Panutup
Hé rerencangan anu akalna sadar, anu haténa waspada! Upami anjeun parantos ngartos ti mimiti Kalimah Kadua Puluh Dua ieu nepi ka dieu, cepeng dua belas kilatan cahya sakaligus dina leungeun anjeun. Ku manggihan hiji lampu hakékat anu kuatna sakumaha rébuan listrik, cekelan ayat-ayat Al-Qur'an anu dipanjangkeun sumping ti arsy pangageungna. Naék Buraq taufik, naék dina langit-langit hakékat, dugi ka arsy makrifat ka Alloh. Ucapkeun ﺍَﺷْﻬَﺪُ ﺍَﻥْ لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍَﻧْﺖَ ﻭَﺣْﺪَﻙَ لَا ﺷَﺮ۪ﻳﻚَ ﻟَﻚَ. Malah, kalayan ngucapkeun لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﺣْﺪَﻩُ لَا ﺷَﺮ۪ﻳﻚَ ﻟَﻪُ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﻤُﻠْﻚُ ﻭَ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻳُﺤْﻴ۪ﻰ ﻭَ ﻳُﻤ۪ﻴﺖُ ﻭَ ﻫُﻮَ ﺣَﻰٌّ لَا ﻳَﻤُﻮﺕُ ﺑِﻴَﺪِﻩِ ﺍﻟْﺨَﻴْﺮُ ﻭَ ﻫُﻮَ ﻋَﻠٰﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻗَﺪ۪ﻳﺮٌ, béwarakeun kaésaan di luhureun sirah sakabéh anu aya di jagat raya sareng di masjid ageung alam. ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ ﺭَﺑَّﻨَﺎ لَا ﺗُﺆَﺍﺧِﺬْﻧَٓﺎ ﺍِﻥْ ﻧَﺴ۪ﻴﻨَٓﺎ ﺍَﻭْ ﺍَﺧْﻄَﺎْﻧَﺎ ﺭَﺑَّﻨَﺎ وَلَا ﺗَﺤْﻤِﻞْ ﻋَﻠَﻴْﻨَٓﺎ ﺍِﺻْﺮًﺍ ﻛَﻤَﺎ ﺣَﻤَﻠْﺘَﻪُ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﻣِﻦْ ﻗَﺒْﻠِﻨَﺎ ﺭَﺑَّﻨَﺎ وَلَا ﺗُﺤَﻤِّﻠْﻨَﺎ ﻣَﺎ لَا ﻃَﺎﻗَﺔَ ﻟَﻨَﺎ ﺑِﻪ۪ ﻭَﺍﻋْﻒُ ﻋَﻨَّﺎ ﻭَﺍﻏْﻔِﺮْﻟَﻨَﺎ ﻭَﺍﺭْﺣَﻤْﻨَﺎ ﺍَﻧْﺖَ ﻣَﻮْﻟٰﻴﻨَﺎ ﻓَﺎﻧْﺼُﺮْﻧَﺎ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟْﻘَﻮْﻡِ ﺍﻟْﻜَﺎﻓِﺮ۪ﻳﻦَ ٭ ﺭَﺑَّﻨَﺎ لَا ﺗُﺰِﻍْ ﻗُﻠُﻮﺑَﻨَﺎ ﺑَﻌْﺪَ ﺍِﺫْ ﻫَﺪَﻳْﺘَﻨَﺎ ﻭَﻫَﺐْ ﻟَﻨَﺎ ﻣِﻦْ ﻟَﺪُﻧْﻚَ ﺭَﺣْﻤَﺔً ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻮَﻫَّﺎﺏُ ٭ ﺭَﺑَّﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺟَﺎﻣِﻊُ ﺍﻟﻨَّﺎﺱِ ﻟِﻴَﻮْﻡٍ لَا ﺭَﻳْﺐَ ﻓ۪ﻴﻪِ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ لَا ﻳُﺨْﻠِﻒُ ﺍﻟْﻤ۪ﻴﻌَﺎﺩَ ٭ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﻋَﻠٰﻰ ﻣَﻦْ ﺍَﺭْﺳَﻠْﺘَﻪُ ﺭَﺣْﻤَﺔً ﻟِﻠْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪ۪ ﻭَ ﺻَﺤْﺒِﻪ۪ ﺍَﺟْﻤَﻌ۪ﻴﻦَ ﻭَﺍﺭْﺣَﻤْﻨَﺎ ﻭَ ﺍﺭْﺣَﻢْ ﺍُﻣَّﺘَﻪُ ﺑِﺮَﺣْﻤَﺘِﻚَ ﻳَﺎ ﺍَﺭْﺣَﻢَ ﺍﻟﺮَّﺍﺣِﻤ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﻭَ ﺍٰﺧِﺮُ ﺩَﻋْﻮٰﻳﻬُﻢْ ﺍَﻥِ ﺍﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﺭَﺏِّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ
--
KALIMAH KADUA PULUH TILU
Kalimah ieu ngagaduhan dua pedaran. ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻟَﻘَﺪْ ﺧَﻠَﻘْﻨَﺎ الْاِنْسَانَ ﻓ۪ٓﻰ ﺍَﺣْﺴَﻦِ ﺗَﻘْﻮ۪ﻳﻢٍ ٭ ﺛُﻢَّ ﺭَﺩَﺩْﻧَﺎﻩُ ﺍَﺳْﻔَﻞَ ﺳَﺎﻓِﻠ۪ﻴﻦَ ٭ اِلَّا ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮﺍ ﻭَ ﻋَﻤِﻠُﻮﺍ ﺍﻟﺼَّﺎﻟِﺤَﺎﺕِ
Pedaran Kahiji
Tina rébuan kaéndahan iman, urang ngan bakal nerangkeun lima dina lima titik.
