Kalimah Kasalapan
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻓَﺴُﺒْﺤَﺎﻥَ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺣ۪ﻴﻦَ ﺗُﻤْﺴُﻮﻥَ ﻭَﺣ۪ﻴﻦَ ﺗُﺼْﺒِﺤُﻮﻥَ ٭ ﻭَﻟَﻪُ ﺍﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻓِﻰ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضِ ﻭَﻋَﺸِﻴًّﺎ ﻭَﺣ۪ﻴﻦَ ﺗُﻈْﻬِﺮُﻭﻥَ
Hé Sadérék! Anjeun naros ka sim kuring ngeunaan hikmah ngahususkeun solat kana lima waktos anu tangtu ieu. Urang ngan ngisyaratkeun salah sahiji tina seueur pisan hikmahna.
Leres, sakumaha waktos unggal solat mangrupa awal parobahan anu penting, ogé mangrupa eunteung hiji tasarruf Ilahi anu agung, sareng masing-masing mangrupa tempat mantulna ihsan-ihsan Ilahi anu nyakup sadayana dina tasarruf éta; ku margi éta, parantos diparéntahkeun solat, anu hartosna langkung seueur tasbih sareng ta'zim ka Gusti Qadîr Dzul-Jalâl dina waktos-waktos éta, sareng sukur sareng hamd nyanghareupan jumlah Ni'mat-Na anu teu aya watesna anu kakumpul di antara dua waktos. Pikeun rada ngartos hartos anu lemes sareng jero ieu, kedah ngadangu lima pangajaran lemes sareng nafsu sim kuring.
PANGAJARAN LEMES KAHIJI (Nükte)
Hartos solat téh tasbih, ta'zim sareng sukur ka Alloh. Nyaéta, nyanghareupan Jalal-Na, nyucikeun Mantenna ku ngucapkeun "Subhanalloh" dina cariosan sareng lampah; kitu deui nyanghareupan kasampurnaan-Na, ngagungkeun Mantenna ku ngucapkeun "Allohu Akbar" dina kecap sareng amal; kitu deui nyanghareupan kaéndahan-Na, sukur ku ngucapkeun "Alhamdulillah" dina manah, létah sareng awak.
Hartina tasbih, takbir sareng hamd lir siki-siki solat. Ku margi éta, dina lampah sareng zikir-zikir solat, tilu perkara ieu aya dina unggal sisina. Kitu deui, ku margi éta, saatos solat, pikeun negeskeun sareng nguatkeun hartos solat, kalimah-kalimah anu pinuh ku berkah ieu diulang tilu puluh tilu kali. Hartos solat ditegeskeun ku ringkesan-ringkesan anu nyakup ieu.
PANGAJARAN LEMES KADUA
Hartos ibadah téh kieu: Di payuneun Ilahi, hamba ningali kakirangan, kalemahan sareng kamiskinan dirina, teras sujud kalayan héran sareng kanyaah di payuneun sampurnana rububiyah, kudrat Alloh Nu Shamad sareng rohmat Ilahi.
Nyaéta, sakumaha karajaan rububiyah meryogikeun ubudiyah sareng tumut, suci sareng beresihna rububiyah ogé meryogikeun hamba ningali kakirangan dirina teras istighfar, sareng ku tasbih, ku "Subhanalloh", ngawawarkeun yén Rabb-na Beresih tur Leupas tina sadaya kakirangan, Maha Suci tur Luhur tina pikiran-pikiran batil jalma-jalma anu sasar, sareng Suci tur Leupas tina sadaya kakirangan jagat.
Kitu deui sampurnana kudrat rububiyah meryogikeun hamba ningali kalemahan dirina sareng teu mampuhna mahluk-mahluk, teras nyanghareupan agungna hasil kudrat Alloh Nu Shamad, ngucapkeun "Allohu Akbar" kalayan mikaresep sareng héran, ruku kalayan ngarendahkeun diri, nyalindung sareng tawakal ka Mantenna.
Kitu deui khazanah rohmat rububiyah anu teu aya tungtungna meryogikeun hamba ngébréhkeun kabutuhan dirina sareng kamiskinan tur kabutuhan sadaya mahluk ku basa panyuhun sareng doa, sareng ngawawarkeun Ihsan sareng Ni'mat Rabb-na ku sukur sareng pujian, ku "Alhamdulillah".
