Risale-i Nur — Basa Sunda

Mektup Kadua Puluh Dua

Risalah Duduluran · Basa Sunda

Tina Kumpulan Risale-i Nur

Risalah Duduluran

Pangarang

Bedîüzzaman Said Nursî

Mektup Kadua Puluh Dua

ﺑِﺎﺳْﻤِﻪِ ﻭَﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻲْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪

(Mektup ieu ngawengku dua bahasan. Bahasan Kahiji ngajak jalma anu iman kana duduluran sareng kanyaah.)

Bahasan kahiji

ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﺍِﻧَّﻤَﺎ ﺍﻟْﻤُﺆْﻣِﻨُﻮﻥَ ﺍِﺧْﻮَﺓٌ ﻓَﺎَﺻْﻠِﺤُﻮﺍ ﺑَﻴْﻦَ ﺍَﺧَﻮَﻳْﻜُﻢْ ٭ ﺍِﺩْﻓَﻊْ ﺑِﺎﻟَّﺘ۪ﻰ ﻫِﻰَ ﺍَﺣْﺴَﻦُ ﻓَﺎِﺫَﺍ ﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﺑَﻴْﻨَﻚَ ﻭَﺑَﻴْﻨَﻪُ ﻋَﺪَﺍﻭَﺓٌ ﻛَﺎَﻧَّﻪُ ﻭَﻟِﻰٌّ ﺣَﻤ۪ﻴﻢٌ ٭ ﻭَﺍﻟْﻜَﺎﻇِﻤ۪ﻴﻦَ ﺍﻟْﻐَﻴْﻆَ ﻭَﺍﻟْﻌَﺎﻓ۪ﻴﻦَ ﻋَﻦِ ﺍﻟﻨَّﺎﺱِ ﻭَﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻳُﺤِﺐُّ ﺍﻟْﻤُﺤْﺴِﻨ۪ﻴﻦَ Sikep mihak, bengal, sareng dengki anu nyababkeun sipat munafik sareng papaséaan, dendam sareng mumusuhan di antara jalma anu iman, numutkeun hakékat, hikmah, Islam anu mangrupa kamanusaan pangagungna, hirup pribadi, hirup masarakat, sareng hirup batin, téh awon sareng ditolak, ngarugikeun sareng zalim, sareng janten racun pikeun hirup umat manusa. Tina rupa-rupa sisi hakékat ieu anu seueur pisan, urang bakal ngajelaskeun genep sisina: SISI KAHIJI: Numutkeun hakékat, éta téh zalim. Hé jalma anu teu adil, anu miara dendam sareng mumusuhan ka jalma anu iman! Upami anjeun aya dina hiji kapal atanapi hiji bumi, sareng salian ti anjeun aya salapan jalma anu teu salah sareng hiji penjahat, anjeun uninga sakumaha zalim jalma anu usaha ngalelepkeun kapal atanapi ngaduruk bumi éta. Sareng anjeun bakal ngagorowok ngeunaan kazalimanana dugi ka kadangu ku langit. Malahan upami aya ngan hiji jalma anu teu salah sareng salapan penjahat, kapal éta tetep moal dilelepkeun ku hukum kaadilan mana waé. Kitu pisan ogé, dina diri saurang jalma anu iman — anu mangrupa hiji bumi kagungan Rabb sareng hiji kapal kagungan Alloh — aya sanés salapan, malah dua puluh sipat anu teu salah, sapertos iman, Islam, sareng patalian tatangga. Ku kituna, ku lantaran hiji sipat anu jahat, anu ngarugikeun anjeun sareng henteu dipikaresep ku anjeun, anjeun miara dendam sareng mumusuhan ka anjeunna, tuluy usaha atanapi miharep yén bumi batin dina dirina éta dilelepkeun sareng diduruk sacara batin, diruksak sareng ditilelepkeun; éta téh kazaliman anu hina sareng telenges sapertos tadi. SISI KADUA: Numutkeun hikmah ogé, éta téh zalim. Sabab parantos dipikaterang yén mumusuhan sareng kanyaah téh silih sabalikna sapertos cahya sareng poék. Duanana henteu tiasa ngahiji dina harti anu sajatina. Upami kanyaah aya sacara sajati dina hiji manah, saluyu sareng leuwih beuratna sabab-sababna, mangka mumusuhan janten majasi; robah jadi rasa karunya. Leres, jalma anu iman nyaah ka sadérékna sareng kedah nyaah. Nanging anjeunna ngan ngarasa karunya ku lantaran kagorénganana. Anjeunna usaha ngabenerkeunana kalayan lemes sareng hipu, sanés ku maksa ngawasa. Ku sabab éta, nurutkeun nas hadis: "Jalma anu iman moal ambek ka jalma anu iman sanés sareng megatkeun obrolan langkung ti tilu dinten." Upami sabab-sabab mumusuhan leuwih unggul sareng mumusuhan aya sacara sajati dina hiji manah, mangka kanyaah janten majasi, asup kana wangun pura-pura sareng muji pikeun nyenangkeun. Hé jalma anu teu adil! Ayeuna tingali sakumaha zalim dendam sareng mumusuhan ka sadérék anjeun anu iman. Sabab upami anjeun nyarios yén batu-batu biasa anu alit langkung penting tibatan Ka'bah sareng langkung ageung tibatan Gunung Uhud, anjeun ngalakukeun kabodoan anu awon. Kitu pisan ogé, rupa-rupa sipat Islam, sapertos iman anu mulya sakumaha Ka'bah sareng Islam anu agung sakumaha Gunung Uhud, nungtut kanyaah sareng sauyunan. Nanging anjeun ngutamakeun sawatara kakirangan anu nyababkeun mumusuhan ka jalma anu iman, anu ukur siga batu biasa, langkung ti iman sareng Islam; upami anjeun gaduh akal, anjeun bakal ngartos yén ieu kacida teu adilna, bodo, sareng kazaliman anu ageung