Risale-i Nur — Basa Sunda

PASUALAN KALIMA

Iteuk Musa · Basa Sunda

PASUALAN KALIMA

Sakumaha dijelaskeun dina Tuntunan Nonoman, mangsa ngora pasti bakal leungit. Sarua pastina jeung usum panas méré tempat ka usum gugur jeung usum tiris, sarta beurang robah jadi soré jeung peuting, mangsa ngora ogé bakal robah jadi mangsa sepuh jeung maot. Upama jalma méakkeun mangsa ngorana anu fana tur sakeudeung éta dina kasucian diri jeung kahadéan, dina lingkungan istiqamah, sakabéh titah ti langit méré béja gumbira yén ku éta manéhna bakal meunang mangsa ngora anu langgeng salawasna. Upama dipaké pikeun hirup nurut kana hawa nafsu, sakumaha hiji rajapati lantaran amarah samenit ngajadikeun nandangan hukuman panjara jutaan menit, kitu deui, salian tanggung jawab aherat, siksaan kubur, kaduhung tina sirnana mangsa ngora, dosa jeung hukuman dunya, unggal nonoman anu akalna séhat ngabenerkeun ku pangalaman yén dina kanikmatan jeung kasenangan mangsa ngora dina lingkungan anu teu sah éta sorangan, aya kanyeri anu leuwih gedé tibatan éta kanikmatan. Contona, dina asih anu haram, ku loba gangguan saperti kanyeri sirik, kanyeri papisah jeung kanyeri henteu diwales, kanikmatan saeutik éta jadi kawas madu anu ngandung racun. Upama anjeun hayang nyaho yén ku panyakit anu datang tina salah ngagunakeun mangsa ngora éta, maranéhna bakal ragrag ka rumah sakit; ku lampah anu kaleuleuwihi, ka panjara; sarta ku kasusah anu timbul lantaran haté jeung roh teu meunang kadaharan sarta teu ngalaksanakeun pancénna, ka tempat nginum, tempat hirup nurut kana hawa nafsu atawa makam, pék indit sarta tanyakeun ka rumah sakit, panjara, tempat nginum jeung makam. Tangtu kalolobaanana, anjeun bakal ngadangu raungan kaduhung, tangis jeung kasedih tina salah ngagunakeun mangsa ngora, lampah kaleuleuwihi jeung tampiling anu datang minangka hukuman kanikmatan anu teu sah. Upama nuturkeun lingkungan istiqamah, sakabéh kitab jeung titah ti langit, utamana Al-Qur'an ku loba ayatna anu pasti, ngawartakeun sarta méré béja gumbira yén mangsa ngora, minangka nikmat Alloh anu kacida amis jeung éndahna, sarta sarana kahadéan anu amis tur kuat, bakal ngahasilkeun mangsa ngora anu kacida caangna tur langgeng di aherat. Ku sabab hakékatna kieu, ku sabab lingkungan halal cekap pikeun kasenangan, sarta ku sabab kanikmatan sajam dina lingkungan haram sakapeung ngajadikeun nandangan hukuman panjara sataun jeung sapuluh taun, tangtu minangka sukur kana nikmat mangsa ngora, éta nikmat anu amis kedah sarta kacida wajibna dipaké dina kasucian diri jeung istiqamah.

PASUALAN KAGENEP

Ieu mangrupa isarat singget kana hiji bukti tina rébuan bukti anu ngawengku sakabéhna ngeunaan rukun iman ka Alloh, anu katerangan jeung dalil pastina anu teu kaitung aya di loba tempat dina Risale-i Nur. Di Kastamonu, sababaraha murid SMA sumping ka abdi. “Mangga tepangkeun urang ka Gusti Khâliq urang, guru-guru urang henteu ngabahas Alloh,” saur aranjeunna. Abdi nyarios: Unggal élmu tina élmu-élmu anu ku aranjeun diulik, ku basana masing-masing terus-terusan ngabahas Alloh sarta ngawanohkeun Gusti Khâliq. Ulah ngadangukeun guru-guruna, dangukeun élmu-élmu éta. Contona, sakumaha hiji apoték anu sampurna, anu dina unggal kelerna aya ramuan hirup jeung panawar racun anu dicokot ku timbangan luar biasa tur taliti, pasti némbongkeun hiji ahli ubar anu kacida ahlina, ahli kimia sarta bijaksana; kitu deui, ku ayana ramuan hirup jeung panawar racun dina keler opat ratus rébu rupa tutuwuhan jeung sato di apoték buleud bumi, saluyu jeung sakumaha leuwih sampurna jeung leuwih gedéna tibatan apoték di pasar ieu, ku ukuran élmu kadokteran anu ku aranjeun diulik, éta némbongkeun sarta ngawanohkeun Gusti Hakîm Dzul-Jalâl, ahli ubar apoték buleud bumi anu kacida gedéna, malah ka panon anu lolong ogé. Ogé contona, hiji pabrik anu luar biasa, anu ninun rébuan rupa lawon tina hiji bahan basajan, pasti ngawanohkeun nu gaduh pabrik jeung ahli mesin anu kacida mahérna. Kitu deui, mesin Gusti anu ngalalana anu dingaranan buleud bumi ieu, anu miboga ratusan rébu sirah, anu dina unggal sirahna aya ratusan rébu pabrik anu sampurna, saluyu jeung sakumaha leuwih gedé jeung leuwih sampurnana tibatan pabrik manusa ieu, ku ukuran élmu mesin anu ku aranjeun diulik, ngawanohkeun sarta ngawartakeun nu ngadamel jeung nu gaduh buleud bumi. Ogé contona, sakumaha hiji gudang, lumbung kadaharan jeung toko anu kacida sampurnana, anu sarébu hiji rupa kadaharan dikumpulkeun ti sabudeureunana, tuluy disusun sarta disadiakeun kalayan tartib di jerona, pasti ngawartakeun nu gaduh, nu ngawas jeung patugas kadaharan sarta bekel anu luar biasa; kitu deui, lumbung kadaharan Gusti Rahmân jeung kapal Gusti anu suci ieu, anu dingaranan buleud bumi, anu dina sataun ngumbara kalayan tartib dina hiji bunderan anu sarua jeung dua puluh opat rébu taun, sarta ngawengku ratusan rébu golongan anu masing-masing merlukeun kadaharan anu béda. Ku pangumbaraanana, éta ngaliwatan usum-usum, ngeusian usum semi kawas gerbong ageung ku rébuan kadaharan anu béda, sarta mawana ka mahluk hirup anu teu daya, anu kadaharanana geus béak dina usum tiris. Ieu gudang jeung toko Gusti, anu mawa sarébu hiji rupa pakakas, barang jeung bungkus kadaharan anu diawétkeun, saluyu jeung sakumaha leuwih gedé jeung leuwih sampurnana tibatan pabrik éta, ku ukuran élmu nyadiakeun kadaharan anu ku aranjeun diulik atawa bakal diulik, kalayan kapastian sarta darajat anu sarua ngawartakeun, ngawanohkeun jeung ngajadikeun dipikaasih nu gaduh, nu ngatur jeung nu ngurus gudang buleud bumi. Ogé, sakumaha hiji panglima anu ngalakukeun hal-hal anu mujijat tina hiji pasukan anu ngawengku opat ratus rébu bangsa, anu kadaharan anu dipikabutuh unggal bangsana béda, pakarang anu dipakéna béda, pakéan anu dianggona béda, pangajaranna béda sarta réngsé pancénna béda, nyalira maparin sakabéh kadaharan, rupa-rupa