Hartina lampah sareng cariosan solat nyakup hartos-hartos ieu, sareng parantos ditetepkeun ku Ilahi pikeun ieu sadayana.
PANGAJARAN LEMES KATILU
Sakumaha manusa mangrupa conto alit alam agung ieu, sareng Fatihah anu mulya mangrupa gambaran anu pinuh ku cahya Al-Qur'an anu agung darajatna ieu, solat ogé mangrupa daptar eusi anu pinuh ku cahya, anu nyakup sadaya rupa ibadah, sareng hiji peta suci anu ngisyaratkeun rupa-rupa ibadah sadaya golongan mahluk.
PANGAJARAN LEMES KAOPAT
Sakumaha jarum-jarum hiji jam mingguan anu ngitung detik, menit, jam sareng dintenna silih tumuju, mangrupa conto hiji sareng nu séjén, sareng nyandak kalungguhan hiji sareng nu séjén. Kitu ogé, silih gantina wengi sareng siang anu lir detik alam dunya ieu, anu mangrupa jam agung Alloh, taun-taun anu ngitung menit, lapisan-lapisan umur manusa anu ngitung jam, sareng mangsa-mangsa umur alam anu ngitung dinten, silih tumuju, mangrupa conto hiji sareng nu séjén, aya dina kalungguhan hiji sareng nu séjén, sareng silih émutan. Contona:
Mangsa fajar dugi ka bijilna panonpoé sarupa sareng ngingetkeun awal usum semi, ogé mangsa manusa lebet kana kandungan indung, ogé dinten kahiji tina genep dinten panyiptaan langit-langit sareng bumi; sareng ngingetkeun syuunat Ilahi dina éta sadayana.
Ari mangsa lohor sarupa sareng ngisyaratkeun tengah usum panas, ogé sampurnana mangsa ngora, ogé mangsa panyiptaan manusa dina umur dunya; sareng ngingetkeun tajalli-tajalli rohmat sareng limpahan-limpahan ni'mat dina éta sadayana.
Ari mangsa asar sarupa sareng usum gugur, ogé mangsa sepuh, ogé abad kabagjaan Kangjeng Nabi Ahir Zaman (asm) ﷺ; sareng ngingetkeun syuunat Ilahi sareng ni'mat-ni'mat Gusti Rahmân dina éta sadayana.
Ari mangsa magrib ngingetkeun tilelepna seueur pisan mahluk dina ahir usum gugur, ogé pupusna manusa, ogé ruksakna dunya dina awal kiamat; ngébréhkeun tajalli-tajalli jalal sareng ngahudangkeun, ngingetkeun manusa tina saré lali.
Ari waktos isya, ku ngingetkeun alam poék nutupan sadaya hasil alam siang ku kafan hideungna, ogé usum tiris nutupan raray bumi anu parantos maot ku kafan bodasna, ogé sésa hasil manusa anu parantos pupus ogé pupus sareng lebet kana handapeun tabir kapopohokeun, ogé nutupna sapinuhna dunya anu mangrupa nagri cocoba ieu, ngawawarkeun tasarruf-tasarruf Gusti Qahhâr Dzul-Jalâl anu pinuh ku jalal.
Ari waktos wengi, ku ngébréhkeun usum tiris, ogé kubur sareng alam barzah, ngingetkeun ka manusa sakumaha jiwa manusa butuh rohmat Gusti Rahmân. Sareng tahajud dina wengi ngawartosan sareng ngingetkeun sakumaha diperyogikeunana hiji cahya dina wengi kubur sareng poék barzah; sareng ku ngingetkeun Ni'mat Gusti Nu Maparin Ni'mat Nu Sajati anu teu aya tungtungna dina sadaya parobahan ieu, ngawawarkeun sakumaha Mantenna Layak kénging hamd sareng pujian.
Ari énjing anu kadua ngingetkeun énjing hudang deui tina pati. Leres, sakumaha asup akal, kedah aya sareng pastina énjing tina wengi ieu sareng usum semi tina usum tiris ieu, énjing hudang deui tina pati sareng usum semi barzah ogé pasti sakitu.
