Mukadimah
Ku sababaraha isyarat, urang ngisyaratkeun sababaraha pasualan anu diterangkeun di tempat-tempat anu sanés, nyaéta dina Kalimah Kadua Puluh Dua, Kasalapan Belas sareng Kadua Puluh Genep. ISYARAT KAHIJI: Jalma bodo dina carita sareng réncangna anu tiasa dipercaya éta gaduh tilu hakékat. Kahiji: Nafsu ammarah sim kuring sareng manah sim kuring. Kadua: Murid-murid filsafat sareng murid-murid Al-Qur'an Al-Hakîm. Katilu: Umat Islam sareng bangsa kufur. Sasar anu pangpikasieuneunana murid-murid filsafat, bangsa kufur sareng nafsu ammarah téh henteu mikawanoh Gusti. Sakumaha dina carita jalmi anu tiasa dipercaya parantos nyarios: "Hiji aksara moal tanpa panulis, hiji hukum moal tanpa pangawasa." Urang ogé nyarios: Sakumaha hiji kitab, hususna hiji kitab anu dina unggal kecapna diserat hiji kitab ku pulpén alit, dina unggal aksarana diserat hiji kasidah anu tartib ku pulpén ipis, tanpa panulis téh kacida mustahilna. Kitu ogé ieu jagat tanpa Nu Ngagurat Corak téh mustahil pisan, kacida mustahilna. Margi jagat ieu mangrupa hiji kitab, anu unggal lambaranana nyakup seueur kitab. Malah dina unggal kecapna aya hiji kitab. Dina unggal aksarana aya hiji kasidah. Raray bumi mangrupa hiji lambaran, sakumaha seueur kitab di jerona. Hiji tangkal mangrupa hiji kecap, sakumaha seueur lambaranana. Hiji buah mangrupa hiji aksara; hiji siki mangrupa hiji titik. Dina titik éta aya rarancang sareng daptar eusi hiji tangkal ageung. Tah, kitab sapertos kitu tiasa mangrupa guratan pulpén kudrat ti Zat Dzul-Jalâl anu Kagungan sipat-sipat jalal sareng kaéndahan, kudrat sareng hikmah anu teu aya tungtungna. Hartina ku ningali alam langsung, iman ieu kedah aya. Kacuali anjeunna parantos mabok ku sasar... Kitu deui, sakumaha hiji bumi moal tanpa tukang. Hususna hiji bumi anu dihias ku seni-seni luar biasa, corak-corak anéh sareng hiasan-hiasan langka. Malah dina unggal batuna disimpen seni saloba hiji karaton. Teu aya akal anu tiasa nampi éta tanpa tukang, éta meryogikeun ahli seni anu kacida mahérna. Hususna, dina karaton éta, lir layar-layar bioskop, unggal jam tempat-tempat dumuk anu nyata disusun, sareng ku katartiban anu sampurna, éta dirobah lir ngagentos anggoan. Malah dina unggal tabir anu nyata, seueur tempat-tempat dumuk alit diwujudkeun. Kitu ogé ieu jagat meryogikeun Gusti Nu Ngadamel anu Hikmah-Na, Élmu-Na sareng Kudrat-Na teu aya tungtungna. Margi jagat anu agung ieu mangrupa karaton anu bulan sareng panonpoé lampuna; béntang-béntang lilinna; waktos mangrupa tali, hiji pita, anu Gusti Shâni' Dzul-Jalâl unggal taun Ngagantelkeun hiji alam anu sanés kana éta sareng Némbongkeunana. Dina alam anu Digantelkeun ku Mantenna, Mantenna ngabarukeun gambaran-gambaranana anu tartib dina tilu ratus genep puluh cara. Mantenna Ngarobah kalayan katartiban sareng hikmah anu sampurna. Mantenna parantos Ngajantenkeun raray bumi hiji hidangan ni'mat, anu unggal usum semi Dihias ku Mantenna ku tilu ratus rébu rupa ciciptan. Dieusian ku Mantenna ku rupa-rupa ihsan anu teu aya wates sareng itunganana. Ku hiji cara, sanaos campur pisan sareng kacida ruwetna, éta silih pisah kalayan ciri sareng bédana anu kacida écésna. Bandingkeun jihat-jihat anu sanés kana ieu... Kumaha tiasa lali kana Gusti Nu Ngadamel karaton sapertos ieu? Kitu deui, sakumaha dina tengah siang anu tanpa méga, sanaos cahya panonpoé katingal dina sadaya gelembung dina raray sagara, dina sadaya perkara anu ngagurilap di daratan sareng dina sadaya bagian salju, sareng pantulanana katingal langsung, ingkar panonpoé téh sakumaha anéhna ngalantur gélo. Margi dina waktos éta, ku ingkar sareng henteu nampi hiji panonpoé, kedah nampi panonpoé-panonpoé alit anu sajati tur mandiri, sajumlah tétés cai, gelembung sareng bagian-bagian éta. Sakumaha dina unggal zarah alit (anu ngan cekap kanggo hiji zarah) kedah nampi hakékat hiji panonpoé ageung di jerona, kitu pisan ogé ningali jagat anu tartib ieu, anu dina susunan sapertos runtuyan salawasna robah kalayan hikmah, sareng dina tartib salawasna anyar, bari henteu ngabenerkeun Gusti Khâliq Dzul-Jalâl kalayan sipat-sipat kasampurnaan-Na, téh gélo sasar anu langkung goréng tibatan éta, hiji ngalantur édan. Margi kedah nampi kailahian mutlak dina unggal perkara, malah dina unggal zarah. Margi contona, unggal zarah hawa tiasa lebet sareng damel dina unggal kembang, unggal buah sareng unggal daun. Tah, upami zarah ieu sanés patugas, kedah nyaho tata cara nyusun, wangun sareng susunan sadaya ciciptan anu tiasa dilebetan sareng didamel ku éta, supados tiasa damel di jerona. Hartina éta kedah gaduh élmu sareng kudrat anu nyakup sadayana, supados ngalaksanakeun sapertos kitu. Contona, unggal zarah dina taneuh tiasa janten dasar sareng sumber sadaya binih sareng siki anu béda-béda. Upami sanés patugas, kedah nyakup pakakas sareng mesin-mesin maknawi sajumlah jukut sareng tangkal. Atanapi kedah masihan ka éta seni sareng kudrat anu nyaho sareng ngalaksanakeun sakumna tata cara nyusun éta sadayana, mikawanoh sareng tiasa ngaput sadaya wangun anu dipakékeun kana éta sadayana. Bandingkeun ogé mahluk-mahluk anu sanés. Supados anjeun ngartos yén dina unggal perkara aya seueur bukti kaésaan kalayan écés. Leres, nyiptakeun sadaya perkara tina hiji perkara sareng ngajantenkeun sadaya perkara hiji perkara mangrupa padamelan anu husus kanggo Gusti Khâliq sadaya perkara. Perhatikeun Dawuhan anu agung darajatna ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻲْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪. Hartina ku henteu nampi Gusti Wâhid tur Ahad, kedah nampi ilah-ilah sajumlah mahluk. ISYARAT KADUA: Dina carita parantos dicarioskeun hiji ajudan anu kacida mulyana, sareng disebatkeun: Unggal jalma anu henteu lolong, ku ningali tanda-tandana, ngartos yén jalmi éta ngalaksanakeun lampah ku paréntah raja sareng mangrupa abdi hususna. Tah, ajudan anu kacida mulyana éta téh Kangjeng Rosul Nu Mulya ﷺ. Leres, kanggo Gusti Shâni' Nu Maha Suci tina jagat anu sakieu dihiasna, Kangjeng Rosul Nu Mulya sapertos ieu kedah pisan aya, sakumaha peryogina cahya kanggo panonpoé. Margi sakumaha panonpoé moal mungkin tanpa masihan cahya. Kitu ogé kailahian moal mungkin tanpa némbongkeun Diri-Na ku ngutus para nabi. Kitu deui, naha mungkin hiji kaéndahan anu sampurna pisan henteu hoyong némbongkeun dirina ngaliwatan parantara anu némbongkeun sareng ngajelaskeun? Kitu deui, naha mungkin hiji kasampurnaan seni anu kacida éndahna henteu hoyong dipintonkeun ngaliwatan hiji juru wawaran anu narik paningal taliti kana éta? Kitu deui, naha mungkin karajaan anu nyakup sadayana tina hiji rububiyah anu umum henteu hoyong ngawawarkeun kaésaan sareng shamadiyah-Na dina lapisan-lapisan kasrah sareng bagian-bagian, ngaliwatan hiji utusan anu gaduh dua jangjang? Nyaéta, jalmi éta, sakumaha tina jihat ubudiyah anu nyakup sadayana mangrupa utusan lapisan-lapisan kasrah ka payuneun Ilahi, tina jihat caket sareng karosulan ogé mangrupa patugas ti payuneun Ilahi ka lapisan-lapisan kasrah. Kitu deui, naha mungkin Nu Kagungan kaéndahan Zat anu kacida sampurnana henteu hoyong ningali sareng némbongkeun kasaéan kaéndahan-Na sareng lemesna kaéndahan-Na dina eunteung-eunteung? Nyaéta ngaliwatan hiji rosul anu dipikaasih; anjeunna ogé kakasih, ku ubudiyahna anjeunna ngajantenkeun dirina dipikaasih ku Mantenna, janten eunteung. Anjeunna ogé rosul; anjeunna ngajantenkeun Mantenna dipikaasih ku mahluk-mahluk-Na, némbongkeun kaéndahan Asma-Asma-Na. Kitu deui, naha mungkin Nu Kagungan khazanah-khazanah anu pinuh ku mujijat-mujijat anéh sareng perkara-perkara anu luar biasa tur kacida ajénna, henteu Ngersakeun sareng henteu Hoyong ngébréhkeun kasampurnaan-kasampurnaan-Na anu buni, ku nyanggakeun kana paningal jalma-jalma sareng némbongkeun di payuneun aranjeunna, ngaliwatan hiji juru katerangan anu ahli ajén sareng hiji juru pintonan anu ahli ngajelaskeun sipat-sipat? Kitu deui, naha mungkin Mantenna Ngahias jagat ieu ku ciciptan anu ngébréhkeun kasampurnaan-kasampurnaan sadaya Asma-Na, ngajantenkeunana sarupa sareng karaton anu dihias ku seni-seni luar biasa tur lemes kanggo ditingali, nanging henteu Netepkeun guru anu janten panungtun? Kitu deui, naha mungkin Nu Kagungan jagat ieu henteu Ngajantenkeun rusiah anu ruwet anu ngisyaratkeun naon maksud sareng tujuan dina parobahan-parobahan jagat ieu, sareng ogé tatarucingan tilu patarosan anu hésé ngeunaan mahluk-mahluk, "Ti mana? Ka mana? Naon anjeun téh?", kabuka ngaliwatan hiji utusan? Kitu deui, naha mungkin Gusti Shâni' Dzul-Jalâl, anu Ngajantenkeun Diri-Na dipikawanoh ku mahluk anu sadar ngaliwatan ciciptan-ciciptan saé ieu, sareng Ngajantenkeun Diri-Na dipikaasih ngaliwatan