PANAWAR KAGENEP BELAS
Hé nu gering, anu ngangluh kana kasusah! Kasakit ngajarkeun hormat sareng welas asih, anu pangpentingna sareng kacida saéna dina kahirupan sosial manusa. Margi kasakit nyalametkeun manusa tina ngarasa teu peryogi batur, anu nyurung anjeunna kana asing nyorangan sareng teu welas asih. Margi, dumasar kana rusiah ﺍِﻥَّ الْاِنْسَانَ ﻟَﻴَﻄْﻐٰﻰ ٭ ﺍَﻥْ ﺭَﺍٰﻩُ ﺍﺳْﺘَﻐْﻨٰﻰ, nafsu anu ngajak kana kagoréngan, anu ngarasa teu peryogi batur lantaran séhat sareng cageur, henteu ngarasa hormat kana seueur duduluran anu pantes dihormat. Éta ogé henteu ngarasa welas asih ka jalma-jalma anu katarajang musibah sareng kasakit, anu pantes dipikarunya sareng dipikanyaah. Nalika gering, anjeunna ngartos teu mampuh sareng malaratna dina kasakit éta, teras ngahormat sadérék-sadérékna anu pantes dihormat. Anjeunna ngarasa hormat ka sadérék-sadérék mukmin anu sumping nganjang atanapi ngabantosan anjeunna. Anjeunna ogé ngarasa welas asih ka jalma-jalma anu katarajang musibah, anu asalna tina rasa sénsitip ka sasama manusa sareng kanyaah kamanusaan, sarta mangrupakeun salah sahiji sipat Islam anu pangpentingna. Ku ngabandingkeun aranjeunna sareng dirina sorangan, anjeunna leres-leres ngarasa karunya sareng mikanyaah aranjeunna. Upami tiasa, anjeunna ngabantosan; sahenteuna ngadoakeun; sahenteuna nganjang pikeun naroskeun kaayaanana, anu sacara syariat mangrupakeun sunah, teras kénging pahala.
PANAWAR KATUJUH BELAS
Hé nu gering, anu ngangluh lantaran kasakit teu tiasa ngalakukeun amal kasaéan! Sukur, margi anu mukakeun panto amal kasaéan anu pangtulusna pikeun Sadérék téh kasakit. Kasakit terus-terusan ngahasilkeun pahala pikeun nu gering sareng pikeun jalma-jalma anu ngurus anjeunna karana Alloh; salian ti éta, kasakit jadi salah sahiji jalan anu pangpentingna pikeun dikabulkeunana doa. Leres, ngurus jalma gering aya pahalana anu penting pikeun jalma anu iman. Naroskeun kaayaan jalma gering sareng nganjang kalayan sarat henteu ngaganggu anjeunna mangrupakeun sunah anu mulya; éta janten panebus dosa. Aya dina hadits: “Ménta doa ti jalma-jalma gering, margi doa aranjeunna dikabulkeun.” Utamana upami jalma gering éta baraya, langkung-langkung upami bapa sareng indung, ngalayanan aranjeunna mangrupikeun ibadah anu penting sareng pahala anu penting. Ngabagéakeun haté jalma gering sareng ngahibur aranjeunna jadi sarimbag sareng sedekah anu penting. Bagja pisan éta anak anu, dina mangsa bapa sareng indungna gering, ngabagéakeun haténa anu gampang kasedih sareng kénging doa kasaéan ti aranjeunna. Leres, kana ieu gambaran kasatiaan, anu mintonkeun kaayaan anak anu saé sareng luhurna kamanusaan, anu ngabales kanyaah bapa sareng indungna — hakékat anu pangdihormatna dina kahirupan sosial — dina mangsa aranjeunna gering ku hormat anu sampurna sareng kanyaah anak, malah para malaikat ogé keprok bari nyarios, “Mâsyâ Alloh, bârakallâh.” Leres, dina