HAKÉKAT KADALAPAN
Nyaéta lawang jangji sareng ancaman. Mangrupikeun tajalli Asma Jamîl sareng Jalîl.
Naha tiasa pisan Gusti Nu Ngadamel mahluk-mahluk ieu, anu mangrupa Gusti 'Alîm Mutlak sareng Gusti Qadîr Mutlak, henteu nyumponan jangji sareng ancaman Ilahi-Na anu diulang-ulang, anu dikabarkeun ku sadaya nabi sacara tawatur sareng disaksian ku sadaya siddiq sareng wali sacara ijma', teras — mustahil — némbongkeun teu mampuh sareng teu terang? Padahal perkara-perkara anu dijangjikeun sareng diancamkeun ku Mantenna henteu beurat pisan pikeun kakawasaan-Na; kacida hampangna sareng kacida gampilna. Sakumaha gampilna mulihkeun mahluk-mahluk anu teu kaétang tina usum semi anu kaliwat dina usum semi anu bakal datang, sawaréh sarua pisan {(Catetan handap): Sapertos akar tangkal sareng jukut.}, sawaréh anu nyarupaanana {(Catetan handap): Sapertos daun-daun sareng buah-buahan.}.
Ari nyumponan jangji téh diperyogikeun pisan ku urang, ku unggal hal, ku Mantenna, sareng ku karajaan rububiyah-Na. Ari mungkir jangji patukang tonggong sareng kamulyaan kakawasaan-Na, sareng henteu saluyu sareng jembarna élmu-Na. Margi mungkir jangji asalna boh tina teu terang, boh tina teu mampuh.
Hé anu mungkir! Naha anjeun terang sabaraha bodo kajahatan anu anjeun lakukeun ku kakafiran sareng pamungkir anjeun, dugi ka anjeun ngabenerkeun sangkaan bohong anjeun sorangan, akal anjeun anu nyarios teu puguh, sareng nafsu anjeun anu nipu, teras ngabohongkeun hiji Zat anu dina sisi naon waé henteu kedah mungkir sareng nyimpang, sareng dina sisi naon waé nyimpang henteu pantes pikeun kamulyaan sareng kahormatan-Na, sareng sadaya hal sareng lampah anu katingali nyaksian leresna sareng Haq-Na! Dina leutik anu teu aya watesna, anjeun ngalakukeun kajahatan ageung anu teu aya watesna! Tangtos anjeun pantes nampi hukuman ageung anu langgeng. Dikabarkeun yén hiji huntu sawaréh ahli naraka sagedé gunung, salaku ukuran ageungna kajahatanana. Ibarat anjeun sapertos musafir ieu, anu nutup panonna tina cahya panonpoé teras ningali kana lamunan di jero sirahna. Sangkaanana hoyong nyaangan jalanna anu matak sieun ku cahya lampu sirahna, sapertos cika-cika.
Kumargi Gusti Nu Maha Haq, anu mahluk-mahluk ieu mangrupa kecap-kecap-Na anu leres, anu nyarioskeun hak, sareng kajadian-kajadian jagat raya ieu mangrupa tanda-tanda-Na anu nyarita leres, parantos jangji, tangtos Mantenna baris ngalaksanakeunana. Mantenna baris muka hiji pangadilan anu agung, sareng baris masihan hiji kabagjaan anu kacida ageungna.
HAKÉKAT KASALAPAN
Nyaéta lawang ngahuripkeun sareng maotkeun. Mangrupikeun tajalli Asma Hayy Nu Qayyûm, Muhyî sareng Mumît.
Naha tiasa pisan Gusti Qadîr Nu Rahîm, Gusti 'Alîm Nu Hakîm, anu ngahuripkeun bumi anu ageung, anu parantos maot sareng garing, sareng dina ngahuripkeun éta némbongkeun kakawasaan-Na ku ngahudangkeun sareng nyebarkeun langkung ti tilu ratus rébu jinis mahluk, anu masing-masing ahéng sapertos hasyr manusa; sareng dina ngahudangkeun sareng nyebarkeun éta, di tengah pacampur sareng campuran anu kacida pisan, némbongkeun jembarna élmu-Na ku ngabédakeun sareng misahkeun anu kacida pisan; sareng ku ngajangjikeun hasyr manusa dina sadaya firman-firman samawi-Na, ngalihkeun paningal sadaya abdi-Na kana kabagjaan langgeng; sareng némbongkeun kaagungan rububiyah-Na ku ngajantenkeun sadaya mahluk silih padeukeut, taktak patepung taktak sareng leungeun patepung leungeun, teras ngagerakkeunana dina lingkungan paréntah sareng kersa-Na, sareng ngajantenkeunana silih tulungan sareng silih nurut; sareng némbongkeun yén Mantenna sakitu nengetanana ka manusa ku nyiptakeun manusa salaku buah tangkal jagat raya anu pangjembarna, panglemesna, pangéndahna, pangdimanjana sareng pangseueurna nyuhunkeun, teras nyandak manusa salaku anu diajak nyarios sareng ngajantenkeun unggal hal nurut ka anjeunna; henteu ngadatangkeun kiamat? Henteu ngalaksanakeun hasyr sareng henteu tiasa ngalaksanakeunana? Henteu ngahuripkeun manusa atanapi henteu tiasa ngahuripkeunana? Henteu tiasa muka pangadilan anu agung? Henteu tiasa nyiptakeun sawarga sareng naraka? Mustahil, moal pisan!
