Tina Kumpulan Risale-i Nur
Mesnawi Cahya
Pangarangna
Bedîüzzaman Said Nursî
Panarjamahna
Abdülmecid Nursî
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ
NYUHUNKEUN HAPUNTEN
Kalayan pitulung sareng inayah Alloh, abdi kénging tiasa narjamahkeun tina basa Arab kana basa Turki ieu karya kacida ajénna, anu nilaina sarua sareng sakumna dunya, karya Üstad anu agung, tina Kumpulan Risale-i Nur anu judulna "El-Mesneviyyü'l-Arabî". Ku kituna, abdi nganggap diri abdi bagja. Nanging, abdi henteu tiasa ngajaga luhurna, kuatna sareng padetna ungkara aslina dina tarjamahan. Leres, abdi henteu mendakan hiji hurup atanapi hiji kecap anu tiasa janten wadah pikeun éta hakékat-hakékat anu ajénna lir permata. Basa tarjamahan ogé, sapertos pamikiran abdi, kirang sareng kawates; ku kituna, pikeun éta hakékat iman anu agung sareng hakékat Al-Qur'an anu kacida gedéna, abdi ngan tiasa nyayagikeun papakéan anu sakieu heureut sareng pondok. Boh hak boh hakékat henteu kénging pangajén anu sakedahna. Kusabab pabrik uteuk abdi ruksak, sakieu ogé abdi tiasa ninun ku pitulung maknawi pangarang anu dipihormat, Bedîüzzaman. Leres, hayam, ku hiberna sorangan, henteu tiasa niron sareng narjamahkeun hiber heulang atanapi garuda. Ieu saéstuna sanés tarjamahan anu luyu sareng pantes pikeun aslina. (Harti anu kacida ringkesna, sakapeung ogé aya anu dileungitkeun, henteu tiasa ditarjamahkeun.) Di seueur tempat abdi ngan nyandak hartina. Di sababaraha tempat ogé abdi ngaleungitkeunana. Ieu ngan hiji eunteung alit anu némbongkeun hakékat dina aslina ka putra-putri lemah cai.
Pangarang Risale-i Nur,
adi kandungna sareng
anu salami lima belas taun diajar ka anjeunna,
Abdülmecid Nursî
BUBUKA KUMPULAN IEU, ANU KAWAS HIJI MESNEVÎ-İ ŞERİF DINA BASA ARAB TINA RISALE-I NUR
Aya Lima Titik
Titik Kahiji: Opat puluh atanapi lima puluh taun kapengker, lantaran Said Baheula langkung seueur ngaléngkah dina élmu akal sareng filsafat, anjeunna milarian hiji jalan nuju hakékat sakumna hakékat, sapertos ahli tarékat sareng ahli hakékat. Anjeunna henteu tiasa nyukupan diri ku ngaléngkah ngan nganggo haté sapertos kalolobaan ahli tarékat. Sabab akal sareng pamikiranana rada raheut ku hikmah filsafat; kedah diubaran. Teras anjeunna hoyong nuturkeun sababaraha ahli hakékat anu agung, anu nuju ka hakékat nganggo haté sareng akal. Anjeunna ningali yén masing-masing gaduh sipat husus anu matak katarik. Anjeunna bingung kedah nuturkeun anu mana. İmam-ı Rabbanî ogé ku cara gaib parantos nyarios ka anjeunna, "Hiji-hijikeun kiblat anjeun!" nyaéta, "Tuturkeun ngan hiji guru!" Dina haté Said Baheula anu kacida raheutna éta timbul ieu pamikiran: "Guru anu sajati téh Al-Qur'an. Ngahijikeun kiblat tiasa ku guru ieu." Ku kituna, ngan ku pituduh guru anu suci éta, haté sareng rohna ngamimitian suluk ku cara anu kacida ahéngna. Nafsu ammarahna, ku mamang sareng syubhatna, ogé maksa anjeunna bajoang dina widang batin sareng élmu. Anjeunna henteu ngaléngkah kalayan panon peureum; malah, sapertos İmam-ı Gazalî (ra), Mevlana Celaleddin (ra) sareng İmam-ı Rabbanî (ra), panon haté, roh sareng akalna muka. Di tempat-tempat ahli istighraq meureumkeun panon akalna, anjeunna ngalalana dina éta maqam-maqam kalayan panon muka. Sukur anu teu aya watesna ka Alloh, yén ku pangajaran sareng pituduh Al-Qur'an anjeunna parantos mendakan hiji jalan ka hakékat sareng ngalebetkeunana. Malah, anjeunna némbongkeun ku Risale-i Nur karya Said Anyar yén anjeunna parantos kénging hakékat ﻭَ ﻓ۪ﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻟَﻪُ ﺍٰﻳَﺔٌ ﺗَﺪُﻝُّ ﻋَﻠٰﻰ ﺍَﻧَّﻪُ ﻭَﺍﺣِﺪٌ. Titik Kadua: Lantaran anjeunna ngaléngkah kalayan akal sareng haté anu sapuk, sapertos Mevlana Celaleddin (ra), İmam-ı Rabbanî (ra) sareng İmam-ı Gazalî (ra), sateuacan sagalana anjeunna ngusahakeun ngubaran raheut haté sareng roh, sareng ngabébaskeun