mangsa gering, aya kanikmatan anu kacida pikaresepeun sareng ngalégakeunana, anu asalna tina kanyaah, karunya sareng welas asih anu némbongan di sakurilingna, anu tiasa ngajadikeun nyeri kasakit saolah-olah teu aya. Dikabulkeunana doa jalma gering mangrupikeun pasualan anu penting. Salami tilu puluh atanapi opat puluh taun, abdi ngadoa nyuhunkeun cageur tina hiji kasakit anu disebut kulunç, anu aya dina diri abdi. Abdi ngartos yén kasakit dipaparinkeun pikeun doa. Ku margi doa henteu ngaleungitkeun doa — nyaéta, doa henteu ngaleungitkeun dirina sorangan — abdi ngartos yén hasil doa téh pikeun aherat {(Catetan handap): Leres, nalika sabagian kasakit jadi sabab ayana doa, upami doa jadi sabab teu ayana kasakit, ayana doa bakal jadi sabab teu ayana dirina sorangan; ieu henteu tiasa kajadian.}. Doa nyalira ogé hiji jinis ibadah, sareng ku kasakit, manusa ngartos teu mampuhna teras nyalindung ka hadirat Ilahi. Ku sabab éta, sanajan salami tilu puluh taun abdi ngadoa nyuhunkeun cageur, lantaran doa abdi teu katingal dikabulkeun sacara lahiriah, henteu kantos timbul dina haté abdi pikeun ninggalkeun doa. Margi kasakit téh waktosna doa; cageur sanés hasil doa. Nanging, upami Gusti Hakîm Nu Rahîm maparin cageur, Mantenna maparin éta tina karunia-Na. Doa ogé, upami henteu dikabulkeun sakumaha anu ku urang dipikahoyong, henteu tiasa disebut henteu ditampi. Gusti Khâliq Nu Hakîm langkung uninga; naon anu saé pikeun kapentingan urang, éta anu dipaparinkeun ku Mantenna. Sakapeung, pikeun kapentingan urang, Mantenna ngarobih doa urang anu patali sareng dunya janten pikeun aherat urang, teras nampi éta sapertos kitu. Kumaha waé ogé... Doa anu janten tulus ku rusiah kasakit, utamana anu asalna tina lemah, teu mampuh, ngarendahkeun diri sareng butuh, kacida caketna kana dikabulkeun. Kasakit jadi jalan pikeun doa anu tulus sapertos kitu. Boh jalma gering anu taat kana agama, boh mukmin anu ngurus anjeunna, kedah ngamangpaatkeun doa ieu.
PANAWAR KADALAPAN BELAS
Hé nu gering, anu ninggalkeun sukur teras mimiti ngangluh! Ngangluh asalna tina hiji hak. Henteu aya hak Sadérék anu leungit, dugi ka Sadérék ngangluh. Malah, aya seueur kawajiban sukur dina diri Sadérék anu teu acan dilaksanakeun. Tanpa ngalaksanakeun hak Alloh, Sadérék ngangluh sapertos jalma anu nungtut hak sacara teu adil. Sadérék henteu tiasa ngangluh ku ningali jalma-jalma anu darajat séhatna langkung luhur tibatan Sadérék. Sabalikna, Sadérék wajib sukur ku ningali jalma-jalma gering anu teu daya, anu tina jihat séhat aya di handapeun Sadérék. Upami leungeun Sadérék pegat tulangna, tingali leungeun anu dipotong! Upami Sadérék teu kagungan hiji panon, tingali jalma lolong anu teu kagungan duanana panon! Sukur ka Alloh. Leres, henteu aya saurang ogé anu kagungan hak ningali jalma di saluhureun dirina dina nikmat teras ngangluh. Dina musibah, hak unggal jalma nyaéta