sakitu béréhanana, luyu pikeun rahayat anu sakitu nurutna, merenah pikeun tamu-tamu anu sakitu sopanna, sareng pantes pikeun karaton anu sakitu luhurna, sareng ngabagjakeun aranjeunna salawasna.
Ari golongan kadua, kumargi akalna parantos ruksak sareng manahna parantos pareum, nalika lebet kana karaton, kaéléhkeun ku nafsuna sareng henteu nengetan nanaon salian ti kadaharan anu raos; aranjeunna nutup panonna tina sadaya kaéndahan éta, sareng nutup ceulina tina pituduh éta guru sareng pépéling murid-muridna. Aranjeunna tuang sapertos sato teras kulem. Aranjeunna ngaleueut éliksir anu henteu kanggo dileueut, nanging disiapkeun pikeun perkara-perkara anu tangtu. Aranjeunna mabok sareng ngagorowok sareng nyieun kaributan anu sakitu; aranjeunna kacida ngaganggu tamu-tamu anu lalajo. Aranjeunna ngalakukeun teu sopan kana aturan-aturan anu ngadamel anu agung éta. Prajurit-prajurit anu ngagaduhan karaton ogé nyekel aranjeunna sareng ngalungkeun aranjeunna ka hiji panjara anu pantes pikeun jalma-jalma anu teu sopan sapertos kitu.
Hé réréncangan anu ngadangukeun ieu carita sareng sim kuring! Tangtos anjeun parantos ngartos yén pangawasa anu agung éta ngawangun karaton ieu pikeun maksud-maksud anu parantos disebatkeun. Ari kahontalna maksud-maksud ieu gumantung kana dua hal:
Hiji: ayana guru anu urang tingali ieu sareng anu biantarana urang dangukeun. Margi upami anjeunna teu aya, sadaya maksud janten sia-sia. Margi hiji kitab anu henteu dipikaharti, upami tanpa guru, baris tetep mung mangrupa keretas anu henteu gaduh harti.
Kadua: rahayat nampi sareng ngadangukeun saur éta guru. Hartina, ayana guru mangrupikeun alesan ayana karaton, sareng rahayat ngadangukeun mangrupikeun sabab tetep ayana karaton. Ku kituna tiasa disebatkeun yén upami guru ieu teu aya, raja anu agung éta moal ngawangun karaton ieu. Ogé tiasa disebatkeun deui yén nalika rahayat henteu ngadangukeun pangajaran éta guru, tangtos éta karaton baris digentos sareng dirobah.
Hé réréncangan! Carita parantos réngsé di dieu. Upami anjeun parantos ngartos rusiah ibarat ieu, tingali, tingali ogé beungeut hakékat:
Tah, éta karaton nyaéta alam ieu, anu lalangitna nyaéta langit anu dicaangan ku béntang-béntang anu mésem. Ari lanténa nyaéta beungeut bumi anu dihias ku rupa-rupa kembang ti wétan ka kulon. Ari éta raja nyaéta Zat Nu Maha Suci anu mangrupa Sultan azali sareng langgeng salawasna, anu tujuh lapis langit-langit sareng bumi sareng sadaya anu aya di jerona, ku basa anu husus pikeun masing-masing, nyucikeun sareng tasbih ka Zat éta. Ogé Mantenna Gusti Malik Nu Qadîr, anu nyiptakeun langit-langit sareng bumi dina genep dinten, teras ngadeg dina arsy rububiyah-Na; muterkeun wengi sareng siang hiji saatos anu sanés, sapertos dua garis hideung sareng bodas, sareng nyerat tanda-tanda-Na dina kaca jagat raya; sareng Mantenna Nu Kagungan Kaagungan sareng Kakawasaan, anu panonpoé, bulan sareng béntang-béntang tunduk kana paréntah-Na.
Ari padumukan-padumukan éta karaton nyaéta dalapan belas rébu alam ieu, anu masing-masing dihias sareng ditata dina cara anu pantes pikeun dirina. Tah, karya-karya ahéng anu anjeun tingali di éta karaton nyaéta mujizat-mujizat kakawasaan Ilahi anu katingali dina alam ieu. Sareng kadaharan anu anjeun tingali di éta karaton nunjuk kana buah-buah anu luar biasa tina rohmat Ilahi di alam ieu, utamina dina usum panas, utamina dina kebon-kebon Barla. Sareng hawu sareng dapur di dinya nyaéta bumi anu dina manahna aya seuneu sareng beungeut bumi di dieu.