Leres, Gusti Nu Ngatur alam ieu, Nu Maha Agung, dina unggal abad, unggal taun sareng unggal dinten, nyiptakeun seueur pisan ibarat, conto sareng isyarat hasyr anu pangageungna sareng médan kiamat dina beungeut bumi ieu anu heureut sareng samentawis. Di antarana:
Dina hasyr usum semi, urang ningali yén dina lima genep dinten Mantenna ngahudangkeun sareng nyebarkeun langkung ti tilu ratus rébu jinis sato sareng tutuwuhan anu alit sareng ageung. Sadaya akar tangkal, jukut sareng sawaréh sato dihirupkeun sareng dipulangkeun ku Mantenna sarua pisan. Anu sanés diciptakeun ku Mantenna dina wangun anu sarupa dugi ka tingkat sarua pisan. Padahal binih-binih alit anu bédana tina sisi bahan kacida sakedikna, sanaos sakitu pacampurna, dihirupkeun dina genep dinten atanapi genep minggu, kalayan ngabédakeun sareng nangtukeun anu sampurna, kalayan sakitu gancangna, legana sareng gampilna, kalayan katartiban sareng kasaimbangan anu sampurna. Naha tiasa pisan hiji hal janten beurat pikeun Zat anu ngalaksanakeun ieu padamelan, Mantenna henteu tiasa nyiptakeun langit-langit sareng bumi dina genep dinten, atanapi henteu tiasa ngahudangkeun manusa ku hiji sora ngagorowok? Mustahil!
Upami aya hiji juru tulis anu némbongkeun mujizat, anu nyerat tilu ratus rébu kitab anu hurup-hurupna parantos ruksak atanapi musnah dina hiji kaca, tanpa pacampur, tanpa kalepatan, tanpa kaluluputan, tanpa kakurangan, sadayana babarengan, dina wangun anu kacida éndahna, dina sajam; teras upami aya anu nyarios ka anjeun, "Juru tulis ieu baris nyerat deui tina émutanana kitab anjeun anu ragrag kana cai, anu parantos dikarang ku anjeunna sorangan, dina samenit," naha anjeun tiasa nyarios, "Anjeunna henteu tiasa sareng abdi henteu percanten"?
Atanapi, sanaos anjeun ningali hiji sultan anu ngadamel mujizat, anu pikeun némbongkeun kakawasaan dirina, atanapi pikeun pangajaran sareng kasenangan, ku hiji isyarat ngangkat gunung-gunung, ngarobah nagri-nagri, ngajantenkeun laut janten darat; teras anjeun ningali hiji batu ageung ngaguling kana walungan, ngahalangan jalan tamu-tamu anu diondang ku éta pribadi ka susuguh dirina sorangan, sareng aranjeunna henteu tiasa ngaliwat. Upami aya anu nyarios ka anjeun, "Éta pribadi ku hiji isyarat baris ngangkat atanapi ngancurkeun éta batu, sabaraha ageungna ogé, sareng moal ngantunkeun tamu-tamuna di jalan," teras anjeun nyarios, "Anjeunna moal ngangkatna atanapi henteu tiasa ngangkatna."
Atanapi, sanaos hiji pribadi ngawangun pasukan ageung anu anyar dina sapoé, upami aya anu nyarios, "Éta pribadi ku hiji sora tarompét baris ngumpulkeun batalion-batalion anu anggota-anggotana parantos paburencay pikeun reureuh. Batalion-batalion éta baris lebet kana katartiban anjeunna," teras anjeun nyarios, "Abdi henteu percanten." Anjeun ngartos sabaraha gélo kalakuan anjeun.
Tah, upami anjeun parantos ngartos tilu ibarat ieu, tingali: Gusti Naqqâsy Nu Azali, di payuneun panon urang, ngabalikeun kaca bodas usum tiis, teras muka lambar héjo usum semi sareng usum panas, sareng dina kaca beungeut bumi nyerat langkung ti tilu ratus rébu jinis ku kalam kakawasaan sareng takdir dina rupa anu pangsaéna. Dina silih lebet, sadayana henteu pacampur; Mantenna nyeratna babarengan, sadayana henteu silih halangan. Béda-béda tina sisi kabentukna sareng rupana, Mantenna henteu kantos pacorok sareng henteu lepat nyerat.
Leres, naha tiasa disebatkeun, kumaha Zat Nu Hakîm Nu Hafîzh, anu ngamuat sareng ngajaga rancangan roh tangkal anu pangageungna dina siki anu pangleutikna sapertos hiji titik, baris ngajaga roh-roh jalma anu wafat?