ningali jalma anu musibahna langkung luhur tibatan dirina, sangkan anjeunna sukur. Rusiah ieu parantos dijelaskeun ku hiji ibarat dina sababaraha risalah. Ringkesna kieu: Hiji jalma ngajak jalma anu teu daya naék ka puncak minaret. Dina unggal undakan minaret, anjeunna maparin ihsan sareng hadiah anu béda-béda. Di puncak minaret ogé anjeunna maparin hadiah anu pangagungna. Sanaos anjeunna nyuhunkeun nuhun sareng rasa hutang budi pikeun rupa-rupa hadiah éta, jalma anu galak éta hilap kana sadaya hadiah anu ditingali dina undakan-undakan tadi, atanapi nganggap éta teu aya, henteu sukur, teras ningali ka luhur. Upami anjeunna mimiti ngangluh, “Coba minaret ieu langkung panjang, sangkan kuring tiasa naék langkung luhur; naha henteu kacida luhurna sapertos gunung éta atanapi minaret anu sanés?” éta téh kacida mungkir nikmat sareng teu adilna. Kitu ogé, saurang manusa sumping tina teu aya kana wujud, henteu jadi batu, henteu jadi tangkal, henteu tetep jadi sato, nanging jadi manusa, jadi Muslim, parantos lami ngarasakeun séhat sareng cageur, sarta kénging darajat nikmat anu luhur. Sanaos kitu, lantaran sababaraha gangguan, anjeunna henteu pantes kénging sababaraha nikmat sapertos séhat sareng cageur, atanapi kaleungitan éta lantaran goréngna pilihanana atanapi nyalahgunakeunana, atanapi henteu tiasa ngahontal éta, teras anjeunna ngangluh sareng henteu sabar, nyarios, “Aduh, naon anu parantos ku kuring dilakukeun dugi ka kajadian sapertos kieu?” Kaayaan anu sapertos ngritik pangriksa Ilahi ieu mangrupikeun kasakit batin anu langkung musibah tibatan kasakit jasmani. Ku kaluhna, anjeunna ngagedékeun kasakitna, sapertos gelut ku leungeun anu pegat tulangna. Jalma anu boga akal nyaéta jalma anu pasrah sareng sabar dumasar kana rusiah ﻟِﻜُﻞِّ ﻣُﺼ۪ﻴﺒَﺔٍ ﺍِﻧَّﺎ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻭَﺍِﻧَّٓﺎ ﺍِﻟَﻴْﻪِ ﺭَﺍﺟِﻌُﻮﻥَ, sangkan kasakit éta ngaréngsékeun tugasna teras angkat.
PANAWAR KASALAPAN BELAS
Sadaya Asma Gusti Jamîl Dzul-Jalâl, ku ungkara Shamadani esmaul husna, mintonkeun yén Asma-Asma éta éndah. Di antara sadaya anu aya, kahirupan téh eunteung kana sipat Shamad anu panglemesna, pangéndahna sareng pangnyakupna. Eunteung Nu Éndah téh éndah. Eunteung anu mintonkeun kaéndahan Nu Éndah jadi éndah. Sakumaha naon waé anu sumping ka eunteung éta ti Nu Éndah téh éndah, naon waé anu tumiba kana kahirupan ogé, tina jihat hakékat, éndah. Margi éta mintonkeun ukiran anu éndah tina Asma-Asma anu éndah éta. Upami kahirupan terus-terusan lumangsung sami waé dina séhat sareng cageur, éta jadi eunteung anu henteu sampurna. Malah, tina hiji jihat, éta ngajadikeun ngarasa teu aya sareng kosong, teras ngabalukarkeun bosen. Éta nurunkeun ajén kahirupan sareng ngarobih kanikmatan umur janten bosen. Lantaran bosen, bari nyarios hoyong waktos gancang kaliwat, anjeunna ngasupkeun diri kana hirup nurut kana hawa nafsu atanapi