TITIK KAHIJI
Manusa ku cahya iman naék ka tingkat anu pangluhurna, ngahontal ajén anu pantes pikeun sawarga. Ku poékna kufur, anjeunna ragrag ka tingkat anu panghandapna, asup kana kaayaan anu bakal pantes pikeun naraka. Sabab iman ngahubungkeun manusa sareng Gusti Shâni' Dzul-Jalâl-na; iman téh hiji patalina diri. Ku kituna, ku iman, manusa ngagaduhan ajén dumasar kana seni Alloh sareng pola-pola Asma Gusti anu némbongan dina manusa. Kufur megatkeun hubungan éta. Tina pegatna éta, seni Gusti nyumput. Ajénna ogé ngan dumasar kana materi. Materi mah, lantaran mangrupa kahirupan sasatoan anu fana, anu sirna, sareng anu samentawis, ajénna siga henteu nanaon.
Urang bakal nerangkeun rusiah ieu ku hiji perumpamaan. Upamana, kumaha dina seni-seni manusa, ajén materi sareng ajén seni téh béda-béda.
Sakapeung sarua, sakapeung materi langkung ajén; sakapeung dina hiji bahan sapertos beusi anu hargana lima kuruş aya seni anu hargana lima lira. Malah sakapeung, hiji seni antik ngagaduhan ajén sajuta, padahal bahanna henteu ngahontal harga lima kuruş ogé. Tah, upami seni antik sapertos kitu dibawa ka pasar barang antik, dihubungkeun ka ahli senina anu kacida lami sareng parigelna, anu damel hal-hal luar biasa, tuluy ahli seni éta disebat sareng dipintonkeun kalayan seni éta, bakal dijual ku harga sajuta. Upami dibawa ka pasar tukang beusi kasar, tiasa dipésér ku harga beusi lima kuruş.
Tah, manusa téh karya seni antik Alloh sapertos kitu, sareng kaajaiban kakawasaan-Na anu panglemesna sareng pangrapuhna; Mantenna parantos nyiptakeun manusa salaku tempat némbongan tajalli sakabéh Asma-Na, salaku dasar pola-pola-Na, sareng salaku conto alit jagat raya.
Upami cahya iman lebet ka jerona, sakabéh pola anu pinuh harti dina dirina kabaca ku cahya éta. Jalma mukmin éta maca kalayan sadar sareng ngajantenkeunana kabaca ku patalina éta. Nyaéta, ku harti-harti sapertos “Sim kuring karya, mahluk Gusti Shâni' Dzul-Jalâl, tempat némbongan rohmat sareng sipat béréhan-Na,” seni Gusti dina manusa némbongan. Hartosna, iman anu mangrupa patalina diri sareng Gusti Shâni'na mintonkeun sakabéh tapak seni dina manusa. Ajén manusa dumasar kana seni Gusti éta sareng kana janten eunteung Gusti Shamad. Dina kaayaan éta, manusa anu henteu penting ieu, tina segi ieu, janten anu diajak nyarios ku Alloh di luhur sakabéh mahluk, sareng tamu Gusti anu pantes pikeun sawarga.
Upami kufur anu mangrupa pegatna patalina diri lebet ka jero manusa, waktu éta sakabéh pola Asma Alloh anu pinuh harti éta ragrag kana poék, henteu kabaca. Sabab upami Gusti Shâni' dipohokeun, segi-segi batin anu nyanghareup ka Gusti Shâni' ogé henteu kahartos. Saolah-olah tibalik ragrag. Kalolobaan seni luhur anu pinuh harti sareng pola batin anu luhur éta nyumput. Sababaraha anu tetep sarta katingali ku panon dipasrahkeun ka sabab-sabab rendah, ka tabiat, sareng ka kabeneran, tuluy ragrag dugi ka tungtungna. Bari unggal-unggalna hiji inten anu cemerlang, janten hiji kaca anu surem. Pentingna ngan dumasar kana materi sasatoan. Tujuan sareng buah materi, sakumaha anu parantos urang carioskeun, ngan ngalangkungan kahirupan anu kawates dina umur anu pondok pisan, dina kaayaan janten anu panglemahna, anu pangperyogina, sareng anu pangsedihna di antara sasatoan. Teras buruk sareng leungit. Tah, kufur sapertos kieu ngancurkeun hakékat manusa, ngarobih tina inten janten batu bara.