ni'mat-ni'mat anu ajén, henteu Ngawartosan ngaliwatan hiji utusan naon anu Diridoan sareng Dipikahayang ku Mantenna ti mahluk anu sadar minangka gaganti éta? Kitu deui, naha mungkin Mantenna Nyiptakeun umat manusa dina wangun anu kasadaranna katarajang kasrah, tina jihat kamampuh disayagikeun pikeun ubudiyah anu nyakup sadayana, nanging henteu Hoyong ngarahkeun raray aranjeunna tina kasrah kana kaésaan, ngaliwatan hiji panungtun anu janten guru? Aya seueur deui tugas-tugas Nabi sapertos ieu, anu masing-masing mangrupa dalil pasti: Kailahian moal tanpa karosulan... Ayeuna, saha anu parantos némbongan di alam, anu langkung pantes sareng langkung nyakup — sipat-sipat sareng tugas-tugas anu parantos diterangkeun — tibatan Kangjeng Nabi Muhammad urang Arab, 'alaihis-salâtu was-salâm? Sareng naha waktos kantos némbongkeun jalma anu langkung pantes sareng langkung luyu kanggo darajat karosulan sareng tugas ngawawarkeun tibatan anjeunna? Henteu, moal pisan sareng pasti henteu! Malah anjeunna mangrupa pupuhu sadaya rosul, imam sadaya nabi, pamingpin sadaya jalma anu suci batinna, anu pangcaketna tina sadaya anu dicaketkeun, anu pangsampurnana tina sadaya mahluk, sultan sadaya mursyid. Leres, kalayan kasapukan jalma-jalma anu nalungtik, salian ti bukti-bukti tugas Nabi anu teu aya wates sareng itunganana, tina mujijat-mujijatna anu ngahontal sarébu, sapertos bulan ngabélah sareng cai ngalir tina ramo-ramona, mujijat agung sapertos Al-Qur'an anu agung darajatna, anu mangrupa sagara hakékat-hakékat sareng mujijat ku opat puluh jihat, cekap pikeun némbongkeun karosulan anjeunna lir panonpoé. Margi dina risalah-risalah anu sanés, sareng hususna dina Kalimah Kadua Puluh Lima, urang parantos nyarios ngeunaan ampir opat puluh jihat i'jaz Al-Qur'an, di dieu urang nyarios ringkes. ISYARAT KATILU: Ulah asup kana pikiran, sakumaha pentingna manusa anu alit ieu, nepi ka dunya anu agung ieu ditutup kanggo ngitung amal-amalna, sareng hiji lingkup anu sanés dibuka? Margi manusa anu alit ieu, tina jihat fitrahna anu nyakup sadayana, mangrupa mandor di antara mahluk-mahluk ieu, juru wawaran karajaan Ilahi sareng tempat némbongan ubudiyah anu nyakup sadayana, ku kituna anjeunna kacida pentingna. Kitu deui ulah asup kana pikiran, kumaha dina umur anu sakitu pondokna anjeunna pantes nandangan siksa langgeng? Margi kufur, ku nurunkeun jagat anu darajat sareng ajénna lir serat-serat Gusti Shamad ieu kana tingkatan anu tanpa hartos tur tanpa tujuan, mangrupa ngahina sakumna jagat; kitu deui ku ingkar sareng nampik sadaya Asma Suci Ilahi anu tajalli sareng corakna katingal dina mahluk-mahluk ieu, sareng nyebat bohong sadaya bukti anu teu aya tungtungna anu némbongkeun leresna sareng kajujuran Gusti, mangrupa kajahatan anu teu aya tungtungna. Ari kajahatan anu teu aya tungtungna meryogikeun siksa anu teu aya tungtungna... ISYARAT KAOPAT: Sakumaha dina carita, ku dua belas gambaran, urang parantos ningali henteu mungkin tina jihat mana waé hiji raja sapertos kitu gaduh nagri anu lir panginepan samentawis sapertos éta, nanging henteu gaduh nagri anu sanés anu salawasna, anu tetep, anu némbongkeun kaagunganana sareng anu mangrupa dasar karajaanana anu pangagungna... Kitu ogé henteu mungkin dina cara mana waé Gusti Khâliq Nu Langgeng tina alam fana ieu Nyiptakeun ieu, nanging henteu Nyiptakeun alam anu langgeng? Kitu deui henteu mungkin Gusti Shâni' Nu Langgeng Salawasna tina jagat anu éndah tur bakal sirna ieu Nyiptakeun ieu, nanging henteu Ngawujudkeun jagat anu sanés anu tetep tur salawasna? Kitu deui henteu mungkin Gusti Fâthir Nu Hakîm, Nu Qadîr sareng Nu Rahîm tina dunya anu lir tempat pintonan, médan cocoba sareng tegalan ieu Nyiptakeun éta, nanging henteu Nyiptakeun nagri aherat anu némbongkeun sadaya tujuanana? Hakékat ieu dilebetan ngaliwatan dua belas lawang. Dua belas lawang éta dibuka ku dua belas hakékat. Urang mimitian ti anu pangpondokna sareng pangbasajanna: HAKÉKAT KAHIJI: Lawang rububiyah sareng karajaan, anu mangrupa tajalli Asma Rabb. Naha mungkin: Sya'n rububiyah sareng karajaan kailahian, hususna Nyiptakeun jagat sapertos ieu kalayan tujuan-tujuan anu kacida luhurna sareng maksud-maksud anu luhur pikeun némbongkeun kasampurnaan-kasampurnaan-Na, nanging henteu gaduh ganjaran pikeun para mukmin anu ngawaler tujuan sareng maksud-Na ku iman sareng ubudiyah, sareng henteu Ngahukum jalma-jalma anu sasar anu ngawaler maksud-maksud éta ku nampik sareng ngahina? HAKÉKAT KADUA: Lawang sipat béréhan sareng rohmat, anu mangrupa tajalli Asma Karîm sareng Rahîm. Naha mungkin: Gusti Rabb alam ieu, anu ngaliwatan hasil-hasil anu Ditémbongkeun ku Mantenna, Kagungan sipat béréhan anu teu aya tungtungna, rohmat anu teu aya tungtungna, kamulyaan anu teu aya tungtungna sareng sumanget ngajaga anu teu aya tungtungna, henteu Maparin ganjaran anu pantes pikeun sipat béréhan sareng rohmat-Na, sareng hukuman anu pantes pikeun kamulyaan sareng sumanget ngajaga-Na? Leres, upami lumangsungna dunya ieu ditingali, katingal yén ti anu paling teu mampuh, anu panglemahna {(Catetan handap-1): Dalil pasti yén rejeki halal henteu dicandak ku kakuatan, nanging dipaparin dumasar kana butuh: Saéna kahirupan anak-anak anu henteu gaduh kakuatan sareng heureutna kahirupan sato-sato galak anu kuat; kitu deui lintuhna lauk anu henteu pinter sareng lemahna awak rubah sareng monyét anu pinter tur licik lantaran susah nafkah. Hartina rejeki babandinganana sabalikna sareng kakuatan sareng pilihan. Sakumaha anjeunna percanten kana kakuatan sareng pilihanna, sakitu anjeunna katarajang susah nafkah.} dugi ka anu pangkuatna, unggal mahluk hirup dipaparin rejeki anu pantes. Anu panglemahna, anu paling teu mampuh dipaparin rejeki anu pangsaéna. Unggal jalma anu nyeri dipaparin pangubar ti tempat anu henteu disangkana. Susuguh sareng paparin dilaksanakeun kalayan sipat béréhan anu sakitu luhurna, nepi ka écés némbongkeun hiji Panangan anu Béréhan anu teu aya tungtungna Damel di jerona. Contona, dina usum semi, Mantenna Nganggoankeun sadaya tangkal ku anggoan lir sutra sundus, sapertos bidadari sawarga, Ngahias ku permata kembang sareng buah, Ngajantenkeunana abdi, nyanggakeun ka urang rupa-rupa buah anu pangamisna tur pangéndah senina ku dahan-dahanna anu mangrupa panangan-panangan hipuna; kitu deui Mantenna Nyuguhkeun ka urang madu anu pangamisna tur nyageurkeun, ku panangan hiji sato ngapung anu gaduh racun; kitu deui Mantenna Nganggoankeun ka urang anggoan anu pangsaéna tur panglemesna ku panangan hiji sato leutik anu tanpa panangan, kitu deui Nyumputkeun pikeun urang hiji khazanah rohmat agung dina hiji siki alit; écés kahartos sakumaha éndah sipat béréhan sareng sakumaha hipu hasil rohmat ieu. Kitu deui, salian ti manusa sareng sababaraha sato galak, unggal perkara, ti panonpoé, bulan sareng bumi dugi ka mahluk anu pangleutikna, damel dina tugasna kalayan taliti anu sampurna, henteu ngalangkungan watesna sakedik ogé, sareng ayana tumut anu umum di handapeun kahebatan anu agung; némbongkeun yén aranjeunna ngalaksanakeun lampah ku Paréntah Nu Kagungan jalal sareng kamulyaan anu agung. Kitu deui ku asih anu pinuh ku welas sadaya indung, boh tutuwuhan, boh sasatoan, boh manusa, {(Catetan handap-2): Leres, hiji singa anu lapar langkung mentingkeun anakna anu lemah tibatan dirina, henteu tuang daging anu parantos dicandakna, nanging masrahkeunana ka anakna; kitu deui hayam anu borangan narajang anjing sareng singa pikeun nangtayungan anakna; kitu deui tangkal tin tuang leutak ku dirina bari masrahkeun susu murni ka bubuahan anu mangrupa anakna; éta sadayana némbongkeun kalayan écés ka jalma anu henteu lolong yén aranjeunna ngalaksanakeun lampah pikeun hiji Zat Nu Rahîm, Nu Karîm sareng Nu Syafîq tanpa tungtungna. Leres, mahluk anu henteu sadar, sapertos tutuwuhan sareng sasatoan, ngalaksanakeun padamelan kalayan sadar sareng hikmah anu kacida luhurna, pasti némbongkeun yén aya Nu 'Alîm sareng Nu Hakîm pisan anu Ngajalankeun aranjeunna. Aranjeunna damel kalayan Asma-Na.} sareng ku tuangeun anu hipu sapertos susu éta, ngaping anak-anak anu teu mampuh tur lemah, écés kahartos sakumaha legana tajalli hiji rohmat anu nuju Damel. Ku margi Gusti Nu Ngatur alam ieu Kagungan sipat béréhan sapertos kieu anu teu aya tungtungna, rohmat sapertos kieu anu teu aya tungtungna, jalal sareng kamulyaan sapertos kitu anu teu aya tungtungna. Jalal sareng kamulyaan anu teu aya tungtungna meryogikeun ngadidik jalma-jalma anu teu sopan. Sipat béréhan anu teu aya tungtungna meryogikeun paparin anu teu aya tungtungna. Rohmat anu teu aya tungtungna meryogikeun ihsan anu pantes kanggo dirina. Padahal dina dunya fana sareng umur pondok ieu, ngan hiji bagian tina jutaan bagian anu tiasa dumuk sareng némbongan, lir satétés tina sagara. Hartina bakal aya nagri kabagjaan anu pantes kanggo sipat béréhan éta sareng pantes kanggo rohmat éta.