hiburan. Anjeunna ngamusuhan umur anu ajén éta sapertos mangsa panjara, hoyong gancang maéhan sareng ngalangkungkeunana. Nanging, kahirupan anu ngalaman parobahan, gerak sareng ngaguluyur dina rupa-rupa kaayaan ngajadikeun ngarasa ajénna, ngawanohkeun pentingna sareng kanikmatan umur. Sanaos aya dina kasusah sareng musibah, anjeunna henteu hoyong umurna kaliwat. Anjeunna henteu bosen teras ngaheruk, “Aduh, panonpoé teu acan surup, atanapi wengi teu acan réngsé!” Leres, tanyakeun ka saurang jalma anu kacida beungharna sareng teu damel, anu sadayana sampurna bari ngagoler dina dipan reureuh, “Kumaha kaayaan anjeun?” Tangtos Sadérék bakal ngadangu ucapan anu nyeri ti anjeunna sapertos, “Aduh, waktos henteu kaliwat; hayu urang maén backgammon,” atanapi, “Hayu urang milarian hiburan pikeun ngalangkungkeun waktos.” Atanapi Sadérék bakal ngadangu kaluh anu asalna tina panjangna angan-angan, sapertos, “Anu ieu kurang, coba kuring parantos ngalakukeun éta pagawéan.” Tanyakeun ka jalma anu katarajang musibah, buruh, atanapi jalma miskin anu aya dina kasusah, “Kumaha kaayaan anjeun?” Upami akalna séhat, anjeunna bakal nyarios, “Sukur ka Gusti Rabb abdi, abdi saé, nuju damel. Coba panonpoé henteu gancang angkat, sangkan abdi tiasa ngaréngsékeun pagawéan ieu ogé. Waktos gancang kaliwat, umur henteu eureun, terus angkat. Leres, abdi nandangan kasusah, nanging ieu ogé bakal kaliwat; sadayana gancang kaliwat sapertos kitu.” Ku sedihna kana umur anu kaliwat, anjeunna sacara batin mintonkeun sabaraha ajénna umur. Hartosna, ku kasusah sareng damel, anjeunna ngartos kanikmatan umur sareng ajén kahirupan. Sedengkeun reureuh sareng séhat ngajadikeun umur pait dugi ka anjeunna hoyong éta kaliwat. Hé sadérék anu gering! Sing uninga yén, sakumaha parantos dibuktikeun kalayan pasti sareng rinci dina risalah-risalah sanés, asal sareng bahan musibah, kagoréngan, malah dosa, nyaéta teu aya. Teu aya téh kagoréngan, poék. Kaayaan-kaayaan sapertos reureuh anu sami waé, cicing, tenang sareng eureun, lantaran caket kana teu aya sareng kosong, ngajadikeun ngarasa poék anu aya dina teu aya, teras ngabalukarkeun bosen. Sedengkeun gerak sareng parobahan téh wujud, sareng ngajadikeun ngarasa wujud. Wujud téh kasaéan anu murni, cahya. Ku margi hakékatna sapertos kitu, kasakit anu aya dina diri Sadérék parantos dikintunkeun janten tamu kana badan Sadérék pikeun seueur tugas: ngamurnikeun, nguatkeun sareng ngamajukeun kahirupan anu ajén, ngarahkeun pakakas manusa sanés anu aya dina badan Sadérék ka sabudeureun anggota badan anu gering pikeun mantuan anggota badan éta, sarta mintonkeun ukiran rupa-rupa Asma Gusti Nu Ngadamel Nu Hakîm. Insya Alloh, kasakit éta gancang ngaréngsékeun tugasna teras angkat. Éta bakal nyarios ka cageur, “Mangga sumping, tetep salawasna di tempat kuring, laksanakeun tugas anjeun. Ieu bumi téh kagungan anjeun; cicing kalayan séhat.”