TITIK KADUA
Sakumaha iman téh hiji cahya, nyaangan manusa, ngajantenkeun sakabéh surat Gusti Shamad anu diserat dina dirina kabaca, kitu ogé éta nyaangan jagat raya. Éta nyalametkeun waktos anu kaliwat sareng anu bakal datang tina poék. Urang bakal nerangkeun rusiah ieu ku hiji perumpamaan anu ditingali ku sim kuring dina hiji kajadian ngeunaan hiji rusiah ayat mulya ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﻟِﻰُّ ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮﺍ ﻳُﺨْﺮِﺟُﻬُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻈُّﻠُﻤَﺎﺕِ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﻨُّﻮﺭِ. Kieu:
Dina hiji kajadian dina bayangan, sim kuring ningali aya dua gunung luhur anu silih hareup. Di luhurna diwangun hiji sasak anu matak sieun. Di handapeun sasak aya lebak anu kacida jerona... Sim kuring aya di luhur sasak éta. Dunya ogé di unggal arahna parantos dikawasa ku poék anu kandel. Sim kuring ningali ka katuhu, ningali hiji kuburan anu pangageungna dina poék anu teu aya tungtungna, nyaéta sim kuring ngabayangkeun. Sim kuring ningali ka kénca, saolah-olah ningali badai-badai ageung, karusuhan, sareng musibat nuju disayagikeun dina ombak-ombak poék anu matak sieun. Sim kuring ningali ka handapeun sasak, nyangka ningali jurang anu kacida jerona. Pikeun nyanghareupan poék anu matak sieun ieu, sim kuring ngagaduhan hiji lampu saku anu surem. Sim kuring nganggona, ningali ku cahyana anu teu sampurna. Hiji kaayaan anu kacida matak sieunna némbongan ka sim kuring. Malah dina tungtung sasak di payuneun sareng sabudeureun sim kuring némbongan naga-naga, singa-singa, sareng sato-sato buas anu sakitu matak sieunna, nepi ka sim kuring nyarios, “Mugia lampu saku sim kuring ieu henteu aya, supados sim kuring henteu ningali hal-hal anu matak sieun ieu.” Ka arah mana waé sim kuring ngarahkeun lampu éta, sim kuring nampi hal-hal anu matak sieun sapertos kitu. Sim kuring nyarios, “Aduh! Lampu ieu téh musibat pikeun sim kuring.” Sim kuring ambek ka éta, ngabenturkeun lampu saku éta kana taneuh, ngarempagkeunana. Saolah-olah rempagna éta sapertos sim kuring parantos nyabak tombol lampu listrik ageung anu nyaangan dunya, sakedapan poék éta buyar. Unggal arah pinuh ku cahya lampu éta. Éta némbongkeun hakékat unggal hal.
Sim kuring ningali yén sasak anu ditingali ku sim kuring éta téh hiji jalan dina dataran, di tempat anu kacida tartibna. Sim kuring sadar yén kuburan pangageungna anu ditingali di katuhu téh ti tungtung ka tungtung kebon-kebon héjo anu éndah, riungan-riungan ibadah, khidmah, ngawangkong, sareng zikir dina kapamingpinan jalma-jalma anu pinuh ku cahya. Di kénca, jurang-jurang sareng puncak-puncak anu disangka ku sim kuring pinuh ku badai sareng karusuhan, sim kuring ningali samar-samar yén di tukangeun gunung-gunung anu dihias, pikaresepeun, sareng narik ati, aya hiji tempat susuguh anu ageung, hiji tempat wisata anu éndah, hiji tempat piknik anu luhur. Mahluk-mahluk anu disangka ku sim kuring sato buas sareng naga anu matak sieun éta, sim kuring ningali mangrupa sato piaraan anu dalit sapertos onta, sapi, domba, sareng embé. Kalayan ngucapkeun “Alhamdulillâhi 'alâ nûril-îmân”, sim kuring maca ayat mulya ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﻟِﻰُّ ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮﺍ ﻳُﺨْﺮِﺟُﻬُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻈُّﻠُﻤَﺎﺕِ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﻨُّﻮﺭِ, tuluy sadar tina kajadian éta.
Tah, dua gunung éta mimiti hirup sareng tungtung hirup, nyaéta alam bumi sareng alam barzakh. Sasak éta jalan kahirupan. Sisi katuhu éta waktos anu kaliwat. Sisi kénca anu bakal datang. Lampu saku éta ego manusa anu mentingkeun dirina, anu ngandelkeun anu dipikanyahona, sarta anu henteu ngadangukeun wahyu samawi. Hal-hal anu disangka sato buas éta kajadian-kajadian sareng mahluk-mahluk anéh alam.
Tah, jalma anu ngandelkeun egona, anu ragrag kana poékna lalawora, anu katarajang poékna kasasaran, sarupa sareng kaayaan sim kuring anu mimiti dina kajadian éta; ku pangaweruh anu kirang sareng diliputan kasasaran, anu siga lampu saku éta, anjeunna ningali waktos anu kaliwat dina rupa kuburan pangageungna sareng dina poék anu diliputan ku teu aya. Éta némbongkeun anu bakal datang salaku tempat anu liar, kacida pinuh ku badai sarta kabeungkeut ku kabeneran. Malah, éta ngenalkeun kajadian-kajadian sareng anu aya, anu unggal-unggalna hiji pagawé anu tunduk ka Gusti Hakîm Nu Rahîm, siga hiji sato buas anu ngabahayakeun; ngajantenkeun anjeunna katarajang ku kaputusan ﻭَﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﻛَﻔَﺮُٓﻭﺍ ﺍَﻭْﻟِﻴَٓﺎﺅُﻫُﻢُ ﺍﻟﻄَّﺎﻏُﻮﺕُ ﻳُﺨْﺮِﺟُﻮﻧَﻬُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻨُّﻮﺭِ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﻈُّﻠُﻤَﺎﺕِ.