pakarang, pakéan jeung pakakas bangsa-bangsa anu béda éta tanpa aya anu kaliwat atawa salah; éta pasukan jeung markas anu ahéng pasti némbongkeun kalayan écés panglima anu luar biasa éta, sarta ngajadikeun anjeunna dipikaasih kalayan pangajén. Kitu pisan ogé markas usum semi buleud bumi, anu dina markas beungeut bumi jeung hiji pasukan anyar Gusti anu suci, anu direkrut deui dina unggal usum semi, opat ratus rébu rupa bangsa tutuwuhan jeung sato dipaparin rupa-rupa pakéan, kadaharan, pakarang, latihan jeung idin réngsé pancén ku hiji panglima anu pangagungna, kalayan kacida sampurnana, tartibna, tanpa aya anu kaliwat atawa salah. Saluyu jeung sakumaha leuwih gedé jeung leuwih sampurnana tibatan pasukan jeung markas manusa anu disebut tadi, ku ukuran élmu militér anu bakal ku aranjeun diulik, éta ngawanohkeun ka jalma-jalma anu taliti jeung akalna séhat, dina darajat anu sarua, nu ngawasa, Gusti Rabb, nu ngurus sarta Panglima anu pangsucina tina buleud bumi, kalayan rasa héran jeung nyucikeun; sarta ngajadikeun Mantenna dipikaasih kalayan tahmid jeung tasbih. Ogé, sakumaha dina hiji kota anu luar biasa, jutaan lampu listrik obah sarta ngumbara ka unggal tempat; lampu-lampu listrik anu bahan pikeun hurungna teu béak jeung pabrikna, pasti kalayan écés ngawanohkeun, kalayan rasa héran jeung ucapan wilujeng, hiji ahli anu ngalakukeun hal-hal anu mujijat jeung hiji ahli listrik anu kacida kuatna, anu ngatur listrik, ngadamel lampu-lampu anu ngalalana, ngadegkeun pabrik sarta mawa bahan pikeun hurungna, sarta ngajadikeun anjeunna dipikaasih ku ucapan, “Mugia hirup!” Kitu pisan ogé dina kota alam ieu, lampu-lampu béntang dina hateup karaton dunya, anu sabagianana, nurutkeun élmu kosmografi, sarébu kali leuwih gedé tibatan buleud bumi sarta obah tujuh puluh kali leuwih gancang tibatan pélor mariem, henteu ngaruksak tartibna, henteu silih tabrakan, henteu pareum, sarta bahan pikeun hurungna henteu béak. Nurutkeun élmu kosmografi anu ku aranjeun diulik, panonpoé urang anu leuwih ti sajuta kali leuwih gedé tibatan buleud bumi, geus hirup leuwih ti sajuta taun, sarta mangrupa lampu jeung tungku dina hiji panginepan Gusti Rahmân, unggal poé merlukeun minyak tanah saloba sagara bumi, batu bara saloba gunung-gunungna, atawa tumpukan kai saloba sarébu bumi, pikeun terus hurung sarta teu pareum. Lampu-lampu listrik jeung pangaturan karaton dunya dina kota jagat raya anu megah ieu, ku ramo-ramo cahayana, némbongkeun kakawasaan jeung karajaan anu teu aya tungtungna, anu ngajadikeun panonpoé jeung béntang-béntang luhur sapertos éta hurung tanpa minyak tanah, kai jeung batu bara, henteu ngajadikeunana pareum, ngajadikeunana ngumbara babarengan kalayan gancang sarta henteu silih tabrakan. Saluyu jeung sakumaha leuwih gedé jeung leuwih sampurnana tibatan conto tadi, ku ukuran élmu listrik anu ku aranjeun diulik atawa bakal diulik, éta ngawanohkeun nu ngawasa, nu nyaangan, nu ngurus sarta nu ngadamel pameran jagat raya anu pangagungna ieu, ku ngajadikeun béntang-béntang anu pinuh ku cahya éta saksi. Ku tasbih jeung nyucikeun, éta ngajadikeun Mantenna dipikaasih sarta disembah. Ogé contona, sakumaha upama aya hiji kitab, anu dina hiji jajaranana ditulis hiji kitab kalayan leutik, sarta dina unggal kecapna ditulis hiji surat Al-Qur'an ku kalam leutik; hiji kumpulan anu ahéng, kacida ngandung hartina, sakabéh pasualanana silih nguatkeun, sarta némbongkeun nu nyerat jeung nu nyusunna minangka jalma anu kacida mahér jeung mampuna; pasti éta ngawartakeun jeung ngawanohkeun nu nyerat sarta nu nyusunna, kalayan kasampurnaan jeung mahérna, écés kawas beurang. Ngajadikeun anjeunna dipuji ku ungkara “Mâşâallah, bârekellah”. Kitu pisan ogé kitab agung jagat raya ieu: Dina beungeut bumi anu mangrupa hiji kacana, sarta usum semi anu mangrupa hiji kurasna, urang ningali ku panon sorangan hiji kalam damel, anu nulis tilu ratus rébu golongan tutuwuhan jeung sato, anu mangrupa tilu ratus rébu kitab anu béda, babarengan, silih asup, tanpa salah, tanpa cacad, tanpa pacampur sarta tanpa kaliru, kalayan sampurna jeung tartib; sarta sakapeung nulis hiji kasidah dina hiji kecap saperti tangkal, sarta daptar eusi lengkep hiji kitab dina hiji titik saperti siki. Kumpulan jagat raya ieu, anu ngandung harti anu teu aya tungtungna sarta loba hikmah dina unggal kecapna, jeung Al-Qur'an alam anu pangagungna anu ngawujud ieu, saluyu jeung sakumaha leuwih gedé, leuwih sampurna jeung leuwih ngandung hartina tibatan kitab dina conto tadi, ku ukuran anu lega jeung panon taropong élmu hikmah ngeunaan barang-barang anu ku aranjeun diulik, sarta élmu maca jeung élmu nyerat anu ku aranjeun dilaksanakeun sacara langsung di sakola, ngawanohkeun nu ngahias jeung nu nyerat kitab jagat raya ieu kalayan kasampurnaan-Na anu teu kaitung. Ngawartakeun ku ungkara “Allahu ekber”, ngajelaskeun ku nyucikeun “Sübhanallah”, sarta ngajadikeun dipikaasih ku pujian “Elhamdülillah”. Tah, dibandingkeun jeung élmu-élmu ieu, unggal élmu tina ratusan élmu, ku ukuranana anu lega, eunteungna anu husus, panonna anu miboga taropong jeung paningalna anu nyokot pangajaran, ngawanohkeun Gusti Khâliq Dzul-Jalâl ieu jagat raya ku Asma-Na, sarta ngawanohkeun sipat jeung kasampurnaan-Na. Abdi nyarios ka nonoman sakola éta: Pikeun ngajarkeun dalil anu geus disebut, anu mangrupa bukti kaésaan anu megah tur caang ieu, Al-Qur'an anu ngajelaskeun kalayan pikahélokeun, ku loba pangulangan, paling sering ngawanohkeun Gusti Khâliq urang ka urang ku ayat ﺭَﺏُّ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ ﻭَ الْاَرْضِ jeung ﺧَﻠَﻖَ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضَ. Aranjeunna ogé narima sarta ngabenerkeun sagemblengna, tuluy nyarios, “Mugi sukur anu teu kaitung dihaturkeun ka Gusti Rabb urang, yén urang meunang palajaran anu sagemblengna suci sarta mangrupa hakékat anu sampurna. Mugi Alloh rido ka