nafsu tina anggapan anu kaliru. Lillahi'l-hamd, Said Baheula parantos robih janten Said Anyar. Sapertos Mesnevî-i Şerif anu aslina basa Persia teras basa Turki, anjeunna ogé nyerat pangajaran Katre, Hubab, Habbe, Zühre, Zerre, Şemme, Şule, Lem'alar, Reşhalar, Lâsiyyemalar sareng sajabana, anu kawas hiji Mesnevî dina basa Arab, ogé Nokta sareng Lemaat dina basa Turki harita, ku cara anu kacida ringkesna; unggal aya kasempetan anjeunna ogé nyitakna. Salami ampir satengah abad, jalan éta janten Risale-i Nur. Nanging, tibatan bajoang sareng nafsu sareng sétan di jero diri, Risale-i Nur nyanghareupan jalma-jalma di luar anu peryogi bantosan sareng bingung, ogé ahli filsafat anu nuju ka kasasaran, sahingga janten Mesnevî-Mesnevî anu lega sareng nyakup sadayana. Titik Katilu: Sapertos dina perdebatan Said Anyar éta nafsu sareng sétan éléh lengkep sareng dijempékeun, Risale-i Nur ogé, salian ngubaran anu milarian hakékat sareng raheut dina waktos anu pondok, ngabuktikeun kasalahan sareng ngajempékeun lengkep para pangingkar sareng jalma-jalma anu sasar. Hartina, kumpulan Mesnevî basa Arab ieu kawas binih sareng tempat pabibitan Risale-i Nur. Perjuangan kumpulan ieu ngan sareng nafsu sareng sétan di jero diri ngabébaskeun sagemblengna tina syubhat nafsu ammarah sareng sétan ti golongan jin sareng manusa. Éta pangaweruh kawas perkara anu disaksian langsung; sareng 'ilmul yaqin masihan haté anu tengtrem sareng kayakinan dina darajat 'ainul yaqin. Titik Kaopat: Lantaran Said Baheula ngulik pasualan-pasualan anu kacida jero dina élmu hikmah sareng élmu hakékat, ngadebat sareng ulama agung ngeunaan pasualan anu jero, sareng nyerat luyu sareng darajat pamahaman murid-muridna baheula anu diajar pangajaran luhur di madrasah; ogé lantaran Said Baheula, dina kamajuan pamikiran sareng haténa, nyerat kumpulan éta ku kalimah anu kacida pondokna sareng ungkara anu kacida ringkesna, sakadar isyarat ku kecap pondok ka hakékat anu panjang, kalayan cara anu ngan kahartos ku dirina sorangan, sabagianana hésé kahartos sanajan ku ulama anu kacida talitina. Upami dijelaskeun lengkep, éta bakal ngalaksanakeun hiji tugas penting Risale-i Nur. Hartina, Mesnevî anu janten pabibitan éta damel dina sisi diri sareng batin, sapertos jalan-jalan tarékat anu nyumputkeun dzikir; éta hasil muka jalan dina haté sareng roh. Risale-i Nur anu janten kebonna ningali boh ka jero diri boh, dina kalolobaan sisina, ka daérah alam luar sareng lahiriah, sapertos jalan-jalan tarékat anu némbongkeun dzikir, sahingga muka jalan makrifatullah anu lega sareng di mana-mana. Saolah-olah sapertos iteuk Kangjeng Nabi Musa alayhis salam, di mana anjeunna neunggeul, di dinya kaluar cai. Risale-i Nur ogé henteu nuturkeun jalan para filosof sareng ulama, nanging ku hiji mukjizat maknawi Al-Qur'an muka jandéla makrifat dina unggal perkara; éta parantos ngartos hiji rusiah anu husus pikeun Al-Qur'an, kawas ngalaksanakeun padamelan sataun dina sajam. Ku kituna, dina jaman anu pikasieuneun ieu, éta henteu éléh ku serangan jalma-jalma wangkelang anu teu kaitung, malah meunang. Titik Kalima: Nalika Said Baheula robih janten Said Anyar, rébuan hakékat anu tumali sareng ratusan élmu téh masing-masing kacida ajénna, pantes janten jejer hiji risalah anu misah. Nanging, nalika Said éta ngarang, anjeunna ngamimitian pasualan-pasualan ku "Sing kauninga, Sing kauninga, Sing kauninga", sareng nyebatkeun unggal hakékat, anu pentingna sakitu gedéna dugi pantes janten hiji risalah, dina sababaraha jajaran, sakapeung dina hiji kaca, sakapeung dina hiji atanapi dua jajaran. Saolah-olah unggal "Sing kauninga" téh sandi hiji risalah. Lantaran "Sing kauninga" éta ditulis henteu silih tumali, kawas daptar eusi sababaraha élmu sareng hakékat, anu maca kumpulan éta kedah nengetan titik-titik ieu sareng henteu ngabantah.