Upami hidayah Alloh ngahontal anjeunna, iman lebet kana haténa, sipat Fir'aun dina nafsuna pegat, anjeunna ngadangukeun Kitab Alloh, anjeunna bakal sarupa sareng kaayaan sim kuring anu kadua dina kajadian éta. Waktu éta sakedapan jagat raya nyandak warna beurang, pinuh ku cahya Alloh. Alam maca ayat ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻧُﻮﺭُ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضِ. Waktu éta, waktos anu kaliwat sanés kuburan pangageungna; malah ku panon haté anjeunna ningali, dina unggal abad, jamaah-jamaah roh anu murni, anu ngalaksanakeun pancén ubudiyah dina kapamingpinan hiji nabi atawa para wali, parantos ngaréngsékeun pancén kahirupanana, teras ngucapkeun “Allohu akbar”, ngapung ka tingkat-tingkat luhur sareng ngalih ka sisi anu bakal datang. Anjeunna ningali ka kénca; ku cahya iman éta, ti kajauhan anjeunna ngabédakeun hiji susuguh Gusti Rahmân anu disayagikeun di karaton-karaton kabagjaan dina kebon-kebon sawarga, di tukangeun sababaraha parobahan barzakh sareng aherat anu siga gunung. Anjeunna uninga yén kajadian-kajadian sapertos badai, lini, sareng wabah téh masing-masing hiji pagawé anu tunduk. Anjeunna ningali kajadian-kajadian sapertos badai usum semi sareng hujan minangka dasar hikmah-hikmah anu kasar dina rupana nanging kacida lemesna dina hartina. Malah anjeunna ningali maot minangka bubuka kahirupan anu langgeng salawasna, sareng kubur minangka lawang kabagjaan langgeng. Bandingkeun segi-segi séjén ku anjeun. Larapkeun hakékat kana perumpamaan.
TITIK KATILU
Iman téh cahya sareng kakuatan. Leres, jalma anu ngahontal iman sajati tiasa nantang jagat raya sareng, numutkeun kakuatan imanna, tiasa leupas tina tekanan kajadian-kajadian. Anjeunna ngucapkeun ﺗَﻮَﻛَّﻠْﺖُ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ, ngalanglang dina kapal kahirupan kalayan kaamanan anu sampurna di antara ombak-ombak kajadian anu siga gunung. Anjeunna masrahkeun sakabéh bebanana kana panangan kakawasaan Gusti Qadîr Mutlak, ngaliwat dunya kalayan tengtrem, reureuh di barzakh. Teras anjeunna tiasa ngapung ka sawarga pikeun lebet kana kabagjaan langgeng. Upami henteu, upami anjeunna henteu tawakal, beban-beban dunya, tibatan ngamungkinkeun anjeunna ngapung, malah narik anjeunna ka tingkat anu panghandapna. Hartosna, iman merlukeun tauhid, tauhid merlukeun pasrah, pasrah merlukeun tawakal, tawakal merlukeun kabagjaan dua alam.
Nanging ulah salah ngartos! Tawakal henteu hartosna nolak sabab-sabab sagemblengna. Malah, ku uninga yén sabab-sabab téh tabir panangan kakawasaan sarta ku ngajénanana, ngagunakeun sabab-sabab dianggap hiji jinis doa ku lampah; nyuhunkeun hasil-hasilna ngan ti Alloh, uninga yén hasil-hasil tina Mantenna, sareng ngahaturkeun nuhun ka Mantenna.
Conto jalma anu tawakal sareng anu henteu, sarupa sareng carita ieu:
Dina hiji waktos, dua jalma mawa beban beurat dina cangkéng sareng sirahna, tuluy mésér hiji tikét sareng lebet kana kapal ageung. Hiji, pas lebet, nempatkeun bebanana dina kapal, calik di luhurna sareng ngawaskeunana. Anu hiji deui, lantaran bodo sareng sombong, henteu nempatkeun bebanana kana lantai.
Anjeunna diwartosan, “Tempatkeun beban beurat anjeun dina kapal, teras reureuh.”
Anjeunna nyarios, “Henteu, abdi moal nempatkeunana. Panginten bakal leungit. Abdi kuat. Abdi bakal ngajaga barang abdi dina cangkéng sareng sirah abdi.”
Anjeunna diwartosan deui, “Kapal karajaan anu aman ieu, anu mawa urang sareng aranjeun, langkung kuat, langkung saé ngajaga. Panginten sirah anjeun lieur, anjeun ragrag ka laut sareng beban anjeun. Malah, beuki lila anjeun beuki lemah. Cangkéng anjeun anu ngagulung ieu, sirah anjeun anu teu boga akal ieu, moal sanggup nahan beban-beban anu beuki beurat ieu. Malah, upami kaptén ningali anjeun dina kaayaan ieu, anjeunna bakal ngusir anjeun kalayan nyebat anjeun gélo, atawa bakal maréntah, anjeunna panghianat, nuduh kapal urang, ngécé ka urang, panjarakeun anjeunna. Malah anjeun janten olok-olok pikeun unggal jalma. Sabab dina paningal jalma anu taliti, ku kasombongan anjeun anu némbongkeun kalemahan, ku kaangkuhan anjeun anu némbongkeun henteu mampuh, ku pura-pura anjeun anu némbongkeun riya sareng kahinaan, anjeun parantos ngajantenkeun diri anjeun pikaseurieun pikeun masarakat. Unggal jalma seuri ka anjeun.” Saatos diwartosan kitu, jalma malang éta sadar ku akal. Anjeunna nempatkeun bebanana kana lantai, calik di luhurna. Anjeunna nyarios, “Ah! Mugia Alloh ridho ka anjeun. Abdi parantos leupas tina kasusah, panjara, sareng olok-olok.”
Tah, hé manusa anu henteu tawakal! Anjeun ogé, sapertos jalma ieu, sadar ku akal sareng tawakal. Supados anjeun leupas tina nyuhun-nyuhun ka sakabéh jagat raya, tina ngageter di payuneun unggal kajadian, tina pamer diri sareng janten olok-olok, tina kasangsaraan aherat, sareng tina panjara tekanan-tekanan dunya.