anjeun.” Abdi ogé nyarios: Manusa téh mesin hirup anu bisa nandangan rébuan rupa kanyeri sarta ngarasakeun rébuan rupa kanikmatan. Bari kacida teu dayana, manéhna miboga musuh lahiriah jeung rohani anu teu kaitung; bari kacida malaratna, manéhna miboga kabutuhan lahir jeung batin anu teu kaitung. Manéhna mahluk anu teu daya, anu terus-terusan meunang tampiling sirna jeung papisah. Tapi ngadadak ku iman jeung ubudiyah, manéhna numbu ka Gusti Raja Dzul-Jalâl sapertos kitu, sarta manggihan tempat nyarande pikeun ngalawan sakabéh musuhna, jeung tempat ménta pitulung pikeun sakabéh kabutuhanana. Sakumaha unggal jalma reueus ku kamulyaan jeung kalungguhan dunungan anu jadi tempat manéhna numbu, upama manéhna ogé ku iman numbu ka Gusti Raja Qadîr Rahîm anu teu aya watesna sapertos kitu, sarta ku ubudiyah asup kana pangabdian ka Mantenna, tuluy ngarobah béwara hukuman pati ajal pikeun dirina jadi serat idin réngsé pancén, pék bandingkeun sakumaha sugema, ngahaturkeun nuhun jeung reueus kalayan sukur manéhna bisa jadi. Sakumaha anu ku abdi ditepikeun ka nonoman sakola éta, abdi ogé malikan ka tahanan anu katarajang musibah: Anu terang sarta taat ka Mantenna, sanajan aya di panjara, bagja. Anu mopohokeun Mantenna, sanajan aya di karaton, aya dina panjara, cilaka. Malah, hiji jalma dikaniaya anu bagja, nalika dihukum pati, nyarios ka jalma-jalma zalim anu cilaka, “Abdi henteu dimusnahkeun. Tapi ku réngsé pancén, abdi nuju kana kabagjaan. Tapi lantaran abdi ogé ningali aranjeun dihukum dimusnahkeun salawasna, abdi males ka aranjeun sagemblengna.” Ku nyebut لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُٔ, anjeunna masrahkeun rohna kalayan bungah. ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ

PASUALAN KATUJUH

Ieu mangrupa hiji buah tina hiji poé Jumaah di Panjara Denizli. ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻭَﻣَٓﺎ ﺍَﻣْﺮُ ﺍﻟﺴَّﺎﻋَﺔِ اِلَّا ﻛَﻠَﻤْﺢِ ﺍﻟْﺒَﺼَﺮِ ﺍَﻭْ ﻫُﻮَ ﺍَﻗْﺮَﺏُ ٭ ﻣَﺎ ﺧَﻠْﻘُﻜُﻢْ وَلَا ﺑَﻌْﺜُﻜُﻢْ اِلَّا ﻛَﻨَﻔْﺲٍ ﻭَﺍﺣِﺪَﺓٍ ٭ ﻓَﺎﻧْﻈُﺮْ ﺍِﻟٰٓﻰ ﺍٰﺛَﺎﺭِ ﺭَﺣْﻤَﺖِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻛَﻴْﻒَ ﻳُﺤْﻴِﻰ الْاَرْضَ ﺑَﻌْﺪَ ﻣَﻮْﺗِﻬَﺎ ﺍِﻥَّ ﺫٰﻟِﻚَ ﻟَﻤُﺤْﻴِﻰ ﺍﻟْﻤَﻮْﺗٰﻰ ﻭَﻫُﻮَ ﻋَﻠٰﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻗَﺪ۪ﻳﺮٌ Dina hiji waktu di Kastamonu, palajaran anu ku abdi dipasihkeun ku basa élmu-élmu sakola dina Pasualan Kagenep anu tadi, ka murid-murid SMA anu nyarios, “Tepangkeun Gusti Khâliq urang ka urang,” dibaca ku tahanan-tahanan di Panjara Denizli anu tiasa hubungan jeung abdi. Ku sabab aranjeunna meunang kayakinan iman anu lengkep, aranjeunna ngarasa mikahayang aherat sarta nyarios, “Tepangkeun ogé aherat urang ka urang kalayan lengkep. Sangkan nafsu urang jeung sétan-sétan jaman henteu nyasabkeun urang sarta henteu ngasupkeun urang deui kana panjara sapertos ieu.” Ku kahayang murid-murid Risale-i Nur di Panjara Denizli sarta jalma-jalma anu tadi maca Pasualan Kagenep, ringkesan rukun aherat ogé kedah dijelaskeun. Abdi ogé nyarios ku hiji ringkesan singget tina Risale-i Nur: Sakumaha dina Pasualan Kagenep urang naroskeun Gusti Khâliq urang ka bumi jeung langit, sarta ku basa élmu-élmu, aranjeunna ngawanohkeun Gusti Khâliq urang ka urang écés kawas panonpoé; kitu deui urang bakal naroskeun aherat urang, mimiti ka Gusti Rabb urang anu parantos urang terang, tuluy ka Kangjeng Nabi urang ﷺ, tuluy ka Al-Qur'an urang, tuluy ka nabi-nabi séjén jeung kitab-kitab suci, tuluy ka malaikat, tuluy ka jagat raya. Tah, dina darajat kahiji urang naroskeun aherat ka Alloh. Ku sakabéh utusan jeung titah anu dikirim-Na, sarta ku sakabéh Asma jeung sipat-Na, Mantenna ngadawuh, “Leres, aherat aya, sarta Kami nganteurkeun aranjeun ka dinya.” Kalimah Kasapuluh geus ngabuktikeun jeung ngajelaskeun waleran sababaraha Asma ngeunaan aherat ku dua belas hakékat anu caang tur pasti. Di dieu urang nyukupan ku éta katerangan sarta méré isarat anu kacida singgetna. Leres, ku sabab teu aya karajaan anu henteu miboga ganjaran pikeun anu taat kana karajaan éta, sarta hukuman pikeun anu doraka, tangtu hiji karajaan anu langgeng dina darajat rububiyah mutlak bakal miboga ganjaran pikeun anu ku iman numbu kana karajaan éta sarta ku taat pasrah kana titah-titahna, sarta hukuman pikeun anu ku kufur jeung doraka mungkir karajaan anu mulya éta, dina wangun anu pantes pikeun rohmat jeung kaéndahan éta, sarta kamulyaan jeung kaagungan éta. Kitu Asma Gusti Rabbul-‘Âlamîn jeung Sulthânud-Dayyân ngawaler. Ogé, ku sabab ku panon urang ningali dina beungeut bumi, écés kawas panonpoé jeung beurang, rohmat umum sarta welas asih jeung sipat béréhan anu ngawengku sakabéhna. Contona, dina unggal usum semi, éta rohmat maparin pakéan jeung ngahias sakabéh tangkal jeung tutuwuhan anu buahan kawas bidadari sawarga, nempatkeun unggal rupa buah dina leungeunna sarta nyodorkeunana ka urang, bari nyebut, “Hayu cokot, dahar.” Ku leungeun hiji laleur anu boga racun, éta ngajadikeun urang ngahakan madu anu amis tur nyageurkeun; ku leungeun hiji serangga anu teu boga leungeun, éta ngajadikeun urang maké sutra anu panghalusna; sarta nyimpen rébuan batman kadaharan pikeun urang dina siki-siki anu kacida leutikna, sagenggem, tuluy nempatkeunana di gudang-gudang leutik éta minangka bekel cadangan. Tangtu henteu bisa aya mamang yén rohmat jeung welas asih sapertos kitu moal ngabasmi manusa-manusa mu'min anu dipikanyaahna, anu ngahaturkeun nuhun jeung nyembah ka Mantenna, anu dipaparin kadaharan kalayan sakitu lemesna. Tapi Mantenna ngabébaskeun maranéhna tina pancén kahirupan dunya, pikeun maparin rohmat anu leuwih caang. Kitu Asma Gusti Rahîm jeung Karîm ngawaler patarosan urang sarta nyebut ٔﺍَﻟْﺠَﻨَّﺔُ ﺣَﻖٌّٔ. Ogé, ku sabab ku panon urang ningali: Dina sakabéh mahluk jeung beungeut bumi, hiji leungeun hikmah damel sarta urusan-urusan lumangsung ku ukuran kaadilan sapertos kitu, nepi ka akal manusa teu bisa mikirkeun