Bedîüzzaman Said Nursî
Bagéan Kahiji Mesnevî-i Nuriye
Lem'alar
RISALAH
(Hartina sami sareng Kalimah Kadua Puluh Dua dina Risale-i Nur basa Turki.)
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﺧَﺎﻟِﻖُ ﻛُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻭَﻫُﻮَ ﻋَﻠٰﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻭَﻛ۪ﻴﻞٌ ٭ ﻟَﻪُ ﻣَﻘَﺎﻟ۪ﻴﺪُ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ ﻭَ الْاَرْضِ ٭ ﻓَﺴُﺒْﺤَﺎﻥَ ﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﺑِﻴَﺪِﻩ۪ ﻣَﻠَﻜُﻮﺕُ ﻛُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ٭ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻋِﻨْﺪَﻧَﺎ ﺧَﺰَٓﺍﺋِﻨُﻪُ ٭ ﻣَﺎ ﻣِﻦْ ﺩَٓﺍﺑَّﺔٍ اِلَّا ﻫُﻮَ ﺍٰﺧِﺬٌ ﺑِﻨَﺎﺻِﻴَﺘِﻬَﺎ Hé jalma lalawora sareng bodo anu nyanggakeun padamelan sareng kajadian anu muncul dina bunderan sabab-sabab ka éta sabab-sabab! Sabab-sabab anu disangka ku anjeun anu gaduh téh sanés anu gaduh. Nu Kagungan sajatina nyaéta kudrat azali anu ngalaksanakeun padamelan di tukangeunana. Éta sabab-sabab ngan ditugaskeun ngawartakeun sareng nyebarkeun pangaruh anu sajati ti éta kudrat. Hartina, bunderan sabab-sabab téh kawas kantor tulis pamaréntah, tempat béwara paréntah ti luhur dikintunkeun. Sabab kamulyaan sareng kaagungan merlukeun tabir; tauhid sareng jalal ogé nampik ayana sekutu, henteu masihan pangaruh ka sabab-sabab. Leres, Gusti Sultan Azali kagungan pagawé, nanging aranjeunna sanés anu ngalaksanakeun padamelan-Na, anu bakal janten sekutu dina karajaan sareng rububiyah-Na. Tugas éta pagawé ngan ngumumkeun padamelan kudrat. Atanapi éta pagawé téh pangawas sareng saksi; ku tumut sareng tunduk kana paréntah-paréntah panyiptaan anu aranjeunna tingali, aranjeunna ngalaksanakeun hiji jinis ibadah luyu sareng kamampuan bawaanna. Hartina, sabab-sabab téh ngan ukur sababaraha perantara anu dipasang pikeun némbongkeun kamulyaan kudrat sareng kaagungan rububiyah. Éta sanés pembantu anu masihan pitulung lantaran kudrat lemah sareng peryogi. Sabalikna, pagawé sultan manusa téh pembantu sareng sekutu anu kedah diangkat pikeun ngaleungitkeun kakurangan sareng kalemahan sultan. Ku kituna, pagawé Alloh sareng pagawé manusa henteu tiasa disaruakeun. Ngan jalma-jalma lalawora sareng bodo, lantaran henteu ningali hikmah sareng kaéndahan dina kajadian sareng peristiwa, ngamimitian kaluh sareng ngangluh ka Alloh. Éta sabab-sabab dipasang pikeun ngarobih tujuan éta kaluh sareng ngangluh. Sabab kakurangan kaluar ti aranjeunna, tina henteu mampuhna aranjeunna. Salaku gambaran anu lemes pikeun ieu rusiah, dicarioskeun hiji ibarat maknawi: Hazrat Azrail alayhis salam parantos nyarios ka Alloh: -Dina tugas nyabut roh, abdi-abdi Anjeun bakal ngangluh ka abdi. Aranjeunna bakal ambek ka abdi. Alloh parantos ngadawuh ka anjeunna ku basa hikmah: -Di antara anjeun sareng abdi-abdi Kami, Kami bakal nempatkeun tabir musibah sareng panyakit. Supados kaluhna nuju ka éta perkara, sareng aranjeunna henteu ambek ka anjeun. Leres, sapertos panyakit janten tabir sareng tempat nyanggakeun kagoréngan anu disangka aya dina ajal, hikmah sareng kaéndahan anu sajati dina nyabut roh téh tumali sareng tugas Hazrat Azrail alayhis salam. Kitu ogé Hazrat Azrail alayhis salam téh hiji tabir. Pikeun janten tempat nyanggakeun sababaraha kaayaan dina nyabut roh anu dina lahirna katingal henteu welas asih sareng henteu luyu sareng sampurnana rohmat, anjeunna mangrupikeun pangawas dina tugas éta sareng tabir pikeun kudrat Alloh. Leres, kamulyaan sareng kaagungan merlukeun yén sabab-sabab janten tabir panangan kudrat dina paningal akal; tauhid sareng jalal merlukeun yén sabab-sabab ngajauhkeun pananganna tina pangaruh anu sajati.