Sareng batu-batu anu luhur ajénna tina banda-banda anu disumputkeun anu anjeun tingali di dinya dina ibarat, mangrupa conto tajalli-tajalli Asma-Asma Ilahi anu suci dina hakékat ieu. Sareng pola-pola anu urang tingali dina ibarat sareng lambang-lambang éta pola, nyaéta karya-karya anu tartib sareng pola-pola anu saimbang tina kalam kakawasaan anu ngahias alam ieu, anu nunjukkeun Asma-Asma Gusti Qadîr Dzul-Jalâl. Sareng éta guru nyaéta Juragan urang Muhammad ﷺ, mugia solawat sareng salam ka anjeunna. Ari pangbantos-pangbantosna nyaéta para nabi, mugia salam ka aranjeunna, sareng murid-muridna nyaéta para wali sareng jalma-jalma anu suci. Ari palayan-palayan pangawasa di éta karaton nunjuk kana malaikat dina alam ieu, mugia salam ka aranjeunna. Ari tamu-tamu anu diondang pikeun ningali sareng jamuan dina ibarat, nunjuk kana jin sareng manusa sareng sato-sato anu mangrupa palayan manusa di panginepan dunya ieu.
Sareng tina dua golongan éta, hiji di dieu nyaéta ahli iman, anu mangrupa murid-murid Al-Qur'an Al-Hakîm, anu janten juru tafsir tanda-tanda kitab jagat raya. Ari golongan anu sanés nyaéta ahli kakafiran sareng anu ngalangkungan wates, anu nurut kana nafsu sareng setan, sareng mung mikawanoh kahirupan dunya; golongan anu sapertos sato, malah langkung handap, pireu, bisu sareng sasar.
Ari anu bagja sareng jalma-jalma anu saé, anu mangrupa rombongan kahiji, ngadangukeun guru anu ngagaduhan dua jangjang éta. Éta guru boh mangrupa abdi, tina sisi ubudiyah anjeunna ngagambarkeun sareng ngajelaskeun Gusti Rabbna, anu di payuneun Gusti Nu Maha Haq anjeunna ibarat utusan umatna. Boh mangrupa rosul, tina sisi risalah anjeunna nepikeun hukum-hukum Gusti Rabbna ka jin sareng manusa ngaliwatan Al-Qur'an.
Jamaah anu bagja ieu ngadangukeun éta rosul sareng nyimak Al-Qur'an. Ku solat, anu mangrupa daptar rupa-rupa ibadah, aranjeunna ningali dirina parantos ngagem tugas-tugas anu kacida éndahna dina seueur tingkat anu luhur.
Leres, aranjeunna ningali kalayan jéntré tugas-tugas sareng tingkat-tingkat anu ditunjukkeun ku solat ngaliwatan rupa-rupa dzikir sareng gerakna. Nyaéta kieu:
Kahiji: ku ningali karya-karya, dina wangun hubungan bari henteu ningali langsung, kumargi ningali dirina dina tingkat anu nalungtik kaéndahan-kaéndahan karajaan rububiyah, aranjeunna ngalaksanakeun tugas takbir sareng tasbih, teras nyarios "Allohu Akbar".
Kadua: ku némbongan dina tingkat juru wartos perkara-perkara-Na anu éndah sareng karya-karya-Na anu caang, anu mangrupa tajalli Asma-Asma Ilahi anu suci, aranjeunna nyarios "Subhânalloh, wal-hamdulillâh" teras ngalaksanakeun tugas nyucikeun sareng muji.
Katilu: dina tingkat ngaraosan sareng ngartos ni'mat-ni'mat-Na anu disimpen dina gudang-gudang rohmat Ilahi ku rasa lahir sareng batin, aranjeunna mimiti ngalaksanakeun tugas sukur sareng muji.
Kaopat: dina tingkat nimbang sareng uninga batu-batu anu luhur ajénna dina banda-banda Asma Ilahi ku timbangan-timbangan parabot batin, aranjeunna mimiti tugas nyucikeun sareng muji.
Kalima: dina tingkat nalungtik serat-serat Rabbani anu ditulis ku kalam kakawasaan-Na dina garis-garis takdir, aranjeunna mimiti tugas tafakur sareng nganggap saé.