anu ngaluhuranana. Contona, tina hikmah-hikmah anu napel kana sarébu pakakas manusa, hiji hikmah azali nulis sakabéh riwayat hirupna jeung kajadian anu teu kaitung anu patali jeung manéhna dina daya ingetna anu ngan sagede siki leutik, ngajadikeun daya leutik éta saperti pabukon, sarta ku rusiah salawasna ngingetkeunana minangka serat bukti leutik tina catetan amalna anu bakal dipedar pikeun pangadilan manusa dina hudang deui, masrahkeunana ka unggal manusa sarta nempatkeunana dina saku uteukna. Hiji kaadilan anu langgeng nempatkeun anggota-anggota sakabéh karya cipta ku timbangan anu kacida talitina; ti mikroba nepi ka badak, ti laleur nepi ka manuk simurg, ti hiji tutuwuhan anu kembangan nepi ka kembang usum semi anu mekar ku milyaran jeung triliunan kembang, ku ukuran anu tanpa boros, ngajadikeun karya cipta hiji seni anu éndah dina babandingan, kasaimbangan, tartib jeung kaéndahan. Éta maparin hak hirup unggal mahluk hirup ku timbangan anu sampurna, ngajadikeun kahadéan ngahasilkeun hasil hadé sarta kajahatan ngahasilkeun hasil goréng, sarta ti jaman Kangjeng Nabi Adam alayhis salam ngajadikeun diri-Na karasa kalayan kuat ku tampiling-Na ka kaum-kaum doraka jeung zalim. Tangtu, tanpa nyésakeun mamang, sakumaha panonpoé moal aya tanpa beurang, éta hikmah azali jeung kaadilan anu langgeng moal aya tanpa aherat, sarta dina sagala hal moal ngidinan lampah anu ngalanggar hak, henteu adil jeung henteu miboga hikmah anu pikasieuneun sarta tanpa balukar, dina inditna jalma anu pangzalimna jeung jalma anu pangparna dikaniayana dina cara anu sarua dina maot. Kitu Asma Gusti Hakîm, Hakam, ‘Adl jeung ‘Âdil ngawaler patarosan urang kalayan pasti. Ogé, ku sabab nalika sakabéh mahluk hirup ménta sakabéh kabutuhan anu teu kahontal ku leungeunna sarta di luar wates kakuatanana, jeung sakabéh paménta fitrina, ku basa kamampuh fitri jeung kabutuhan anu kudu dicumponan, anu mangrupa hiji rupa doa, éta dipaparinkeun ku leungeun gaib anu kacida welas asihna, ngadangukeun jeung pinuh ku nyaah; sarta tina doa-doa manusa anu ku pilihan sorangan, utamana doa jalma-jalma husus jeung para nabi, genep atawa tujuh tina sapuluh ditampi ngalawan kabiasaan, kaharti kalayan pasti yén: Di tukangeun tabir aya Gusti Samî’ Mujîb anu ngadangu sarta ngadangukeun rintihan unggal jalma anu nandangan kanyeri, sarta doa unggal jalma anu butuh. Mantenna merhatikeun, ningali kabutuhan anu pangleutikna ti mahluk hirup anu pangleutikna, ngadangu rintihanna anu pangnyumputna, mikawelas, ngawaler ku lampah sarta ngajadikeun sugema. Tangtu, dina sagala kaayaan, moal nyésakeun kamungkinan mamang: Hiji doa Kangjeng Nabi Muhammad ﷺ pikeun langgengna aherat jeung kabagjaan salawasna, tina sabab-sabab hudang deui anu teu kaitung anu nungtut éta, cekap minangka sabab pikeun ayana sawarga sarta diciptakeunana aherat, anu pikeun kakawasaan-Na gampang saperti nyiptakeun usum semi. Sabab éta doa ngawengku doa-doa anu patali jeung langgengna aherat, anu pangpentingna jeung umum tina umat manusa, mahluk anu pangpentingna, sarta patali jeung sakabéh jagat raya jeung sakabéh Asma sarta sipat Alloh. Anjeunna ngajadikeun sakabéh nabi, anu mangrupa panonpoé, béntang jeung panglima umat manusa, aya di tukangeun anjeunna sarta nyebut, “Amin, amin!” kana doana. Unggal jalma anu taat kana agama tina umatna, unggal poé sahenteuna sababaraha kali nyebut salawat ka anjeunna, bari nyebut, “Amin, amin!” kana doana. Malah sakabéh mahluk milu dina éta doa sarta nyebut, “Leres, duh Gusti Rabb urang! Mugi maparin naon anu dipénta ku anjeunna, urang ogé ménta naon anu dipénta ku anjeunna.” Dina sakabéh kaayaan anu teu bisa ditolak ieu, éta hiji doa téh cekap. Kitu Asma Gusti Mujîb, Samî’ jeung Rahîm ngawaler patarosan urang. Ogé, ku sabab sakumaha beurang némbongkeun panonpoé kalayan écés, dina maot jeung hirup deui sacara umum di beungeut bumi nalika robahna usum, aya nu ngatur di tukangeun tabir anu kalayan kacida tartibna, ngajadikeun buleud bumi anu kacida gedéna gampang jeung tartib saperti hiji kebon, malah saperti hiji tangkal, sarta usum semi anu agung gampang jeung miboga hiasan saimbang saperti hiji kembang. Dina éta usum semi, dina kaca bumi, hiji kalam kakawasaan nulis golongan tutuwuhan jeung sato anu mangrupa tilu ratus rébu kitab, anu némbongkeun conto jeung babandingan tilu ratus rébu hudang deui jeung nyebarna mahluk; nulis babarengan, silih asup, tanpa kaliru, sanajan campur henteu ngajadikeun pacampur, sanajan sarupa henteu samar, tanpa poho, tanpa salah, sampurna, tartib sarta ngandung harti. Sakumaha dina kaagungan ieu kalam éta damel kalayan rohmat anu teu kaitung jeung hikmah anu teu aya tungtungna; kitu deui Mantenna maparin kalungguhan luar biasa ka manusa ku nalukkeun, ngahias jeung ngalengkepan jagat raya anu kacida gedéna pikeun manusa kawas imahna, ngajadikeun manusa khalifah bumi, maparin ka manéhna amanat agung anu gunung, langit jeung bumi horéam nanggungna, ngamulyakeun manéhna ku darajat perwira pikeun mahluk hirup séjén dina hiji darajat, sarta ngamulyakeun manéhna ku dawuhan jeung paguneman Gusti Nu Maha Suci. Padahal dina sakabéh titah ti langit Mantenna geus ngajangjikeun sarta ngikrarkeun kalayan pasti kabagjaan langgeng jeung langgengna aherat ka manéhna. Tangtu, tanpa mamang, Mantenna bakal muka jeung nyiptakeun tempat kabagjaan pikeun manusa-manusa anu dimulyakeun jeung dipihormat éta, anu gampang pikeun kakawasaan-Na saperti usum semi, sarta bakal ngadatangkeun hudang deui jeung kiamat. Kitu Asma Gusti Muhyî, Mumît, Hayy, Qayyûm, Qadîr jeung ‘Alîm ngawaler patarosan urang ka Gusti Khâliq urang. Leres, upama sarébu taun anu kaliwat ku umat Kangjeng Nabi Muhammad ﷺ jeung umat Kangjeng Nabi Musa alaihimassalatu wassalam masing-masing dibayangkeun tuluy ditempatkeun silih hareupan sarta ditingali, bakal katingali yén kakawasaan anu dina unggal usum semi ngahirupkeun deui sakabéh tangkal jeung akar jukut anu sarua, sarta nyiptakeun conto hudang deui jeung nyebarna tilu ratus rébu rupa tutuwuhan jeung sato, geus némbongkeun sarébu conto jeung sarébu dalil hudang deui jeung nyebarna mahluk dina dua rébu usum semi. {(): Unggal usum semi anu kaliwat geus ngalaman kiamatna, geus maot, sarta usum semi anu aya di hareupeunana mangrupa hudang deuina.