TITIK KAOPAT
Iman ngajantenkeun manusa janten manusa. Malah ngajantenkeun manusa janten sultan. Ku kituna, pancén utama manusa nyaéta iman sareng doa. Kufur ngajantenkeun manusa janten sato buas anu kacida lemahna.
Tina rébuan dalil pasualan ieu, ngan bédana sato sareng manusa nalika sumping ka dunya mangrupa dalil anu écés sareng bukti anu pasti pikeun éta pasualan. Leres, bédana manusa sareng sato dina sumping ka dunya némbongkeun yén kamanusaan janten kamanusaan ku iman. Sabab nalika sato sumping ka dunya, saolah-olah parantos sampurna di alam séjén, sumping sacara sampurna numutkeun bakatna, nyaéta dikirim. Boh dina dua jam, boh dina dua dinten, atawa dina dua bulan, éta diajar sakabéh sarat hirupna, hubunganana sareng jagat raya, sareng hukum-hukum kahirupanana, janten ngagaduhan kaparigelan anu tetep. Kamampuhan hirup sareng kaparigelan lampah anu ku manusa kahontal dina dua puluh taun, ku sato sapertos manuk piit sareng nyiruan kahontal dina dua puluh dinten, nyaéta diilhamkeun ka éta.
Hartosna, pancén utama sato sanés nyampurnakeun diri ku diajar, sanés maju ku ngahontal makrifat, sareng sanés nyuhunkeun pitulung sareng ngadoa ku némbongkeun kalemahanana. Malah pancénna ngalaksanakeun numutkeun bakatna, damel, ubudiyah ku lampah.
Manusa mah, nalika sumping ka dunya, peryogi diajar sagala hal sareng henteu uninga kana hukum-hukum kahirupan; malah dina dua puluh taun ogé henteu tiasa diajar sarat-sarat hirup kalayan lengkep. Malah peryogi diajar dugi ka tungtung umurna; ogé dikirim ka dunya dina rupa anu kacida lemahna sareng henteu mampuh, ngan tiasa ngadeg dina hiji dua taun. Ngan dina lima belas taun tiasa ngabédakeun karugian sareng mangpaat. Ngan ku pitulung kahirupan manusa anjeunna tiasa ngahontal mangpaat-mangpaatna sareng ngajauhan karugian.
Hartosna, pancén fitrah manusa nyaéta nyampurnakeun diri ku diajar, ubudiyah ku doa. Nyaéta uninga, “Ku welas asih saha sim kuring diatur kalayan hikmah sapertos kieu? Ku sipat béréhan saha sim kuring diasuh kalayan kanyaah sapertos kieu? Ku kahadéan hiji anu sapertos kumaha sim kuring dipasihan kadaharan sareng diatur kalayan sakitu lemesna?” Sarta ngeunaan kabutuhan-kabutuhan anu tina sarébu, hiji ogé henteu tiasa kahontal ku leungeunna, neneda ka Gusti Qâdhîl-Hâjât ku basa kalemahan sareng kakurangan, nyuhunkeun sareng ngadoa. Nyaéta ngapung ka tingkat ubudiyah anu pangluhurna ku jangjang-jangjang kalemahan sareng kakurangan.
Hartosna, manusa parantos sumping ka alam ieu pikeun nyampurnakeun diri ngaliwatan élmu sareng doa. Tina segi hakékat sareng bakat, sagala hal gumantung kana élmu. Dasar, tambang, cahya, sareng roh sakabéh élmu sajati nyaéta makrifat ka Alloh; dasar anu pangutamana ogé iman ka Alloh.
Malahan manusa, kalayan kalemahanana anu teu aya tungtungna, kakeunaan musibat-musibat anu teu aya tungtungna sareng katarajang serangan musuh anu teu aya watesna; sareng kakuranganana anu teu aya tungtungna, kabeungkeut ku kabutuhan anu teu aya tungtungna sarta peryogi kana anu dipikahoyong anu teu aya tungtungna. Ku sabab éta, pancén fitrahna anu utama saatos iman nyaéta doa. Doa mah dasar ubudiyah. Sakumaha hiji murangkalih, pikeun ngahontal hiji maksud, hiji kahoyong anu henteu kahontal ku leungeunna, boh ceurik boh nyuhunkeun. Nyaéta ngadoa ku basa kalemahan, boh ku lampah boh ku ucapan, tuluy ngahontal anu dipikahoyongna. Kitu ogé, manusa di antara sakabéh alam mahluk hirup siga hiji murangkalih anu lemes, rapuh, sareng manja. Di payuneun Gusti Rahmân Rahîm, kedah boh ceurik ku kalemahan sareng henteu mampuhna, boh ngadoa ku kakurangan sareng kabutuhanana. Supados tujuan-tujuanna dijantenkeun tunduk ka anjeunna, atawa anjeunna ngalaksanakeun sukur kana dijantenkeun tundukna éta. Upami henteu, sapertos murangkalih anu bodo sareng bangor anu ngagorowok lantaran hiji laleur, nyarios yén sim kuring ku kakuatan sim kuring ngajantenkeun hal-hal anéh ieu, anu henteu tiasa ditundukkeun sarta sarébu kali langkung kuat tibatan anjeunna, tunduk; ku pamikiran sareng pangaturan sim kuring, sim kuring ngajantenkeunana taat ka sim kuring; tuluy nyimpang kana henteu sukur kana ni'mat, sakumaha ngalawan fitrah asli kamanusaan, ogé ngajantenkeun dirina pantes pikeun siksa anu beurat.