Kagenep: dina tingkat ningali sareng nyucikeun kalayan nalungtik perkara-perkara anu lemes sareng kaéndahan anu éndah dina diciptakeunna barang-barang sareng dina karya mahluk-mahluk, aranjeunna lebet kana tugas mikanyaah sareng kangen ka Gusti Fâthir Dzul-Jalâl, Gusti Shâni' Dzul-Jamâl aranjeunna.
Hartina, saatos ningali jagat raya sareng karya-karya, teras ngalaksanakeun tugas-tugas anu disebatkeun dina tingkat-tingkat anu disebatkeun kalayan hubungan ubudiyah bari henteu ningali langsung, aranjeunna naék kana tingkat ningali ogé hubungan sareng lampah Gusti Shâni' Nu Hakîm; anu dina wangun hubungan di payuneun Mantenna, kahiji, pikeun Gusti Khâliq Dzul-Jalâl anu ngajantenkeun diri-Na dipikawanoh ku mahluk anu sadar ku mujizat-mujizat karya-Na sorangan, aranjeunna ngawaler ku hiji makrifat dina kahéranan, teras nyarios ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﻣَﺎ ﻋَﺮَﻓْﻨَﺎﻙَ ﺣَﻖَّ ﻣَﻌْﺮِﻓَﺘِﻚَ. "Anu ngajelaskeun Gusti nyaéta mujizat-mujizat dina sadaya karya Gusti."
Saenggeus éta, pikeun Gusti Rahmân éta anu ngajantenkeun diri-Na dipikaasih ku buah-buah rohmat-Na anu éndah, aranjeunna ngawaler kalayan kanyaah sareng cinta, teras nyarios ﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﻌْﺒُﺪُ ﻭَﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﺴْﺘَﻌ۪ﻴﻦُ.
Saenggeus éta, pikeun Gusti Nu Masihan Ni'mat Nu Sajati éta anu némbongkeun welas asih sareng kanyaah-Na ku ni'mat-ni'mat-Na anu nikmat, aranjeunna ngawaler kalayan sukur sareng puji, teras nyarios: ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ. "Kumaha urang tiasa ngalaksanakeun sukur anu pantes ka Gusti? Gusti sakitu pantes dipisukur, dugi ka basa-basa kaayaan anu écés tina sadaya anugerah anu sumebar dina sakabéh jagat raya maca sukur sareng puji ka Gusti. Ogé ku béwara-béwara sadaya ni'mat anu ditata dina pasar alam sareng sumebar dina beungeut bumi, aranjeunna ngawartosan puji sareng pangajén ka Gusti. Ogé buah-buah anu tartib sareng hasil-hasil anu saimbang tina rohmat sareng ni'mat, ku nyaksian yén Gusti seueur Maparin sareng Kagungan sipat béréhan, ngalaksanakeun sukur ka Gusti di payuneun paningal mahluk-mahluk."
Saenggeus éta, pikeun némbongan kaéndahan, kaagungan, kasampurnaan sareng kabesaran-Na dina eunteung-eunteung mahluk anu robah dina beungeut-beungeut jagat raya ieu, aranjeunna nyarios ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﻛْﺒَﺮُ, sareng dina ngahormat, kalayan teu mampuh, lebet kana ruku'; sareng dina ngarendahkeun diri, kalayan kanyaah sareng kahéranan, sujud, teras ngawaler.
Saenggeus éta, pikeun Gusti Ghaniyy Mutlak éta anu némbongkeun lobana kabeungharan-Na sareng legana rohmat-Na, aranjeunna ngedalkeun kamiskinan sareng kabutuhanana, sareng ngawaler ku du'a sareng nyuhunkeun, teras nyarios ﻭَﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﺴْﺘَﻌ۪ﻴﻦُ.
Saenggeus éta, pikeun Gusti Shâni' Dzul-Jalâl éta anu medarkeun perkara-perkara karya-Na anu éndah, luar biasa sareng langka ku paméran-paméran dina tempat paméran mahluk, aranjeunna ngawaler ku nyarios ﻣَﺎﺷَﺎﺀَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ kalayan ngajénan, ku nyarios "Sakitu éndahna didamel!" kalayan nganggap saé, ku nyarios ﺑَﺎﺭَﻙَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ kalayan ningali langsung, ku nyarios ﺍٰﻣَﻨَّﺎ kalayan nyaksian; kalayan kagum, "Sumping, tingali!" teras nyarios ﺣَﻰَّ ﻋَﻠَﻰ الْفَلَاحِ sareng ngajantenkeun unggal jalma saksi.