Hartina, sakumaha unggal lima waktos ieu aya dina awal hiji parobahan penting sareng ngingetkeun parobahan-parobahan ageung, ku isyarat tasarruf-tasarruf sapopoé kudrat Alloh Nu Shamad anu agung, éta ngingetkeun mujijat-mujijat kudrat sareng hadiah-hadiah rohmat anu taunan, anu saabad sareng anu sapanjang jaman. Hartina solat fardu anu mangrupa tugas utama fitrah, dasar ubudiyah sareng hutang anu pasti, layak sareng paling luyu dina waktos-waktos ieu.
PANGAJARAN LEMES KALIMA
Manusa dina fitrahna kacida lemahna. Padahal unggal perkara ngaganggu anjeunna, mangaruhan sareng nyerikeun anjeunna. Kitu deui anjeunna kacida teu mampuhna. Padahal balai sareng musuhna seueur pisan. Kitu deui anjeunna kacida miskinna. Padahal kabutuhanana kacida lobana. Kitu deui anjeunna kedul sareng henteu gaduh kakuatan. Padahal kawajiban kahirupan kacida beuratna. Kitu deui sipat manusa parantos ngahubungkeun anjeunna sareng jagat. Padahal sirna sareng paturay perkara-perkara anu dipikaasihna, anu marahmay sareng anjeunna, salawasna nyerikeun anjeunna. Kitu deui akal némbongkeun tujuan-tujuan anu luhur sareng bubuahan anu langgeng ka anjeunna. Padahal pananganana pondok, umurna pondok, kamampuhna pondok, sabarna pondok.
Tah, écés pisan kahartos sakumaha kedah pisan hiji roh dina kaayaan ieu ngadeuheus ka payuneun Gusti Qadîr Dzul-Jalâl sareng Gusti Rahîm Dzul-Jamâl dina mangsa fajar ku panyuhun sareng solat, ngébréhkeun kaayaanana, nyuhunkeun taufik sareng pitulung, sareng sakumaha diperyogikeunana ieu minangka titik pananggeuhan pikeun tahan kana padamelan sareng tugas anu bakal tumiba ka anjeunna sareng dimuat kana cangkéngna dina alam siang anu ngantosan anjeunna.
Sareng dina mangsa lohor — waktos éta — mangrupa sampurnana siang sareng condongna kana tilelep, mangsa réngséna padamelan-padamelan sapopoé, mangsa istirahat samentawis tina tekanan kasibukan, waktos roh butuh napas tina lali sareng linglung anu dipasihkeun ku padamelan dunya fana anu henteu langgeng sareng beurat, sareng hiji mangsa némbongan ni'mat-ni'mat Ilahi.
Jiwa manusa leupas tina tekanan éta, kaluar tina lali éta, ninggalkeun perkara-perkara anu teu gaduh hartos tur henteu langgeng éta, angkat ka payuneun Gusti Nu Maparin Ni'mat Nu Sajati, Gusti Qayyûm Nu Langgeng, nangtung bari ngaranggeumkeun panangan, sukur sareng hamd kana sakumna Ni'mat-Na sareng nyuhunkeun pitulung, sareng némbongkeun kalemahanana ku ruku nyanghareupan Jalal sareng kaagungan-Na, sareng sujud nyanghareupan kasampurnaan-Na anu henteu sirna sareng kaéndahan-Na anu tanpa bandingan, ngawawarkeun rasa héran, kanyaah sareng leungitna rasa diri; ngalaksanakeun solat lohor anu hartosna ieu sakumaha saé, pikaresepeun, kedah sareng luyuna, manusa anu henteu ngartos éta téh sanés manusa.
Dina waktos asar — waktos éta — nyarupaan sareng ngingetkeun usum gugur anu nalangsa, kaayaan mangsa sepuh anu sedih sareng usum ahir zaman anu nyeri. Kitu deui mangrupa mangsa padamelan-padamelan sapopoé ngahontal hasil, mangsa ni'mat-ni'mat Ilahi sapertos séhat, salamet sareng khidmah anu saé anu ditampi dina dinten éta nyusun jumlah anu agung, sareng mangsa ngawawarkeun, ku isyarat panonpoé ageung éta condong kana tilelep, yén manusa mangrupa patugas anu janten sémah, sareng unggal perkara samentawis, henteu tetep.