PANAWAR KADUA PULUH
Hé nu gering, anu milarian ubar pikeun panyakitna! Kasakit aya dua jinis. Nu hiji nyata, nu sanésna ngan ukur dina sangkaan. Pikeun kasakit anu nyata, Gusti Syâfî Hakîm Dzul-Jalâl parantos nyusun hiji panawar pikeun unggal panyakit dina apoték agung-Na, nyaéta bumi. Panawar-panawar éta nyuhunkeun ayana panyakit. Mantenna parantos nyiptakeun hiji ubar pikeun unggal panyakit. Nyandak sareng nganggo ubar pikeun pangobatan téh sah. Nanging, kedah terang yén pangaruh sareng cageur asalna ti Alloh. Sakumaha Mantenna maparin ubar, Mantenna ogé maparin cageur. Nurut kana naséhat dokter anu ahli sareng taat kana agama mangrupikeun ubar anu penting. Margi kalolobaan kasakit asalna tina nyalahgunakeun, henteu ngajaga pantangan, kaleuleuwihan, kasalahan, hirup nurut kana hawa nafsu sareng teu ati-ati. Dokter anu taat kana agama tangtos maparin naséhat sareng pituduh dina wates anu sah. Anjeunna ngalarang nyalahgunakeun sareng kaleuleuwihan, sarta maparin panglipur. Ku ngandelkeun pituduh sareng panglipur éta, kasakit jalma gering janten hampang; éta maparin rasa lega ngagentos kasusah. Sedengkeun kasakit anu ngan ukur dina sangkaan, ubarna anu paling mujarab nyaéta henteu merhatikeunana. Beuki diperhatikeun, éta beuki gedé sareng ngabareuhan. Upami henteu diperhatikeun, éta ngaleutikan sareng paburencay. Sapertos lamun manusa ngaganggu lebah, éta beuki ngagimbung kana sirahna; lamun teu dipaliré, éta paburencay. Kitu ogé, dina poék, beuki merhatikeun gambaran anu asalna tina tali anu ngagoyang dina panonna, gambaran éta beuki gedé. Malah sakapeung ngajadikeun anjeunna lumpat sapertos nu gélo. Upami teu dipaliré, anjeunna ningali yén tali biasa éta sanés oray, teras seuri kana panikna sorangan. Upami kasakit dina sangkaan ieu lumangsung lami pisan, éta tiasa jadi nyata. Ieu mangrupakeun kasakit anu goréng dina jalma anu seueur sangkaan sareng gampang gugup. Éta ngajadikeun hiji siki sapertos kubah; kakuatan batinna rusak. Utamana upami patepang sareng jalma anu ngan satengah ngartos ubar sareng teu welas asih, atanapi dokter anu teu adil, aranjeunna langkung ngagedékeun sangkaan-sangkaanna. Upami anjeunna beunghar, hartana leungit; upami henteu, boh akalna boh séhatna leungit.
PANAWAR KADUA PULUH HIJI
Hé sadérék anu gering! Aya nyeri jasmani dina kasakit Sadérék, nanging aya kanikmatan batin anu penting, anu ngurilingan Sadérék sareng tiasa ngaleungitkeun pangaruh nyeri jasmani éta. Margi, upami Sadérék kagungan bapa, indung sareng baraya, kanyaah aranjeunna baheula anu kacida nikmatna, anu parantos lami dipohokeun, hudang deui di sakuriling Sadérék. Salian ti ningali deui paningal anu amis sapertos anu ditingali dina mangsa budak, silaturahmi di sakuriling Sadérék anu kantos nyumput sareng katutupan, ku daya tarik kasakit, ningali deui ka Sadérék kalayan kanyaah. Tangtos nyeri jasmani Sadérék jadi kacida murahna dibandingkeun sareng éta sadayana. Jalma-jalma anu ku Sadérék dilayanan kalayan reueus sareng anu diperjuangkeun pikeun kénging perhatianana, ku pangaruh kasakit, ngalayanan Sadérék kalayan welas asih, ku kituna Sadérék parantos jadi dunungan pikeun dunungan-dunungan Sadérék. Ku narik rasa sénsitip sareng kanyaah sasama manusa kana diri Sadérék, tina teu aya Sadérék kénging seueur rerencangan anu ngabantosan sareng sahabat anu mikanyaah. Ku kasakit ogé, Sadérék kénging paréntah lirén tina khidmah-khidmah anu kacida héséna, teras tiasa reureuh. Tangtos nyeri Sadérék anu saeutik ieu, dibandingkeun sareng kanikmatan-kanikmatan batin éta, kedah nyurung Sadérék kana sukur, sanés ngangluh.