PÉPÉLING
Sadérék! Tauhid aya dua rupa: Anu kahiji nyaéta tauhid jalma awam, anu nyebatkeun, "Alloh henteu kagungan sekutu, sareng ieu jagat raya milik Mantenna." Jalma anu gaduh tauhid sapertos kieu aya kasieun tiasa murag kana lalawora sareng kasasaran dina pamikiranana. Anu kadua nyaéta tauhid anu sajati, anu nyebatkeun, "Alloh Ésa, sagala milik Mantenna, wujud kagungan Mantenna, sagalana kagungan Mantenna." Aranjeunna gaduh akidah anu henteu tiasa digoyahkeun. Jalma anu gaduh tauhid ieu ningali cap Alloh dina unggal perkara sareng maca segel sareng tanda-Na dina beungeut unggal perkara. Ku ieu, aranjeunna gaduh kamampuan tauhid anu salawasna ngaraos aya payuneun Mantenna, sahingga salamet tina serangan kasasaran sareng anggapan anu kaliru. Urang bakal ngajelaskeun sababaraha darajat tauhid rupa kadua, anu urang tampi tina Al-Qur'an Al-Hakîm, dina sababaraha kilatan cahya.
LEM'A KAHIJI
Tingali! Dina beungeut unggal karya ciptaan aya hiji cap anu ngan husus pikeun Gusti Khâliq anu nyiptakeun sagalana. Dina beungeut unggal mahluk dipasang hiji segel anu henteu aya dina saha ogé salian Gusti Shâni' anu ngadamel sagalana. Dina tungtung unggal serat tina serat-serat anu dipedar ku kudrat, aya tanda karajaan anu henteu tiasa ditiron, anu ngan husus pikeun Gusti Sultan anu azali sareng langgeng. Tina cap-cap sapertos éta, tingali ngan cap mukjizat anu mancorong dina kahirupan: ku kahirupan, tina hiji perkara muncul sareng diciptakeun seueur perkara; sareng seueur perkara ogé robih janten hiji perkara ku paréntah Gusti Rabb. Contona, cai, sanajan hiji perkara, ku idin Alloh janten asal seueur anggota sareng pakakas, anu diciptakeun. Tina seueur tuangeun sareng buah anu rupa-rupa anu lebet ka lambung, Gusti Khâliq Nu Maha Luhur nyiptakeun hiji awak, ngawujudkeun hiji awak. Jalma anu gaduh haté, akal sareng kasadaran, upami mikirkeun sisi ieu, bakal ngartos yén nyiptakeun sareng ngaluarkeun seueur perkara tina hiji perkara, sareng ngarobih seueur perkara janten hiji perkara, téh cap anu ngan husus pikeun Gusti Shâni' anu nyiptakeun sareng ngadamel sagalana.
LEM'A KADUA
Tina segel anu teu kaitung, tingali segel kahirupan anu dipasang dina mahluk hirup! Leres, hiji mahluk hirup, lantaran ngandung rupa-rupa perkara, téh conto alit jagat raya, buah anu éndah sareng amis dina tangkal alam, sareng binih pikeun alam sareng wujud. Dina binih éta, Alloh ngalebetkeun conto-conto seueur alam. Saolah-olah mahluk hirup éta hiji tétés atanapi hiji titik anu diperes tina sakumna wujud, kalayan aturan-aturan anu tangtu sareng kacida pinuh hikmah. Ku kituna, nyiptakeun hiji mahluk hirup henteu tiasa disanggakeun ka naon ogé salian Alloh anu nyepeng sakumna jagat raya dina panangan pangaturan-Na. Leres, jalma anu akalna henteu ruksak, saatos nimbang kalayan jero, bakal ngartos: anu ngajantenkeun lebah daptar eusi seueur perkara; anu nyerat kalolobaan pasualan kitab jagat raya dina hakékat manusa; anu ngalebetkeun rancangan tangkal anjir dina binih anjir; anu ngajantenkeun haté manusa conto sareng jandéla rébuan alam; sareng anu nyerat riwayat hirup manusa sareng sagala patalianna dina daya ingetna, ngan Gusti Khâliq anu nyiptakeun sagalana. Pangaturan sapertos ieu mangrupikeun segel anu ngan husus pikeun Gusti Rabbul-'âlamîn.