Ayeuna jiwa manusa anu hoyong hirup langgeng, diciptakeun pikeun langgeng, ngabakti nyanghareupan ihsan sareng ngaraos nyeri tina paturay, hudang, wudu, pikeun ngalaksanakeun solat asar dina waktos asar ieu, nyanggakeun munajat ka payuneun Gusti Qadîm Nu Langgeng sareng Gusti Qayyûm Nu Langgeng Salawasna, Nu Shamad, nyalindung kana pangbagéa Rohmat-Na anu henteu sirna tur teu aya tungtungna, sukur sareng hamd nyanghareupan Ni'mat-Na anu teu kaétang, ruku kalayan hina nyanghareupan kamulyaan rububiyah-Na, sujud kalayan ngaleungitkeun rasa diri nyanghareupan kailahian-Na anu langgeng salawasna, mendakan panglipur manah sareng tengtrem roh anu sajati, siap ngalaksanakeun ubudiyah di payuneun kaagungan-Na; manusa anu mangrupa manusa ngartos sakumaha luhur tugasna ngalaksanakeun solat asar anu hartosna ieu, sakumaha luyu khidmahna, sakumaha merenahna ngalaksanakeun hutang fitrah, malah sakumaha pikaresepeunana ngahontal kabagjaan.
Dina waktos magrib — waktos éta — nyarupaan mangsa, lantaran mimiti usum tiris, tilelepna mahluk-mahluk alam usum panas sareng usum gugur anu hipu tur saé dina pamitan anu nalangsa. Kitu deui ngingetkeun mangsa manusa, ku pupusna, papisah ti sadaya anu dipikaasihna dina paturay anu nyeri, teras lebet kana kubur. Kitu deui nyarupaan sareng ngingetkeun mangsa, ku pupusna dunya dina lini sakarat, sadaya nu nyicinganana ngalih ka alam-alam anu sanés sareng lampu dunya anu mangrupa nagri cocoba ieu dipareuman, sareng ngingetkeun kalayan teges jalma-jalma anu ngabakti ka kakasih-kakasih anu tilelep dina sirna.
Tah, dina waktos sapertos kitu kanggo solat magrib, jiwa manusa anu dina fitrahna mangrupa eunteung anu sono ka kaéndahan Nu Langgeng, ngarahkeun rarayna ka arsy kaagungan Gusti Qadîm Nu Teu Kantos Sirna sareng Gusti Nu Langgeng Nu Teu Kantos Ical, anu ngalaksanakeun padamelan-padamelan agung ieu, ngiderkeun sareng ngarobah alam-alam ageung ieu, ngucapkeun ٔﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﻛْﺒَﺮُٔ pikeun mahluk-mahluk fana ieu, ngaleupaskeun pananganana tina éta, ngaranggeumkeun panangan pikeun khidmah ka Maulâ, nangtung qiyam di payuneun Gusti Nu Salawasna Langgeng, sareng ku ngucapkeun ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِٔ; hamd sareng pujian nyanghareupan kasampurnaan-Na anu tanpa kakirangan, kaéndahan-Na anu tanpa bandingan sareng Rohmat-Na anu teu aya tungtungna, sareng ku ngucapkeun ﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﻌْﺒُﺪُ ﻭَ ﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﺴْﺘَﻌ۪ﻴﻦُ, nyanggakeun ubudiyah sareng nyuhunkeun pitulung nyanghareupan rububiyah-Na anu tanpa anu nulungan, kailahian-Na anu tanpa sekutu sareng karajaan-Na anu tanpa wazir... Kitu deui ruku nyanghareupan kaagungan-Na anu teu aya tungtungna, Kudrat-Na anu teu aya watesna sareng kamulyaan-Na anu tanpa kalemahan, ngébréhkeun lemah sareng teu mampuhna, miskin sareng hinana, sareng sakumna jagat, teras ngucapkeun ﺳُﺒْﺤَﺎﻥَ ﺭَﺑِّﻰَ ﺍﻟْﻌَﻈ۪ﻴﻢِ, tasbih ka Gusti Rabb Nu