PANAWAR KADUA PULUH DUA
Hé sadérék anu katarajang kasakit beurat sapertos lumpuh satengah badan! Anu kahiji, abdi ngabéjakeun warta bagja ka Sadérék yén, pikeun mukmin, lumpuh satengah badan dianggap pinuh berkah. Abdi parantos lami ngadangu ieu ti para wali. Abdi henteu terang rusiahna. Hiji rusiah timbul dina haté abdi sapertos kieu: Jalma-jalma anu deukeut ka Alloh, pikeun ngahontal Alloh, salamet tina bahaya batin dunya anu agung sareng ngajamin bagja anu langgeng salawasna, sacara sukarela nuturkeun dua dasar. Nu hiji: ngingetan maot. Nyaéta, ku mikiran yén, sakumaha dunya bakal sirna, dirina ogé tamu anu bakal sirna sareng ngagaduhan tugas di jerona, ku cara éta aranjeunna damel pikeun hirupna anu langgeng salawasna. Nu kadua: pikeun salamet tina bahaya nafsu anu ngajak kana kagoréngan sareng rarasaan anu lolong, ku nahan kasusah sareng latihan ngadalikeun diri, aranjeunna ngusahakeun maéhan nafsu anu ngajak kana kagoréngan. Aranjeun, hé sadérék anu kaleungitan séhat satengah badanna! Tanpa kahoyong Sadérék sorangan, dua dasar anu pondok, gampang sareng jadi sabab bagja éta parantos dipaparinkeun ka Sadérék. Kaayaan badan Sadérék terus ngingetan yén dunya bakal sirna sareng manusa bakal musna. Dunya henteu tiasa deui ngalelepkeun Sadérék, lalawora henteu tiasa nutup panon Sadérék. Nafsu anu ngajak kana kagoréngan tangtos henteu tiasa nipu jalma anu aya dina kaayaan satengah manusa ku kahoyong anu hina sareng kahoyong nafsu; anjeunna gancang salamet tina balai nafsu éta. Ku rusiah iman, pasrah sareng tawakal, dina waktos anu singget, mukmin tiasa ngamangpaatkeun kasakit beurat sapertos lumpuh satengah badan éta sapertos kasusah anu ditanggung ku para wali. Dina waktos éta, kasakit anu beurat éta janten kacida murahna.
PANAWAR KADUA PULUH TILU
Hé nu gering, anu nyorangan, jauh ti lembur sareng teu daya! Upami nyorangan sareng jauh ti lembur, babarengan sareng kasakit, ngajadikeun haté anu pangteuasna ogé sénsitip ka Sadérék sareng narik paningal kanyaah, kumaha deui beungkeutan Sadérék ku iman ka Gusti Khâliq Nu Rahîm? Mantenna ngenalkeun Diri-Na ka urang kalayan sipat Rahmânur Rahîm dina awal sadaya surah Al-Qur'an; ku sakilat kanyaah-Na, Mantenna ngajarkeun sadaya indung ngurus sadaya anakna kalayan kanyaah anu luar biasa; ku hiji tajalli rohmat-Na dina unggal usum semi, Mantenna ngeusian beungeut bumi ku nikmat; sareng sawarga dina hirup anu langgeng salawasna, kalayan sadaya kaéndahanana, mangrupikeun hiji tajalli rohmat-Na. Ku beungkeutan Sadérék ka Mantenna kalayan iman, wanoh ka Mantenna sareng munajat ku basa teu mampuh dina kasakit, tangtos kasakit Sadérék dina nyorangan sareng jauh ti lembur ieu narik paningal rohmat-Na ka Sadérék minangka gaganti sadayana. Ku margi Mantenna aya sareng miara Sadérék, Sadérék kagungan sadayana. Jalma anu sabenerna tetep jauh ti lembur sareng nyorangan nyaéta jalma anu henteu ngabeungkeutkeun diri ka Mantenna ku iman sareng pasrah, atanapi henteu nganggap penting beungkeutanana ka Mantenna.