LEM'A KATILU
Urang bakal némbongkeun hiji conto tina gambar sareng kaayaan anu teu aya tungtungna dina segel kahirupan anu dicapkeun ku Alloh dina mahluk hirup. Kieu: Ti tétés cai sareng pecahan kaca dugi ka planét-planét anu ngalalana, dina sagala perkara anu hérang tembus atanapi sapertos hérang tembus, tina tajalli panonpoé aya tanda sareng tajalli anu husus pikeun panonpoé. Kitu ogé, Gusti anu lir Panonpoé Azali kagungan tajalli ahadiyah dina sakumna mahluk hirup, dina sisi "ngahirupkeun sareng niupkeun kahirupan". Sanajan sakumna sabab-sabab dianggap gaduh kawasa sareng pilihan, aranjeunna moal mampuh ngadamel anu sarua atanapi niron cap éta, boh masing-masing boh babarengan. Ku kituna, upami gambaran anu katingal dina perkara hérang éta henteu dianggap gambaran panonpoé anu mantul tina panonpoé kana perkara hérang éta, kedah dianggap yén dina masing-masing tétés sareng zarah anu teu kaitung éta aya panonpoé sajati sareng matéri na. Kitu ogé, kahirupan mangrupikeun titik puseur tajalli Asma Gusti anu lir Panonpoé Azali, anu sapertos sorot-sorot cahya. Upami kahirupan henteu disanggakeun ka Gusti anu lir Panonpoé Azali, kedah aya hiji putusan batil, bodo, tolol sareng pikaseurieun: dina unggal mahluk hirup, dugi ka hiji laleur sareng hiji kembang, aya kudrat anu teu aya tungtungna, élmu anu nyakup sadayana, kahoyong mutlak sareng sipat-sipat séjén anu mustahil aya dina naon ogé salian Wâjibul Wujûd. Dina waktos anu sami, ku putusan batil ieu, kedah netepkeun sekutu anu teu kaitung ku nyanggakeun kailahian mutlak ka unggal zarah sareng unggal sabab. Salian ti éta, tingali kaayaan anu ahéng, pikahélokeun sareng tartib dina hiji siki atanapi binih anu bakal janten bibit. Siki éta, salian tumali sareng sakumna bagian awak anu bakal dipelak tina éta siki, ogé tumali sareng jinisna, nyaéta anu sajinis sareng dirina, sareng sakumna anu aya. Éta gaduh tugas ka aranjeunna sabanding sareng patalian éta. Upami patalian siki alit anu janten bibit éta sareng Gusti Qadîr Mutlak diputus, teras disanggakeun ka dirina sorangan, nyaéta disebut muncul ku sorangan, kedah dipercaya yén dina unggal siki aya panon anu tiasa ningali sagalana sareng élmu anu nyakup sagalana. Ieu kabodoan anu pikaseurieun, sapertos nyebut yén dina unggal zarah hérang dina ibarat tadi aya hiji panonpoé sajati.
LEM'A KAOPAT
Upami hiji buku ditulis ku leungeun, ngan peryogi hiji jalma sareng hiji kalam. Nanging, upami dicitak dina percetakan, diperyogikeun seueur kalam beusi anu ngalaksanakeun padamelan kalam. Pikeun ngadamel hurup-hurup beusi éta, diperyogikeun seueur perkara, sapertos tukang ahli, pakakas, alat sareng tukang nyusun aksara. Kitu ogé, jalma anu netepkeun yén jajaran, kecap sareng hurup dina kitab jagat raya ieu ditulis ku kalam kudrat Gusti Nu Wâhid tur Ahad, ngaléngkah dina jalan anu kacida tengtremna, gampil sareng kahartos ku akal. Nanging, jalma anu nyanggakeun tulisan sareng hurup éta ka tabiat sareng sabab-sabab, nyimpang kana jalan anu kacida héséna, mustahil sareng buntu. Sabab pikeun jalma anu ngaléngkah dina jalan ieu, pikeun nyitak sareng ngahasilkeun hiji mahluk hirup diperyogikeun pakakas anu diperyogikeun pikeun nyitak kalolobaan jagat raya. Ieu tahayul anu henteu tiasa ditampi ku daya sangka. Dina unggal bagian taneuh, cai sareng hawa ogé kedah aya percetakan batin anu nyumput, saloba tatangkalan, supados tiasa ngawangun buah sareng kembang anu teu kaitung, anu hakékat sareng pakakasna béda-béda. Atanapi, supados tiasa melakkeun éta tatangkalan sareng sakitu éndah sareng tartibna, dina unggal bagian tilu unsur éta kedah aya kudrat sareng élmu anu tiasa terang sareng ngadamel sipat husus, pakakas sareng ukuran sakumna tangkal, buah sareng kembang. Sabab unggal bagian tilu unsur ieu tiasa janten dasar sareng asal pikeun ngawujudkeun unggal tatangkalan. Leres, taneuh dina hiji pot gaduh kamampuan melakkeun siki tatangkalan naon waé anu béda pakakas, wangun sareng sipat séjénna. Ku kituna, pikeun jalma anu ngaléngkah dina jalan kadua, dina pot alit éta kedah aya mesin sareng pabrik nyumput anu teu kaitung, anu malah ngajadikeun jalma anu percaya tahayul isin.