pisan! Leres, ngahijina iman tangtos nungtut ngahijina manah. Sareng ngahijina kayakinan ogé nungtut ngahijina masarakat. Leres, anjeun moal tiasa mungkir yén ku ayana anjeun sareng saurang jalma dina hiji batalyon, anjeun ngartos aya tali silaturahmi ka anjeunna; sareng ku ayana anjeun duaan di handapeun paréntah hiji komandan, anjeun nganggap aya patalian minangka réréncangan. Sareng ku ayana di hiji nagara, anjeun ngaraos aya patalian duduluran. Padahal ku cahya sareng kasadaran anu dipasihkeun ku iman, aya patalian pikeun ngahiji, tali pikeun sauyunan, sareng patalian duduluran anu jumlahna saloba Asma Ilahi anu ditingalikeun sareng dipikawanohkeun ku iman ka anjeun. Upamana, Gusti Khâliq aranjeun duaan hiji, Gusti Mâlik aranjeun hiji, Gusti Ma'bûd aranjeun hiji, Gusti Râziq aranjeun hiji: hiji-hiji dugi ka sarébu, sadayana hiji. Nabi aranjeun ogé hiji, agama aranjeun hiji, kiblat aranjeun hiji: hiji-hiji dugi ka saratus, sadayana hiji. Teras lembur aranjeun hiji, nagara pamaréntahan aranjeun hiji, lemah cai aranjeun hiji: dugi ka sapuluh, sadayana hiji. Sakitu seueur anu hiji-hiji ieu nungtut ngahiji sareng ngahijikeun, saluyu sareng sauyunan, kanyaah sareng duduluran; sareng éta mangrupa ranté batin anu tiasa ngabeungkeut jagat raya sareng bal-bal langit. Nanging anjeun ngutamakeun hal-hal anu teu penting sareng teu ajeg, siga ramat lancah, anu nyababkeun papaséaan sareng munafik, dendam sareng mumusuhan, tuluy leres-leres mumusuhan sareng miara dendam ka jalma anu iman. Upami manah anjeun tacan paéh sareng akal anjeun tacan pareum, anjeun bakal ngartos sakumaha ieu teu hormat kana tali pikeun ngahiji éta, nganggap énténg sabab-sabab kanyaah éta, sareng sakumaha zalim sareng sawenang-wenang kana patalian duduluran éta! SISI KATILU: Numutkeun rusiah وَلَا ﺗَﺰِﺭُ ﻭَﺍﺯِﺭَﺓٌ ﻭِﺯْﺭَ ﺍُﺧْﺮٰﻯ anu ngébréhkeun kaadilan anu murni, miara mumusuhan sareng dendam ku lantaran hiji sipat jahat anu aya dina jalma anu iman sarua sareng ngahukum sipat-sipatna anu sanés anu teu salah. Ieu téh kazaliman anu teu aya watesna. Utamana, ambek sareng ngambek ku lantaran hiji sipat goréng saurang jalma anu iman, tuluy ngalebarkeun mumusuhan éta ka barayana, mangrupa kazaliman anu kacida ageungna, sakumaha ditepikeun ku wangun kecap anu nekenkeun pisan dina ﺍِﻥَّ الْاِنْسَانَ ﻟَﻈَﻠُﻮﻡٌ. Padahal hakékat, syariat, sareng hikmah Islam parantos ngingetkeun ieu ka anjeun; kumaha anjeun masih nganggap diri leres sareng nyarios, "Abdi gaduh hak"? Dina paningal hakékat, kagoréngan anu nyababkeun mumusuhan sareng kajahatan téh padet sapertos kajahatan sareng taneuh; kedah henteu nular sareng henteu mantul ka jalma sanés. Upami jalma sanés nyandak palajaran ti éta tuluy ngalakukeun kajahatan, éta pasualan anu sanés. Kasaéan anu janten sabab kanyaah téh cahya, sapertos kanyaah; sipatna nyaéta nular sareng mantul. Ku sabab éta, kecap "Sobatna sobat téh sobat" parantos janten paribasa. Sareng ku sabab éta ogé, kecap "Demi hiji panon, seueur panon dipikaasih" sumebar dina lisan saréréa. Ayeuna, hé jalma anu teu adil! Padahal hakékat ningalina kitu, mumusuhan ka sadérék anu dipikaasih sareng teu salah, sareng ka dulur-dulur jalma anu anjeun henteu resep, téh sabaraha jauhna ngalawan hakékat; upami anjeun ningali hakékat, anjeun bakal ngartos. SISI KAOPAT: Numutkeun hirup pribadi ogé, éta téh zalim. Dangukeun sawatara aturan minangka dasar sisi kaopat ieu: Kahiji: Nalika anjeun nganggap jalan sareng pamikiran anjeun leres, anjeun gaduh hak pikeun nyarios, "Jalan abdi leres atanapi langkung saé." Nanging anjeun henteu gaduh hak pikeun nyarios, "Anu leres ngan jalan abdi." Numutkeun rusiah ﻭَﻋَﻴْﻦُ ﺍﻟﺮِّﺿَﺎ ﻋَﻦْ ﻛُﻞِّ ﻋَﻴْﺐٍ ﻛَﻠ۪ﻴﻠَﺔٌ ﻭَﻟٰﻜِﻦَّ ﻋَﻴْﻦَ ﺍﻟﺴُّﺨْﻂِ ﺗُﺒْﺪِﻯ ﺍﻟْﻤَﺴَﺎﻭِﻳَﺎ, paningal anjeun anu teu adil sareng pamikiran anjeun anu handap henteu tiasa janten hakim. Éta henteu tiasa ngahukum jalan jalma sanés minangka batal. Aturan Kadua: Kawajiban anjeun nyaéta unggal anu anjeun carioskeun kedah leres. Nanging anjeun henteu gaduh hak pikeun nyarioskeun unggal hal