Upami henteu, kedah ingkar ayana rohmat anu katingal ieu, lir ingkar ayana panonpoé anu ngeusian siang ku cahayana. Margi sirna tanpa mulih deui, ku ngarobah asih janten musibah, kanyaah janten nyeri anu ngaduruk manah, ni'mat janten hukuman, akal janten pakakas anu mawa cilaka, sareng nikmat janten nyeri, meryogikeun hakékat rohmat pareum. Kitu deui bakal aya nagri hukuman anu luyu sareng jalal sareng kamulyaan éta. Margi seuseueurna jalma zalim tetep dina kamulyaanana, jalma anu dizaliman tetep dina hinana, teras ngalih sareng angkat ti dieu. Hartina éta dipasrahkeun ka hiji pangadilan agung, ditunda. Hartosna sanés henteu diperhatikeun. Kadang-kadang Mantenna ogé Ngahukum di dunya. Siksa-siksa anu sumping ka kaum-kaum anu ngalawan sareng bedegong, anu parantos lumangsung dina abad-abad kapengker, némbongkeun yén manusa henteu diantep sakahayangna, anjeunna salawasna tiasa katarajang tabokan jalal sareng sumanget ngajaga. Leres, naha mungkin manusa gaduh tugas anu penting sareng kamampuh anu penting dina sadaya mahluk, sareng Rabb manusa Ngajantenkeun Diri-Na dipikawanoh ku manusa ngaliwatan ciciptan-ciciptan-Na anu sakitu tartibna, nanging minangka waleran manusa henteu mikawanoh Mantenna ku iman.. kitu deui Mantenna Ngajantenkeun Diri-Na dipikaasih ku bubuahan rohmat anu sakitu dihiasna, nanging minangka waleran manusa henteu ngajantenkeun dirina dipikaasih ku Mantenna ku ibadah.. kitu deui Mantenna Némbongkeun kanyaah sareng Rohmat-Na ka anjeunna ngaliwatan ni'mat-ni'mat-Na anu sakitu rupa-rupana, nanging minangka waleran manusa henteu ngahormat Mantenna ku sukur sareng hamd; anjeunna tetep tanpa hukuman, diantepkeun sakahayangna, sareng Zat Dzul-Jalâl Nu Kagungan kamulyaan sareng sumanget ngajaga éta henteu Nyayagikeun nagri hukuman? Kitu deui, naha mungkin Mantenna henteu Maparin nagri ganjaran sareng kabagjaan langgeng ka para mukmin anu ngawaler Gusti Nu Rahmân tur Rahîm Ngajantenkeun Diri-Na dipikawanoh ku mikawanoh Mantenna ku iman, Ngajantenkeun Diri-Na dipikaasih ku mikanyaah Mantenna sareng ngajantenkeun Mantenna dipikaasih ku ibadah, sareng Rohmat-Na ku ngahormat Mantenna kalayan sukur? HAKÉKAT KATILU: Lawang hikmah sareng kaadilan, anu mangrupa tajalli Asma Hakîm sareng 'Adîl. Naha mungkin: {(Catetan handap): Leres, kalimah "Naha mungkin" ieu diulang seueur pisan. Margi ngébréhkeun hiji rusiah anu penting. Kieu: Seuseueurna kufur sareng sasar lahir tina nganggap jauh tina akal. Nyaéta ningali éta jauh tina akal sareng mustahil, teras ingkar. Tah, dina Kalimah Hudang Deui Tina Pati parantos ditémbongkeun kalayan pasti yén perkara anu saéstuna jauh tina akal, mustahil anu sajati, jauh tina akal sareng hésé anu sajati, malah kasusah dina tingkatan henteu tiasa lumangsung, aya dina jalan kufur sareng cara sasar.. Sareng mungkin anu sajati sareng asup akal anu sajati, malah gampil dina tingkatan kedah aya, aya dina jalan iman sareng jalan agung Islam. Cindekna, ahli filsafat ngingkar lantaran nganggap jauh tina akal. Kalimah Kasapuluh, ku ungkara éta, némbongkeun dina sisi mana nganggap jauh tina akal téh. Nyabét sungut aranjeunna ku hiji tabokan.} Zat Dzul-Jalâl, anu Némbongkeun karajaan rububiyah ku hikmah sareng katartiban, kaadilan sareng timbangan anu lumangsung ti zarah-zarah dugi ka panonpoé-panonpoé, henteu Ngamulyakeun para mukmin anu nyalindung kana jangjang pangraksa rububiyah sareng ngaluyukeun lampahna kana hikmah sareng kaadilan ku iman sareng ubudiyah, sareng henteu Ngadidik jalma-jalma anu teu sopan anu ngalawan hikmah sareng kaadilan éta ku kufur sareng kalangkungan? Padahal dina dunya samentawis ieu, hiji tina sarébu perkara anu pantes kanggo hikmah sareng kaadilan éta henteu dilaksanakeun dina manusa, ditunda. Seuseueurna jalma-jalma anu sasar angkat ti dieu tanpa nampi hukuman; seuseueurna jalma-jalma anu kénging hidayah ogé angkat tanpa nampi ganjaran. Hartina éta dipasrahkeun ka hiji pangadilan agung, hiji kabagjaan pangagungna. Leres, katingal yén Zat Nu Ngatur dina alam ieu Ngadamel kalayan hikmah anu teu aya tungtungna. Naha anjeun hoyong dalil pikeun éta? Mantenna Merhatikeun kasaéan sareng mangpaat dina unggal perkara. Naha anjeun henteu ningali, dina manusa, mangpaat sareng hikmah diperhatikeun dina sadaya anggota awak, tulang sareng urat, malah dina sél-sél awak, dina unggal tempat sareng unggal bagianana; malah Mantenna Ngagantelkeun hikmah-hikmah sareng mangpaat-mangpaat dina sababaraha anggota awakna saloba bubuahan hiji tangkal; ieu némbongkeun yén padamelan dilaksanakeun ku hiji Panangan Hikmah anu teu aya tungtungna. Kitu deui ayana katartiban anu kacida sampurnana dina seni unggal perkara némbongkeun yén padamelan dilaksanakeun ku hikmah anu teu aya tungtungna. Leres, nyimpen rarancang anu taliti hiji kembang saé dina binihna anu alit, nyerat lambaran amal, riwayat hirup sareng daptar eusi pakakas hiji tangkal ageung dina hiji siki alit ku pulpén papasten anu maknawi, némbongkeun hiji Pulpén Hikmah anu teu aya tungtungna nuju Damel. Kitu deui ayana seni anu kacida saéna dina panyiptaan unggal perkara némbongkeun yén éta mangrupa corak Gusti Shâni' anu kacida Hakîmna. Leres, nyimpen daptar eusi sakumna jagat, konci-konci sadaya khazanah rohmat sareng eunteung-eunteung sadaya Asma-Na dina awak manusa anu alit ieu, némbongkeun hiji hikmah dina seni anu kacida saéna. Ayeuna, naha mungkin hikmah anu Ngawasaan lampah-lampah rububiyah sapertos kieu henteu Hoyong ngamulyakeun jalma-jalma anu nyalindung kana jangjang rububiyah éta sareng tumut ku iman, sareng henteu Ngamulyakeun aranjeunna salanggengna? Kitu deui, naha anjeun hoyong dalil yén padamelan dilaksanakeun ku kaadilan sareng timbangan? Maparin wujud ka unggal perkara ku timbangan anu taliti sareng ukuran anu husus, Nganggoankeun wangun, sareng nempatkeun dina tempatna masing-masing; némbongkeun yén padamelan dilaksanakeun ku kaadilan sareng timbangan anu teu aya tungtungna. Kitu deui maparin hak ka unggal nu kagungan hak numutkeun kamampuhna, nyaéta maparin sadaya kabutuhan wujudna sareng sadaya pakakas pikeun tetep hirup ku cara anu paling luyu; némbongkeun hiji Panangan Kaadilan anu teu aya tungtungna. Kitu deui salawasna ngawaler unggal perkara anu ditaros sareng dipénta ku basa kamampuh, ku basa kabutuhan fitrah sareng ku basa kapaksa; némbongkeun kaadilan sareng hikmah anu kacida sampurnana. Ayeuna, naha mungkin kaadilan sareng hikmah anu ngagerakkeun pitulung kana kabutuhan anu pangleutikna ti mahluk anu pangleutikna sapertos kieu, ngalalaworakeun kabutuhan anu pangagungna, sapertos tetep langgeng, ti mahluk anu pangagungna, sapertos manusa? Ngantepkeun panyuhun pitulungna anu pangagungna sareng patarosanana anu pangagungna tanpa waleran? Henteu ngajaga kaagungan rububiyah ku ngajaga hak-hak hamba-hamba-Na? Padahal manusa anu ngalangkungan kahirupan pondok dina dunya fana ieu henteu tiasa ngaraosan kaadilan anu saéstuna sapertos kitu, sareng mémang henteu ngaraosan éta. Nanging anjeunna dipasrahkeun ka hiji pangadilan agung. Margi kaadilan sajati meryogikeun: Manusa anu alit ieu kedah nampi ganjaran sareng hukuman, sanés numutkeun alitna, nanging numutkeun ageungna kajahatanana, pentingna hakékatna sareng agungna tugasna. Ku margi dunya anu fana tur sakedapan ieu jauh pisan tina némbongkeun kaadilan sareng hikmah sapertos kitu pikeun manusa anu diciptakeun pikeun langgeng. Tangtos Gusti Zat Jalîl Dzul-Jamâl anu Adil sareng Gusti Zat Jamîl Dzul-Jalâl anu Hakîm éta bakal Kagungan naraka anu salawasna sareng sawarga anu langgeng. HAKÉKAT KAOPAT: Lawang paparin sareng kaéndahan. Mangrupa tajalli Asma Jawwâd sareng Jamîl. Naha mungkin: Paparin sareng sipat béréhan anu teu aya tungtungna, kabeungharan anu moal béak, khazanah-khazanah anu moal seep, kaéndahan anu langgeng salawasna tur tanpa bandingan, kasampurnaan anu langgeng tur tanpa kakirangan, henteu hoyong jalma-jalma anu butuh tur sukur, anu janten eunteung kalayan sono, anu ningali kalayan héran, anu bakal salawasna aya dina hiji nagri kabagjaan sareng tempat susuguh? Leres, ngahias raray dunya ku ciciptan-ciciptan anu sakitu dihiasna, ngajantenkeun bulan sareng panonpoé lampu, ngajantenkeun raray bumi hiji hidangan ni'mat, ngeusianana ku rupa-rupa tuangeun anu pangsaéna, ngajantenkeun tangkal-tangkal anu buah masing-masing hiji wadah, ngabarukeunana seueur kali dina unggal usum; némbongkeun paparin sareng sipat béréhan anu teu aya watesna. Paparin sareng sipat béréhan anu teu aya tungtungna sapertos