Sareng naha tiasa disebatkeun, kumaha Zat Nu Qadîr, anu muterkeun bola bumi sapertos batu ketapel, baris ngangkat atanapi ngancurkeun bumi ieu dina jalan tamu-tamu-Na anu nuju ka aherat?
Ogé naha tiasa disebatkeun, kumaha Zat Nu Kagungan Kaagungan, anu ti teu aya nyatet sareng nempatkeun zarah-zarah kalayan katartiban anu sampurna dina batalion-batalion sadaya jasad pasukan sadaya mahluk hirup anu anyar, ku paréntah "kun fayakûn", sareng nyiptakeun pasukan-pasukan, baris ngumpulkeun ku hiji sora ngagorowok zarah-zarah dasar sareng bagian-bagian asalna anu parantos silih wawuh ku lebet kana katartiban jasad anu ibarat batalion?
Ogé anjeun ningali ku panon anjeun sabaraha seueur pola anu didamel ku Mantenna, anu baris janten conto, ibarat sareng tanda hasyr, anu nyarupaan hasyr usum semi ieu, dina unggal mangsa dunya, unggal abadna, malah dina silih gentos wengi sareng siang, malah dina nyiptakeun sareng musnahkeun méga-méga dina rohangan hawa. Malah upami dina lamunan anjeun ngabayangkeun diri sarébu taun kapengker, teras ngabandingkeun anu kaliwat sareng anu bakal datang, anu mangrupa dua jangjang waktos; anjeun baris ningali ibarat hasyr sareng conto kiamat sajumlah abad sareng dinten. Saenggeus éta, sanaos anjeun ningali sakitu seueur conto sareng ibarat, upami anjeun mungkir hasyr jasmani ku nganggapna jauh tina akal sareng hésé ditarima, anjeun ogé baris ngartos sabaraha gélona éta. Tingali, naon anu disaurkeun ku Firman Nu Pangagungna ngeunaan hakékat anu urang bahas: ﻓَﺎﻧْﻈُﺮْ ﺍِﻟٰٓﻰ ﺍٰﺛَﺎﺭِ ﺭَﺣْﻤَﺖِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻛَﻴْﻒَ ﻳُﺤْﻴِﻰ الْاَرْضَ ﺑَﻌْﺪَ ﻣَﻮْﺗِﻬَﺎ ﺍِﻥَّ ﺫٰﻟِﻚَ ﻟَﻤُﺤْﻴِﻰ ﺍﻟْﻤَﻮْﺗٰﻰ ﻭَﻫُﻮَ ﻋَﻠٰﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻗَﺪ۪ﻳﺮٌ
Cindekna: teu aya naon waé anu ngahalangan hasyr. Ari anu nungtut hasyr nyaéta unggal hal. Leres, rububiyah anu sakitu megah sareng langgeng salawasna, sareng kakawasaan anu sakitu agung sareng ngawengku sadayana ti hiji Zat, anu maotkeun sareng ngahuripkeun bumi anu ageung ieu, anu mangrupa tempat kumpulna kaajaiban, sapertos sato biasa; sareng ngajantenkeunana ayunan anu pikaresepeun sareng kapal anu éndah pikeun manusa sareng sato; sareng ngajantenkeun panonpoé lampu anu masihan cahya sareng ngangetkeun aranjeunna di panginepan ieu, sareng ngajantenkeun planét-planét kapal ngapung pikeun malaikat-malaikat-Na; tangtos henteu diwangun sareng henteu tetep mung dina urusan-urusan dunya anu sapertos kitu, anu sakedapan, henteu teras aya, henteu ajeg, henteu penting, robah-robah, henteu tetep aya, kirang sareng henteu sampurna.
Hartina, aya hiji nagri anu sanés anu pantes pikeun Mantenna, anu tetep, ajeg, henteu sirna sareng megah. Mantenna ngagaduhan hiji nagri anu sanés anu tetep aya. Mantenna miwarang urang damel pikeun éta. Mantenna ngondang ka dinya, sareng yén Mantenna baris mindahkeun urang ka dinya disaksian ku sadaya anu ngagaduhan roh anu caang, sadaya pamingpin manah anu dicaangan, sareng sadaya anu ngagaduhan akal anu caang, anu parantos ngalangkungan lahir ka hakékat sareng dimulyakeun ku caket ka payuneun Mantenna. Sareng sadayana kalayan sapuk ngawartosan yén Mantenna parantos nyiapkeun hiji ganjaran sareng hukuman. Sareng aranjeunna nyaritakeun yén Mantenna sababaraha kali masihan jangji anu kacida kuatna sareng ancaman anu kacida tegesna.