anu leres. Unggal anu anjeun ucapkeun kedah leres. Nanging nyarioskeun unggal anu leres henteu salawasna leres. Sabab jalma anu niatna henteu ihlas, sapertos anjeun, kadang masihan naséhat anu nyigeung rasa sénsitip jalma, tuluy nyababkeun réaksi anu sabalikna. Aturan Katilu: Upami anjeun hoyong mumusuhan, mumusuhan kana mumusuhan anu aya dina manah anjeun, usaha pikeun ngaleungitkeunana. Sareng mumusuhan kana nafsu ammarah sareng hawa nafsu anjeun anu pangngarugikeunana pikeun anjeun; usaha pikeun ngabenerkeunana. Ulah mumusuhan ka jalma anu iman demi nafsu anu ngarugikeun éta. Upami anjeun hoyong mumusuhan, seueur jalma kafir sareng zindik; mumusuhan ka aranjeunna. Leres, sakumaha sipat kanyaah pantes dipikaasih, kitu ogé sipat mumusuhan, saméméh sagala hal, éta sorangan anu pantes dipikamusuh. Upami anjeun hoyong ngéléhkeun lawan, bales kagorénganana ku kasaéan. Sabab upami anjeun ngabales ku kagoréngan, mumusuhan bakal nambahan. Sanajan dina lahirna anjeunna éléh, dina manahna anjeunna miara dendam sareng neruskeun mumusuhan. Upami anjeun ngabales ku kasaéan, anjeunna bakal kaduhung sareng janten sobat anjeun. Numutkeun katangtuan ﺍِﺫَٓﺍ ﺍَﻧْﺖَ ﺍَﻛْﺮَﻣْﺖَ ﺍﻟْﻜَﺮ۪ﻳﻢَ ﻣَﻠَﻜْﺘَﻪُ ﻭَ ﺍِﻥْ ﺍَﻧْﺖَ ﺍَﻛْﺮَﻣْﺖَ ﺍﻟﻠَّﺌ۪ﻴﻢَ ﺗَﻤَﺮَّﺩًﺍ, sipat jalma anu iman nyaéta mulya sareng béréhan. Ku kasaéan anjeun, anjeunna bakal tunduk ka anjeun. Sanajan dina lahirna anjeunna hina sareng korét, tina sisi iman anjeunna mulya sareng béréhan. Leres, sering pisan jalma goréng janten saé nalika dicariosan, "Anjeun saé, anjeun saé," sareng jalma saé janten goréng nalika dicariosan, "Anjeun goréng, anjeun goréng." Ku kituna, dangukeun aturan suci Al-Qur'an sapertos ﻭَﺍِﺫَﺍ ﻣَﺮُّﻭﺍ ﺑِﺎﻟﻠَّﻐْﻮِ ﻣَﺮُّﻭﺍ ﻛِﺮَﺍﻣًﺎ ٭ ﻭَﺍِﻥْ ﺗَﻌْﻔُﻮﺍ ﻭَﺗَﺼْﻔَﺤُﻮﺍ ﻭَﺗَﻐْﻔِﺮُﻭﺍ ﻓَﺎِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻏَﻔُﻮﺭٌ ﺭَﺣ۪ﻴﻢٌ; bagja sareng salamet aya di dinya. Aturan Kaopat: Jalma anu miara dendam sareng mumusuhan téh zalim sareng ngalanggar boh ka dirina, boh ka sadérékna anu iman, boh ka rohmat Ilahi. Sabab ku dendam sareng mumusuhan, anjeunna ngantep dirina aya dina siksa anu nyeri. Anjeunna maksa dirina ngalaman siksa ku ni'mat anu sumping ka lawanna sareng kanyeri anu sumping tina kasieunana; anjeunna zalim ka dirina. Upami mumusuhan asalna tina dengki, éta sagemblengna siksa. Sabab dengki mimitina ngaremukkeun, ngancurkeun, sareng ngaduruk jalma anu dengki. Karugianana pikeun jalma anu didengkian mah alit atanapi henteu aya. Ubar dengki: Jalma anu dengki kedah ngémutan ahir tina hal-hal anu didengkianana. Supados anjeunna ngartos yén kaéndahan, kakuatan, tingkatan, sareng kabeungharan dunya anu aya dina sainganna téh fana sareng samentawis. Mangpaatna sakedik, kasusahna seueur. Upami éta kaunggulan aherat, saéstuna henteu aya tempat pikeun dengki kana éta. Upami anjeunna tetep dengki kana éta, boh anjeunna sorangan anu riya, hoyong ngancurkeun harta aheratna di dunya, atanapi anjeunna nganggap jalma anu didengkian téh riya, tuluy ngalakukeun teu adil sareng zalim. Sareng ku bungah nalika musibah sumping ka éta jalma sareng sedih nalika ni'mat sumping, anjeunna ngambek ka papasten sareng rohmat Ilahi ku kasaéan anu parantos dipasihkeun ka éta jalma. Saolah-olah anjeunna nyempad papasten sareng ngabantah rohmat. Anu nyempad papasten ngagebugkeun sirahna kana landesan beusi, dugi ka peupeus. Anu ngabantah rohmat bakal teu kabagéan rohmat. Naha aya rasa adil anu nampi, atanapi nurani anu tacan ruksak anu tiasa nampung, ngabales hal anu henteu pantes dimusuhan salami sapoé ku dendam sareng mumusuhan salami sataun? Padahal anjeun henteu tiasa ngalimpahkeun sagemblengna kagoréngan anu sumping ti sadérék anjeun anu iman ka anjeunna sareng ngahukum anjeunna. Sabab kahiji, papasten gaduh bagian dina éta. Bagian éta kedah dipisahkeun sareng bagian papasten sareng qadha éta kedah ditampi kalayan rido. Kadua, bagian nafsu sareng sétan ogé kedah dipisahkeun; kedah sanés mumusuhan ka éta jalma, nanging karunya lantaran anjeunna éléh ku nafsuna, sareng