kieu, khazanah-khazanah anu moal béak sareng rohmat sapertos kitu, meryogikeun hiji nagri susuguh sareng tempat kabagjaan anu salawasna, anu di jerona aya unggal perkara anu dipikahayang. Kitu deui pasti meryogikeun jalma-jalma anu ngaraos nikmat susuguh éta tetep dina tempat kabagjaan éta, cicing salanggengna, supados henteu nandangan nyeri ku sirna sareng paturay. Margi sakumaha sirnana nyeri téh nikmat, sirnana nikmat ogé nyeri. Sipat béréhan sapertos kitu henteu hoyong ngajantenkeun nandangan nyeri. Hartina éta meryogikeun sawarga anu langgeng sareng ogé jalma-jalma anu butuh salanggengna di jerona. Margi paparin sareng sipat béréhan anu teu aya tungtungna hoyong maparin ihsan sareng ni'mat anu teu aya tungtungna. Ari maparin ihsan sareng ni'mat anu teu aya tungtungna meryogikeun rasa nuhun sareng ngaraos ni'mat anu teu aya tungtungna. Ieu meryogikeun jalma anu nampi ihsan tetep aya. Supados ku salawasna ngaraos ni'mat, anjeunna némbongkeun sukur sareng rasa nuhunna nyanghareupan paparin ni'mat anu salawasna éta. Upami henteu, ngaraos nikmat sabagian anu jadi pait ku sirna, dina mangsa anu pondok pisan, henteu tiasa diluyukeun sareng anu diperyogikeun ku paparin sareng sipat béréhan sapertos kitu. Kitu deui tingali pintonan-pintonan di sakumna sisi alam, anu mangrupa tempat pintonan seni Ilahi. Perhatikeun wawaran-wawaran Rabb dina panangan tutuwuhan sareng sasatoan di raray bumi, {(Catetan handap-1): Leres, dina gagang anu ipis pisan lir kawat di tungtung tangkal garing lir tulang, hiji kembang anu kacida pinuh ku corak tur dihias, sareng hiji buah anu kacida saé senina tur dipapaés ku permata, tangtos mangrupa serat wawaran anu ngajantenkeun mahluk anu sadar maca kasaéan seni Gusti Shâni' anu kacida mikanyaah senina, Ngadamel mujijat tur Kagungan hikmah. Tah, bandingkeun sasatoan ogé kana tutuwuhan.} dangukeun para nabi sareng para wali anu mangrupa juru wawaran kasaéan rububiyah. Kumaha kalayan sapuk aranjeunna némbongkeun sareng ngébréhkeun kasampurnaan-kasampurnaan Gusti Shâni' Dzul-Jalâl anu tanpa kakirangan, ku némbongkeun seni-seni luar biasa-Na, sareng narik paningal taliti. Hartina Gusti Shâni' alam ieu Kagungan kasampurnaan-kasampurnaan anu penting pisan, matak héran sareng buni. Mantenna Hoyong némbongkeun éta ku seni-seni luar biasa ieu. Margi kasampurnaan-kasampurnaan anu buni tur tanpa kakirangan hoyong ditémbongkeun di payuneun jalma-jalma anu ngahargaan, mikaresep sareng ningali langsung bari ngucapkeun masya Alloh. Ari kasampurnaan-kasampurnaan anu salawasna meryogikeun némbongan anu salawasna. Éta meryogikeun jalma-jalma anu ngahargaan sareng mikaresep tetep aya. Dina paningal jalma anu mikaresep anu henteu tetep langgeng, ajén kasampurnaan-kasampurnaan ragrag. {(Catetan handap-2): Leres, kaasup paribasa: Hiji mojang anu éndah saalam dunya dina hiji mangsa ngusir hiji jalmi biasa anu kantos kasengsrem ku anjeunna ti payuneunana. Pikeun ngalipur dirina sorangan, jalmi éta nyarios, "Ih, sakumaha goréngna!" Anjeunna nampik kaéndahan mojang éta. Kitu deui dina hiji mangsa, hiji biruang lebet ka handapeun tangkal anggur anu kacida amisna. Anjeunna hoyong tuang anggur. Pananganana henteu ngahontal pikeun metik. Anjeunna ogé henteu tiasa naék kana tangkal anggur. Pikeun ngalipur dirina sorangan, anjeunna nyarios ku basana, "Haseum," teras ngagerendeng sareng angkat.} Kitu deui, mahluk-mahluk anu kacida saé, pinuh ku seni, caang sareng dihias, anu dibentang dina raray jagat ieu, ngawartosan kasaéan hiji kaéndahan maknawi anu tanpa bandingan, sakumaha cahya ngawartosan panonpoé, sareng ngisyaratkeun lemesna hiji kasaéan anu buni tur tanpa bandingan, éta. {(Catetan handap-3): Sanaos mahluk-mahluk anu lir eunteung sirna sareng fana hiji sanggeus anu sanés, ayana tajalli kasaéan sareng kaéndahan anu sami dina luhur sareng raray mahluk-mahluk anu sumping saatosna némbongkeun yén kaéndahan éta sanés anu aranjeunna gaduh; nanging kaéndahan-kaéndahan éta mangrupa ayat sareng tanda hiji kasaéan anu Maha Suci sareng hiji kaéndahan anu suci.} Tina tajalli kasaéan anu Maha Suci sareng kaéndahan anu suci éta, ieu ngisyaratkeun ayana seueur harta karun anu buni dina Asma-Asma, malah dina unggal Asma. Tah, kaéndahan anu sakitu luhurna, tanpa bandingan sareng buni ieu, sakumaha hoyong ningali kasaéan dirina dina hiji eunteung sareng ningali langsung tingkatan kasaéan sareng ukuran kaéndahan dirina dina hiji eunteung anu sadar tur sono, ogé hoyong katingal pikeun deui ningali kaéndahan dirina anu dipikaasih ku paningal jalma anu sanés. Hartina hoyong ningali kaéndahan dirina ku dua cara: Hiji, ningali langsung ku dirina dina eunteung-eunteung anu masing-masing béda warnana; anu sanés, ningali ngaliwatan paningal jalma-jalma anu ningali kalayan sono sareng anu mikaresep kalayan héran. Hartina kasaéan sareng kaéndahan hoyong ningali sareng katingal. Ari ningali sareng katingal meryogikeun ayana jalma-jalma anu ningali kalayan sono sareng anu mikaresep kalayan héran. Margi kasaéan sareng kaéndahan langgeng salawasna, éta meryogikeun jalma-jalma anu sono tetep aya. Margi kaéndahan anu salawasna henteu tiasa rido ka jalma anu sono anu bakal sirna. Margi hiji jalma anu ningali anu dipastikeun bakal sirna tanpa mulih, ku ngabayangkeun sirna, kanyaahna robah janten mumusuhan, rasa héranna condong kana nganggap enteng, hormatna condong kana ngahina. Margi manusa anu ngan mentingkeun dirina sorangan, sakumaha mumusuhan kana perkara anu henteu dipikawanohna, ogé ngalawan perkara anu henteu tiasa dihontalna. Padahal nyanghareupan kaéndahan anu pantes diwaler ku kanyaah anu teu aya tungtungna, sumanget sareng mikaresep anu teu aya watesna, anjeunna ngawaler sacara buni ku mumusuhan, dendam sareng ingkar. Tah, tina ieu kahartos rusiah yén kafir téh musuh Alloh. Ku margi sipat béréhan paparin anu teu aya tungtungna, kaéndahan anu saé tur tanpa bandingan sareng kasampurnaan-kasampurnaan anu tanpa kakirangan éta meryogikeun jalma-jalma anu sukur, sono sareng mikaresep salanggengna. Padahal urang ningali dina panginepan dunya ieu; unggal jalma enggal angkat sareng ical. Anjeunna ngan ngaraosan sakedik ihsan sipat béréhan éta. Napsu tuangna hudang, nanging henteu tuang, teras angkat. Anjeunna ogé ngan ningali sakedik cahya, malah kalangkang lemah kaéndahan sareng kasampurnaan éta dina hiji mangsa, teras angkat tanpa wareg. Hartina angkat ka hiji tempat ningali anu salawasna. Cindekna, sakumaha alam ieu kalayan sadaya mahlukna nunjukkeun Gusti Shâni' Dzul-Jalâl kalayan pasti, Sipat-Sipat sareng Asma-Asma Suci Gusti Shâni' Dzul-Jalâl ogé nunjukkeun, némbongkeun sareng meryogikeun nagri aherat. HAKÉKAT KALIMA: Lawang asih sareng ubudiyah Kangjeng Nabi Muhammad ('alaihis-salatu was-salam). Mangrupa tajalli Asma Mujîb sareng Rahîm. Naha mungkin: Hiji Gusti Rabb Nu Kagungan asih sareng welas asih anu teu aya tungtungna, anu Ningali kabutuhan anu pangleutikna ti mahluk-Na anu pangleutikna, teras Nyumponan kalayan asih anu sampurna ti tempat anu henteu disangkana, sareng Ngadangu sora anu paling buni ti mahluk-Na anu paling buni, teras Nulungan, Ngawaler unggal perkara anu dipénta ku basa kaayaan sareng cariosan; ti Hamba-Na anu pangagungna, {(Catetan handap): Leres, anjeunna anu parantos mingpin karajaan sarébu tilu ratus lima puluh taun, karajaanana teras lumangsung, dina seuseueurna mangsa gaduh rayat langkung ti tilu ratus lima puluh juta, sareng unggal dinten sadaya rayatna ngabarukeun baiat sareng anjeunna, nyaksian kasampurnaan-kasampurnaanana sareng tumut kana paréntah-paréntahna kalayan tumut anu sampurna; sareng upami satengah bumi sareng saperlima umat manusa diwarnakeun ku warna anjeunna, nyaéta diwarnakeun ku warna maknawina, sareng anjeunna janten kakasih manah sareng pangaping roh aranjeunna; tangtos jalmi éta mangrupa hamba anu pangagungna ti Gusti Rabb anu Ngatur jagat ieu. Kitu deui upami seuseueurna rupa mahluk jagat muji tugas sareng kalungguhan patugas anjeunna ku ngangkut masing-masing hiji buah mujijat anjeunna, tangtos jalmi éta mangrupa mahluk anu pangdipikaasihna ti Gusti Khâliq jagat ieu. Kitu deui kabutuhan sapertos langgeng, anu dipikahayang ku sakumna umat manusa kalayan sakumna kamampuhna; kabutuhan éta ngangkat manusa tina tingkatan anu panghandapna ka tingkatan anu pangluhurna. Tangtos kabutuhan éta mangrupa kabutuhan anu pangagungna, sareng hamba anu pangagungna bakal nyuhunkeun éta, ngawakilan sadayana, ti Gusti Qâdhîl-Hâjât.