Agung; kitu deui sujud nyanghareupan kaéndahan Zat-Na anu henteu sirna, Sifat-Sifat Suci-Na anu henteu robah, kasampurnaan-Na anu langgeng salawasna tur henteu gentos, ngawawarkeun kanyaah sareng ubudiyahna dina rasa héran sareng leungitna rasa diri, kalayan ninggalkeun sadaya salian ti Alloh; kitu deui mendakan Gusti Jamîl Nu Langgeng sareng Gusti Rahîm Nu Langgeng Salawasna minangka gaganti sadaya mahluk fana, sareng ku ngucapkeun ﺳُﺒْﺤَﺎﻥَ ﺭَﺑِّﻰَ الْاَعْلٰى, nyucikeun Gusti Rabb Nu Maha Luhur, Nu Maha Suci tina sirna, Nu Leupas tina kakirangan... Teras tasyahud, linggih, nyanggakeun tahiyyat-tahiyyat anu pinuh ku berkah sareng solawat-solawat anu saé ti sadaya mahluk minangka hadiah ti dirina ka Gusti Jamîl Nu Teu Kantos Sirna sareng Gusti Jalîl Nu Teu Kantos Ical, sareng ku nyanggakeun salam ka Kangjeng Rosul-Na Nu Mulya ﷺ, ngabarukeun baiatna sareng ngébréhkeun tumutna kana paréntah-paréntah anjeunna; sareng pikeun ngabarukeun sareng nyaangan imanna, ningali langsung katartiban karaton jagat ieu anu pinuh ku hikmah, nyaksian kaésaan Gusti Nu Ngadamel Dzul-Jalâl... Kitu deui nyaksian risalah Muhammad urang Arab, 'alaihis-salâtu was-salâm ﷺ, anu mangrupa juru wawaran karajaan rububiyah, anu ngébréhkeun perkara-perkara anu diridhoan ku Mantenna sareng juru basa ayat-ayat kitab jagat; ngalaksanakeun solat magrib anu hartosna ieu, sakumaha lemes tur beresih tugasna, sakumaha mulya tur nikmat khidmahna, sakumaha pikaresepeun tur saé ubudiyahna, sakumaha soson-soson hakékatna, sareng mangrupa paguneman anu langgeng sareng kabagjaan anu salawasna dina panginepan fana ieu, kumaha jalma anu henteu ngartos ieu tiasa mangrupa jalma!
Dina waktos isya — waktos éta — sésa hasil siang anu tetep dina cakrawala ogé ical, sareng alam wengi nutupan jagat. Ngaliwatan tasarruf Rabb tina Gusti Qadîr Dzul-Jalâl anu ﻣُﻘَﻠِّﺐُ ﺍﻟَّﻴْﻞِ ﻭَ ﺍﻟﻨَّﻬَﺎﺭِ dina Ngarobah lambaran bodas éta kana lambaran hideung ieu, éta ngingetkeun lampah-lampah Ilahi Gusti Hakîm Dzul-Kamâl anu ﻣُﺴَﺨِّﺮُ ﺍﻟﺸَّﻤْﺲِ ﻭَ ﺍﻟْﻘَﻤَﺮِ dina Ngarobah lambaran héjo usum panas anu dihias kana lambaran bodas usum tiris anu tiis éta. Kitu deui nyarupaan syuunat Ilahi ti Khâliq Maot sareng Kahirupan, dina sésa hasil ahli kubur ogé pegat tina dunya ieu ku ngalangkungna waktos, nepi ka ngalih sapinuhna ka alam anu sanés. Kitu deui mangrupa hiji mangsa anu némbongkeun sareng ngingetkeun tasarruf-tasarruf jalal sareng tajalli-tajalli kaéndahan Gusti Khâliq Bumi sareng Langit-Langit, dina dunya anu sempit, fana sareng hina ruksak sapinuhna, pupus ku sakaratna anu agung, teras alam aherat anu lega, langgeng sareng agung kabuka. Kitu deui mangrupa kaayaan anu ngabuktikeun yén Nu Kagungan sareng Nu Ngatur Sajati jagat ieu, Gusti Ma'bûd sareng Nu Dipikaasih Sajati-na, tiasa mangrupa Zat anu Ngarobah wengi sareng siang, usum tiris sareng usum panas, dunya sareng aherat kalayan gampil lir lambaran-lambaran hiji kitab, Nyerat sareng Ngahapus, Ngagentos; Gusti Qadîr Mutlak anu Ngawasaan sadaya ieu.