ngantosan anjeunna kaduhung. Katilu, tingali kakirangan diri anjeun anu henteu anjeun tingali atanapi henteu hoyong anjeun tingali; pasihan hiji bagian ogé ka éta. Teras kana bagian alit anu sésa, upami anjeun ngabales ku ngahampura, ngantepkeun kalepatanana, sareng kaluhuran budi — cara anu pangsalamet sareng panggancangna pikeun ngéléhkeun lawan anjeun — anjeun bakal leupas tina kazaliman sareng karugian. Upami henteu, anjeun siga saurang Yahudi padagang permata anu mabok sareng gélo, anu ngagaleuh botol sareng potongan és ku harga inten. Ngabales urusan dunya anu fana, bakal ical, samentawis, sareng teu penting, anu henteu hargana lima duit, ku sarakah anu pohara, dendam anu terus aya, sareng mumusuhan anu teu pegat, saolah-olah anjeun bakal langgeng cicing di dunya sareng langgeng babarengan, téh kazaliman anu ditepikeun ku wangun kecap anu nekenkeun pisan, atanapi mabok, sareng sajenis gélo. Ayeuna, upami anjeun nyaah ka diri anjeun, ulah masihan jalan ka mumusuhan sareng pikiran pikeun males dendam, anu sakitu ngarugikeunana pikeun hirup pribadi, supados asup kana manah anjeun. Upami parantos asup, ulah nurut kana kecapna. Tingali, dangukeun Hâfız-ı Şirazî anu ningali hakékat: ﺩُﻧْﻴَﺎ ﻧَﻪ ﻣَﺘَﺎﻋ۪ﻴﺴْﺘ۪ﻰ ﻛِﻪ ﺍَﺭْﺯَﺩْ ﺑَﻨِﺰَﺍﻋ۪ﻰ Hartina: "Dunya sanés barang anu pantes dijadikeun alesan pikeun papaséaan." Sabab fana sareng samentawis, dunya henteu aya ajénna. Upami dunya anu ageung waé kitu, anjeun bakal ngartos sabaraha teu pentingna urusan-urusan dunya anu alit! Anjeunna ogé nyarios: ﺍٰﺳَﺎﻳِﺶِ ﺩُﻭ ﮔ۪ﻴﺘ۪ﻰ ﺗَﻔْﺴ۪ﻴﺮِ ﺍ۪ﻳﻦْ ﺩُﻭ ﺣَﺮْﻓَﺴْﺖْ ﺑَﺎﺩُﻭﺳِﺘَﺎﻥْ ﻣُﺮُﻭَّﺕْ ﺑَﺎﺩُﺷْﻤَﻨَﺎﻥْ ﻣُﺪَﺍﺭَﺍ Hartina: "Tengtrem sareng salamet dina dua alam dijelaskeun sareng dihontal ku dua kecap: hirup babarengan kalayan budi mulya ka sobat-sobat, sareng lampah anu akur ka musuh-musuh." Upami anjeun nyarios: "Milih henteu aya dina panangan abdi; dina fitrah abdi aya mumusuhan. Sareng aranjeunna parantos nyigeung rasa sénsitip abdi; abdi henteu tiasa ngeureunkeunana." WALERAN: Upami sipat goréng sareng kabiasaan anu awon éta henteu ditingalikeun dina lampah, sareng henteu dilaksanakeun dina hal sapertos ghibah atanapi nurut kana tungtutanana, sarta anjeunna ngartos kalepatanana, éta henteu ngarugikeun. Lantaran milih henteu aya dina panangan anjeun, anjeun henteu tiasa ngeureunkeunana. Ngartos kalepatan anjeun sareng ngartos yén anjeun henteu leres dina sipat éta, anu mangrupa kaduhung batin, tobat anu disumputkeun, sareng istigfar anu teu diucapkeun sacara écés, bakal nyalametkeun anjeun tina kajahatanana. Mémang urang nyerat bahasan dina Mektup ieu supados ngajamin istigfar batin éta; supados anjeunna henteu nganggap anu salah minangka anu leres, sareng henteu ngalaan lawanna anu leres ku cara anu teu adil. Hiji kajadian anu kedah diperhatikeun: Dina hiji mangsa, abdi ningali ieu minangka hasil tina sikep mihak anu pinuh ku maksud goréng: saurang ahli élmu anu taat kana agama ngahinakeun saurang alim anu soléh, anu pamikiran pulitikna sabalikna ti anjeunna, dugi ka darajat nganggapna kafir. Sareng anjeunna muji kalayan hormat saurang munafik anu sarua pamikiranana sareng anjeunna. Ku hasil-hasil goréng pulitik ieu, abdi ngarasa sieun, nyarios “A‘ûdzu billâhi mina-sy-syaythâni wa-s-siyâsah”, sareng ti mangsa éta abdi mundur tina hirup pulitik. SISI KALIMA: Ngajelaskeun yén bengal sareng sikep mihak kacida ngarugikeunana pikeun hirup masarakat. Upami aya anu nyarios: Dina hadis dicarioskeun اِخْتِلَافُ ﺍُﻣَّﺘ۪ﻰ ﺭَﺣْﻤَﺔٌ. Béda pamadegan nungtut sikep mihak. Sareng panyakit sikep mihak nyalametkeun rahayat biasa anu ditindes tina kajahatan golongan luhur anu zalim. Sabab upami golongan luhur hiji kota alit sareng hiji lembur ngahiji, aranjeunna bakal ngaremukkeun rahayat biasa anu ditindes. Upami aya sikep mihak, jalma anu ditindes tiasa nyalindung ka hiji pihak sareng nyalametkeun dirina. Sareng tina papanggihan pamikiran anu silih adu sareng akal anu silih béda, hakékat némbongan kalayan lengkep. WALERAN: Kana patarosan kahiji, urang nyarios: béda