} Nganggap hudang deui jasmani jauh tina kakawasaan sapertos kitu mangrupa lolong jeung teu boga akal sarébu darajat. Ogé, ku sabab saratus dua puluh opat rébu nabi, anu pangkawentarna dina umat manusa, kalawan sapuk ngembarkeun kabagjaan langgeng jeung langgengna aherat dumasar kana rébuan jangji jeung ikrar Gusti, sarta ku mujijatna ngabuktikeun yén maranéhna bener; jalma-jalma wali anu teu kaitung ogé, ku paningal batin jeung ku ngarasakeun, nandatanganan hakékat anu sarua, tangtu éta hakékat écés kawas panonpoé; anu ragu jadi gélo. Leres, sakumaha putusan jeung pamikiran hiji atawa dua ahli dina hiji élmu jeung seni ngeunaan éta élmu jeung seni ngaleungitkeun ajén pamikiran anu ngalawan ti sarébu jalma anu henteu ahli dina éta, sanajan maranéhna alim sarta ahli dina élmu séjén; kitu deui dina hiji pasualan, contona ngabuktikeun bulan sabit Ramadan dina poé anu diragukeun, sarta nyebut, “Di beungeut bumi aya kebon kalapa anu buahna sarupa wadah susu anu diawétkeun,” dua jalma anu ngabuktikeun ngéléhkeun sarébu jalma anu mungkir jeung nampik, sarta meunang perkarana. Sabab anu ngabuktikeun, cukup némbongkeun hiji kalapa atawa tempatna, gampang meunang perkara. Ari anu nampik jeung mungkir éta, ngan bisa ngabuktikeun perkarana ku néangan sarta nalungtik sakabéh beungeut bumi, tuluy némbongkeun yén teu aya di tempat mana baé. Kitu deui, anu ngawartakeun jeung ngabuktikeun sawarga sarta tempat kabagjaan, meunang perkara ku némbongkeun ngan hiji tapakna, hiji kalangkangna ku paningal batin kawas dina sinéma, atawa hiji rembesanana; ari anu nampik jeung mungkir éta, ngan bisa meunang perkara ku ningali jeung némbongkeun sakabéh jagat raya jeung waktu ti azali nepi ka salawasna, pikeun ngabuktikeun panolakan jeung pungkiranana. Tina rusiah penting ieu, para ahli tahkik geus sapuk sarta narima minangka hiji aturan dasar yén: Panolakan jeung pungkiran anu henteu patali jeung hiji tempat husus, tapi patali jeung sakabéh jagat raya saperti hakékat-hakékat iman, moal bisa dibuktikeun, kalayan sarat hal anu ditolak éta sorangan henteu mustahil. Tah, dumasar kana hakékat pasti ieu, pamikiran anu ngalawan ti rébuan filsuf dina pasualan iman sapertos kieu sakuduna henteu nyababkeun mamang naon baé, malah waswas ogé, ngalawan hiji jalma anu ngawartakeun kalayan jujur. Padahal dina rukun-rukun iman anu geus disapukan ku saratus dua puluh rébu ahli anu ngabuktikeun jeung jalma-jalma anu ngawartakeun kalayan jujur, sarta ahli hakékat jeung jalma tahkik anu ngabuktikeun sarta ahli, anu teu kaitung jeung teu aya tungtungna, pék timbangkeun sakumaha bodona jeung gélona ragrag kana mamang ku pungkiran sababaraha filsuf anu akalna geus turun kana panonna, teu boga haté, jauh tina rohani sarta geus jadi lolong. Ogé, ku sabab ku panon urang, écés kawas beurang, urang niténan rohmat umum, hikmah anu ngawengku sakabéhna sarta pitulung anu terus-terusan, boh dina diri urang boh di sabudeureun urang, sarta ningali pangaruh jeung tajalli karajaan rububiyah anu pikasieuneun, kaadilan luhur anu taliti sarta lampah-lampah agung anu mulya. Malah aya hikmah anu nempelkeun hikmah kana hiji tangkal saloba buah jeung kembangna, rohmat anu ngaitkeun kurnia jeung nikmat ka unggal manusa saloba pakakas, rasa jeung kakuatanana, sarta kaadilan anu mulya tur maparin pitulung, anu nampiling kaum-kaum doraka saperti kaum Kangjeng Nabi Nuh, Hud jeung Salih alayhimus salam, kaum ‘Ad jeung Tsamud, sarta Fir‘aun, sarta ngajaga hak mahluk hirup anu pangleutikna. Ayat ﻭَﻣِﻦْ ﺍٰﻳَﺎﺗِﻪ۪ٓ ﺍَﻥْ ﺗَﻘُﻮﻡَ ﺍﻟﺴَّﻤَٓﺎﺀُ وَالْاَرْضُ ﺑِﺎَﻣْﺮِﻩ۪ ﺛُﻢَّ ﺍِﺫَﺍ ﺩَﻋَﺎﻛُﻢْ ﺩَﻋْﻮَﺓً ﻣِﻦَ الْاَرْضِ ﺍِﺫَٓﺍ ﺍَﻧْﺘُﻢْ ﺗَﺨْﺮُﺟُﻮﻥَ, ku karingkesan anu agung, ngadawuh: Sakumaha prajurit-prajurit anu taat, anu ngagolér jeung cicing di dua barak, ku panggero hiji panglima, datang kana pakarang jeung pancénna ku sora tarompét; kitu pisan langit anu kacida gedéna jeung buleud bumi, minangka conto jeung dina taatna kana paréntah sapertos dua barak éta, mangrupa dua barak anu taat pikeun prajurit Gusti Sultan Azali. Iraha waé jalma-jalma anu ngagolér ku maot di éta barak digero ku tarompét Malaikat Israfil alayhis salam, maranéhna langsung maké pakéan jasadna sarta kaluar. Unggal usum semi, mahluk di jero barak bumi némbongkeun kaayaan anu sarua ku tarompét malaikat guludug, ku kituna ngabuktikeun jeung némbongkeun éta. Karajaan rububiyah anu tina ieu kaharti kaagunganana anu teu aya tungtungna, tangtu, tangtu, sarta dina sagala kaayaan, tanpa nyésakeun mamang: Dumasar kana buktina dina Kalimah Kasapuluh, ku teu dibukana tempat aherat jeung lingkungan hudang deui sarta hirup deui, anu kacida pastina ditungtut ku rohmat, hikmah, pitulung, kaadilan jeung karajaan langgeng éta, teu aya jalan anu mungkin sangkan kaéndahan rohmat anu teu aya tungtungna éta robah jadi teu boga welas asih anu goréng tur teu aya tungtungna; kasampurnaan hikmah anu teu kaitung éta robah jadi sia-sia anu cacadna teu kaitung sarta boros anu teu aya mangpaatna; pitulung anu kacida amisna éta robah jadi panghianatan anu kacida paitna; kaadilan anu kacida saimbang jeung benerna éta robah jadi kazaliman anu kacida parna; sarta karajaan anu langgeng, anu kacida megah jeung kuatna éta ragrag, sakabéh kaagunganana leungit lantaran hudang deui henteu datang, sarta kasampurnaan rububiyah-Na kotor ku teu daya jeung cacad. Teu aya akal anu méré kamungkinan éta; éta sakaligus ngawengku saratus hal mustahil, batil jeung teu mungkin, di luar lingkungan kamungkinan. Sabab unggal mahluk anu sadar ngartos sakumaha teu boga welas asih jeung nganiayana, ngabasmi manusa salawasna padahal Mantenna ngasuh anjeunna kalayan lemes jeung mikanyaahna, sarta maparin rasa mikahayang kabagjaan langgeng jeung langgengna terus-terusan di aherat ku pakakas saperti akal jeung haté. Ngartos sakumaha patukang tonggongna jeung hikmah, sagemblengna méakkeun sakabéh pakakasna jeung kamampuhna anu miboga rébuan mangpaat, ku maot tanpa balukar sarta tanpa dihirupkeun deui, nepi ka teu aya mangpaat, hasil jeung hikmah, padahal Mantenna geus nempatkeun ratusan hikmah jeung mangpaat dina uteukna baé. Ngartos sakumaha patukang tonggongna jeung kaagungan karajaan jeung kasampurnaan rububiyah éta, némbongkeun, mustahil, teu daya-Na jeung teu uninga-Na ku henteu ngalaksanakeun rébuan jangji jeung ikrar-Na. Dumasar kana ieu, larapkeun ogé kana pitulung jeung kaadilan. Tah, Asma Gusti Rahmân, Hakîm, ‘Adl, Karîm jeung Hâkim ngawaler ku hakékat anu geus disebut, kana patarosan urang ka Gusti Khâliq urang ngeunaan aherat, sarta ngabuktikeun aherat tanpa ragu atawa mamang, écés kawas panonpoé. Ogé, ku sabab ku panon urang ningali pangjagaan anu ngawengku sakabéhna tur agung maréntah sapertos kitu: Éta ngarékam jeung nyerat rupa-rupa wangun unggal mahluk hirup jeung unggal kajadian, catetan pancén fitri anu dilaksanakeunana, sarta kaca amal ngeunaan tasbihna ku basa kaayaan ka Asma Alloh, dina papan-papan gambaran, siki jeung bibitna, daya ingetna anu mangrupa conto-conto leutik Lauhul Mahfuz, utamana dina daya inget anu mangrupa pabukon kacida gedéna tur kacida leutikna di uteuk manusa, sarta dina eunteung pantulan lahiriah jeung rohani séjénna. Éta ngarékamna sarta nyimpen dina pangjagaan. Tuluy unggal usumna datang, éta némbongkeun ogé sakabéh tulisan rohani éta ka panon urang dina wangun bahan. Ku kakuatan jutaan babandingan, dalil jeung conto, unggal usum semi anu mangrupa kembang kakawasaan, dina kembangna anu panggedéna, ngembarkeun ka jagat raya ku milyaran basa hiji hakékat hudang deui anu pangahéngna dina ayat ﻭَ ﺍِﺫَﺍ ﺍﻟﺼُّﺤُﻒُ ﻧُﺸِﺮَﺕْ. Éta ogé ngabuktikeun kalayan kacida kuatna yén sakabéh mahluk hirup jeung sakabéh barang, utamana umat manusa, henteu diciptakeun pikeun ragrag kana fana, kana taya sarta binasa dina taya, sarta mahluk hirup, utamana umat manusa, henteu diciptakeun pikeun dimusnahkeun. Tapi maranéhna diciptakeun pikeun asup kana langgengna ku kamajuan, kana terus ayana ku jadi murni, sarta kana pancén salawasna ku kamampuhna. Leres, dina unggal usum semi urang niténan yén dina hudang deui usum semi, unggal tangkal, akar, siki jeung bibit tina tutuwuhan anu teu kaitung, anu maot dina kiamat usum gugur, maca ayat ﻭَ ﺍِﺫَﺍ ﺍﻟﺼُّﺤُﻒُ ﻧُﺸِﺮَﺕْ. Ku basana sorangan sarta ku conto-conto pancén anu dilaksanakeunana dina taun-taun kaliwat, éta nafsirkeun hiji harti jeung hiji contona, sarta jadi saksi kana pangjagaan anu agung éta. Ku némbongkeun opat hakékat agung dina ayat ﻫُﻮَ الْاَوَّلُ وَالْاٰخِرُ ﻭَﺍﻟﻈَّﺎﻫِﺮُ ﻭَﺍﻟْﺒَﺎﻃِﻦُ dina unggal hal, éta ngajarkeun ka urang pangjagaan dina darajat anu pangluhurna, sarta hudang deui dina gampang jeung pastina saperti usum semi. Leres, tajalli opat Asma ieu lumangsung ti anu pangleutikna nepi ka anu pangnyakupna. Contona, hiji siki anu jadi asal tangkal ieu, ku jadi tempat némbongna Asma اَلْاَوَّلُ, mangrupa kotak leutik anu ngawengku rarancang tangkal anu kacida sampurnana, pakakas pikeun nyiptakeunana anu tanpa kakurangan, sarta sakabéh sarat pikeun ngawujudna. Éta ngabuktikeun kaagungan pangjagaan. Ari buahna, anu jadi tempat némbongna Asma وَالْاٰخِرُ, babarengan jeung siki-sikina, mangrupa peti leutik anu ngawengku daptar eusi sakabéh pancén fitri anu dilaksanakeun ku tangkal éta, daptar amalna sarta aturan kahirupan kaduana. Éta jadi saksi kana pangjagaan dina darajat anu pangluhurna. Ari wangun jasmani tangkal éta, anu jadi tempat némbongna Asma ﻭَﺍﻟﻈَّﺎﻫِﺮُ, mangrupa jubah jeung pakéan anu kacida saimbangna, miboga seni tur dihias; dihias ku rupa-rupa corak, hiasan jeung tanda anu dilapis emas, saolah-olah pakéan bidadari anu miboga tujuh puluh warna. Dina pangjagaan, éta némbongkeun ka panon kaagungan kakawasaan, kasampurnaan hikmah jeung kaéndahan rohmat. Ari mesin di jero tangkal éta, anu jadi eunteung Asma ﻭَﺍﻟْﺒَﺎﻃِﻦُ, mangrupa pabrik, tempat gawé jeung tempat kimia anu tartib, sampurna sarta pinuh ku mujijat, jeung hiji kawah kadaharan anu saimbang, anu teu ngantep hiji dahan, buah atawa daun teu meunang kadaharan. Dina pangjagaan, éta ngabuktikeun kasampurnaan kakawasaan jeung kaadilan, sarta kaéndahan rohmat jeung hikmah, écés kawas panonpoé. Kitu pisan ogé buleud bumi, tina sisi usum-usum taunanna, mangrupa hiji tangkal. Ku tajalli Asma Gusti Awwal, sakabéh bibit jeung siki anu dina usum gugur dititipkeun ka pangjagaan, mangrupa kumpulan leutik paréntah Alloh ngeunaan wangun tangkal beungeut bumi anu maké salimut usum semi, anu miboga milyaran dahan jeung ranting, buahan sarta kembangan; mangrupa daptar aturan anu datang tina takdir, sarta kaca amal jeung catetan jasa anu leutik tina pancén-pancén anu dilaksanakeunana dina usum panas anu kaliwat. Éta kalayan écés némbongkeun yén Gusti Hafîzh Dzul-Jalâli wal-Ikrâm damel kalayan kakawasaan, kaadilan, hikmah jeung rohmat anu teu kaitung. Ari ahir tangkal bumi taunan, dina usum gugur kadua nempatkeun sakabéh pancén anu geus dilaksanakeun tangkal éta, sakabéh tasbih fitrina ka Asma Alloh, sarta sakabéh kaca amalna anu bisa dipedar dina hudang deui usum semi salajengna, dina kotak-kotak anu kacida leutikna, tuluy masrahkeunana kana leungeun hikmah Gusti Hafîzh Dzul-Jalâl. Ku basa anu teu kaitung, éta maca Asma ﻫُﻮَ الْاٰخِرُ dina beungeut jagat raya. Ari lahiriah tangkal ieu, ku muka tilu ratus rébu kembang umum anu rupa-rupa, anu némbongkeun tilu ratus rébu conto jeung tanda hudang deui, sarta ku ngabéjérkeun