LEM'A KALIMA
Hiji hurup anu ditulis dina buku ngan némbongkeun dirina sareng nuduhkeun dirina tina hiji sisi. Nanging, hurup éta nuduhkeun anu nyeratna tina seueur sisi sareng ngawanohkeun anu ngagambarna. Kitu ogé, unggal kecap anu ditulis dina wangun jasmani dina kitab jagat raya, sanajan némbongkeun dirina sabanding sareng ukuranna, némbongkeun Gusti Shâni' tina seueur sisi, boh nyalira boh babarengan, sareng némbongkeun Asma-Na. Ku sipat, wangun sareng gambar-gambarna, saolah-olah éta kasidah anu ditulis pikeun muji Gusti Shâni'. Ku kituna, sanajan jalma janten bodo sapertos Hebenneka anu kasohor, anjeunna henteu kedah ngingkar Gusti Shâni' Dzul-Jalâl.
LEM'A KAGENEP
Sapertos Alloh masang cap husus-Na dina sakumna bagian sareng perkara anu husus, sareng segel husus-Na dina sakumna beungkeutan lengkep sareng perkara anu umum, Mantenna ogé parantos nyegel sakumna daérah langit sareng bumi ku segel wahidiyah, sareng sakumna jagat raya ku cap ahadiyah. Tina cap sareng segel anu disebatkeun, tingali contona segel Ilahi dina ngahirupkeun sareng niupkeun roh anu diisyaratkeun ku ayat ﻓَﺎﻧْﻈُﺮْ ﺍِﻟٰٓﻰ ﺍٰﺛَﺎﺭِ ﺭَﺣْﻤَﺖِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻛَﻴْﻒَ ﻳُﺤْﻴِﻰ الْاَرْضَ ﺑَﻌْﺪَ ﻣَﻮْﺗِﻬَﺎ ﺍِﻥَّ ﺫٰﻟِﻚَ ﻟَﻤُﺤْﻴِﻰ ﺍﻟْﻤَﻮْﺗٰﻰ ﻭَﻫُﻮَ ﻋَﻠٰﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻗَﺪ۪ﻳﺮٌ, supados ningali seueur anu dihudangkeun anu ahéng sareng anu dihirupkeun deui anu pikahélokeun. Leres, hususna dina ngahirupkeun bumi, aya anu dihudangkeun sareng dihirupkeun deui dina jinis mahluk anu langkung ti tilu ratus rébu, anu unggal taun dibawa kana lapang wujud. Nanging, dumasar kana hiji hikmah anu henteu dipikanyaho, dina kalolobaan anu dihudangkeun sareng dihirupkeun deui ieu, conto-conto anu dibalikeun sarua pisan dugi ampir sami pisan. Tiasa disebatkeun yén anu hirup deui téh ampir sanés anu tadi, ogé sanés anu béda ti éta. Kumaha ogé, anu jadi jejer sanés sarupa atanapi sami pisan. Ku cara naon ogé, anu dihudangkeun sareng dihirupkeun deui éta, salian nuduhkeun gampilna ngahudangkeun manusa deui, ogé tiasa janten ibarat sareng conto pikeun ngahudangkeun manusa deui. Ngahirupkeun seueur jinis éta, anu silih béda sareng campur pisan, kalayan masing-masing dibédakeun sagemblengna; sareng ngabalikeunana masing-masing misah tanpa salah, pacampur atanapi kaliru, téh segel sareng cap anu husus pikeun Zat Dzul-Jalâl anu kagungan kudrat tanpa tungtung sareng élmu anu nyakup sadayana. Dina kaca beungeut bumi ogé, nyerat langkung ti tilu ratus rébu risalah kalayan tartib anu sampurna, tanpa cacad, kakurangan atanapi kalepatan, téh cap husus hiji Zat anu panangan-Na nyepeng sisi jero sareng konci unggal perkara. Henteu aya hiji perkara ogé anu tiasa ngalingkung perhatian-Na tina anu sanés sareng ngawatesanana ngan kana dirina. Cindekna: Dina beungeut bumi, dina waktu genep bulan, dina anu dihudangkeun sareng dihirupkeun deui anu teu kaitung, anu ngagambarkeun hudangna manusa deui, aya segel rububiyah anu kacida luhurna, agung sareng gambarna lemes dina pangaturan anu agung éta. Tartib, gampil, gancang sareng masing-masing béda anu katingal dina nyiptakeun mahluk, sadayana muncul tina kilatan segel éta. Leres, dina unggal usum semi, kagiatan anu kacida pinuh hikmah, taliti ningali sareng béréhan dimimitian, sareng karya-karya anu luar biasa didamel. Sakumna padamelan ieu katingal lumangsung kalayan kacida gancangna, gampil sareng tartib. Kagiatan luar biasa ieu segel hiji Zat anu, sanajan henteu aya dina hiji tempat ogé, aya sareng ningali di unggal tempat ku élmu sareng kudrat-Na.