pamadegan dina hadis téh béda pamadegan anu positif. Hartina unggal pihak usaha pikeun ngawangun sareng ngamajukeun jalanna sorangan. Anjeunna usaha sanés pikeun ngaruksak sareng ngabatalkeun jalan pihak sanés, nanging pikeun ngalengkepan sareng ngabenerkeunana. Ari béda pamadegan anu négatif, nyaéta usaha silih ngaruksak ku maksud goréng sareng mumusuhan, ditolak dina paningal hadis. Sabab jalma anu silih tarung henteu tiasa ngalakukeun lampah anu positif. Kana patarosan kadua, urang nyarios: upami sikep mihak dilakukeun demi anu leres, éta tiasa janten tempat panyalindungan jalma anu leres. Nanging sikep mihak sapertos ayeuna, anu pinuh ku maksud goréng sareng pikeun kapentingan nafsu, mangrupa tempat panyalindungan jalma anu salah, anu janten titik pananggeuhan pikeun aranjeunna. Sabab upami sétan sumping ka jalma anu mihak ku maksud goréng, ngabantosan pamikiranana sareng némbongkeun pangrojong, jalma éta bakal ngadoakeun rohmat pikeun éta sétan. Upami jalma sapertos malaikat sumping ka pihak sabalikna, anjeunna bakal ngalakukeun teu adil dugi ka — hâsyâ — ngadoakeun laknat pikeun éta jalma. Kana patarosan katilu, urang nyarios: adu pamikiran demi anu leres sareng pikeun hakékat ngahiji dina tujuan sareng dasar, bari béda dina cara. Éta némbongkeun unggal juru hakékat, sareng ngawula ka anu leres sareng hakékat. Nanging tina adu pamikiran anu mihak sareng pinuh ku maksud goréng, pikeun kapentingan nafsu ammarah anu parantos janten siga Fir'aun, ku cara ngagungkeun diri sareng mikaresep janten kasohor, anu kaluar téh sanés kilatan hakékat, nanging seuneu fitnah. Sabab nalika kedah ngahiji dina tujuan, pamikiran jalma sapertos kitu malah henteu gaduh titik papanggihan sanajan di sakuliah bumi. Lantaran sanés demi anu leres, éta terus ka tungtung kaleuleuwihan anu teu aya watesna. Éta nyababkeun pecahna pihak-pihak anu henteu tiasa dipulihkeun. Kaayaan dunya janten saksina. Cindekna: Upami aturan luhur ﺍَﻟْﺤُﺐُّ ﻟِﻠّٰﻪِ ٭ ﻭَﺍﻟْﺒُﻐْﺾُ ﻓِﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ٭ ﻭَﺍﻟْﺤُﻜْﻢُ ﻟِﻠّٰﻪِ henteu janten aturan lampah, sipat munafik sareng papaséaan bakal ngalegaan. Leres, upami anjeunna henteu nyarios ﺍَﻟْﺒُﻐْﺾُ ﻓِﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ٭ ﻭَﺍﻟْﺤُﻜْﻢُ ﻟِﻠّٰﻪِ, henteu merhatikeun aturan-aturan éta, anjeunna ngalakukeun kazaliman nalika hoyong ngalakukeun kaadilan. Hiji kajadian anu janten pangajaran: Dina hiji mangsa, Imam Ali radhiyallâhu 'anhu parantos ngajagragkeun saurang kafir kana taneuh. Nalika anjeunna narik pedang sareng badé maéhanana, éta kafir nyiduhan anjeunna. Anjeunna ngantep éta kafir, henteu maéhanana. Éta kafir nyarios ka anjeunna, "Naha anjeun henteu maéhan abdi?" Anjeunna nyarios, "Abdi badé maéhan anjeun demi Alloh. Nanging anjeun nyiduhan abdi, tuluy abdi ambek. Lantaran bagian nafsu abdi parantos campur, ihlas abdi ruksak. Ku sabab éta, abdi henteu maéhan anjeun." Éta kafir nyarios ka anjeunna, "Maksud abdi nyaéta ngajantenkeun anjeun ambek supados gancang maéhan abdi. Lantaran agama anjeun sakitu murni sareng ihlasna, agama éta leres," pokna. Sareng hiji kajadian anu kedah diperhatikeun: Dina hiji mangsa, nalika saurang hakim motong panangan saurang maling, anjeunna némbongkeun rasa ambek. Ku sabab éta, pamingpinna anu adil, anu merhatikeun anjeunna, ngaleupaskeun anjeunna tina tugas éta. Sabab upami anjeunna motong demi syariat sareng pikeun hukum Ilahi, dirina bakal ngarasa karunya ka éta jalma. Sareng anjeunna bakal motong ku cara anu manahna henteu ambek, nanging henteu ogé masihan welas asih. Hartina, lantaran anjeunna nyandak bagian pikeun nafsuna tina hukuman éta, anjeunna henteu ngalakukeun pagawéan kalayan adil. Hiji kaayaan masarakat anu matak hanjakal sareng hiji panyakit hirup masarakat anu pikasieuneun, anu tiasa ngajantenkeun manah Islam nangis: Malah kaum-kaum nomad anu pangbasajanna ogé ngahargaan sareng ngalaksanakeun kasaéan pikeun masarakat anu mangrupa "poho sareng ngantunkeun mumusuhan di jero nalika musuh ti luar muncul sareng