Ogé pikeun Gusti Sultan azali sareng langgeng salawasna éta anu ngumumkeun karajaan rububiyah-Na sareng némbongkeun kaésaan-Na di sadaya sisi jagat raya, aranjeunna tauhid sareng ngabenerkeun, teras ku nyarios ﺳَﻤِﻌْﻨَﺎ ﻭَ ﺍَﻃَﻌْﻨَﺎ, ngawaler kalayan taat sareng nurut.
Saenggeus éta, pikeun Gusti Rabbul-'Âlamîn éta anu némbongkeun kailahian-Na, aranjeunna ngawaler kalayan ubudiyah, anu mangrupa ngumumkeun teu mampuhna dina kalemahan sareng kamiskinanana dina kabutuhan, sareng kalayan solat, anu mangrupa ringkesan ubudiyah.
Ku rupa-rupa tugas ubudiyah anu sanés sapertos ieu, aranjeunna ngalaksanakeun kawajiban umur sareng tugas hirupna dina masjid ageung-Na ieu, anu disebat nagri dunya, teras nyandak wangun anu pangsaéna. Aranjeunna naék kana tingkat saluhureun sadaya mahluk, anu ku berkah iman, dilengkepan ku kaamanan sareng amanah, aranjeunna janten khalifah bumi anu dipercaya.
Sareng saatos médan percobaan sareng bengkel cocoba ieu, Gusti Rabb Karîm aranjeunna, ku ngondang aranjeunna kana kabagjaan langgeng salaku ganjaran pikeun imanna, sareng ka Dârus-Salâm salaku upah pikeun Islam aranjeunna, ngaanugerahkeun sareng baris ngaanugerahkeun aranjeunna dina cara anu sapertos kitu, dugi ka Mantenna ngajantenkeun aranjeunna tempat némbongan rohmat-Na dina cara anu caang, dina tingkat anu teu acan kantos katingali ku panon, teu acan kantos kadangu ku ceuli sareng teu acan kantos kapikir dina manah manusa, sareng Mantenna masihan aranjeunna hirup langgeng sareng tetep aya. Margi anu kangen ningali sareng anu mikanyaah bari janten eunteung kaéndahan anu langgeng sareng salawasna aya, tangtos baris tetep aya sareng angkat ka hirup langgeng.
Tah, sapertos kitu tungtung murid-murid Al-Qur'an. Mugia Gusti Nu Maha Haq ngajantenkeun urang kalebet aranjeunna, amin!
Ari golongan anu sanés, anu durjana sareng jahat, nalika lebet kana karaton alam ieu ku ngahontal balig, ngawaler sadaya dalil kaésaan kalayan kakafiran, sareng ngawaler sadaya ni'mat kalayan mungkir ni'mat, sareng ngahina sadaya mahluk ku nuduhna henteu ngagaduhan ajén sacara kafir, sareng ka sadaya tajalli Asma Ilahi, kumargi aranjeunna ngawaler ku nolak sareng mungkir, dina waktos anu pondok aranjeunna ngalakukeun kajahatan anu teu aya watesna; aranjeunna pantes nampi azab anu teu aya watesna. Leres, modal umur sareng parabot manusa dipasihkeun ka manusa pikeun tugas-tugas anu parantos disebatkeun.
Hé nafsu sim kuring anu bingung, sareng hé réréncangan sim kuring anu pinuh ku kahayang! Naha anjeun duanana nganggap yén tugas hirup anjeun mung diwatesanan ku ngajaga diri kalayan saé ngaliwatan atikan kabudayaan, mugia henteu matak isin, pikeun ngalayanan beuteung sareng alat kelamin? Atanapi naha anjeun duanana nganggap yén tujuan hiji-hijina tina daya-daya lemes sareng perkara-perkara batin anu lemes, anggota-anggota sareng pakakas-pakakas anu sénsitif, anggota-anggota sareng parabot anu tartib, sareng daya-daya sareng rarasaan anu nalungtik, anu dimuat dina mesin hirup anjeun ieu, mung diwatesanan ku ngagunakeunana pikeun nyugemakeun nafsu anu hina sareng kahayang-kahayang anu handap dina kahirupan fana ieu? Mustahil, moal pisan! Sabalikna, diciptakeunna ieu sadayana dina awak anjeun sareng tujuan dilebetkeunana kana fitrah anjeun nyaéta dua dasar:
Hiji: mung mangrupa ngajantenkeun anjeun ngarasa unggal rupa tina sadaya ni'mat Gusti Nu Masihan Ni'mat Nu Sajati teras sukur. Anjeun ogé kedah ngarasa sareng ngalaksanakeun sukur sareng ibadah ka Mantenna.