LEM'A KATUJUH
Tingali! Sapertos segel ahadiyah katingal dina kaca-kaca daérah langit sareng bumi, segel tauhid ogé katingal kacida écésna dina kaca agung sakumna jagat raya. Leres, alam ieu karaton anu kacida agungna, atanapi pabrik anu tartib, atanapi dayeuh anu sampurna. Di antara bagian, individu, jinis, pakakas sareng alat dina pabrik jagat raya ieu aya silih wanoh kalayan pinuh hikmah, silih nyarios kalayan raket, sareng silih tulungan kalayan kacida béréhanna; saolah-olah masing-masing ngadangu sora sareng ningali pangabutuh anu sanés ti jarak anu kacida jauhna kalayan kacida gancangna, teras langsung nyalametkeun sareng nyumponan pangabutuhna. Leres, aranjeun ningali cahya, panas sareng hususna pitulung séjén anu dipasihkeun ku benda-benda sareng béntang di langit ka silih sareng ka bumi. Tingali ogé tukeur cai anu lumangsung antara méga sareng bumi: bumi masihan cai dina wangun uap ka méga; méga ogé, saatos ngalaksanakeun padamelan anu diperyogikeun dina pabrikna, ngabalikeun dina wangun és, salju sareng hujan. Saolah-olah benda anu henteu hirup éta nyarios ka silih ku basa kaayaanana, sapertos telegraf tanpa kabel, sareng nepikeun pangabutuhna ka silih. Hususna, sakumna benda éta, saolah-olah silih rangkul panangan, kalayan kacida dariana ngusahakeun khidmah nyayagikeun anu diperyogikeun mahluk hirup; aranjeunna tumut kana paréntah hiji Gusti Mudabbir sareng nuju ka hiji tujuan. Leres, luyu sareng hukum silih tulungan ieu, ku pitulung ti panonpoé, bulan, wengi sareng siang, usum panas sareng usum tiris, tatangkalan anu ngahasilkeun dahareun pikeun sasatoan ieu muncul ku idin Alloh. Sasatoan ogé nyumponan pangabutuh manusa ku paréntah Gusti Rabb. Pitulung lebah sareng hileud sutra ka manusa ngabuktikeun ieu pernyataan. Leres, pitulung anu dipasihkeun ku benda-benda henteu hirup sapertos ieu ka silih, téh dalil anu kacida écésna yén aranjeunna abdi sareng pagawé Gusti Mudabbir anu béréhan, sareng ngalaksanakeun padamelan ku paréntah sareng idin-Na.
LEM'A KADALAPAN
Rezeki anu dibagikeun salaku dahareun ka mahluk, hususna ka sasatoan, kedah diperhatoskeun: rezeki ieu dugi dina waktos anu tangtu sareng dikintunkeun nalika diperyogikeun. Aya tartib anu agung dina dikintunkeunana sabanding sareng darajat pangabutuh. Rohmat sareng inayah anu lega sareng tartib anu katingal ngeunaan rezeki umum ieu, ngan tiasa janten segel husus hiji Zat anu ngariksa sareng ngatur sagalana, sareng sagalana aya dina panangan pangaturan-Na.