Ari mungkir jangji mangrupikeun hina sareng ngarendahkeun diri. Dina sisi naon waé éta henteu tiasa ngadeukeutan kaagungan sareng kasucian-Na. Ari henteu ngalaksanakeun ancaman asalna boh tina panghampura, boh tina teu mampuh. Padahal kakafiran nyaéta kajahatan mutlak, {(Catetan handap): Leres, kakafiran, kumargi nurunkeun ajén mahluk-mahluk sareng nuduh aranjeunna henteu gaduh harti, mangrupikeun hiji panghinaan ka sakabéh jagat raya; sareng kumargi mungkir tajalli Asma dina eunteung-eunteung mahluk, mangrupikeun hiji pangréméhan ka sadaya Asma Ilahi; sareng kumargi nolak kasaksian mahluk-mahluk kana kaésaan, mangrupikeun hiji ngabohongkeun sadaya mahluk; ku kituna éta ngaruksak bakat manusa dugi ka anjeunna henteu deui pantes nampi kasaéan sareng kahadéan. Ogé éta mangrupa hiji kazaliman anu ageung, anu ngalanggar hak-hak sadaya mahluk sareng sadaya Asma Ilahi. Tah, ngajaga hak-hak ieu sareng teu mampuhna nafsu kafir nampi kahadéan nungtut yén kakafiran henteu dihampura. ﺍِﻥَّ ﺍﻟﺸِّﺮْﻙَ ﻟَﻈُﻠْﻢٌ ﻋَﻈ۪ﻴﻢٌ ngedalkeun harti ieu.} henteu tiasa dihampura. Ari Gusti Qadîr Mutlak bébas sareng suci tina teu mampuh.
Ari para saksi sareng anu ngawartosan, sanaos béda dina jalan-jalanna, kacenderunganana sareng mazhab-mazhabna, ngahiji dina dasar pasualan ieu kalayan kasapukan anu sampurna. Tina sisi jumlah, aranjeunna aya dina tingkat tawatur, tina sisi mutu, aranjeunna ngagaduhan kakuatan ijma'. Tina sisi kalungguhan, masing-masing mangrupa hiji béntang umat manusa, panon hiji golongan, sareng jalma anu dimulyakeun ku hiji bangsa. Tina sisi pentingna, dina pasualan ieu aranjeunna boh ahli anu khusus boh ahli ngabuktikeun. Padahal dina hiji élmu atanapi hiji kaparigelan, dua ahli anu khusus langkung utama tibatan rébuan jalma anu sanés, sareng dina ngawartosan, dua anu negeskeun langkung diutamakeun tibatan rébuan anu mungkir. Sapertos dua jalma anu ngawartosan yén hilal Ramadan parantos aya, ngajantenkeun pamungkir rébuan anu mungkir teu aya hartina.
Cindekna, di dunya teu tiasa aya wartos anu langkung leres ti ieu, hiji pernyataan anu langkung kuat, sareng hiji hakékat anu langkung écés.
Hartina, teu diragukeun dunya mangrupikeun tegalan. Mahsyar mangrupikeun tempat ngirik, palataran pikeun ngirik. Ari sawarga sareng naraka masing-masing mangrupikeun hiji gudang.
HAKÉKAT KASAPULUH
Nyaéta lawang hikmah, inayah, rohmat sareng kaadilan. Mangrupikeun tajalli Asma Hakîm, Karîm, 'Âdil sareng Rahîm.
Naha tiasa pisan dina lingkungan nagri sareng alam mulk sareng malakut Gusti Mâlikul-Mulk Dzul-Jalâl, anu némbongkeun karya-karya hikmah anu sakitu écés, inayah anu sakitu nyata, kaadilan anu sakitu ngawasa, sareng welas asih anu sakitu lega di panginepan dunya ieu anu henteu tetep aya, di médan cocoba ieu anu henteu teras aya, sareng di tempat paméran bumi ieu anu henteu ajeg, teu aya padumukan-padumukan anu tetep, pangeusi-pangeusi anu langgeng, tempat-tempat anu tetep aya sareng mahluk-mahluk anu netep, teras hakékat-hakékat hikmah, inayah, kaadilan sareng welas asih anu katingali ieu murag janten teu aya hartina?
Ogé naha tiasa pisan Zat Nu Hakîm éta ngajantenkeun manusa ieu di antara sadaya mahluk salaku anu diajak nyarios ku Mantenna sacara jembar sareng salaku eunteung anu jembar, teras ngajantenkeun anjeunna ngaraosan sadaya eusi gudang-gudang rohmat-Na, sareng nimbangna, sareng mikawanohna, ngajantenkeun anjeunna terang ka Mantenna kalayan sadaya Asma-Na, mikanyaah anjeunna sareng ngajantenkeun anjeunna dipikaasih; saenggeus éta henteu ngintunkeun manusa anu malang éta ka nagri-Na anu langgeng, henteu ngondang anjeunna ka tempat kabagjaan anu tetep éta teras ngabagjakeun anjeunna?