Kadua: ngajantenkeun anjeun uninga sareng ngaraosan hiji-hiji sadaya golongan tajalli Asma-Asma Ilahi anu suci anu tajalli ka alam, ngaliwatan parabot éta. Anjeun ogé kedah ngaraosan, teras mikawanoh sareng iman.
Tah, kasampurnaan-kasampurnaan manusa tumuwuh sareng mekar dina dua dasar ieu. Ku ieu manusa janten manusa.
Tingali ku rusiah ibarat ieu yén parabot kamanusaan henteu dipasihkeun pikeun kéngingkeun kahirupan dunya sapertos sato:
Sapertos hiji pribadi masihan dua puluh emas ka hiji palayanna, sangkan mésér sapasang anggoan tina hiji lawon anu husus pikeun dirina. Éta palayan angkat, mésér hiji anggoan anu sampurna tina lawon anu pangsaéna éta, teras nganggona.
Saenggeus éta anjeunna ningali yén éta pribadi masihan sarébu emas ka hiji palayan anu sanés, sareng nempatkeun hiji keretas anu ditulis sawatara hal dina sakuna, teras ngintunkeun anjeunna pikeun dagang. Ayeuna, unggal anu akalna waras uninga yén éta modal sanés pikeun mésér sapasang anggoan. Margi palayan anu kahiji parantos mésér sapasang anggoan tina lawon anu pangsaéna ku dua puluh emas, tangtos sarébu emas ieu henteu dianggo pikeun sapasang anggoan. Upami palayan anu kadua ieu henteu maos keretas anu disimpen dina sakuna, malah ningali palayan anu kahiji, teras masihan sadaya artos ka hiji padagang pikeun sapasang anggoan, sareng mésér anggoan tina lawon anu pangburukna sareng lima puluh tingkat handapeun anggoan réréncanganana; tangtos kumargi éta palayan parantos ngalakukeun kabodoan dina tingkat anu pangluhurna, anjeunna baris disiksa kalayan kuat sareng dididik kalayan murka.
Hé nafsu sim kuring sareng hé réréncangan sim kuring! Araranjeun sing éling. Ulah nganggo modal umur sareng bakat hirup aranjeun pikeun kahirupan fana sareng kanikmatan lahir ieu sapertos sato, malah dina tingkat anu jauh handapeun sato. Upami henteu, sanaos tina sisi modal aranjeun lima puluh tingkat langkung luhur tibatan sato anu pangluhurna, aranjeun baris murag lima puluh tingkat handapeun anu panghandapna.
Hé nafsu sim kuring anu lalawora! Upami anjeun hoyong rada ngartos tujuan hirup anjeun, hakékat hirup anjeun, rupa hirup anjeun, rusiah hakékat hirup anjeun, sareng kabagjaan hirup anjeun anu sampurna, tingali:
Ringkesan tujuan-tujuan hirup anjeun nyaéta salapan perkara:
Anu kahiji nyaéta: nimbang ni'mat-ni'mat anu disimpen dina gudang-gudang rohmat Ilahi ku timbangan-timbangan rasa anu ditempatkeun dina awak anjeun, sareng sukur sacara jembar.
Kadua: muka banda-banda anu disumputkeun tina Asma-Asma Ilahi anu suci ku konci-konci parabot anu ditempatkeun dina fitrah anjeun, sareng mikawanoh Zat Nu Maha Suci ku éta Asma-Asma.
Katilu: dina tempat paméran dunya ieu, di payuneun paningal mahluk, mamerkeun sareng némbongkeun ku hirup anjeun, kalayan sadar, karya-karya anu ahéng sareng tajalli-tajalli anu éndah anu dipasangkeun ka anjeun ku Asma-Asma Ilahi.
Kaopat: ngumumkeun ubudiyah anjeun ka payuneun rububiyah Gusti Nu Nyiptakeun anjeun ku basa kaayaan sareng ucapan anjeun.