TITIK KALIMA
Sakumaha iman merlukeun doa salaku sarana anu pasti sareng fitrah manusa nungtutna kalayan kuat, Alloh ogé ngadawuh ﻗُﻞْ ﻣَﺎ ﻳَﻌْﺒَﺆُﺍ ﺑِﻜُﻢْ ﺭَﺑّ۪ﻰ لَوْلَا ﺩُﻋَٓﺎﺅُﻛُﻢْ, anu hartosna, “Upami henteu aya doa anjeun, naon pentingna anjeun?” Malah Mantenna maréntahkeun ﺍُﺩْﻋُﻮﻧ۪ٓﻰ ﺍَﺳْﺘَﺠِﺐْ ﻟَﻜُﻢْ.
Upami anjeun nyarios: “Urang sababaraha kali ngadoa, henteu ditarima. Padahal ayatna umum, ngungkabkeun yén aya waleran pikeun unggal doa.”
Waleran: Masihan waleran téh béda, nampi téh béda. Aya masihan waleran pikeun unggal doa; nanging nampi sareng masihan persis anu dipénta tunduk kana hikmah Alloh. Upamana, hiji murangkalih anu gering ngageroan, “Hé dokter! Perhatoskeun abdi.” Dokter nyarios, “Labbayk,” ngawaler, “Naon anu dipikahoyong ku anjeun?” Murangkalih nyarios, “Pasihan abdi ubar éta.” Dokter mah boh masihan persis anu dipénta, boh dumasar kana kahadéan pikeun anjeunna masihan anu langkung saé tibatan éta, boh uninga yén éta ngabahayakeun panyakitna, henteu masihan pisan. Tah, lantaran Alloh, Gusti Hakîm Mutlak, hadir sareng ningali, Mantenna masihan waleran kana doa abdi-Na. Ku kahadiran sareng waleran-Na, Mantenna ngarobih kasieun sepi sareng teu ngagaduhan saha-saha janten kadalitan. Nanging sanés ku paksaan manusa anu nuturkeun hawa nafsu sareng kahoyong, malah ku tuntutan hikmah Gusti, Mantenna boh masihan anu dipénta atawa anu langkung utama, atawa henteu masihan pisan.
Malahan doa téh hiji ubudiyah. Buah ubudiyah mah di aherat. Tujuan-tujuan dunya nyaéta waktos-waktos jinis doa sareng ibadah éta. Maksud-maksud éta sanés tujuan ahirna. Upamana, solat sareng doa hujan téh hiji ibadah. Henteu aya hujan téh waktos ibadah éta. Ibadah sareng doa éta sanés pikeun ngadatangkeun hujan. Upami murni ku niat éta, doa sareng ibadah éta, lantaran henteu ihlas, henteu pantes ditarima. Sakumaha surupna panonpoé téh waktos solat Magrib. Malah, gerhana panonpoé sareng bulan téh waktos-waktos dua ibadah husus anu disebat solat kusuf sareng husuf. Nyaéta, lantaran ditutupanana tanda-tanda anu pinuh ku cahya peuting sareng beurang janten dasar pikeun béwara kaagungan Alloh, Alloh ngondang para abdi-Na kana hiji jinis ibadah dina waktos éta. Solat éta sanés pikeun kabukana gerhana bulan sareng panonpoé, anu kabuka sareng sabaraha lami lumangsungna parantos ditangtukeun ku itungan ahli béntang. Persis sapertos éta, henteu aya hujan ogé waktos solat hujan. Ngarajalelana musibat sareng dikawasana ku hal-hal anu ngabahayakeun téh waktos-waktos husus sababaraha doa; dina waktos-waktos éta manusa ngartos kalemahanana, ku doa sareng neneda nyuhunkeun panyalindungan di payuneun Gusti Qadîr Mutlak.
Upami sanaos seueur ngadoa, musibat-musibat henteu diusir, henteu kedah diucapkeun, “Doa henteu ditarima.” Malah kedah diucapkeun, “Waktos doa henteu acan kaliwat.” Upami Alloh ku karunia sareng sipat béréhan-Na ngaleungitkeun musibat, cahya di luhur cahya; waktu éta waktos doa réngsé, parantos kaliwat.
Hartosna, doa téh hiji rusiah ubudiyah. Ubudiyah mah kedah murni demi Alloh. Kedah ngan némbongkeun kalemahanana sareng ku doa nyuhunkeun panyalindungan ka Mantenna. Ulah milu campur kana rububiyah-Na. Kedah masrahkeun pangaturan ka Mantenna. Kedah ngandelkeun hikmah-Na. Ulah nuduh rohmat-Na.
Leres, dina hakékat kaayaan, anu parantos tetep ku katerangan ayat-ayat anu écés: sakumaha sakabéh anu aya, unggal-unggalna ngalaksanakeun hiji tasbih husus, hiji ibadah husus, hiji sujud husus, anu angkat ti sakabéh jagat raya ka payuneun Alloh téh hiji doa.
Boh ku basa bakat. Sapertos doa sakabéh tutuwuhan, anu unggal-unggalna ku basa bakatna nyuhunkeun hiji rupa ti Gusti Fayyâdh Mutlak sarta nyuhunkeun janten tempat némbongan Asma-Asma-Na anu kabuka.
Atawa ku basa kabutuhan fitrah. Éta doa sakabéh mahluk hirup pikeun kabutuhan-kabutuhan anu wajib anu teu aya dina kamampuhanana; unggal-unggalna ku basa kabutuhan fitrah éta nyuhunkeun sababaraha anu diperyogikeun, minangka hiji jinis rezeki, ti Gusti Jawwâd Mutlak pikeun ngajaga kahirupanana.