PANAWAR KADUA PULUH OPAT
Hé pangurus jalma gering, anu ngalayanan budak-budak gering anu teu boga dosa sareng sepuh anu sapertos budak-budak anu teu boga dosa! Di payuneun aranjeun aya hiji dagang aherat anu penting. Kéngingkeun kauntungan dagang éta kalayan sumanget sareng usaha. Kasakit budak-budak anu teu boga dosa ngagaduhan seueur hikmah pikeun kahirupan dunyana, sapertos latihan sareng ngalatih badan anu hipu éta, suntik pikeun masihan kakuatan nahan gejolak dunya dina mangsa payun, sareng atikan ti Gusti Rabb. Salian ti éta, parantos tetep numutkeun jalma anu ngartos hakékat yén pahala tina kasakit-kasakit éta — anu sapertos suntik pikeun kahirupan batinna, pikeun ngamurnikeun hirupna, sareng, ngagentos panebus dosa dina jalma déwasa, pikeun kamajuan batinna dina mangsa payun atanapi di aherat — asup kana buku amal bapa sareng indungna, utamana kana lambaran kasaéan indungna, anu ku rusiah kanyaah ngutamakeun séhat budakna tibatan séhat dirina sorangan. Sedengkeun ngurus sepuh, salian ti kénging pahala anu agung, kénging doa aranjeunna — utamana upami aranjeunna bapa sareng indung — ngabagéakeun haténa sareng ngalayanan aranjeunna kalayan satia jadi jalan kana bagja di dunya ieu sareng bagja di aherat. Ieu parantos tetep ku riwayat-riwayat sahih sareng seueur kajadian sajarah. Sapertos anak anu bagja, anu sapinuhna taat ka bapa sareng indungna anu sepuh, ningali lampah anu sami ti anakna, parantos tetep dina seueur kajadian yén, upami anak anu malang nganyenyeri kolotna, salian ti azab aherat, anjeunna ningali hukumanana di dunya ku seueur musibah. Leres, ngurus sepuh sareng jalma anu teu boga dosa sanés ngan ukur ngurus barayana sorangan; nanging upami jalma anu iman patepang sareng aranjeunna — ku margi aya duduluran anu sajati ku rusiah iman — sarta jalma gering anu sepuh sareng dihormat éta peryogi anjeunna, ngalayanan kalayan jiwa sareng raga mangrupikeun tuntutan Islam.
PANAWAR KADUA PULUH LIMA
Hé sadérék-sadérék anu gering! Upami aranjeun hoyong panawar suci anu kacida mangpaatna, anu jadi ubar pikeun unggal panyakit sareng leres-leres nikmat, mekarkeun iman aranjeun. Nyaéta, ku tobat, istigfar, solat sareng ubudiyah, anggo iman anu janten panawar suci éta sareng ubar anu asalna tina iman. Leres, lantaran kanyaah sareng beungkeutan ka dunya, saolah-olah jalma anu lalawora ngagaduhan hiji badan batin anu gering sareng sagedé dunya. Dina seueur risalah, urang parantos ngabuktikeun kalayan pasti yén iman sakaligus maparin cageur ka badan batin anu sapertos dunya éta, anu pinuh ku raheut sareng tatu lantaran serangan sirna sareng papisah, teras nyalametkeunana tina raheut sareng maparin cageur