Kalima: sakumaha hiji prajurit ngagem rupa-rupa tanda kahormatan anu ditampina ti rajana dina waktos-waktos resmi, teras ku némbongan di payuneun paningal raja, némbongkeun tanda-tanda pangajén anjeunna; anjeun ogé ngahias diri kalayan sadar ku hiasan batu-batu anu luhur ajénna daya-daya lemes manusa anu dipasihkeun ka anjeun ku tajalli-tajalli Asma Ilahi, teras némbongan di payuneun paningal Gusti Syâhid Nu Azali éta, anu ningali sareng ngajantenkeun disaksian.
Kagenep: ningali kalayan sadar salam-salam mahluk hirup ka Gusti Nu Nyiptakeunana, anu disebut némbongan kahirupan; sareng tasbihna ka Gusti Nu Ngadamelna, anu disebut lambang-lambang kahirupan; sareng ngahaturkeun ubudiyahna ka Gusti Wâhibul-Hayât, anu disebut buah-buah sareng tujuan-tujuan kahirupan; teras ningalina kalayan tafakur sareng némbongkeunana kalayan kasaksian.
Katujuh: ku nyandak conto-conto leutik tina sipat-sipat sareng kaayaan anjeun sapertos élmu, kakawasaan sareng kersa anu leutik, anu dipasihkeun ka hirup anjeun, salaku hiji ukuran babandingan, uninga sipat-sipat mutlak sareng urusan-urusan suci Gusti Khâliq Dzul-Jalâl ku éta ukuran-ukuran. Sapertos kumargi anjeun parantos ngadamel bumi ieu kalayan tartib ku kakawasaan leutik anjeun, élmu leutik anjeun sareng kersa leutik anjeun, dumasar kana sabaraha ageungna karaton alam ieu tibatan bumi anjeun, dina babandingan éta kedah uninga Gusti Nu Ngadamel alam ieu salaku Qadîr, 'Alîm, Hakîm sareng Mudabbir.
Kadalapan: ngartos pangandika-pangandika batin unggal mahluk dina alam ieu, kalayan basa anu husus pikeun dirina, ngeunaan kaésaan Gusti Nu Nyiptakeunana sareng rububiyah Gusti Nu Ngadamelna.
Kasalapan: ngartos darajat-darajat tajalli kakawasaan Ilahi sareng kabeungharan Rabbani ku ukuran teu mampuh sareng lemah anjeun, miskin sareng butuh anjeun. Sakumaha dumasar kana darajat-darajat lapar sareng sajumlah jinis kabutuhan, kanikmatan, darajat-darajat sareng rupa-rupa kadaharan dipikaharti; kitu ogé anjeun kedah ngartos darajat-darajat kakawasaan sareng kabeungharan Ilahi anu teu aya watesna ku teu mampuh sareng kamiskinan anjeun anu teu aya watesna. Tah, tujuan-tujuan hirup anjeun sacara ringkes nyaéta perkara-perkara sapertos ieu.
Ayeuna tingali hakékat hirup anjeun sorangan, anu ringkesan hakékatna nyaéta kieu:
Hiji daptar perkara-perkara ahéng anu patali sareng Asma-Asma Ilahi; sareng hiji ukuran urusan-urusan sareng sipat-sipat Ilahi; sareng hiji timbangan alam-alam dina jagat raya; sareng hiji daptar alam ageung ieu; sareng hiji peta jagat raya ieu; sareng hiji ringkesan kitab anu pangageungna ieu; sareng hiji beungkeutan konci anu baris muka banda-banda kakawasaan anu disumputkeun; sareng hiji wangun anu pangsaéna tina kasampurnaan-kasampurnaan-Na anu sumebar ka mahluk sareng dipasangkeun kana waktos-waktos. Tah, hakékat hirup nyaéta perkara-perkara sapertos ieu.
Ayeuna rupa hirup anjeun sareng cara tugasna nyaéta kieu:
Hirup anjeun hiji kecap anu ditulis. Hiji pangandika anu némbongkeun hikmah, anu ditulis ku kalam kakawasaan. Katingali sareng kadangu, éta nunjukkeun Asmaul Husna. Tah, rupa hirup anjeun nyaéta perkara-perkara sapertos ieu.