nyerang." Nanging naon anu kajantenan ka jalma anu ngaku ngawula ka jamaah Islam ieu? Padahal aya musuh anu teu aya watesna, anu silih susul nyiapkeun serangan, aranjeunna henteu mopohokeun mumusuhan anu alit, tuluy nyiapkeun tempat pikeun serangan musuh. Kaayaan ieu mangrupa ragrag sareng biadab. Éta panghianatan kana hirup masarakat Islam. Hiji carita anu janten pangajaran: Di antara suku-suku nomad, suku Hasenan gaduh dua kabilah anu silih musuhan. Sanajan aranjeunna parantos silih maéhan panginten langkung ti lima puluh jalma, nalika hiji kabilah sapertos suku Sipkan atanapi Hayderan nangtang aranjeunna, dua golongan anu silih musuhan éta mopohokeun mumusuhan anu lami, ngahiji taktak sareng taktak, sareng henteu ngémutan mumusuhan di jero dugi ka tiasa ngusir suku ti luar éta. Ayeuna, hé jalma anu iman! Naha aranjeun uninga sabaraha seueur musuh, anu siga suku-suku, anu parantos nyiapkeun serangan ka suku jalma anu iman? Siga bunderan anu aya di jero bunderan sanés, aya langkung ti saratus bunderan. Padahal aranjeun kedah silih rojong, silih gandéng sareng nyiapkeun pertahanan ngalawan unggal-unggalna, naha sikep mihak anu pinuh ku maksud goréng sareng bengal anu pinuh ku mumusuhan — anu ngagampilkeun serangan aranjeunna sareng sarua sareng muka panto pikeun aranjeunna asup ka wewengkon suci Islam — pantes pikeun jalma anu iman dina sisi mana waé? Bunderan musuh éta, ti golongan anu sasasar sareng ilhad, dugi ka dunya golongan kafir, dugi ka pikasieuneun sareng musibah dunya, aya di jero hiji sareng anu sanés, nyiapkeun kaayaan anu ngarugikeun aranjeun, silih susul neuteup aranjeun ku amarah sareng sarakah; malah aya tujuh puluh rupa musuh. Pakarang, taméng, sareng bénténg anjeun anu kuat ngalawan sadaya ieu nyaéta duduluran Islam. Sing uninga sareng éling, sakumaha ngalawan nurani sareng kasaéan Islam upami ngagoncangkeun bénténg Islam ieu ku mumusuhan sareng alesan anu alit! Dina hadis-hadis anu mulya dicarioskeun yén tokoh-tokoh pikasieuneun anu ngarugikeun, anu bakal mingpin munafik sareng zindik dina ahir jaman, sapertos Sufyan sareng Dajjal, ngamangpaatkeun sarakah sareng papaséaan umat Islam sareng umat manusa, tuluy ku kakuatan anu sakedik nyieun umat manusa kacau sareng nundukkeun dunya Islam anu ageung dina pangawulaan. Hé jalma anu iman! Upami aranjeun henteu hoyong asup kana pangawulaan kalayan hina, sing éling! Ngalawan jalma-jalma zalim anu ngamangpaatkeun béda pamadegan aranjeun, asup kana bénténg suci ﺍِﻧَّﻤَﺎ ﺍﻟْﻤُﺆْﻣِﻨُﻮﻥَ ﺍِﺧْﻮَﺓٌ, sareng nyalindung di dinya. Upami henteu, aranjeun moal tiasa ngajaga hirup aranjeun atanapi ngabéla hak-hak aranjeun. Parantos dipikaterang yén nalika dua pahlawan silih tarung, saurang murangkalih tiasa neunggeul duanana. Upami dua gunung aya dina kaayaan saimbang silih nyanghareupan dina hiji timbangan, hiji batu alit tiasa ngaruksak kasaimbanganana sareng maénkeun duanana; naékkeun hiji sareng nurunkeun hiji. Ayeuna, hé jalma anu iman! Ku sarakah sareng sikep mihak anu pinuh ku mumusuhan, kakuatan aranjeun turun janten euweuh; aranjeun tiasa diremukkeun ku kakuatan anu sakedik. Upami aranjeun paduli kana hirup masarakat aranjeun, jadikeun aturan luhur ﺍَﻟْﻤُﺆْﻣِﻦُ ﻟِﻠْﻤُﺆْﻣِﻦِ ﻛَﺎﻟْﺒُﻨْﻴَﺎﻥِ ﺍﻟْﻤَﺮْﺻُﻮﺹِ ﻳَﺸُﺪُّ ﺑَﻌْﻀُﻪُ ﺑَﻌْﻀًﺎ minangka aturan hirup, sareng leupaskeun diri tina sangsara dunya sareng cilaka aherat! SISI KAGENEP: Hirup batin sareng séhatna ubudiyah digoncangkeun ku mumusuhan sareng bengal. Sabab "ihlas", anu mangrupa jalan pikeun leupas sareng salamet, bakal ical. Sabab jalma bengal anu mihak hoyong ngaleuwihan lawanna dina amal-amal kasaéanana sorangan. Anjeunna henteu pati hasil dina ngalakukeun amal kalayan ihlas demi Alloh. Sareng dina kaputusan sareng urusanana, anjeunna ngutamakeun pihakna; anjeunna henteu tiasa adil. Ayeuna, "ihlas" sareng "kaadilan", anu janten dasar lampah sareng amal kasaéan, bakal ical ku silih lawan sareng mumusuhan. Sisi Kagenep ieu panjang pisan. Nanging lantaran rohangan ieu ngan nampung pedaran pondok, urang pondokkeun.