Tah, jiwa manusa anu teu mampuh sareng lemah tanpa tungtungna, ogé miskin sareng butuh tanpa tungtungna, ogé nuju tilelep dina poék mangsa nu bakal datang anu teu aya tungtungna, ogé nuju ngagalura dina kajadian-kajadian anu teu aya tungtungna, pikeun ngalaksanakeun solat isya, dina isya anu ngandung hartos ieu ngucapkeun لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ lir Ibrahim, nyalindung ku solat ka payuneun Gusti Ma'bûd Nu Teu Kantos Sirna sareng Gusti Nu Dipikaasih Nu Teu Kantos Ical, sareng dina alam fana, umur fana, dunya poék sareng mangsa nu bakal datang anu poék ieu, munajat sareng Gusti Nu Langgeng Salawasna; dina sakedik paguneman anu langgeng sareng sababaraha menit umur anu langgeng, ningali sareng nyuhunkeun pangbagéa rohmat sareng cahya hidayah Gusti Nu Rahmân tur Rahîm, anu bakal nyebarkeun cahya dina dunyana, nyaangan mangsa nu bakal datangna, sareng ngoleskeun pangubar kana tatu-tatuna anu lahir tina paturay sareng sirna mahluk-mahluk sareng sobat-sobatna... Kitu deui anjeunna ogé mopohokeun dunya anu samentawis mopohokeun anjeunna sareng nyumput, nyanggakeun kasusah-kasusahna ku tangis manah di payuneun rohmat; kitu deui kumaha waé engkéna, sateuacan lebet kana saré anu sarupa sareng maot, nangtung qiyam kanggo solat pikeun ngalaksanakeun tugas ubudiyah pamungkasna sareng nutup buku amal sapopoéna kalayan Husnul Khatimah; nyaéta ngadeuheus ka payuneun Gusti Ma'bûd sareng Nu Dipikaasih Nu Langgeng minangka gaganti sadaya anu dipikaasihna anu fana, Gusti Qadîr Nu Maha Mulya minangka gaganti sadaya jalma lemah anu anjeunna nyuhunkeun ka aranjeunna, sareng Gusti Hafîzh Nu Rahîm pikeun salamet tina kajahatan sadaya perkara ngabahayakeun anu disieunanana... Kitu deui ngamimitian ku Fatihah, nyaéta gaganti muji sareng ngahaturkeun hutang budi ka mahluk-mahluk anu henteu aya mangpaatna sareng henteu merenah, anu gaduh kakirangan tur miskin, muji sareng ngagungkeun Gusti Rabbul-'Alamin Nu Sampurna Mutlak, Nu Ghaniyy Mutlak sareng Nu Rahîm tur Maha Mulya... Kitu deui naék dugi ka nyaurkeun ﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﻌْﺒُﺪُ ka Gusti, nyaéta sanaos alit, lir teu aya sareng tanpa saha-saha, ku ngaitkeun diri ka Gusti Mâlik Yawmid-Dîn anu mangrupa Sultan Nu Azali tur Langgeng, lebet kana kalungguhan sémah anu dipikanyaah sareng nu gaduh tugas anu penting dina ieu jagat; sareng ku ngucapkeun ﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﻌْﺒُﺪُ ﻭَ ﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﺴْﺘَﻌ۪ﻴﻦُ, nyanggakeun ka Mantenna ibadah-ibadah sareng panyuhun-panyuhun pitulung dina jamaah agung sareng kumpulan pangagungna jagat, ngawakilan sadaya mahluk... Kitu deui ku ngucapkeun ﺍِﻫْﺪِﻧَﺎ ﺍﻟﺼِّﺮَﺍﻁَ ﺍﻟْﻤُﺴْﺘَﻘ۪ﻴﻢَ, nyuhunkeun hidayah kana sirat anu lempeng, anu mangrupa jalan pinuh ku cahya, nuju kabagjaan langgeng di tengah poék mangsa nu bakal datang... Kitu deui ngémutan kaagungan Zat Dzul-Jalâl, anu panonpoé-panonpoé anu nyumput sapertos tutuwuhan sareng sasatoan anu ayeuna saré, sareng béntang-béntang anu éling, masing-masing tumut kana Paréntah-Na lir prajurit, sareng masing-masing mangrupa lampu sareng abdi-Na dina panginepan alam ieu, teras ngucapkeun ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﻛْﺒَﺮُ, ruku... Kitu deui ngémutan sujud agung sadaya mahluk, nyaéta sapertos mahluk-mahluk anu saré dina wengi ieu, rupa-rupa mahluk dina unggal taun, unggal abad, malah bumi, malah dunya, masing-masing lir pasukan anu tartib, malah lir prajurit anu tumut, nalika dileupaskeun tina tugas ubudiyah dunyana ku paréntah "kun fayakun", nyaéta nalika dikintun ka alam gaib, aranjeunna sujud kalayan katartiban anu tuntas dina sajadah tilelep dina sirna, bari ngucapkeun ٔﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﻛْﺒَﺮُ... Kitu deui ku hiji geroan ngahirupkeun sareng ngahudangkeun anu datang tina paréntah "kun fayakun", sapertos aranjeunna hudang deui sareng nangtung deui dina usum semi, sabagian sami dirina, sabagian sarupa, sareng siap ngalaksanakeun khidmah ka Maulâ; manusa alit ieu ogé, ngiring aranjeunna, di payuneun Gusti Rahmân Dzul-Kamâl sareng Gusti Rahîm Dzul-Jamâl, dina kanyaah anu campur héran, leungitna rasa diri anu campur langgeng, ngarendahkeun diri anu campur mulya, ngucapkeun ٔﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﻛْﺒَﺮُ, sujud, nyaéta naék kana hiji rupa mi'raj; tangtos anjeun parantos ngartos sakumaha pikaresepeun, saé, amis, luhur, mulya sareng nikmat, asup akal sareng luyuna ngalaksanakeun solat isya anu hartosna ieu, minangka tugas, khidmah, ubudiyah sareng hiji hakékat anu soson-soson.
Hartina lima waktos ieu, margi masing-masing mangrupa isyarat hiji parobahan agung, tanda lampah-lampah agung Rabb sareng tanda ni'mat-ni'mat Ilahi anu nyakup sadayana, ngahususkeun solat fardu anu mangrupa hutang sareng tanggungan kana waktos-waktos éta mangrupa hikmah anu tuntas. ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﻋَﻠٰﻰ ﻣَﻦْ ﺍَﺭْﺳَﻠْﺘَﻪُ ﻣُﻌَﻠِّﻤًﺎ ﻟِﻌِﺒَﺎﺩِﻙَ ﻟِﻴُﻌَﻠِّﻤَﻬُﻢْ ﻛَﻴْﻔِﻴَّﺔَ ﻣَﻌْﺮِﻓَﺘِﻚَ ﻭَ ﺍﻟْﻌُﺒُﻮﺩِﻳَّﺔَ ﻟَﻚَ ﻭَ ﻣُﻌَﺮِّﻓًﺎ ﻟِﻜُﻨُﻮﺯِ ﺍَﺳْﻤَﺎﺋِﻚَ ﻭَ ﺗَﺮْﺟُﻤَﺎﻧًﺎ لِاٰيَاتِ ﻛِﺘَﺎﺏِ ﻛَﺎﺋِﻨَﺎﺗِﻚَ ﻭَ ﻣِﺮْﺍٰﺗًﺎ ﺑِﻌُﺒُﻮﺩِﻳَّﺘِﻪ۪ ﻟِﺠَﻤَﺎﻝِ ﺭُﺑُﻮﺑِﻴَّﺘِﻚَ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪ۪ ﻭَ ﺻَﺤْﺒِﻪ۪ ﺍَﺟْﻤَﻌ۪ﻴﻦَ ﻭَ ﺍﺭْﺣَﻤْﻨَﺎ ﻭَ ﺍﺭْﺣَﻢِ ﺍﻟْﻤُﺆْﻣِﻨ۪ﻴﻦَ ﻭَ ﺍﻟْﻤُﺆْﻣِﻨَﺎﺕِ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﺑِﺮَﺣْﻤَﺘِﻚَ ﻳَﺎ ﺍَﺭْﺣَﻢَ ﺍﻟﺮَّﺍﺣِﻤ۪ﻴﻦَ
--