Atawa hiji doa ku basa kaayaan kapaksa; unggal mahluk anu ngagaduhan roh anu kapaksa ngadoa kalayan nyuhunkeun panyalindungan anu pasti, nyuhunkeun panyalindungan ka hiji anu nyalindungan anu teu dipikanyahona, malah nyanghareup ka Rabbna Nu Rahîm. Tilu jinis doa ieu salawasna ditarima upami teu aya halangan.
Jinis kaopat, anu pangkasohorna, nyaéta doa urang. Ieu ogé aya dua bagian: hiji ku lampah sareng kaayaan; anu hiji deui ku haté sareng ucapan. Upamana, ngagunakeun sabab-sabab téh hiji doa ku lampah. Kumpulna sabab-sabab sanés pikeun ngayakeun hasilna, malah pikeun nyandak hiji posisi anu diridhoan pikeun nyuhunkeun hasilna ti Alloh ku basa kaayaan. Malah ngabajak téh ngetrok lawang khazanah rohmat. Jinis doa ku lampah ieu, lantaran nyanghareup kana Asma sareng gelar Gusti Jawwâd Mutlak, ditarima dina kalolobaan anu mutlak.
Bagian kadua: Ngadoa ku lisan sareng ku haté. Nyuhunkeun sababaraha anu diperyogikeun anu henteu kahontal ku leungeunna. Segina anu pangpentingna, tujuanana anu pangéndahna, buahna anu pangamisna nyaéta: “Jalma anu ngadoa ngartos yén aya hiji; anu nguping eusi haténa, anu panangan-Na ngahontal sagala hal, anu tiasa nyumponan unggal kahoyongna, anu mikawelas kalemahanana, anu nulungan kakuranganana.”
Tah, hé manusa anu lemah, sareng hé manusa anu fakir! Ulah ngaleupaskeun hiji sarana sapertos doa, anu mangrupa konci khazanah rohmat sareng dasar kakuatan anu teu béak; cekelan éta, naék ka tingkat kamanusaan anu pangluhurna. Sapertos hiji sultan, lebetkeun doa-doa sakabéh jagat raya kana doa anjeun sorangan. Sapertos hiji abdi anu ngawengku sakabéhna sareng hiji wakil umum, ucapkeun ﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﺴْﺘَﻌ۪ﻴﻦُ. Janten gambaran jagat raya anu éndah.
--
Pedaran Kadua
Ngawengku lima pangajaran lemes anu janten dasar kabagjaan sareng kasangsaraan manusa.
Lantaran manusa diciptakeun dina susunan anu pangsaéna sareng dipasihan bakat anu kacida ngaliputna, anjeunna dialungkeun ka médan cocoba, anu anjeunna tiasa lebet sareng ragrag kana tempat, tingkat, darajat luhur, sareng darajat handap anu disusun ti anu panghandapna nepi ka anu pangluhurna, ti bumi nepi ka arsy, ti zarah nepi ka panonpoé. Dua jalan anu nuju kana ragrag sareng naék anu teu aya tungtungna dibuka di payuneunana; anjeunna dikirim ka dunya ieu minangka kaajaiban kakawasaan, hasil ciptaan, sareng hal seni anu matak hémeng. Tah, urang bakal nerangkeun rusiah majuna sareng mundurna manusa anu matak sieun ieu dina lima pangajaran lemes.
PANGAJARAN LEMES KAHIJI
Manusa peryogi sareng patali sareng kalolobaan jinis jagat raya. Kabutuhanana sumebar ka unggal arah alam, kahoyongna manjang dugi ka anu langgeng salawasna. Sakumaha anjeunna hoyong hiji kembang, anjeunna ogé hoyong hiji usum semi anu ageung. Sakumaha anjeunna hoyong hiji kebon, anjeunna ogé hoyong sawarga anu langgeng salawasna. Sakumaha anjeunna sono hoyong ningali hiji rerencangan, anjeunna ogé sono hoyong ningali Gusti Jamîl Dzul-Jalâl. Sakumaha pikeun nganjang ka hiji anu dipikaasih anu aya di tempat séjén anjeunna peryogi muka lawang tempat éta, pikeun nganjang ka salapan puluh salapan persén para kakasihna anu parantos ngalih ka barzakh sareng pikeun leupas tina papisah anu langgeng salawasna, anjeunna peryogi nyuhunkeun panyalindungan di payuneun Gusti Qadîr Mutlak, anu bakal nutup lawang dunya anu ageung ieu sareng muka lawang aherat anu mangrupa médan kumpul anu anéh, anu bakal ngangkat dunya sareng ngadegkeun sareng nempatkeun aherat minangka gantina.
Tah, anu tiasa janten Ma'bûd sajati pikeun manusa dina kaayaan ieu ngan Gusti anu tali kendali sagala hal aya dina panangan-Na, khazanah sagala hal aya di payuneun-Na, anu ningali di gigireun sagala hal, anu hadir di unggal tempat, anu suci tina tempat, anu bébas tina kalemahan, anu suci tina cacad, anu luhur tina kakurangan: Gusti Qadîr Dzul-Jalâl, Gusti Rahîm Dzul-Jamâl, Gusti Hakîm Dzul-Kamâl. Sabab anu tiasa nyumponan kabutuhan manusa anu teu aya tungtungna ngan anu kagungan kakawasaan anu teu aya tungtungna sareng élmu anu ngaliput sadayana. Ku kituna, ngan Mantenna anu pantes disembah.