LEM'A KASALAPAN
Tingali! Sapertos aya segel ahadiyah dina alam bumi sareng sakumna perkara anu husus, segel ahadiyah anu sami ogé aya dina jinis-jinis anu sumebar sareng unsur-unsur anu ngalingkup. Leres, tina melak siki dina hiji kebon kahartos yén kebon éta milik anu gaduh siki, sareng siki éta milik anu gaduh kebon. Hartina, anu hiji nyaksian anu séjén, sareng anu séjén nyaksian anu hiji. Kitu ogé, karya-karya ciptaan dina jagat raya sapertos siki; alam sareng unsur-unsur sapertos kebon. Numutkeun kasaksian anu dipasihkeun ku basa kaayaan dua pihak éta, karya ciptaan sareng alam unsur-unsur, nyaéta siki sareng kebon, anu ngalingkup sareng anu dilingkup, (sadayana) aya dina panangan pangaturan Gusti Shâni' Nu Wâhid. Hartina, saperti pangaturan anu sajati ka mahluk anu panghandapna sareng pangriksa rububiyah anu diarahkeun ka wujud anu lemah téh husus pikeun Zat anu kagungan pangaturan alam sareng unsur-unsur dina panangan-Na, ngajalankeun sareng ngatur unsur naon ogé téh husus pikeun Zat anu sami, anu nyepeng sareng ngariksa sakumna sasatoan sareng tatangkalan dina panangan rububiyah-Na. Ieu anu ku urang disebut segel tauhid. Upami anjeun niat ngawasa hiji perkara, cing maju, uji diri, tingali naon anu dicarioskeun! Individu anu pangalitna nyarios, "Ngan anu nyiptakeun jinis abdi anu tiasa nyiptakeun abdi." Sabab di antara individu aya sipat sarupa. Jinis anu pangalitna anu sumebar di sakumna bumi nyarios, "Anu tiasa nyiptakeun abdi ngan anu nyiptakeun bumi." Tingali bumi, naon anu dicarioskeunana? Lantaran aya tukeur antara bumi sareng langit, bumi nyarios, "Anu tiasa nyiptakeun abdi ngan Zat anu nyiptakeun sakumna jagat raya." Sabab di antara aranjeunna aya silih rojong.
LEM'A KASAPULUH
Sadérék! Tina katerangan tadi kahartos sababaraha conto segel tauhid anu dicapkeun ku kahirupan, ngahirupkeun sareng mahluk hirup kana unggal bagian sareng perkara anu husus, unggal beungkeutan lengkep sareng perkara anu umum, sareng sakumna jagat raya. Ayeuna dangukeun! Urang bakal nyebatkeun hiji cap kaésaan anu dipasang dina jinis-jinis sareng perkara-perkara anu umum. Kieu: Hésé sareng gampilna nyiptakeun hiji buah sareng tangkal anu buahan téh sami. Sabab duanana nyanghareup ka hiji puseur, tumali ka hiji hukum, sareng pangriksa sareng kaayaanana sami. Sakumaha dipikanyaho, ku hiji puseur, hiji hukum sareng hiji pangriksa, beban, kasusah sareng biaya ngirangan. Timbul hiji gampil anu sakitu gedéna: nalika hiji tangkal anu seueur buahna dipasrahkeun ka hiji panangan, sareng ngadamel hiji buah dipasrahkeun ka seueur panangan, gampilna ngadamel dua pihak éta janten sami. Dina nyiptakeunana, henteu aya bédana antara duanana. Pakakas, alat sareng sajabana anu diperyogikeun pikeun ngariksa hiji buah anu didamel ku seueur jalma, téh sabanding sareng bahan anu diperyogikeun pikeun ngariksa sareng ngadamel hiji tangkal anu buahan ku hiji jalma. Ngan tiasa aya béda dina carana. Contona: Sakitu seueur pakakas, alat sareng mesin anu diperyogikeun pikeun nyayagikeun papakéan hiji pasukan prajurit, sakitu ogé diperyogikeun pikeun papakéan hiji prajurit. Kitu ogé, dina percetakan, biaya nyitak sarébu salinan hiji buku sareng hiji salinan téh sami. Sakapeung, nyitak ngan hiji salinan malah dipénta biaya langkung ageung. Dibandingkeun sareng ieu, upami hiji percetakan ditinggalkeun teras nyuhunkeun ka seueur percetakan, kedah mayar sababaraha kalieun biaya. Leres, upami anu seueur henteu disanggakeun ka anu hiji, kedah nyanggakeun anu hiji ka anu seueur. Hartina, gampilna anu luar biasa dina nyiptakeun hiji jinis anu sumebar téh tumali sareng rusiah kaésaan sareng tauhid.
LEM'A KASABELAS
Sadérék! Cocogna antara individu dina hiji jinis, sareng sarupana anggota utama antara rupa-rupa jinis dina hiji golongan, nuduhkeun hiji cap sareng hiji kalam. Tina ieu kahartos yén sakumna anu cocog sareng sarupa, nyaéta anu seueur anu silih sarupa, téh karya seni hiji Zat Nu Wâhid. Kitu ogé, gampilna anu mutlak anu katingal dina ngawangun sareng nyiptakeun, merlukeun sacara pasti yén sakumna anu aya téh karya Gusti Shâni' Nu Wâhid. Upami henteu, kasusah bakal naék dugi ka darajat mustahil sareng teu mungkin, sahingga aya halangan anu nyegah golongan sareng jinis-jinis éta kaluar tina teu aya kana wujud. Ku kituna, sakumaha Alloh henteu kagungan sekutu dina Zat-Na, sabab tartib bakal ruksak sareng alam bakal kacau, Mantenna ogé henteu kagungan sekutu dina lampah-Na. Sabab, lantaran hésé sareng kasusah, éta bakal nyababkeun alam henteu kaluar tina teu aya.