} ti mahluk-Na anu pangdipikaasihna, Mantenna Ningali kabutuhanana anu pangagungna, nanging henteu Ngaréngsékeun sareng henteu Nyumponan; Ngadangu doa anu pangluhurna, nanging henteu Nampi? Leres, contona kalembutan sareng gampil anu katingal dina rejeki sareng pangaping sasatoan anu lemah sareng anak-anakna némbongkeun yén Gusti Mâlik jagat ieu Ngalaksanakeun rububiyah ku rohmat anu teu aya tungtungna. Asih anu sakitu pinuh ku welas dina rububiyah-Na, naha mungkin henteu Nampi doa anu pangsaéna ti mahluk anu pangunggulna? Sakumaha sim kuring parantos ngajelaskeun hakékat ieu dina Kalimah Kasalapan Belas, di dieu ogé urang ngébréhkeun deui kieu: Hé réncang anu, babarengan sareng nafsu sim kuring, ngadangu sim kuring! Dina carita ibarat urang parantos nyarios: Aya hiji kumpulan di pulo... Hiji ajudan anu kacida mulyana maca hiji biantara éta. Hakékat anu ditunjuk ku éta téh kieu: Mangga! Urang ngaleupaskeun diri tina mangsa ieu, angkat sacara pikiran ka abad kabagjaan sareng sacara hayal ka Jazirah Arab. Supados urang ningali sareng ngadatangan Kangjeng Rosul Nu Mulya ('alaihis-salatu was-salam) anu nuju ngalaksanakeun tugas sareng ubudiyah. Tingali! Sakumaha jalmi éta, ku karosulan sareng hidayahna, mangrupa sabab kabagjaan langgeng kahontal sareng jalan pikeun dugi kana éta. Kitu ogé ku ubudiyah sareng doana, anjeunna mangrupa sabab ayana kabagjaan éta sareng jalan nyiptakeun sawarga. Tah, tingali! Jalmi éta ngadu'a kanggo kabagjaan langgeng dina solat anu agung sareng ibadah anu pangluhurna, nepi ka saolah-olah jazirah ieu, malah sakumna bumi, solat sareng nyuhunkeun babarengan sareng solatna anu agung. Margi ubudiyahna, sakumaha nyakup ubudiyah umat anu tumut ka anjeunna, ku rusiah saluyu ogé nyakup rusiah ubudiyah sadaya nabi. Kitu deui anjeunna ngalaksanakeun solat agung éta sareng nyuhunkeun dina jamaah anu pangagungna, nepi ka saolah-olah sadaya manusa anu pinuh ku cahya tur sampurna ti putra-putri Adam, ti Kangjeng Nabi Adam dugi ka abad urang, malah dugi ka kiamat, nuturkeun anjeunna bari tumut sareng ngucapkeun amin kana doana. {(Catetan handap): Leres, ti mangsa munajat Ahmad (asm) dugi ka ayeuna, sadaya solat sareng solawat sakumna umat mangrupa amin anu salawasna sareng milu babarengan kana doana. Malah unggal solawat anu disanggakeun ka anjeunna ogé mangrupa amin kana doana, sareng unggal jalma ti umatna nyanggakeun solawat sareng salam ka anjeunna dina unggal solat, sareng para Syafi'i ngadu'a kanggo anjeunna saatos iqamah, mangrupa amin anu kacida kuatna tur umum kana doana ngeunaan kabagjaan langgeng. Tah, langgeng sareng kabagjaan langgeng anu dipikahayang ku sadaya manusa kalayan sakumna kakuatanana ngaliwatan basa kaayaan fitrah kamanusaan, dipundut ku Kangjeng Ahmad (asm) ngawakilan umat manusa éta, sareng bagian manusa anu pinuh ku cahya ngucapkeun amin di tukangeunana. Naha mungkin doa ieu henteu ditampi?} Tingali, kitu deui anjeunna ngadu'a kanggo kabutuhan umum sapertos langgeng, nepi ka sanés ngan ahli bumi, nanging ahli langit-langit, malah sadaya mahluk milu kana panyuhunna sareng ngucapkeun ku basa kaayaan, "Duh, leres, Nun Rabb urang! Pasihkeun, tampi doana. Urang ogé hoyong." Kitu deui, tingali! Anjeunna nyuhunkeun kabagjaan langgeng kalayan sakitu nalangsana, sakitu dipikaasihna, sakitu sonona, sareng sakitu ngarendahkeun dirina, nepi ka ngajantenkeun sakumna jagat ceurik sareng milu kana doana. Tingali, kitu deui anjeunna nyuhunkeun kabagjaan sareng ngadu'a kanggo maksud sareng tujuan anu sakitu luhurna, anu ngangkat manusa sareng sadaya mahluk tina ragrag kana fana mutlak anu mangrupa tingkatan panghandapna, tina tanpa ajén, tanpa mangpaat sareng sia-sia, kana ajén anu mangrupa tingkatan pangluhurna, kana langgeng, kana tugas luhur sareng kana darajat janten serat-serat Gusti Shamad. Tingali, kitu deui anjeunna nyuhunkeun kalayan geroan nyuhunkeun pitulung anu sakitu luhurna, sareng ngadu'a kalayan panyuhun welas asih anu sakitu amisna, nepi ka saolah-olah ngajantenkeun sadaya mahluk, langit-langit sareng arsy ngadangu, ngaraos wajd, sareng ngucapkeun kana doana, "Amin, Allohumma amin!" {(Catetan handap): Leres, sanaos sadaya tasarruf Gusti Nu Ngatur alam ieu nyata katingal sadar, pinuh ku élmu sareng hikmah; henteu mungkin dina jihat mana waé Gusti Nu Ngatur éta henteu Sadar sareng Uninga kana lampah jalma anu pangistiméwana di antara ciciptan-ciciptan-Na. Kitu deui henteu mungkin dina jihat mana waé Gusti Mutasharrif Nu 'Alîm éta, sanaos Uninga kana lampah sareng panyuhun doana jalma anu istiméwa éta, tetep Teu Paduli sareng henteu Nganggap penting ka anjeunna. Kitu deui henteu mungkin dina jihat mana waé Gusti Mutasharrif Nu Qadîr tur Rahîm éta, sanaos Merhatikeun doa-doana, henteu Nampi doa-doa éta. Leres, ku cahya Kangjeng Ahmad (asm), wangun alam robah. Hakékat-hakékat sajati manusa sareng sakumna jagat kabuka ku cahya sareng sorot éta, sareng katingal yén mahluk-mahluk jagat ieu masing-masing mangrupa serat Gusti Shamad anu ngajantenkeun Asma-Asma Ilahi dibaca, masing-masing patugas anu gaduh tugas, sareng masing-masing mahluk anu kénging langgeng, anu kacida ajénna tur ngandung hartos. Upami teu aya cahya éta, mahluk-mahluk bakal tetep dina poék sangkaan, anu dipastikeun fana mutlak, tanpa ajén, tanpa hartos, tanpa mangpaat, sia-sia, kacida campurna sareng janten kaulinan kabeneran. Tah, tina rusiah ieu: Sakumaha manusa ngucapkeun amin kana doa Kangjeng Ahmad (asm), arsy sareng bumi, sareng sadaya mahluk ti taneuh dugi ka béntang Surayya, reueus ku cahyana sareng némbongkeun patalian. Saéstuna roh ubudiyah Ahmad (asm) téh doa. Malah lampah sareng khidmah jagat mangrupa hiji rupa doa. Contona, lampah hiji siki mangrupa hiji rupa doa ka Khâliq-na pikeun janten hiji tangkal.} Tingali, kitu deui anjeunna nyuhunkeun kabagjaan sareng langgeng ti Gusti Qadîr Nu Samî' tur Karîm sapertos kitu, ti Gusti 'Alîm Nu Bashîr tur Rahîm sapertos kitu, anu nyata katingal Ningali, Ngadangu, Nampi sareng Maparin welas asih kana kahoyong anu paling buni sareng panyuhun anu paling buni ti mahluk hirup anu paling buni. Sanaos ku basa kaayaan, Mantenna Ngawaler. Mantenna Maparin sareng Ngawaler ku cara anu sakitu pinuh ku hikmah, paningal sareng welas asih, nepi ka henteu nyésakeun rasa mamang yén pangaping sareng pangaturan éta husus kanggo Gusti Samî' tur Bashîr sapertos kitu, husus kanggo Gusti Karîm tur Rahîm sapertos kitu. Ayeuna, hayu urang dangukeun naon anu dipundut ku Kangjeng Nabi anu janten reueus jagat (asm) ieu, anu mangrupa kamulyaan umat manusa sareng jalma anu taya tandingna dina alam sareng zaman, anu ngajantenkeun sadaya putra-putri Adam di tukangeunana, nangtung dina bumi ieu, ngangkat panangan tumuju ka arsy anu pangagungna, sareng ngadu'a dina hakékat ubudiyah Ahmad (asm) anu nyakup ringkesan ubudiyah umat manusa. Tingali, anjeunna nyuhunkeun kabagjaan langgeng kanggo dirina sareng umatna, nyuhunkeun langgeng, nyuhunkeun sawarga. Kitu deui anjeunna nyuhunkeun kalayan sadaya Asma Suci Ilahi anu némbongkeun kaéndahanana dina eunteung-eunteung mahluk. Anjeun ningali anjeunna nyuhunkeun syafaat ti Asma-Asma éta. Upami teu aya alesan-alesan nu teu kaétang anu nungtut ayana aherat, sareng dalil-dalil ayana; mung hiji du'a éta pribadi waé tangtos baris janten sabab diwangunna sawarga ieu, anu hampang pikeun kakawasaan Gusti Khâliq Nu Rahîm, sakumaha nyiptakeun usum semi urang. {(Catetan handap-1): Leres, dina beungeut bumi anu upami dibandingkeun sareng aherat ibarat hiji kaca anu kacida heureutna, némbongkeun conto-conto karya anu luar biasa anu teu aya wates sareng teu kaétang, sareng conto-conto hasyr sareng kiamat, teras nyerat sareng ngamuat rupa-rupa mahluk anu tartib, anu ibarat tilu ratus rébu kitab, dina éta hiji kaca kalayan katartiban anu sampurna; tangtos langkung hésé batan ngawangun sareng nyiptakeun sawarga anu éndah tur tartib dina alam aherat anu lega. Leres, tiasa disebatkeun yén sabaraha luhur sawarga saluhureun usum semi, sakitu ogé langkung hésé sareng matak héran nyiptakeun taman-taman usum semi batan éta sawarga.