Ogé naha asup akal pisan Mantenna masihan beban tugas sagedé tangkal ka unggal mahluk, malah anu saukur sagedé siki, masihan hikmah-hikmah sajumlah kembangna, sareng masangkeun mangpaat-mangpaat sajumlah buahna, teras pikeun sadaya éta tugas, éta hikmah-hikmah sareng éta mangpaat-mangpaat, mung masihan tujuan anu patali sareng dunya sagedé hiji siki? Ngajantenkeun tetep ayana di dunya, anu teu penting saukur sagedé siki sasawi ogé, salaku tujuan? Sareng henteu ngajantenkeun éta sadayana siki-siki pikeun alam harti sareng tegalan pikeun alam aherat, sangkan ngahasilkeun tujuan-tujuan anu sajati sareng pantes? Sareng ngantunkeun ieu sagala tatahar anu sakitu pentingna tanpa tujuan, kosong sareng sia-sia? Henteu ngalihkeun beungeutna kana alam harti sareng alam aherat, sangkan némbongkeun tujuan-tujuan asalna sareng buah-buahna anu pantes?
Leres, naha tiasa pisan ku ngalaksanakeun perkara-perkara ieu anu sakitu patukang tonggong sareng hakékat, Mantenna némbongkeun diri-Na ngagaduhan sipat anu patukang tonggong sareng sipat-sipat sajati-Na, nyaéta Hakîm, Karîm, 'Âdil sareng Rahîm — mustahil, teras deui mustahil — teras ngabohongkeun hakékat-hakékat sakabéh jagat raya anu nunjukkeun hikmah sareng sipat béréhan-Na, kaadilan sareng rohmat-Na, nolak kasaksian sadaya mahluk, sareng ngabatalkeun pituduh sadaya karya?
Ogé naha akal tiasa nampi pisan yén Mantenna ngabeungbeuratan sirah manusa sareng daya-daya dina dirina ku tugas-tugas sajumlah buukna, teras mung masihan anjeunna upah dunya anu ibarat salambar buuk, ngalaksanakeun padamelan anu henteu gaduh harti, anu patukang tonggong sareng kaadilan sajati-Na sareng henteu saluyu sareng hikmah sajati-Na?
Ogé naha tiasa pisan Mantenna ngabuktikeun sareng némbongkeun yén diri-Na mangrupa Gusti Hakîm Mutlak, ku masangkeun hikmah-hikmah sareng mangpaat-mangpaat anu sakitu kana unggal mahluk hirup, malah kana unggal anggota sapertos létah, malah kana unggal karya, sajumlah hasil sareng buah anu dipasangkeun ku Mantenna kana hiji tangkal; teras ku henteu masihan sareng ngantunkeun tetep aya, tepang sareng Mantenna, sareng kabagjaan langgeng, anu mangrupa hikmah anu pangageungna tina sadaya hikmah, mangpaat anu pangpentingna tina sadaya mangpaat, sareng hasil anu pangdiperyogikeunana tina sadaya hasil, sareng anu ngajantenkeun hikmah janten hikmah, ni'mat janten ni'mat, rohmat janten rohmat, sareng anu mangrupa sumber sareng tujuan sadaya hikmah, ni'mat, rohmat sareng mangpaat, Mantenna nurunkeun sadaya padamelan-Na kana tingkat sia-sia mutlak, sareng nyaruakeun diri-Na sareng hiji pribadi anu ngawangun karaton sapertos kitu, nempatkeun rébuan pola dina unggal batuna, rébuan hiasan dina unggal sisina, sareng rébuan pakakas anu kacida ajénna sareng kaperluan bumi dina unggal kamarna, teras henteu ngadamel hateupna, dugi ka unggal hal buruk sareng ruksak sia-sia? Mustahil, moal pisan! Tina Gusti Nu Maha Saé Mutlak sumping kasaéan, tina Gusti Jamîl Mutlak sumping kaéndahan, tina Gusti Hakîm Mutlak henteu sumping hiji hal anu sia-sia.
Leres, saha waé anu dina pikiran naék kana sajarah sareng angkat ka arah anu kaliwat, baris ningali padumukan-padumukan, médan-médan, paméran-paméran sareng alam-alam anu parantos maot, sajumlah taun, sapertos padumukan dunya, médan cocoba sareng paméran barang-barang anu urang tingali dina waktos ayeuna ieu. Sanaos béda-béda dina rupa sareng kaayaan; sadayana silih nyarupaan tina sisi katartiban, kaajaiban, sareng némbongkeun kakawasaan sareng hikmah Gusti Nu Ngadamel.
Ogé anjeunna baris ningali, dina padumukan-padumukan anu henteu ajeg éta, médan-médan anu henteu teras aya éta, paméran-paméran anu henteu tetep aya éta, katartiban-katartiban hikmah anu sakitu écésna, isyarat-isyarat inayah anu sakitu nyatana, tanda-tanda kaadilan anu sakitu ngawasana, sareng buah-buah welas asih anu sakitu legana. Kalayan sarat yén anjeunna henteu buta paningal batinna, anjeunna baris terang kalayan yakin yén teu tiasa aya hikmah anu langkung sampurna tibatan éta hikmah, sareng teu mungkin aya inayah anu langkung éndah tibatan inayah anu karya-karyana katingali éta, sareng teu aya kaadilan anu langkung agung tibatan kaadilan anu tanda-tandana katingali éta, sareng teu tiasa dibayangkeun welas asih anu langkung ngawengku tibatan welas asih anu buah-buahna katingali éta.