Ayeuna rusiah hakékat hirup anjeun nyaéta kieu:
Janten eunteung pikeun tajalli ahadiyah sareng tajalli samadiyah. Nyaéta, janten eunteung pikeun Zat Nu Ahad Nu Shamad kalayan kajembaran anu ibarat titik museur Asma-Asma anu tajalli ka sakabéh alam.
Ayeuna, kasampurnaan hirup anjeun dina kabagjaan nyaéta:
Ngarasa sareng mikanyaah cahya-cahya Panonpoé Azali anu némbongan dina eunteung hirup anjeun. Némbongkeun kangen ka Mantenna salaku mahluk anu sadar. Ngaleungitkeun kasadaran kana diri sorangan ku kanyaah ka Mantenna. Nempatkeun pantulan cahya-Na dina anak panon manah anjeun. Tah, tina rusiah ieu, harti mulya hiji hadis qudsi anu ngangkat anjeun ka 'alâ 'illiyyîn, ﻣَﻦْ ﻧَﻪ ﮔُﻨْﺠَﻢْ ﺩَﺭْ ﺳَﻤٰﻮَﺍﺕ ﻭ ﺯَﻣ۪ﻴﻦْ ٭ ﺍَﺯْ ﻋَﺠَﺐْ ﮔُﻨْﺠَﻢْ ﺑَﻘَﻠْﺐِ ﻣُﺆْﻣِﻨ۪ﻴﻦْ, parantos disebatkeun.
Tah, hé nafsu sim kuring! Sanaos hirup anjeun nuju kana tujuan-tujuan anu luhur sapertos ieu sareng ngawengku gudang-gudang banda anu luhur ajénna sapertos kitu, naha pantes pikeun akal sareng kaadilan yén anjeun ngagunakeun sareng miceunna pikeun kasenangan-kasenangan nafsu anu samentawis, anu teu aya nanaon pisan, sareng kanikmatan-kanikmatan dunya anu sakedapan? Upami anjeun henteu hoyong miceunna, pikirkeun sumpah sareng jawaban sumpah dina surat ﻭَﺍﻟﺸَّﻤْﺲِ ﻭَﺿُﺤٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَﺍﻟْﻘَﻤَﺮِ ﺍِﺫَﺍ ﺗَﻠٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَﺍﻟﻨَّﻬَﺎﺭِ ﺍِﺫَﺍ ﺟَﻠّٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَ ﺍﻟَّﻴْﻞِ ﺍِﺫَﺍ ﻳَﻐْﺸٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَ ﺍﻟﺴَّﻤَٓﺎﺀِ ﻭَﻣَﺎ ﺑَﻨٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَ الْاَرْضِ ﻭَﻣَﺎ ﻃَﺤٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَ ﻧَﻔْﺲٍ ﻭَﻣَﺎ ﺳَﻮّٰﻳﻬَﺎ ٭ ﻓَﺎَﻟْﻬَﻤَﻬَﺎ ﻓُﺠُﻮﺭَﻫَﺎ ﻭَ ﺗَﻘْﻮٰﻳﻬَﺎ ٭ ﻗَﺪْ ﺍَﻓْﻠَﺢَ ﻣَﻦْ ﺯَﻛّٰﻴﻬَﺎ ٭ ﻭَ ﻗَﺪْ ﺧَﺎﺏَ ﻣَﻦْ ﺩَﺳّٰﻴﻬَﺎ ٭, anu masihan isyarat kana ibarat sareng hakékat anu parantos kaliwat, teras amalkeun. ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﻋَﻠٰﻰ ﺷَﻤْﺲِ ﺳَﻤَﺎﺀِ ﺍﻟﺮِّﺳَﺎﻟَﺔِ ﻭَ ﻗَﻤَﺮِ ﺑُﺮْﺝِ ﺍﻟﻨُّﺒُﻮَّﺓِ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪ۪ ﻭَ ﺍَﺻْﺤَﺎﺑِﻪ۪ ﻧُﺠُﻮﻡِ ﺍﻟْﻬِﺪَﺍﻳَﺔِ ﻭَ ﺍﺭْﺣَﻤْﻨَﺎ ﻭَ ﺍﺭْﺣَﻢِ ﺍﻟْﻤُﺆْﻣِﻨ۪ﻴﻦَ ﻭَ ﺍﻟْﻤُﺆْﻣِﻨَﺎﺕِ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ
--