} Leres, pikeun Gusti Qadîr Mutlak anu ngajantenkeun beungeut bumi hiji tempat hasyr dina usum semi urang, sareng nyiptakeun saratus rébu conto hasyr, kumaha nyiptakeun sawarga tiasa janten beurat? Hartina, sakumaha karosulan anjeunna parantos janten sabab dibukana nagri cocoba ieu sareng anjeunna janten tempat némbongan rusiah لَوْلَاكَ لَوْلَاكَ ﻟَﻤَﺎ ﺧَﻠَﻘْﺖُ الْاَفْلَاكَ, kitu ogé ubudiyah anjeunna parantos janten sabab dibukana nagri kabagjaan anu sanés. Naha tiasa pisan katartiban alam ieu anu ngajantenkeun sadaya akal héran, sareng kaéndahan karya anu teu aya cacadna dina rohmat anu lega, sareng kaéndahan rububiyah anu taya tandingna, nampi awon anu sakitu, teu welas anu sakitu, sareng teu tartib anu sakitu ku henteu ngabulkeun éta du'a? Nyaéta, kahayang sareng sora anu pangleutikna sareng pangteu pentingna didangu kalayan perhatian teras dicumponan sareng dilaksanakeun, ari kahayang anu pangpentingna sareng diperyogikeun pisan dianggap teu penting, henteu didangu, henteu dipikaharti, sareng henteu dilaksanakeun? Mustahil, moal pisan, saratus rébu kali mustahil! Kaéndahan anu sakitu moal tiasa nampi awon anu sakitu teras janten awon. {(Catetan handap-2): Leres, robahna hakékat-hakékat, dumasar kana kasapukan sadayana, nyaéta mustahil. Sareng di antara robahna hakékat-hakékat, anu mustahil di jero mustahil nyaéta hiji hal anu patukang tonggong robah janten lawanna sorangan. Sareng dina robahna hal-hal anu patukang tonggong ieu, anu kalawan écés sarébu tingkat langkung mustahil nyaéta hiji hal, bari tetep dina hakékat dirina, janten sarua pisan sareng lawanna sorangan. Sapertos kaéndahan anu teu aya watesna; bari janten kaéndahan sajati, janten awon sajati. Tah, dina conto urang ieu, kaéndahan rububiyah anu katingali sareng pasti ayana, bari tetep salawasna dina hakékat kaéndahan rububiyah, janten awon éta pisan. Ieu mangrupikeun conto anu pangahéngna di antara conto-conto anu mustahil sareng batil di dunya.} Hartina, sakumaha Kangjeng Rosul Nu Mulya 'alaihis-salatu was-salam, muka lawang dunya ku karosulanana, anjeunna ogé muka lawang aherat ku ubudiyahna. ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﺻَﻠَﻮَﺍﺕُ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﻣِﻞْﺀَ ﺍﻟﺪُّﻧْﻴَﺎ ﻭَ ﺩَﺍﺭِ ﺍﻟْﺠِﻨَﺎﻥِ ٭ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﻋَﻠٰﻰ ﻋَﺒْﺪِﻙَ ﻭَ ﺭَﺳُﻮﻟِﻚَ ﺫٰﻟِﻚَ ﺍﻟْﺤَﺒ۪ﻴﺐُ ﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﻫُﻮَ ﺳَﻴِّﺪُ ﺍﻟْﻜَﻮْﻧَﻴْﻦِ ﻭَ ﻓَﺨْﺮُ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤَﻴْﻦِ ﻭَ ﺣَﻴَﺎﺕُ ﺍﻟﺪَّﺍﺭَﻳْﻦِ ﻭَ ﻭَﺳ۪ﻴﻠَﺔُ ﺍﻟﺴَّﻌَﺎﺩَﺗَﻴْﻦِ ﻭَ ﺫُﻭ ﺍﻟْﺠَﻨَﺎﺣَﻴْﻦِ ﻭَ ﺭَﺳُﻮﻝُ ﺍﻟﺜَّﻘَﻠَﻴْﻦِ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪِ ﻭَ ﺻَﺤْﺒِﻪِ ﺍَﺟْﻤَﻌ۪ﻴﻦَ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍِﺧْﻮَﺍﻧِﻪِ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻨَّﺒِﻴّ۪ﻴﻦَ ﻭَ ﺍﻟْﻤُﺮْﺳَﻠ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ HAKÉKAT KAGENEP: Nyaéta lawang kaagungan sareng langgeng salawasna, sareng mangrupikeun tajalli Asma Jalîl sareng Bâqî. Naha tiasa pisan kaagungan rububiyah anu nalukkeun sareng ngatur sadaya anu aya, ti panonpoé-panonpoé, tangkal-tangkal dugi ka zarah-zarah, salaku prajurit anu nurut kana paréntah, tetep ngadeg dina mahluk-mahluk fana anu sangsara, anu hirup samentawis di panginepan dunya ieu.. teras henteu nyiptakeun lingkungan kaagungan anu langgeng salawasna sareng tetep, sareng puseur rububiyah anu langgeng tur luhur? Leres, lampah-lampah anu agung sapertos robahna usum-usum anu katingali dina jagat raya ieu, sareng gerak-gerak anu kacida agungna sapertos gerak planét-planét anu ibarat kapal ngapung, sareng panalukkeun anu matak hélok sapertos ngajantenkeun bumi ayunan pikeun manusa sareng panonpoé lampu pikeun mahluk, sareng parobahan anu lega sapertos ngahuripkeun sareng ngahias bola bumi anu parantos maot tur garing, némbongkeun yén di tukangeun lalangsé aya rububiyah anu kacida agungna, anu maréntah kalayan karajaan anu megah. Karajaan rububiyah anu sapertos kitu nungtut rahayat anu pantes pikeun Mantenna sareng tempat némbongan anu merenah. Padahal anjeun ningali yén rahayat sareng abdi-abdi Mantenna anu hakékatna pangjembarna sareng pangpentingna, kumpul samentawis dina kaayaan sangsara di panginepan dunya ieu. Ari panginepan éta unggal dinten pinuh teras kosong. Ogé sadaya rahayat cicing samentawis di médan cocoba ieu pikeun nguji khidmahna. Ari médan éta robah unggal jam. Ogé sadaya éta rahayat eureun sareng lalajo sababaraha menit di tempat paméran ieu, pikeun ningali tina sudut pandang dagang conto-conto anugerah anu kacida ajénna ti Gusti Shâni' Dzul-Jalâl sareng barang-barang karya-Na anu luar biasa dina paméran-paméran pasar alam; saatos éta aranjeunna ngaleungit. Ari paméran ieu robah unggal menit. Anu angkat henteu uih deui, anu sumping bakal angkat. Tah, kaayaan sareng ieu suasana némbongkeun kalayan pasti yén di tukangeun panginepan ieu, médan ieu sareng paméran-paméran ieu, aya karaton-karaton anu tetep, padumukan anu teras aya, kebon-kebon sareng gudang-gudang banda anu pinuh ku wujud asal anu pangmurnina sareng pangluhurna tina conto-conto sareng rupa-rupa anu urang tingali di dunya ieu, anu baris janten puseur sareng tempat némbongan éta karajaan anu langgeng salawasna. Hartina, ngusahakeun di dieu téh pikeun éta sadayana. Di dieu Mantenna Maréntahkeun damel, di ditu Mantenna Maparin upah. Dumasar kana bakat unggal jalma, upami henteu kaleungitanana, di ditu aya kabagjaan pikeun anjeunna. Leres, mustahil yén karajaan anu langgeng salawasna sapertos kitu tetep ngadeg dina mahluk-mahluk fana ieu sareng mahluk hina anu bakal sirna. Tingali hakékat ieu ngaliwatan taropong ibarat ieu: contona, anjeun nuju leumpang di jalan, teras ningali aya hiji panginepan di sisi jalan. Hiji pribadi anu agung parantos ngawangun éta panginepan pikeun tamu-tamu anu sumping ka anjeunna. Pikeun kasenangan sareng pangajaran éta tamu-tamu salami sapeuting, anjeunna nyéépkeun jutaan emas pikeun hiasan éta panginepan. Ogé éta tamu-tamu mung ningali saeutik pisan tina éta hiasan dina waktos anu pondok pisan, sareng mung ngaraosan sakedik tina éta ni'mat dina waktos anu kacida pondokna, teras angkat sateuacan wareg. Nanging, unggal tamu ku kaméra dirina sorangan nyandak gambar barang-barang di éta panginepan. Ogé palayan-palayan éta pribadi anu agung kalayan taliti pisan nyandak sareng nyatet rupa-rupa kalakuan tamu-tamu. Ogé anjeun ningali yén unggal dinten éta pribadi ngaruksak seuseueurna éta hiasan anu kacida ajénna. Anjeunna nyiptakeun hiasan anyar pikeun tamu-tamu anyar anu baris sumping. Saatos ningali ieu, naha anjeun masih gaduh rasa mamang yén pribadi anu ngawangun panginepan di jalan ieu ngagaduhan padumukan-padumukan anu tetep sareng kacida luhurna, sareng gudang-gudang banda anu teu béak tur kacida ajénna, sareng sipat béréhan anu teras aya tur kacida ageungna? Ku paparin anu anjeunna témbongkeun di panginepan ieu, anjeunna ngahudangkeun kahayang tamu-tamuna kana barang-barang anu aya di tempatna sorangan, sareng ngahudangkeun minat aranjeunna kana hadiah-hadiah anu anjeunna siapkeun pikeun aranjeunna. Kitu pisan ogé, upami anjeun nengetan kaayaan di panginepan dunya ieu bari henteu mabok, anjeun baris ngartos salapan dasar ieu: Dasar Kahiji: Anjeun ngartos yén sapertos éta panginepan, dunya ieu ogé henteu aya pikeun dirina sorangan. Ogé mustahil dunya nyandak ieu rupa ku dirina sorangan. Sabalikna, dunya mangrupikeun panginepan anu diwangun kalayan hikmah, anu pinuh sareng kosong pikeun rombongan mahluk sumping, nginep sareng angkat. Dasar Kadua: Ogé anjeun ngartos yén anu cicing di panginepan ieu nyaéta tamu-tamu. Gusti Rabb Karîm aranjeunna Ngondang aranjeunna ka Dârus-Salâm. Dasar Katilu: Ogé anjeun ngartos yén hiasan di dunya ieu sanés mung pikeun ngaraosan kanikmatan atanapi pikeun kasenangan. Margi upami dina hiji waktos masihan kanikmatan, ku papisahna hiasan éta nyababkeun nyeri salami seueur waktos. Hiasan éta ngajantenkeun anjeun ngaraosan, ngahudangkeun kahayang anjeun, nanging henteu ngajantenkeun wareg. Margi boh umurna pondok, boh umur anjeun pondok. Teu cekap pikeun wareg. Hartina, hiasan ieu anu ajénna luhur sareng waktuna pondok, nyaéta pikeun pangajaran anu tiasa dicandak,
{(Catetan handap-1): Leres, kumargi ajén sareng perkara-perkara lemes tina karya unggal hal kacida luhurna tur éndahna, padahal waktuna pondok sareng umurna sakedik; hartina, hal-hal éta nyaéta conto-conto, anu janten gambar hal-hal anu sanés. Sareng kumargi aya kaayaan anu saolah-olah ngalihkeun paningal anu mésér kana wujud asalna; ku kituna tangtos tiasa disebatkeun, sareng leres disebatkeun, sareng mémang kitu, yén hiasan sapertos kitu di dunya ieu mangrupikeun conto-conto ni'mat sawarga anu disiapkeun ku Gusti Rahmân Nu Rahîm, kalayan rohmat-Na, pikeun abdi-abdi anu dipikaasih ku Mantenna.} pikeun sukur, pikeun ngajurung kana wujud asalna anu tetep. Pikeun tujuan-tujuan anu sanés anu kacida luhurna. Dasar Kaopat: Ogé anjeun ngartos yén hal-hal anu dihias di dunya ieu