méja jamuan sipat Gusti Rahmân, Razzâq, Rahîm jeung Karîm anu teu kaitung, maparin jamuan ka mahluk hirup. Ku basa-basa saloba buah, kembang jeung kadaharanana, éta nyebat sarta muji Asma ﻫُﻮَ ﺍﻟﻈَّﺎﻫِﺮُ, sarta némbongkeun hakékat ﻭَ ﺍِﺫَﺍ ﺍﻟﺼُّﺤُﻒُ ﻧُﺸِﺮَﺕْ écés kawas beurang. Ari batin tangkal anu megah ieu mangrupa kawah jeung tempat gawé anu ngagerakkeun mesin-mesin tartib jeung pabrik-pabrik saimbang anu teu kaitung, kalayan taliti jeung tartib anu sampurna, nepi ka tina hiji dirham masak sarébu batman kadaharan sarta nganteurkeunana ka anu lapar. Éta damel kalayan ukuran jeung taliti nepi ka teu nyésakeun tempat pikeun kasempetan anu teu kahaja, sanajan sagede zarah. Éta ngembarkeun sarta ngabuktikeun Asma ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻃِﻦُ dina saratus rébu cara, saperti sababaraha malaikat anu ku batin bumi ngalakukeun tasbih ku saratus rébu basa. Ogé, sakumaha bumi mangrupa tangkal dina kahirupan taunanna, sarta dina opat Asma éta ngajadikeun pangjagaan, sarta ku éta hiji konci pikeun panto hudang deui; kitu pisan ogé dina kahirupan sapanjang jaman jeung dunyana, bumi mangrupa tangkal tartib anu buah-buahna dikirim ka pasar aherat. Éta muka hiji jalan ka aherat, sarta jadi tempat némbong jeung eunteung opat Asma éta sapertos kitu, nepi ka akal urang teu cekap pikeun ngawengku sarta ngajelaskeun legana. Urang ngan nyarios sakieu: Sakumaha jarum-jarum hiji jam mingguan anu ngitung detik, menit, jam jeung poé silih sarupa sarta silih ngabuktikeun, anu ningali gerak detik kapaksa ngabenerkeun gerak roda-roda séjénna; kitu pisan poé-poé anu ngitung detik, taun-taun anu ngitung menit, abad-abad anu némbongkeun jam, sarta mangsa-mangsa anu ngawartakeun poé dunya ieu, anu mangrupa jam agung Gusti Khâliq Dzul-Jalâl langit jeung bumi, silih sarupa sarta silih ngabuktikeun. Ku tanda-tanda anu teu kaitung, éta ngawartakeun yén usum semi anu langgeng jeung isuk anu salawasna bakal datang sanggeus usum tiris poék dunya fana ieu, sarua pastina jeung isuk sanggeus peuting ieu sarta usum semi sanggeus usum tiris ieu. Ku hakékat anu geus disebut, Asma Gusti Hafîzh jeung Asma-Asma ﻫُﻮَ الْاَوَّلُ وَالْاٰخِرُ ﻭَﺍﻟﻈَّﺎﻫِﺮُ ﻭَﺍﻟْﺒَﺎﻃِﻦُ ngawaler pasualan hudang deui anu ku urang ditaroskeun ka Gusti Khâliq urang. Ogé, ku sabab ku panon urang ningali sarta ku akal urang ngartos yén:

MANUSA

Buah anu pangahirna sarta panglengkepna tina tangkal jagat raya ieu. Jeung siki aslina tina sisi hakékat Kangjeng Nabi Muhammad ﷺ. Jeung ayat agung tina Al-Qur'an jagat raya. Jeung ayat kursina anu nyangking Asma anu pangagungna. Jeung sémah anu pangdimulyakeunana tina karaton jagat raya. Jeung patugas anu pangaktifna, anu diidinan ngatur pangeusi séjén di karaton éta. Jeung pangawas anu pangributna sarta nanggung tanggung jawab, anu dipasihan pancén ngawas panghasilan jeung pamakéan, melak jeung nyebar siki di kebon jeung sawah lingkungan bumi dina kota jagat raya, sarta dilengkepan ku ratusan élmu jeung rébuan seni. Jeung hiji pamariksa pikeun Gusti Raja Nu Azali tur Langgeng Salawasna, anu aya dina panitén anu kacida talitina, sarta hiji rupa khalifah bumi, di nagara bumi dina karajaan jagat raya. Jeung hiji nu ngatur anu gerakna anu leutik jeung anu ngawengku sakabéhna dirékam. Jeung hiji abdi anu ngawengku sakabéhna, anu dibéré kawajiban ubudiyah anu kacida legana, anu nanggung dina taktakna amanat agung anu langit, bumi jeung gunung horéam nanggungna; sarta dibukakeun dua jalan anu ahéng di hareupeunana, dina hiji jalan jadi mahluk hirup anu pangcilakana, sarta dina jalan séjén jadi anu pangbagjana. Jeung tempat némbongna Asma anu pangagungna ti Nu Ngawasa jagat raya, sarta eunteung anu panglengkepna pikeun sakabéh Asma-Na. Jeung jalma husus anu dituju ku dawuhan-Na, anu paling ngartos kana dawuhan jeung paguneman Gusti Nu Maha Suci. Jeung mahluk hirup anu paling butuh di antara mahluk hirup jagat raya, sarta mahluk anu teu daya, anu bari miboga kamalaratan jeung teu daya anu teu kaitung, ogé miboga tujuan jeung kahayang anu teu kaitung, musuh anu teu aya tungtungna jeung hal-hal ngabahayakeun anu nganyerikeunana. Jeung anu pangbeungharna dina kamampuh. Jeung anu pangnandanganana kanyeri dina hal kanikmatan hirup, sarta kanikmatanana pacampur jeung kanyeri anu pikasieuneun. Jeung anu paling mikahayang sarta merlukeun langgeng salawasna, sarta anu paling pantes jeung layak pikeun éta. Jeung anu ménta sarta ngadu'a pikeun terus aya jeung kabagjaan langgeng ku doa anu teu kaitung. Jeung anu, sanajan dipaparin sakabéh kanikmatan dunya, éta henteu nyumponan kahayangna kana langgeng salawasna. Jeung anu mikaasih Zat anu maparin kurnia ka manéhna nepi ka darajat nyembah, ngajadikeun Mantenna dipikaasih sarta dipikaasih ku Mantenna; hiji mujijat kakawasaan Gusti Shamad anu kacida luar biasana jeung hiji ciptaan anu ahéng. Jeung anu ngawengku jagat raya, sarta sakabéh pakakas manusana jadi saksi yén manéhna diciptakeun pikeun indit ka salawasna. Ieu manusa, anu ku dua puluh hakékat umum sapertos kitu numbu ka Asma Gusti Haqq, sarta amalna terus-terusan dirékam ku Asma Gusti Hafîzh Dzul-Jalâl, anu ningali kabutuhan anu pangleutikna tina mahluk hirup anu pangleutikna, ngadangu panyuhunna sarta ngawaler ku lampah; anu lampahna anu patali jeung jagat raya ditulis ku katibin kiram ti éta Asma, sarta anu leuwih ti sagala hal jadi tempat panitén taliti éta Asma; tangtu, tangtu, dina sagala kaayaan sarta tanpa nyésakeun mamang, nurutkeun dua puluh hakékat ieu, pikeun manusa bakal aya hudang deui jeung hirup deui. Ku Asma Gusti Haqq, manéhna bakal meunang ganjaran jasa-jasana anu baheula jeung hukuman kasalahanana. Ku Asma Gusti Hafîzh, manéhna bakal dihisab sarta ditaroskeun ngeunaan unggal amalna, anu leutik jeung anu ngawengku sakabéhna, anu geus dirékam. Di tempat anu langgeng, panto tempat jamuan kabagjaan salawasna jeung panjara