Upami, salaku anggapan anu mustahil, dina lingkungan nagri Gusti Sultan Nu Langgeng Salawasna, anu ngatur padamelan-padamelan ieu sareng ngagentos tamu-tamu sareng panginepan-panginepan ieu, henteu aya padumukan-padumukan anu tetep, tempat-tempat anu luhur, kalungguhan-kalungguhan anu ajeg, tempat cicing anu tetep aya, rahayat anu netep sareng abdi-abdi anu bagja; kedah mungkir hakékat-hakékat hikmah, kaadilan, inayah sareng welas asih, anu mangrupa opat unsur batin anu kuat sareng nyakup sadayana sapertos cahya, hawa, cai sareng taneuh, sareng mungkir ayana anu katingali sapertos éta unsur-unsur lahir. Margi dipikanyaho yén dunya ieu anu henteu tetep aya sareng sadaya eusina henteu tiasa janten tempat némbongan hakékat-hakékatna anu pinuh.
Upami di tempat anu sanés ogé teu aya tempat anu baris janten tempat némbongan éta sadayana sacara pinuh, harita, kalayan kagéloan dina tingkat mungkir ayana panonpoé sanaos ningali cahya anu ngeusian siang, kedah mungkir hikmah ieu anu aya dina unggal hal, di payuneun panon urang, mungkir inayah ieu anu unggal waktos urang tingali dina diri urang sareng dina seuseueurna barang, sareng mungkir kaadilan ieu anu tanda-tandana anu kacida kuatna katingali {(Catetan handap): Leres, kaadilan aya dua bagian. Hiji positif, anu sanés négatif. Ari anu positif nyaéta masihan hak ka anu ngagaduhan hak. Bagian kaadilan ieu di dunya ieu jembarna dugi ka tingkat écés pisan. Margi sakumaha anu dibuktikeun dina Hakékat Katilu, sadaya anu dipiharep ku unggal hal ti Gusti Fâthir Dzul-Jalâl ngaliwatan basa bakatna, basa kabutuhan fitrahna sareng basa kaayaan kapaksa, sareng sadaya hak anu diperyogikeun pikeun ayana sareng hirupna, kalayan nyata katingali dipasihkeun ku Mantenna kalayan timbangan-timbangan anu husus sareng ukuran-ukuran anu tangtu. Hartina, ieu bagian kaadilan pasti aya dina tingkat ayana sareng hirup. Bagian kadua nyaéta négatif, anu mangrupa ngadidik anu ngalakukeun teu adil. Nyaéta, Mantenna masihan balukar anu pantes pikeun anu ngalakukeun teu adil ku nyiksa sareng ngahukum. Ieu bagian sanaos henteu némbongan sacara pinuh di dunya ieu, nanging aya isyarat sareng tanda anu teu kaétang dina wangun anu ngajantenkeun karasa ayana éta hakékat. Di antarana, ti kaum 'Âd sareng Tsamûd dugi ka kaum-kaum anu ngabantah dina waktos ieu, tabokan ngadidik sareng pecut nyiksa anu sumping némbongkeun kalayan intuisi anu pasti yén hiji kaadilan anu kacida luhurna maréntah.} sareng ieu welas asih anu di mana-mana urang tingali kedah dipungkir; kitu ogé kedah ditarima yén Anu Kagungan lampah-lampah anu pinuh ku hikmah, padamelan-padamelan anu mulya, sareng anugerah-anugerah anu welas asih anu urang tingali dina jagat raya ieu — mustahil, teras deui mustahil — mangrupikeun saurang pamaén anu bodo sareng saurang zalim anu kejem, anu mangrupa robahna hakékat anu mustahil tanpa wates. Malah ahli sofisme anu bodo, anu mungkir ayana unggal hal sareng ayana dirina sorangan, ogé henteu gampil ngadeukeutan pikeun ngabayangkeun ieu.
Cindekna, kumargi teu aya hubungan pisan antara ieu urusan-urusan anu katingali, kumpulna kahirupan anu lega sareng papisahna maot anu gancang di dunya, sareng ngumpulkeun anu agung sareng paburencay anu gancang, sareng tatahar anu megah sareng tajalli anu ageung, sareng antara buah-buahna anu leutik anu patali sareng alam ieu anu urang terang dina waktos anu pondok di dunya fana ieu, sareng tujuan-tujuanna anu teu penting sareng samentawis; éta ampir nyarupaan masangkeun hikmah-hikmah sareng tujuan-tujuan sagedé hiji gunung ageung kana hiji batu leutik, teras masihan hiji tujuan leutik anu samentawis sapertos hiji batu leutik ka hiji gunung ageung, anu henteu tiasa saluyu sareng akal sareng hikmah naon waé.
Hartina, henteu saimbang anu sakitu antara mahluk-mahluk sareng urusan-urusan ieu sareng tujuan-tujuanna anu patali sareng dunya, nyaksian kalayan pasti yén beungeut mahluk-mahluk ieu nuju kana alam harti, sareng di dinya ngahasilkeun buah-buah anu merenah; sareng panonna nengetan Asma-Asma anu suci, tujuan-tujuanna ningali ka éta alam. Sareng intina aya di handapeun taneuh dunya, ari pucuk-pucukna mekar di alam gambaran. Manusa, dumasar kana bakatna, melak sareng dipelak di dieu, sareng di aherat kéngingkeun panén.