anu sajati. Pikeun henteu nganyenyeri sirah aranjeun, abdi badé ngaringkeskeun. Ubar iman némbongkeun pangaruhna ku ngalaksanakeun kawajiban fardu sabisa-bisana. Lalawora, hirup nurut kana hawa nafsu, kahoyong nafsu sareng hiburan anu teu sah nyegah pangaruh panawar éta. Ku margi kasakit ngaleungitkeun lalawora, megatkeun napsu sareng nyegah ngudag kasenangan anu teu sah, mangpaatkeun éta. Anggo ubar-ubar suci sareng cahya tina iman anu sajati ku tobat sareng istigfar, ku doa sareng munajat. Mugia Alloh maparin cageur ka aranjeun sareng ngajadikeun kasakit aranjeun panebus dosa, amin, amin, amin! ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﻫَﺪٰﻳﻨَﺎ ﻟِﻬٰﺬَﺍ ﻭَﻣَﺎ ﻛُﻨَّﺎ ﻟِﻨَﻬْﺘَﺪِﻯَ لَوْلَٓا ﺍَﻥْ ﻫَﺪٰﻳﻨَﺎ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻟَﻘَﺪْ ﺟَٓﺎﺀَﺕْ ﺭُﺳُﻞُ ﺭَﺑِّﻨَﺎ ﺑِﺎﻟْﺤَﻖِّ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻋَﻠٰﻰ ﺳَﻴِّﺪِﻧَﺎ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ ﻃِﺐِّ ﺍﻟْﻘُﻠُﻮﺏِ ﻭَ ﺩَﻭَﺍﺋِﻬَﺎ ﻭَ ﻋَﺎﻓِﻴَﺔِ الْاَبْدَانِ ﻭَ ﺷِﻔَﺎﺋِﻬَﺎ ﻭَ ﻧُﻮﺭِ الْاَبْصَارِ ﻭَ ﺿِﻴَﺎﺋِﻬَﺎ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪ۪ ﻭَ ﺻَﺤْﺒِﻪ۪ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ
ﻭَﻫُﻮَ ﻟِﻜُﻞِّ ﺩَﺍﺀٍ ﺩَﻭَﺍﺀٌ
Hartina: “Ieu buku mangrupakeun ubar pikeun unggal panyakit.”
Di antara kajadian anu saluyu kalayan lemes: dina salinan anu diserat kacida gancangna ku Re'fet Bey tina draf anu kahiji, sareng dina salinan anu sanés anu diserat ku Hüsrev, urang ngitung alif anu muncul dina mimiti jajaran tulisan tanpa dihaja sareng tanpa dipikirkeun; jumlahna leres-leres saluyu sareng kalimah ﻭَﻫُﻮَ ﻟِﻜُﻞِّ ﺩَﺍﺀٍ ﺩَﻭَﺍﺀٌ ieu. {(Catetan handap): Dua alif dina pépéling anu diserat engké henteu tiasa kaasup kana itungan ieu, ku kituna henteu diasupkeun.} Ku hiji bédana waé, éta ogé saluyu sareng nami Said, pangarang risalah ieu. {(Catetan handap): Ku margi dina Keramet-i Aleviye sareng Gavsiye aya hiji alif pikeun panyeluk anu ditempatkeun di tungtung Said, janten Saidâ, panginten alif anu langkung ieu nuduhkeun alif éta. Re'fet, Hüsrev} Ngan hiji alif dina tulisan anu patali sareng judul risalah henteu diasupkeun kana itungan. Anu matak héran: salinan anu diserat ku Süleyman Rüşdü, tanpa mikiran atanapi émut kana alif, ngandung saratus opat belas alif. Salian ti saluyu sareng jumlah saratus opat belas surah Al-Qur'an anu ngandung saratus opat belas ubar suci, éta ogé leres-leres saluyu sareng saratus opat belas aksara dina ﻭَﻫُﻮَ ﻟِﻜُﻞِّ ﺩَﺍﺀٍ ﺩَﻭَﺍﺀٌ, upami lam anu nganggo tasydid diitung hiji.
TAMBIHAN LEM'A KADUA PULUH LIMA
Ku margi ieu mangrupakeun Mektup Katujuh Belas sareng parantos diasupkeun kana kumpulan Mektubat, éta henteu dimuat di dieu.