--

Bahasan kadua

ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻫُﻮَ ﺍﻟﺮَّﺯَّﺍﻕُ ﺫُﻭ ﺍﻟْﻘُﻮَّﺓِ ﺍﻟْﻤَﺘ۪ﻴﻦُ ٭ ﻭَﻛَﺎَﻳِّﻦْ ﻣِﻦْ ﺩَٓﺍﺑَّﺔٍ لَا ﺗَﺤْﻤِﻞُ ﺭِﺯْﻗَﻬَﺎ ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻳَﺮْﺯُﻗُﻬَﺎ ﻭَﺍِﻳَّﺎﻛُﻢْ ﻭَ ﻫُﻮَ ﺍﻟﺴَّﻤ۪ﻴﻊُ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ Hé jalma anu iman! Saméméhna anjeun parantos ngartos sabaraha ngarugikeunana mumusuhan. Sing ngartos ogé yén sarakah téh, sakumaha mumusuhan, mangrupa panyakit anu kacida pikasieuneun sareng ngarugikeunana pikeun hirup Islam. Sarakah nyababkeun kagagalan, mangrupikeun panyakit sareng hina, sareng mawa henteu kabagéan sareng sangsara. Leres, bangsa Yahudi anu nyerang dunya kalayan sarakah langkung ti sakabéh bangsa, hina sareng sangsarana janten saksi anu pasti pikeun katangtuan ieu. Leres, sarakah némbongkeun pangaruh goréngna dina alam mahluk hirup, ti bunderan anu panglega dugi ka hiji individu anu pangleutikna. Sabalikna, milarian rejeki kalayan tawakal mangrupa jalan pikeun tengtrem, sareng némbongkeun pangaruh hadéna di mana waé. Tangkal anu ngahasilkeun buah sareng tatangkalan, anu mangrupa salah sahiji rupa mahluk hirup sareng peryogi rejeki, cicing di tempatna kalayan tawakal sareng qanaah, henteu némbongkeun sarakah; ku sabab éta, rejekina lumpat nyampeurkeun aranjeunna. Aranjeunna ngurus turunan langkung seueur tibatan sasatoan. Ari sasatoan, lantaran lumpat ngudag rejekina kalayan sarakah, ukur tiasa kénging rejeki ku seueur pisan kasusah sareng kakirangan. Dina bunderan sasatoan ogé, anak-anak sato anu tawakal ku basa kaayaan lemah sareng teu walakayana dipaparin rejeki anu halal, sampurna, sareng lemes tina khazanah rohmat; ari sato galak anu nyerang rejekina kalayan sarakah, kénging rejeki anu henteu halal sareng henteu pikaresepeun ku seueur pisan kasusah. Ieu némbongkeun yén sarakah nyababkeun teu kabagéan; tawakal sareng qanaah mangrupa jalan datangna rohmat. Dina bunderan manusa ogé, bangsa Yahudi anu napel kana dunya kalayan sarakah langkung ti sakabéh bangsa, sareng ngabeungkeut dirina kana hirup dunya kalayan kanyaah, kénging kabeungharan riba anu henteu halal ku seueur pisan kasusah, anu sakedik mangpaatna pikeun dirina, anu ukur dijaga minangka bendahara. Tina éta, tampiling hina sareng sangsara, dipaéhan sareng dihina anu aranjeunna nampi ti sakabéh bangsa némbongkeun yén sarakah mangrupa sumber hina sareng karugian. Sareng seueur pisan kajadian anu némbongkeun yén jalma anu sarakah salawasna ngalaman karugian, dugi ka ﺍَﻟْﺤَﺮ۪ﻳﺺُ ﺧَٓﺎﺋِﺐٌ ﺧَﺎﺳِﺮٌ parantos janten paribasa sareng ditampi ku saréréa minangka hiji hakékat umum. Lantaran kitu, upami anjeun nyaah pisan ka harta, milarian harta kalayan qanaah, sanés kalayan sarakah, supados seueur anu sumping. Jalma anu qanaah sareng jalma anu sarakah sapertos dua jalma anu asup ka rohangan panarimaan sémah hiji tokoh anu ageung. Hiji jalma nyarios dina manahna: "Cekap upami anjeunna nampi abdi, supados abdi leupas tina tiis di luar. Upami aranjeunna masihan korsi anu panghandapna ogé, éta paparin." Jalma kadua nyarios kalayan sombong, saolah-olah anjeunna gaduh hak sareng sadayana wajib ngahormat ka anjeunna: "Abdi kedah dipasihan korsi anu pangluhurna." Anjeunna asup kalayan sarakah éta, museurkeun panonna kana tempat anu luhur, sareng hoyong angkat ka dinya. Nanging anu gaduh rohangan éta mulangkeun anjeunna sareng nempatkeun anjeunna di handap. Padahal anjeunna kedah ngahaturkeun nuhun, tibatan ngahaturkeun nuhun anjeunna ambek dina manahna. Anjeunna henteu ngahaturkeun nuhun; sabalikna anjeunna nyempad anu gaduh bumi. Anu gaduh bumi ogé nganggap anjeunna beban. Jalma kahiji asup kalayan handap asor, hoyong linggih dina korsi anu panghandapna. Qanaahna pikaresepeun pikeun anu gaduh rohangan éta. Anjeunna nyarios: "Mangga ka korsi anu langkung luhur." Jalma éta ogé beuki nambihan nuhunna sareng beuki bungah. Dunya téh rohangan panarimaan sémah Gusti Rahmân. Beungeut bumi téh méja hidangan rohmat. Rupa-rupa darajat rejeki sareng tingkatan ni'mat ogé siga korsi-korsi éta. Dina urusan anu pangleutikna ogé, saréréa tiasa ngaraos pangaruh goréng sarakah. Upamana, nalika dua jalma anu nyuhunkeun sedekah nyuhunkeun hiji hal, saréréa ngaraos dina manahna yén aranjeunna nganggap beban jalma anu nyuhunkeun sedekah anu maksa kalayan sarakah sareng henteu masihan ka anjeunna, nanging karunya ka jalma anu nyuhunkeun sedekah anu anteng sareng masihan ka anjeunna. Upamana deui, dina wengi anjeun henteu tiasa kulem; upami anjeun hoyong kulem bari henteu pati dipikiran, kulem tiasa sumping. Upami anjeun hoyong kulem kalayan sarakah sareng nyarios, "Duh, abdi kedah mondok, duh, abdi kedah mondok," anjeun malah ngaleungitkeun kulem anjeun sagemblengna. Upamana deui, anjeun ngantosan saurang jalma kalayan sarakah pikeun hiji hasil anu penting, sareng nyarios, "Duh, anjeunna tacan sumping, duh, anjeunna tacan sumping." Tungtungna sarakah méakkeun kasabaran anjeun, tuluy anjeun angkat; hiji menit saatosna jalma éta sumping, nanging hasil penting anu anjeun antoskeun janten ruksak. Rusiah kajadian-kajadian ieu nyaéta: sakumaha ayana hiji roti gumantung kana lahan tatanén, tempat ngirik, panggilingan, sareng oven, kitu ogé dina runtuyan hal-hal aya lalaunan anu pinuh ku hikmah. Lantaran sarakah, jalma henteu ngalampahkeunana kalayan lalaunan, tuluy henteu merhatikeun undakan-undakan batin dina runtuyan hal-hal éta; boh anjeunna luncat tuluy ragrag, atanapi ngantunkeun hiji undakan, dugi ka henteu tiasa dugi kana tujuan. Ayeuna, hé sadérék-sadérék anu lieur ku susah pangupa jiwa sareng mabok ku sarakah dunya! Padahal sarakah sakitu ngarugikeun sareng mawa musibahna, kumaha dina jalan sarakah aranjeun