{(Catetan handap-2): Leres, ayana unggal hal ngagaduhan sababaraha tujuan, sareng hirupna ngagaduhan sababaraha hasil. Henteu diwatesanan ku tujuan-tujuan anu patali sareng dunya sareng dirina sorangan, sapertos sangkaan ahli kasasaran, dugi ka tiasa kalebet kana sia-sia sareng teu aya hikmah. Sabalikna, tujuan-tujuan ayana sareng hasil-hasil hirup unggal hal aya tilu golongan: Anu kahiji sareng anu pangluhurna patali sareng Gusti Shâni'na, nyaéta ngalebetkeun hiasan-hiasan karya anu luar biasa anu dipasangkan ku Mantenna kana éta hal ka payuneun paningal Gusti Syâhid Nu Azali dina wangun pawai, anu pikeun éta paningal, hirup salami hiji waktos anu sakedapan parantos cekap. Malah bakatna, anu sateuacan ayana ibarat niat anu masih mangrupa poténsi, ogé parantos cekap. Tah, mahluk-mahluk anu éndah anu gancang sirna sareng siki-siki, binih-binih, anu masing-masing mangrupikeun karya anu luar biasa, anu henteu janten aya, nyaéta henteu ngahasilkeun pucuk, sapinuhna nyumponan tujuan ieu. Éta henteu janten tanpa mangpaat atanapi sia-sia. Hartina, tujuan kahiji unggal hal nyaéta ku hirupna sareng ayana, mamerkeun kaajaiban-kaajaiban kakawasaan sareng karya-karya Gusti Shâni'na, teras ngalebetkeunana ka payuneun paningal Gusti Sultan Dzul-Jalâl. Golongan kadua tujuan ayana sareng hasil hirup patali sareng mahluk anu sadar. Nyaéta, unggal hal ibarat hiji serat anu némbongkeun hakékat-hakékat, hiji kasidah anu némbongkeun kaéndahan, hiji kecap anu ngedalkeun hikmah ti Gusti Shâni' Dzul-Jalâl, anu nyanggakeun dirina ka payuneun paningal malaikat sareng jin sareng sato sareng manusa, sareng ngondang aranjeunna pikeun nalungtikna. Hartina, pikeun unggal mahluk anu sadar anu ningali éta hal, éta mangrupa tempat nalungtik anu némbongkeun pangajaran. Golongan katilu tujuan ayana sareng hasil hirup patali sareng diri éta hal sorangan, anu mangrupa hasil-hasil leutik sapertos ngaraosan kanikmatan, kasenangan, tetep aya sareng hirup kalayan tengtrem. Sapertos tujuan hiji palayan anu nyekel kamudi dina kapal sultan anu ageung; ditingali tina kapal, hiji persén tina éta tujuan patali sareng dirina, sareng upahna anu sakedik.. Ari salapan puluh salapanna patali sareng sultan; kitu ogé, upami tujuan unggal hal anu patali sareng dirina sareng dunya aya hiji, anu patali sareng Gusti Shâni'na aya salapan puluh salapan. Tah, ku margi lobana tujuan ieu, rusiah cocogna antara hikmah sareng hémat, sareng paparin sareng sipat béréhan, utamina sipat béréhan anu teu aya watesna, anu katingalina patukang tonggong sareng henteu saluyu, nyaéta kieu: Tina sudut pandang hiji tujuan, paparin sareng sipat béréhan ngawasaan, Asma Jawwâd tajalli. Buah-buahan, sisikian, tina sudut pandang éta hiji tujuan, teu kaétang, némbongkeun paparin anu teu aya watesna. Nanging tina sudut pandang sadaya tujuan, hikmah ngawasaan, Asma Hakîm tajalli. Sakumaha seueur buah dina hiji tangkal, tiasa jadi dina unggal buah aya sakitu seueur tujuan, anu dibagi kana tilu golongan anu parantos urang jéntrékeun. Sadaya tujuan ieu némbongkeun hikmah sareng hémat anu teu aya watesna. Hikmah anu teu aya watesna, anu katingalina patukang tonggong, ngahiji sareng paparin sareng sipat béréhan anu teu aya watesna. Sapertos hiji tujuan pasukan tentara nyaéta ngajamin kaamanan. Dumasar kana tujuan ieu, sabaraha prajurit anu anjeun pikahoyong aya, sareng malah kacida lobana. Nanging pikeun tugas-tugas anu sanés sapertos ngajaga tapel wates sareng bajoang ngalawan musuh, jumlah anu aya ieu mung cekap, saimbang kalayan hikmah anu sampurna. Tah, hikmah pamaréntahan ngahiji sareng kaagungan. Dina kaayaan kitu, tiasa disebatkeun yén dina éta katentaraan teu aya anu kaleuleuwihi.} ibarat conto-conto sareng gambar-gambar ni'mat anu disimpen ku rohmat Gusti Rahmân di sawarga pikeun ahli iman. Dasar Kalima: Ogé anjeun ngartos yén mahluk-mahluk fana ieu sanés pikeun sirna, henteu diciptakeun pikeun némbongan sakedap teras musnah. Sabalikna, aranjeunna kumpul dina ayana salami waktos anu pondok, nyandak kaayaan anu dipiharep, sangkan gambar-gambarna dicandak, gambaran-gambaranna disimpen, harti-hartina dipikanyaho, sareng hasil-hasilna kacatet. Sapertos pikeun ngajalin pamandangan-pamandangan anu tetep pikeun ahli hirup langgeng. Ogé sangkan janten dasar pikeun tujuan-tujuan anu sanés di alam anu tetep aya. Yén barang-barang diciptakeun pikeun tetep aya, sanés pikeun sirna, sareng malah sanaos rupana sirna, éta mangrupikeun réngséna tugas sareng dibébaskeun tina tugas, tiasa dipikaharti tina ieu: hiji hal anu fana, dina hiji sisi nuju kana sirna, nanging dina seueur sisi tetep aya. Sapertos tingali ieu kembang, anu mangrupa salah sahiji kecap kakawasaan, anu dina waktos anu pondok mesem teras ningali ka urang, teras langsung nyumput di balik lalangsé sirna. Nanging sapertos kecap anu kaluar tina sungut anjeun, éta angkat nanging nitipkeun rébuan gambar dirina kana ceuli-ceuli. Sakumaha jumlah akal anu ngadangukeun, sakitu ogé harti-hartina dilanggengkeun dina akal-akal. Margi saatos tugasna, nyaéta ngedalkeun harti, réngsé, dirina angkat, nanging anjeunna angkat bari ngantunkeun rupa lahirna dina émutan unggal hal anu ningali anjeunna, sareng hakékat batinna dina unggal siki dirina. Saolah-olah unggal émutan sareng unggal siki mangrupa kaméra pikeun ngajaga hiasanna, sareng mangrupa hiji padumukan pikeun neraskeun ayana. Upami mahluk anu aya dina tingkat hirup anu pangbasajanna sapertos kitu, tiasa dipikaharti sabaraha raketna patalina manusa, anu aya dina tingkat hirup anu pangluhurna sareng ngagaduhan roh anu tetep aya, sareng tetep aya. Ku hukum kabentukna sareng gambaran rupa unggal tutuwuhan anu ageung, anu kembangan sareng buahan, anu rada nyarupaan roh, dilanggengkeun sareng dijaga kalayan katartiban anu sampurna dina siki-siki anu sapertos zarah-zarah, di tengah parobahan-parobahan anu ribut, tiasa dipikaharti sabaraha raketna patalina sareng tetep aya roh manusa, anu ngagaduhan hakékat anu kacida jembarna tur luhur, anu mangrupa hukum paréntah anu caang sareng sadar, anu dipasihan wujud lahir. Dasar Kagenep: Ogé anjeun ngartos yén manusa henteu diantep bébas bari talina dilingkerkeun kana beuheungna, pikeun ngadahar jukut di mana waé anu dipikahoyong. Sabalikna, gambar sadaya amalna dicandak sareng ditulis, sareng hasil sadaya kalakuanana kacatet pikeun dihisab. Dasar Katujuh: Ogé anjeun ngartos yén ruksakna mahluk-mahluk éndah alam usum panas sareng usum semi dina usum gugur sanés pamusnahan. Sabalikna, éta dibébaskeun tina tugas saatos réngsé tugas-tugasna.
{(Catetan handap): Leres, buah-buahan, kembang-kembang sareng daun-daun di tungtung tangkal sareng pucuk dahan-dahanna, anu mangrupa salah sahiji gudang bekel rohmat, kedah angkat nalika sepuh sareng réngsé tugas-tugasna. Sangkan lawang henteu katutup pikeun anu ngalir sumping saatos aranjeunna. Upami henteu kitu, legana rohmat sareng khidmah dulur-dulurna anu sanés baris kahalangan. Ogé aranjeunna sorangan, ku sirnana mangsa ngora, baris janten hina sareng sangsara. Tah, usum semi ogé mangrupikeun tangkal anu buahan anu némbongkeun tempat hasyr. Alam manusa dina unggal abad mangrupikeun tangkal anu némbongkeun pangajaran. Bumi ogé mangrupikeun tangkal kakawasaan anu janten tempat kumpulna kaajaiban. Malah dunya ogé mangrupikeun tangkal anu némbongkeun kahéranan, anu buah-buahanna dikintunkeun ka pasar aherat.} Ogé éta mangrupa ngosongkeun tempat pikeun mahluk-mahluk anu baris sumping dina usum semi anyar, sareng nyiapkeun tempat sareng tatahar pikeun sumpingna mahluk-mahluk anu ngagaduhan tugas, anu baris sumping sareng nginep. Ogé éta mangrupa pépéling ti Gusti Nu Maha Suci pikeun ngahudangkeun mahluk anu sadar tina kalalaworakeun anu ngajantenkeun hilap kana tugasna, sareng tina mabok anu ngajantenkeun hilap kana sukurna. Dasar Kadalapan: Ogé anjeun ngartos yén Gusti Shâni' alam fana ieu, anu langgeng salawasna, ngagaduhan hiji alam anu sanés anu tetep aya, anu ka dinya Mantenna Ngintunkeun abdi-abdi-Na sareng Ngajurung aranjeunna. Dasar Kasalapan: Ogé anjeun ngartos yén Gusti Rahmân anu sapertos kitu, dina alam anu sapertos kitu, baris Maparin anugerah-anugerah anu sapertos kitu ka abdi-abdi pilihan-Na anu sapertos kitu; anu teu acan kantos katingali ku panon, teu acan kantos kadangu ku ceuli, sareng teu acan kantos kapikir dina manah manusa. Urang iman... HAKÉKAT KATUJUH: Nyaéta lawang pangjagaan sareng sipat ngajaga, sareng mangrupikeun tajalli Asma Hafîzh sareng Raqîb. Naha tiasa pisan pangjagaan anu ngajaga unggal hal, di langit, di bumi, di darat, di laut, anu baseuh anu garing, anu alit anu ageung, anu biasa anu luhur, dina katartiban sareng kasaimbangan anu sampurna, teras ngayak hasil-hasilna dina hiji rupa hisab; henteu ngajaga amal-amal sareng kalakuan manusa anu patali sareng rububiyah anu ngawengku sadayana, padahal manusa ngagaduhan fitrah anu ageung, tingkat sapertos khilafah anu agung, sareng tugas anu ageung sapertos amanah anu agung; henteu ngalangkunganana kana ayakan hisab, henteu nimbangna dina timbangan kaadilan, sareng henteu masihan hukuman sareng ganjaran anu pantes? Henteu, moal pisan! Leres, Zat anu Ngatur jagat raya ieu Ngajaga unggal hal dina katartiban sareng kasaimbangan. Ari katartiban sareng kasaimbangan mangrupikeun némbonganana élmu sareng hikmah, sareng kersa sareng kakawasaan. Margi urang ningali unggal mahluk, dina ayana, diciptakeun kalayan kacida tartib sareng saimbangna. Ogé rupa-rupa anu gentos salami hirupna masing-masing tartib, sareng sakabéh wangunna ogé aya dina hiji katartiban. Margi urang ningali yén unggal hal anu umurna dipungkas saatos réngsé tugasna, teras angkat ti alam anu katingali ieu, seueur gambarna dijaga ku Gusti Hafîzh Dzul-Jalâl dina émutan-émutan sareng hiji rupa eunteung gambaran, anu ibarat papan-papan anu dijaga {(Catetan handap): Tingali catetan handap Gambaran Katujuh.