Tah, hé manusa! Upami anjeun ngan janten abdi Mantenna, anjeun ngahontal hiji posisi di luhur sakabéh mahluk. Upami anjeun nampik ubudiyah, anjeun janten abdi anu hina pikeun mahluk-mahluk anu lemah. Upami anjeun ngandelkeun ego sareng kamampuhan anjeun, ngantunkeun tawakal sareng doa, nyimpang kana kasombongan sareng pangakuan diri, waktu éta dina segi kahadéan sareng ngayakeun, anjeun langkung handap tibatan nyiruan sareng sireum, langkung lemah tibatan lancah sareng laleur. Dina segi kagoréngan sareng ngancurkeun, anjeun janten langkung beurat tibatan gunung, langkung ngabahayakeun tibatan wabah.
Leres, hé manusa! Dina diri anjeun aya dua segi: hiji segi ngayakeun, ayana, kahadéan, anu positip, sareng lampah. Anu hiji deui segi ngancurkeun, teu aya, kagoréngan, mungkir, sareng kakeunaan pangaruh. Tina segi kahiji, anjeun langkung handap tibatan nyiruan sareng manuk piit; langkung lemah tibatan laleur sareng lancah. Tina segi kadua, anjeun ngaleuwihan gunung, bumi, sareng langit. Anjeun nanggung hiji beban anu sadayana mundur sareng némbongkeun henteu mampuh kana éta. Anjeun nyandak lingkungan anu langkung lega, langkung ageung tibatan éta. Sabab nalika anjeun ngalakukeun kahadéan sareng ngayakeun, anjeun ngan tiasa ngalakukeun kahadéan sareng ngayakeun saluyu sareng legana kamampuhan anjeun, sakadar anu kahontal ku leungeun anjeun, sakadar anu kahontal ku kakuatan anjeun. Upami anjeun ngalakukeun kagoréngan sareng ngancurkeun, waktu éta kagoréngan anjeun ngaleuwihan wates sareng pangancuran anjeun sumebar.
Upamana, kufur téh hiji kagoréngan, hiji pangancuran, hiji henteu ngabenerkeun. Nanging hiji dosa éta ngawengku ngahina sakabéh jagat raya, ngarendahkeun sakabéh Asma Alloh, sareng ngahina sakabéh kamanusaan. Sabab anu aya ieu ngagaduhan tingkat anu luhur, pancén anu penting. Sabab éta surat-surat Gusti, eunteung-eunteung Gusti Nu Maha Suci, sareng pagawé-pagawé Alloh. Kufur mah nurunkeun éta tina tingkat janten eunteung, ngagaduhan pancén, sareng ngagaduhan harti, kana darajat handap janten kaulinan anu tanpa tujuan sareng kabeneran; kana bahan-bahan fana anu gancang ruksak sareng robah ku pangancuran sirna sareng papisah; sareng kana darajat henteu penting, henteu ajén, henteu nanaon. Sakumaha kitu, ku ngingkari, kufur ngarendahkeun Asma-Asma Alloh anu pola-pola, tajalli-tajalli, sareng kaéndahanana katingali dina sakabéh jagat raya sareng dina eunteung-eunteung anu aya. Sarta anu disebat kamanusaan, hiji kasidah hikmah anu kasusun anu ngabéwarakeun kalayan éndah tajalli-tajalli sakabéh Asma Alloh anu suci, hiji kaajaiban kakawasaan anu écés anu siga siki anu ngawengku pakakas hiji tangkal anu langgeng, sareng anu ngagaduhan tingkat khalifah bumi anu ku nampi amanat pangageungna ngaleuwihan bumi, langit, sareng gunung sarta ngahontal kaunggulan di payuneun malaikat, dialungkeun kana darajat handap anu langkung hina, langkung lemah, langkung henteu mampuh, sareng langkung fakir tibatan sato fana anu sirna anu panghinana. Sarta diturunkeun kana darajat handap hiji papan biasa anu tanpa harti, campur-aduk, sareng gancang ruksak.
Cindekna, nafsu ammarah tiasa ngalakukeun kajahatan anu teu aya tungtungna dina segi ngancurkeun sareng kagoréngan, nanging kamampuhanana dina ngayakeun sareng kahadéan kacida sakedikna sareng kawates. Leres, éta ngancurkeun hiji bumi dina hiji dinten, henteu tiasa ngawangunna dina saratus dinten. Nanging upami ngantunkeun ego, nyuhunkeun kahadéan sareng ayana tina taufik Alloh, ngantunkeun kagoréngan, pangancuran, sareng ngandelkeun nafsu, istigfar sareng janten abdi anu lengkep, waktu éta janten tempat némbongan rusiah ﻳُﺒَﺪِّﻝُ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺳَﻴِّﺌَﺎﺗِﻬِﻢْ ﺣَﺴَﻨَﺎﺕٍ. Kamampuhan kagoréngan anu teu aya tungtungna dina dirina robah janten kamampuhan kahadéan anu teu aya tungtungna. Ngahontal ajén susunan anu pangsaéna, naék ka tingkat anu pangluhurna.
Tah, hé manusa anu lalawora! Tingali karunia sareng sipat béréhan Alloh! Padahal adil pikeun nyerat hiji dosa janten sarébu, nyerat hiji kahadéan janten hiji atawa henteu nyeratna pisan, Mantenna nyerat hiji dosa janten hiji, hiji kahadéan janten sapuluh, sakapeung tujuh puluh, sakapeung tujuh ratus, sakapeung tujuh rébu. Malah tina pangajaran lemes ieu, sing ngartos yén lebet kana naraka anu matak sieun éta hukuman lampah, murni kaadilan. Nanging lebet ka sawarga murni karunia.