cilaka terus-terusan bakal dibuka. Hiji perwira anu mingpin loba golongan di ieu alam, anu campur sarta sakapeung nyampurkeun, moal asup kana taneuh tuluy ngagolér jeung nyumput tanpa ditaroskeun unggal amalna sarta tanpa dihudangkeun. Upama henteu, padahal Mantenna ngadangu sora laleur sarta ngawaler ku lampah ku maparin hak hirupna, henteu ngadangu doa-doa ngeunaan hak manusa pikeun langgeng anu teu kaitung, anu kuat kawas guludug sarta ngageterkeun arsy jeung bumi, anu diucapkeun ku basa dua puluh hakékat anu geus disebut, sarta ngaleungitkeun hak-hak anu teu kaitung éta; sarta hiji hikmah, anu ku kasaksian tartib jangjang laleur henteu méakkeun sanajan sagede jangjang laleur, sagemblengna méakkeun kamampuh manusa anu jadi tempat numbu sakabéh hakékat éta, harepan jeung kahayang anu manjang nepi ka salawasna, sarta loba patalina jeung hakékat jagat raya anu ngasuh kamampuh jeung kahayang éta; téh mangrupa lampah anu ngalanggar hak sarta goréngna anu zalim tur di luar kamungkinan sapertos kitu, nepi ka sakabéh mahluk anu jadi saksi kana Asma Gusti Haqq, Hafîzh, Hakîm, Jamîl jeung Rahîm nolak éta. Maranéhna nyebut yén éta saratus darajat mustahil sarta dina sarébu cara teu mungkin. Tah, Asma Gusti Haqq, Hafîzh, Hakîm, Jamîl jeung Rahîm ngawaler patarosan urang ka Gusti Khâliq urang ngeunaan hudang deui, sarta ngadawuh, “Sakumaha Kami bener jeung mangrupa hakékat, sarta sakumaha nyata ayana mahluk anu jadi saksi ka Kami, hudang deui téh bener sarta pasti.” Ogé, ku sabab... Abdi badé neraskeun nyerat, tapi lantaran parantos dipikanyaho écés kawas panonpoé, ku abdi disinggetkeun. Tah, dibandingkeun jeung conto-conto anu kaliwat sarta unsur-unsur dina ‘ku sabab’, unggal Asma tina saratus, malah sarébu Asma Gusti anu patali jeung jagat raya, sakumaha ku eunteung jeung tajallina dina mahluk ngabuktikeun kalayan écés Zat anu dingaranan ku éta Asma, kitu deui némbongkeun sarta ngabuktikeun kalayan pasti hudang deui jeung tempat aherat. Ogé, sakumaha Gusti Rabb urang ngawaler patarosan anu ku urang ditaroskeun ka Gusti Khâliq urang ku sakabéh titah-Na, sakabéh kitab anu diturunkeun-Na, sarta kalolobaan Asma anu janten nami-Na, kalayan waleran suci tur pasti; kitu pisan ku malaikat jeung basa maranéhna, Mantenna ngajadikeun disebatkeun dina cara séjén: “Ti jaman Kangjeng Nabi Adam, aya kajadian-kajadian patepangna aranjeun jeung mahluk rohani sarta urang, anu kuatna sarua jeung ratusan tawatur. Aya tanda jeung dalil anu teu kaitung anu nuduhkeun ayana urang jeung mahluk rohani, sarta ubudiyah urang jeung mahluk rohani. Nalika urang patepang jeung panglima-panglima aranjeun, urang parantos nyarios, kalawan silih cocog, yén urang ngumbara di rohangan-rohangan jeung sababaraha lingkungan aherat, sarta salawasna ogé nyarios éta. Tangtu, rohangan-rohangan anu langgeng tur sampurna anu ku urang diliwatan ieu, sarta karaton jeung tempat cicing anu parantos dilengkepan sarta dihias di tukangeun rohangan ieu, tanpa mamang pikeun urang, nuju nungguan pikeun nampung sémah-sémah anu kacida pentingna di éta tempat. Urang ngajelaskeun ieu kalayan pasti ka aranjeun.” Kitu maranéhna ngawaler patarosan urang. Ogé, ku sabab Gusti Khâliq urang parantos netepkeun Kangjeng Nabi Muhammad urang Arab ﷺ minangka pangajar anu pangagungna jeung guru anu pangsampurnana pikeun urang, sarta panungtun anu pangbenerna, anu teu salah jeung teu nyasabkeun, sarta ngutus anjeunna minangka utusan pangahirna, urang ogé kedah naroskeun ka guru urang ieu, saméméh sagala hal séjén, patarosan anu ku urang ditaroskeun ka Gusti Khâliq urang, pikeun maju sarta sampurna tina darajat ilmulyaqin kana ainulyaqin jeung haqqulyaqin. Sabab sakumaha anjeunna, minangka hiji mujijat Al-Qur'an, ku sarébu mujijatna anu masing-masing jadi tanda pangbeneran ti Gusti Khâliq urang, ngabuktikeun yén Al-Qur'an téh bener jeung kalam Alloh; kitu deui Al-Qur'an, ku opat puluh rupa mujijat, mangrupa hiji mujijat anjeunna sarta ngabuktikeun yén anjeunna bener sarta rasul Alloh. Babarengan, anu hiji basa alam anu katingali, dina sakabéh hirupna aya dina pangbeneran sakabéh nabi jeung wali; anu séjén basa alam gaib, dina pangbeneran sakabéh titah ti langit jeung hakékat jagat raya; hakékat hudang deui anu ditegeskeun jeung dibuktikeun ku duanana ku rébuan ayat, tangtu pasti kawas panonpoé jeung beurang. Leres, hiji pasualan saperti hudang deui, anu pangahéngna, pangpikasieuneunana sarta di luar cara akal, ngan ukur bisa diréngsékeun sarta kaharti ku palajaran dua guru anu luar biasa sapertos kitu. Sababna nabi-nabi jaman baheula henteu maparin katerangan ka umatna saperti Al-Qur'an, nyaéta lantaran mangsa-mangsa éta mangrupa mangsa kahirupan basajan jeung budakna umat manusa. Dina palajaran awal, katerangan téh saeutik. Cindekna: Ku sabab kalolobaan Asma Gusti nungtut sarta merlukeun aherat, tangtu sakabéh dalil anu nuduhkeun Asma-Asma éta, dina hiji sisi ogé nuduhkeun yén aherat téh nyata. Ku sabab malaikat ngawartakeun yén maranéhna ningali lingkungan-lingkungan aherat jeung alam anu langgeng, tangtu dalil anu jadi saksi kana ayana jeung ubudiyah malaikat, roh jeung mahluk rohani, ku kituna ogé nuduhkeun ayana aherat. Ku sabab dina sakabéh hirup Kangjeng Nabi Muhammad ﷺ, sanggeus kaésaan, perkara, paménta jeung dasarna anu paling terus ditepikeun nyaéta aherat, tangtu sakabéh mujijat jeung dalil anu nuduhkeun kanabian jeung jujurna anjeunna, dina hiji sisi, ku kituna jadi saksi yén aherat téh nyata sarta bakal datang. Ku sabab saparapat Al-Qur'an téh ngeunaan hudang deui jeung aherat, sarta ku sarébu ayatna Al-Qur'an narékahan ngabuktikeun jeung ngawartakeun éta, tangtu sakabéh dalil, tanda jeung bukti anu jadi saksi sarta nuduhkeun benerna Al-Qur'an, ku kituna ogé nuduhkeun sarta jadi saksi kana ayana, nyata jeung dibukana aherat. Tah tingali, pék tingali sakumaha kuat jeung pastina ieu rukun iman.