Leres, upami anjeun ningali beungeut barang-barang ieu anu nuju kana Asma-Asma Ilahi sareng alam aherat, anjeun baris ningali yén unggal siki, anu mangrupa mujizat kakawasaan, ngagaduhan tujuan sagedé hiji tangkal. Unggal kembang, anu mangrupa kecap hikmah, {(Catetan handap): Patarosan: Upami disebatkeun, kunaon anjeun paling seueur nyandak conto tina kembang sareng siki sareng buah? Waleran: Margi éta sadayana boh mangrupa anu panglangkana, pangluar biasana sareng pangéndahna di antara mujizat-mujizat kakawasaan. Ogé anu nganut naturalisme, ahli kasasaran sareng ahli filsafat, kumargi henteu tiasa maca tulisan lemes anu ditulis ku kalam takdir sareng kakawasaan dina éta sadayana, parantos tilelep dina éta sadayana, murag kana rawa tabiat.} ngagaduhan harti-harti sajumlah kembang-kembang hiji tangkal, sareng unggal buah, anu mangrupa karya anu luar biasa sareng sajak rohmat, ngagaduhan hikmah-hikmah sajumlah buah-buahan hiji tangkal éta. Ari janten rezeki pikeun urang mung hiji hikmah tina rébuan hikmahna, anu saatos tugasna réngsé, ngedalkeun hartina, wafat sareng dikubur dina beuteung urang.
Kumargi barang-barang fana ieu ngahasilkeun buah-buah anu tetep aya di tempat anu sanés, sareng ngantunkeun gambar-gambar anu tetep, sareng dina sisi anu sanés ngedalkeun harti-harti anu langgeng, sareng ngalaksanakeun tasbih anu langgeng salawasna. Ari manusa janten manusa ku ningali beungeut-beungeutna anu nuju kana éta sisi, sareng dina anu fana mendakan jalan kana anu tetep aya.
Hartina, dina mahluk-mahluk ieu anu ngaguling dina hirup sareng maot, kumpul sareng paburencay, aya maksud anu sanés. Teu aya cacad dina ibarat; kaayaan-kaayaan ieu nyarupaan kaayaan anu diwangun sareng ditata pikeun niru sareng maragakeun. Sakumaha kumpul anu pondok sareng paburencay dilaksanakeun kalayan biaya anu ageung, sangkan gambar-gambar dicandak sareng dirangkep, teras dipintonkeun terus dina bioskop. Kitu ogé, hiji tujuan ngalangkungan kahirupan pribadi sareng kahirupan masarakat dina waktos anu pondok di dunya ieu nyaéta gambar-gambar dicandak sareng dirangkep, hasil-hasil amal dicandak sareng dijaga. Sangkan hisabna dilaksanakeun dina hiji pangumpulan anu pangageungna, sareng dipintonkeun dina hiji paméran anu pangagungna, sareng bakatna pikeun hiji kabagjaan anu kacida ageungna dipintonkeun. Hartina, dina hadis anu mulya, "Dunya mangrupikeun tegalan aherat," ngedalkeun hakékat ieu.
Kumargi dunya aya. Sareng di dunya aya hikmah, inayah, rohmat sareng kaadilan kalayan karya-karyana ieu. Tangtos aherat ogé aya kalayan pasti sapertos ayana dunya. Kumargi di dunya unggal hal dina hiji sisi ningali ka éta alam, hartina angkat ka dinya. Mungkir aherat hartina mungkir dunya sareng sadaya eusina. Hartina, sakumaha ajal sareng kubur ngantosan manusa, sawarga sareng naraka ogé ngantosan sareng ngawaskeun manusa.
HAKÉKAT KASABELAS
Nyaéta lawang kamanusaan. Mangrupikeun tajalli Asma Haq.
Naha tiasa pisan Gusti Nu Maha Haq sareng Gusti Ma'bûd Nu Sajati ngajantenkeun manusa dina jagat raya ieu hiji abdi anu pangpentingna di payuneun rububiyah mutlak-Na sareng rububiyah-Na anu ngawengku sadaya alam; sareng hiji anu diajak nyarios anu pangseueurna mikir kana firman-firman-Na Nu Maha Suci; sareng hiji eunteung anu pangjembarna pikeun némbongan Asma-Asma-Na; sareng ngajantenkeun anjeunna mujizat kakawasaan anu pangéndahna dina wangun anu pangsaéna, anu janten tempat némbongan tajalli Asma anu pangagungna sareng tajalli tingkat Asma anu pangagungna anu aya dina unggal Asma; sareng hiji anu ngagaduhan timbangan sareng pakakas anu pangseueurna pikeun nimbang sareng mikawanoh eusi gudang-gudang rohmat-Na, salaku hiji anu nalungtik kalayan taliti; sareng nyiptakeun anjeunna dina rupa sareng hakékat anu pangperyogina kana ni'mat-ni'mat-Na anu teu aya watesna, anu pangnyerina ku sirna, anu pangkangenna kana tetep aya, sareng di antara sato-sato anu panglemesna sareng pangdimanjana, anu pangmiskinna sareng pangbutuhna, sareng dina kahirupan dunya anu pangnyerina sareng pangsangsarana, sareng tina sisi bakat anu pangluhurna sareng pangagungna; teras henteu ngintunkeun anjeunna ka hiji nagri anu langgeng, anu anjeunna ngagaduhan bakat, kahayang sareng kapantesan pikeun éta, teras ku ngabatalkeun hakékat kamanusaan, ngalakukeun hiji teu adil anu awon tina sudut pandang hakékat sareng patukang tonggong pisan sareng Haq Mantenna sorangan?