ngalakukeun unggal kahinaan, nampi unggal harta bari henteu ngabédakeun haram sareng halal, sareng ngorbankeun seueur hal anu diperyogikeun pikeun hirup aherat? Malahan aranjeun ngantunkeun zakat, anu mangrupa hiji rukun penting di antara rukun-rukun Islam, dina jalan sarakah? Padahal zakat téh sabab berkah sareng panolak musibah pikeun unggal jalma. Jalma anu henteu masihan zakat pasti bakal kaleungitan harta sajumlah zakat; boh anjeunna bakal masihan ka tempat anu teu perlu, atanapi hiji musibah bakal sumping nyandakna. Dina hiji impian dina alam hayal anu ngandung hakékat, dina taun kalima Perang Dunya Kahiji, dina hiji impian anu anéh, abdi ditaros: "Naon sabab lapar, karugian harta, sareng kasusah awak anu sumping ka umat Islam ieu?" Dina impian, abdi parantos nyarios: "Alloh Nu Maha Leres mundut ti urang sapersapuluh tina sawatara harta {(Catetan handap-1): Hartina, sapersapuluh tina harta sapertos gandum anu dipaparin deui unggal taun.} atanapi hiji bagian tina opat puluh tina sawatara harta {(Catetan handap-2): Hartina, tina opat puluh anu parantos dipaparin saméméhna; biasana sareng sahenteuna unggal taun, tina opat puluh éta Mantenna maparin deui sapuluh, tina kauntungan dagang sareng turunan sasatoan.}, nyaéta hiji bagian tina harta anu parantos dipaparin ku Mantenna; supados urang kénging doa para fakir sareng nyegah dendam sareng dengki aranjeunna. Urang sarakah demi rasa sarakah urang, tuluy henteu masihan. Alloh Nu Maha Leres nyandak zakat anu numpuk éta: tilu puluh tina opat puluh, sareng dalapan tina sapuluh. Sareng unggal taun Mantenna ngan mundut lapar salami hiji bulan ti urang, anu ngandung tujuh puluh hikmah. Urang karunya ka nafsu sorangan, henteu daék ngalaman lapar anu samentawis sareng nikmat éta. Minangka hukuman, Alloh Nu Maha Leres maksa urang ngalaksanakeun sajenis saum salami lima taun, anu mawa musibah tina tujuh puluh sisi. Sareng dina dua puluh opat jam, Mantenna mundut ti urang ngan hiji jam pikeun sajenis pangajaran Rabb anu pikaresepeun, luhur, pinuh cahya, sareng mangpaat. Urang kedul, henteu ngalaksanakeun solat sareng panyuhun éta. Urang ngagabungkeun hiji jam éta kana jam-jam sanés sareng nyia-nyiakeunana. Minangka kafaratna, Alloh Nu Maha Leres maksa urang ngalaksanakeun sajenis solat ku latihan, pangajaran, sareng lumpat salami lima taun." Kitu anu parantos dicarioskeun ku abdi. Teras abdi hudang, ngémutan, sareng ngartos yén dina impian di alam hayal éta aya hiji hakékat anu penting pisan. Sakumaha parantos dibuktikeun sareng dijelaskeun dina bahasan ngabandingkeun peradaban sareng katangtuan Al-Qur'an dina Kalimah Kadua Puluh Lima, asal tina sadaya ahlak anu goréng sareng sadaya huru-hara dina hirup masarakat umat manusa nyaéta dua kecap: Hiji: "Upami abdi parantos wareg, naon urusan abdi upami jalma sanés maot ku lapar?" Kadua: "Anjeun damel, abdi neda." Anu neruskeun dua kecap ieu nyaéta lumangsungna riba sareng ngantunkeun zakat. Hiji-hijina ubar anu tiasa ngubaran dua panyakit masarakat anu pikasieuneun ieu nyaéta wajibna zakat sareng haramna riba, bari zakat dilaksanakeun minangka hiji aturan umum. Sareng zakat sanés ngan hiji rukun anu pangpentingna pikeun bagjana hirup individu sareng jamaah-jamaah husus, nanging pikeun sadaya umat manusa, malah mangrupa tihang anu pangpentingna pikeun lumangsungna hirup manusa. Sabab dina manusa aya dua lapis: golongan luhur sareng rahayat biasa. Zakat anu ngajamin welas asih sareng paparin ti golongan luhur ka rahayat biasa, sareng hormat sareng taat ti rahayat biasa ka golongan luhur. Upami henteu, kazaliman sareng kawasa anu maksa turun ti luhur kana sirah rahayat biasa, sareng ti rahayat biasa muncul dendam sareng lampah baruntak ka jalma beunghar. Dua lapis manusa éta terus silih lawan sacara maknawi sareng kacau ku béda pamadegan. Beuki lila, aranjeunna mimiti silih tarung dina wangun tarung antara tanaga sareng modal, sapertos anu kajantenan di Rusia. Hé jalma anu béréhan sareng gaduh nurani, sareng hé jalma anu béréhan sareng masihan kasaéan! Upami paparin henteu dilakukeun minangka zakat, aya tilu karugianana. Kadang ogé henteu aya mangpaatna. Sabab lantaran anjeun henteu masihan pikeun Alloh, sacara batin anjeun nungtut budi, ngantunkeun jalma fakir anu teu walakaya dina pangawulaan budi. Sareng anjeun henteu kénging doana anu ditampi. Sareng sanajan saéstuna anjeun ukur patugas ngabagi harta Alloh Nu Maha Leres ka abdi-abdi-Na, anjeun nganggap diri anu gaduh harta, tuluy henteu sukur kana ni'mat. Upami anjeun masihan minangka zakat, lantaran anjeun masihan pikeun Alloh Nu Maha Leres, anjeun kénging pahala sareng némbongkeun sukur kana ni'mat. Jalma anu peryogi éta ogé henteu kedah ngarayu anjeun, ku kituna martabat dirina henteu ruksak sareng doana pikeun anjeun ditampi. Leres, sabaraha béda antara masihan amal sunah sareng paparin sajumlah zakat, malah langkung seueur, atanapi dina rupa-rupa cara sanés, tuluy kénging karugian sapertos riya sareng kasohor, nungtut budi sareng ngahinakeun, sareng ngalakukeun kasaéan-kasaéan éta minangka zakat, tuluy ngalaksanakeun fardu, kénging pahala, ihlas, sareng doa anu ditampi! ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﻋَﻠٰﻰ ﺳَﻴِّﺪِﻧَﺎ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ ۨﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﻗَﺎﻝَ ﺍَﻟْﻤُﺆْﻣِﻦُ ﻟِﻠْﻤُﺆْﻣِﻦِ ﻛَﺎﻟْﺒُﻨْﻴَﺎﻥِ ﺍﻟْﻤَﺮْﺻُﻮﺹِ ﻳَﺸُﺪُّ ﺑَﻌْﻀُﻪُ ﺑَﻌْﻀًﺎ ﻭَ ﻗَﺎﻝَ ﺍَﻟْﻘَﻨَﺎﻋَﺔُ ﻛَﻨْﺰٌ لَا ﻳَﻔْﻨٰﻰ ﻭَﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪِ ﻭَﺻَﺤْﺒِﻪِ ﺍَﺟْﻤَﻌ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﻭَﺍﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﺭَﺏِّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ

--