Ogé naha tiasa pisan Gusti Nu Ngawasaan Kalayan Haq, Gusti Rahîm Mutlak, masihan bakat anu sapertos kitu ka manusa, dugi ka anjeunna nanggung amanah anu agung, anu bumi, langit-langit sareng gunung-gunung hoream nanggungna; nyaéta ku ukuran-ukuran leutikna sareng karya-karya leutikna, anjeunna nimbang sareng mikanyaho sipat-sipat Gusti Nu Nyiptakeunana anu ngawengku sadayana, urusan-urusan-Na anu jembar sareng tajalli-Na anu teu aya watesna; sareng Mantenna nyiptakeun anjeunna di bumi salaku anu panglemesna, pangéndahna, pangdimanjana, teu mampuh sareng lemah; padahal Mantenna ngajantenkeun anjeunna hiji rupa patugas anu ngatur sadaya mahluk bumi anu tutuwuhan sareng sato, ngajantenkeun anjeunna milu dina cara tasbih sareng ibadahna, sareng némbongkeun hiji ibarat dina ukuran leutik tina lampah-lampah Ilahi dina jagat raya, sareng miwarang anjeunna ngumumkeun rububiyah Gusti Nu Maha Suci dina jagat raya ku kalakuan sareng ku ucapan, langkung ngutamakeun anjeunna tibatan malaikat-malaikat-Na sareng masihan anjeunna tingkat khilafah; sanaos kitu, Mantenna henteu masihan anjeunna kabagjaan langgeng, anu mangrupa tujuan, hasil sareng buah sadaya tugasna ieu? Ngalungkeun anjeunna kana tingkat anu pangsangsarana, pangmalangna, pangkatarajang musibahna, pangnyerina sareng panghinana di antara sadaya mahluk-Na; sareng ngajantenkeun akal, anu mangrupa hadiah hikmah-Na anu pangdiberkahina, caang sareng pakakas pikeun ngabagjakeun, janten pakakas panyiksaan anu pangmawa cilakana sareng pangpoékna pikeun anu malang éta, teras ngalakukeun hiji teu welas anu patukang tonggong pisan sareng hikmah mutlak-Na sareng henteu saluyu pisan sareng welas asih mutlak-Na? Mustahil, moal pisan!
Cindekna, sakumaha dina carita ibarat urang parantos ningali ku mariksa buku saku sareng buku catetan hiji perwira, boh tingkatna, boh tugasna, boh gajina, boh aturan kalakuanana, boh pakakasna parantos némbongkeun ka urang yén éta perwira sanés pikeun médan samentawis éta, sabalikna anjeunna baris angkat ka hiji nagri anu ajeg, teras damel dumasar kana éta. Kitu pisan ogé, ahli nalungtik sareng paningal batin sapuk yén daya-daya lemes dina buku saku manah manusa, sareng daya-daya dina buku catetan akalna sareng pakakas-pakakas dina bakatna, sadayana kalayan sapuk nuju kana kabagjaan langgeng, sareng dipasihkeun dumasar kana éta, sareng dilengkepan dumasar kana éta. Di antarana:
Sapertos upami ka daya lamunan, anu mangrupa hiji palayan sareng juru gambar akal, disebatkeun, "Anjeun baris dipasihan umur sajuta taun sareng karajaan dunya, nanging dina ahirna anjeun pasti baris janten teu aya pisan." Kalayan sarat yén sangkaan henteu nipu sareng nafsu henteu milu, tibatan "oh", anjeunna baris nyarios "ah" sareng kaduhung.
Hartina, anu fana anu pangageungna henteu tiasa nyugemakeun hiji pakakas sareng parabot manusa anu pangleutikna. Tah, tina ieu bakat, harepan-harepan manusa anu manjang ka langgeng salawasna, sareng pikiran-pikiranna anu ngawengku jagat raya, sareng kahayang-kahayangna anu sumebar kana jinis-jinis kabagjaan langgengna némbongkeun yén manusa ieu diciptakeun pikeun hirup langgeng sareng baris angkat ka langgeng salawasna. Dunya ieu hiji panginepan pikeun anjeunna sareng hiji rohangan ngantosan pikeun aheratna.