}, sareng lolobana riwayat hirupna dipahat sareng ditulis ku Mantenna dina sikina, dina hasilna. Mantenna Ngalanggengkeunana dina eunteung-eunteung lahir sareng batin. Sapertos émutan manusa, buah tangkal, siki buah, binih kembang, némbongkeun kaagungan jembarna hukum pangjagaan. Naha anjeun henteu ningali yén sadaya mahluk anu kembangan sareng buahan dina usum semi anu ageung, sareng sadaya kaca amalna anu saluyu sareng dirina masing-masing, sareng hukum-hukum kabentukna sareng gambaran rupa-rupana, dijaga ku ditulis dina sajumlah binih alit anu kawates? Dina usum semi anu kadua, ku medarkeun kaca amalna dina hiji hisab dumasar kana éta binih-binih, sareng nyiptakeun hiji alam usum semi anu sanés anu ageung kalayan katartiban sareng hikmah anu sampurna, Mantenna Némbongkeun sabaraha kuatna jembarna pangjagaan anu lumangsung. Upami hal-hal anu sakedapan, biasa, henteu tetep aya sareng teu penting dijaga sapertos kitu, naha mungkin amal-amal manusa, anu ngahasilkeun buah penting dina rububiyah anu ngawengku sadayana di alam gaib, di alam aherat sareng di alam roh, henteu kacatet kalayan perhatian ku diawaskeun dina pangjagaan? Henteu, moal pisan! Leres, tina tajallina pangjagaan ieu dina wangun anu sapertos kitu, tiasa dipikaharti yén Gusti Mâlik mahluk-mahluk ieu kacida nengetanana kana katartiban unggal hal anu lumangsung dina kakawasaan-Na. Ogé dina tugas ngawasaan, Mantenna Nengetan kalayan taliti anu pangluhurna. Ogé dina karajaan rububiyah-Na, Mantenna Merhatikeun kalayan kacida talitina. Dugi ka kajadian anu pangleutikna, khidmah anu pangleutikna, ditulis sareng diparéntahkeun ditulis ku Mantenna. Gambar unggal hal anu lumangsung dina kakawasaan-Na dijaga ku Mantenna dina sababaraha hal. Pangjagaan ieu nunjukkeun yén hiji buku hisab amal anu penting baris dibuka, sareng utamina amal-amal anu ageung sareng kalakuan-kalakuan anu penting ti manusa, anu mangrupakeun mahluk anu hakékatna pangageungna, pangdimulyakeunana sareng pangdihormatna, baris lebet kana hiji hisab sareng timbangan anu penting, kaca-kaca amalna baris dipedar. Naha tiasa pisan manusa dimulyakeun ku khilafah sareng amanah, janten saksi kana sakumna urusan rububiyah, dina lingkungan-lingkungan kasrah, ku ngumumkeun kaésaan Ilahi salaku juru wartos, milu dina tasbih sareng ibadah lolobana mahluk, teras naék kana tingkat perwira sareng saksi; saatos éta angkat ka kubur, ngagolér kalayan tengtrem sareng henteu dihudangkeun deui? Henteu ditaroskeun ngeunaan unggal amalna anu alit sareng ageung? Henteu angkat ka mahsyar sareng henteu ningali pangadilan anu agung? Henteu, moal pisan! Kitu deui, tina Gusti Qadîr Dzul-Jalâl anu Kawasa kana sagala anu mungkin dina sakabéh waktos anu bakal datang {(Catetan handap): Leres, waktos anu parantos kaliwat ti ayeuna dugi ka mimiti diciptakeunna alam, sadayana mangrupa kajadian-kajadian. Unggal dintenna, unggal taunna, unggal abadna anu parantos janten aya, mangrupa hiji jajar, hiji kaca, hiji kitab, anu digambar ku pulpén papasten. Ku panangan kakawasaan, tanda-tanda mujizat-Na parantos ditulis dina éta sadayana kalayan hikmah sareng katartiban anu sampurna. Waktos anu bakal datang ti ayeuna dugi ka kiamat, dugi ka sawarga, dugi ka langgeng salawasna, sadayana mangrupa hal-hal anu mungkin. Nyaéta, anu kaliwat mangrupa kajadian-kajadian, anu bakal datang mangrupa hal-hal anu mungkin. Tah, upami dua runtuyan tina dua waktos éta dibandingkeun, sakumaha teu aya rasa mamang dina sisi naon waé yén Zat anu Nyiptakeun dinten kamari sareng Ngadamel mahluk-mahluk anu husus pikeun éta dinten, kawasa nyiptakeun dinten énjing sareng mahluk-mahlukna; kitu ogé teu aya rasa mamang yén mahluk-mahluk sareng kaajaiban-kaajaiban tina waktos anu kaliwat, anu mangrupikeun médan perkara-perkara ahéng ieu, mangrupa mujizat-mujizat Gusti Qadîr Dzul-Jalâl. Sadayana nyaksian kalayan pasti yén Gusti Qadîr éta Kawasa Nyiptakeun sadaya anu mungkin dina sakabéh waktos anu bakal datang, sareng Némbongkeun sadaya kaajaibanana. Leres, sakumaha pikeun nyiptakeun hiji apel, tangtos kedah kawasa nyiptakeun sadaya apel di dunya sareng ngadamel usum semi anu ageung. Anu henteu ngadamel usum semi henteu tiasa ngadamel hiji apel. Margi éta apel ditenun dina éta pakakas tenun. Anu ngadamel hiji apel tiasa ngadamel hiji usum semi. Hiji apel mangrupikeun conto leutik hiji tangkal, malah hiji kebon, malah hiji jagat raya. Ogé tina sisi karya, dumasar kana siki apel anu ngamuat sakabéh riwayat hirup tangkal anu ageung, éta mangrupa karya anu sakitu luar biasana, dugi ka Anu ngadamelna dina cara anu sapertos kitu henteu kakirangan kakawasaan kana naon waé. Kitu ogé, Anu nyiptakeun dinten ayeuna tiasa nyiptakeun dinten kiamat, sareng Anu ngadamel usum semi tiasa mangrupikeun Zat anu kawasa ngadamel hasyr. Anu ngagantungkeun sareng némbongkeun sadaya alam dina waktos anu kaliwat dina pita waktos kalayan hikmah sareng katartiban anu sampurna, tangtos tiasa ngagantungkeun sareng némbongkeun jagat raya anu sanés dina pita waktos anu bakal datang ogé, sareng Mantenna baris Némbongkeunana. Dina sababaraha Kalimah, utamina dina Kalimah Kadua Puluh Dua, urang parantos ngabuktikeun kalayan kacida pastina yén anu henteu tiasa ngadamel sagala hal moal tiasa ngadamel naon waé, sareng Anu nyiptakeun hiji hal tiasa ngadamel sagala hal. Ogé upami nyiptakeun barang-barang dipasrahkeun ka hiji Zat, sadaya barang janten gampil sapertos hiji barang sareng timbul kagampangan. Upami dipasrahkeun ka sababaraha sabab sareng disandarkeun kana kasrah, nyiptakeun hiji barang janten sakitu héséna sapertos nyiptakeun sadaya barang, sareng timbul kasusah dugi ka tingkat mustahil.} tina Gusti Qadîr Dzul-Jalâl — anu sakumna kajadian dina waktos anu kaliwat, anu mangrupa mujizat kakawasaan-Na, nyaksian yén Mantenna Kawasa kana sadaya anu mungkin, sareng anu unggal waktos nyata katingali Nyiptakeun usum tiis sareng usum semi anu kacida nyarupaan kiamat sareng hasyr — kumaha manusa tiasa kabur ku nuju kana teu aya, sareng nyumput ku lebet kana taneuh? Kumargi di dunya ieu henteu dilaksanakeun hisab sareng henteu dipasihan putusan anu pantes pikeun anjeunna, tangtos anjeunna baris angkat ka hiji pangadilan anu agung sareng hiji kabagjaan anu kacida ageungna. HAKÉKAT KADALAPAN: Nyaéta lawang jangji sareng ancaman. Mangrupikeun tajalli Asma Jamîl sareng Jalîl. Naha tiasa pisan Gusti Shâni' mahluk-mahluk ieu, anu mangrupa Gusti 'Alîm Mutlak sareng Gusti Qadîr Mutlak, henteu nyumponan jangji sareng ancaman Ilahi-Na anu diulang-ulang, anu dikabarkeun ku sadaya nabi sacara tawatur sareng disaksian ku sadaya siddiq sareng wali sacara ijma', teras — mustahil — némbongkeun teu mampuh sareng teu terang? Padahal perkara-perkara anu dijangjikeun sareng diancamkeun ku Mantenna henteu beurat pisan pikeun kakawasaan-Na; kacida hampangna sareng kacida gampilna. Sakumaha gampilna mulihkeun mahluk-mahluk anu teu kaétang tina usum semi anu kaliwat dina usum semi anu bakal datang, sawaréh sarua pisan {(Catetan handap-1): Sapertos akar tangkal sareng jukut.}, sawaréh anu nyarupaanana {(Catetan handap-2): Sapertos daun-daun sareng buah-buahan.}. Ari nyumponan jangji téh diperyogikeun pisan ku urang, ku unggal hal, ku Mantenna, sareng ku karajaan rububiyah-Na. Ari mungkir jangji patukang tonggong sareng kamulyaan kakawasaan-Na, sareng henteu saluyu sareng jembarna élmu-Na. Margi mungkir jangji asalna boh tina teu terang, boh tina teu mampuh. Hé anu mungkir! Naha anjeun uninga sabaraha bodo kajahatan anu anjeun lakukeun ku kakafiran sareng pamungkir anjeun, dugi ka anjeun ngabenerkeun sangkaan bohong anjeun sorangan, akal anjeun anu nyarios teu puguh, sareng nafsu anjeun anu nipu, teras ngabohongkeun hiji Zat anu dina sisi naon waé henteu kapaksa mungkir sareng nyimpang, sareng dina sisi naon waé nyimpang henteu pantes pikeun kamulyaan sareng kahormatan-Na, sareng sadaya hal sareng lampah anu katingali nyaksian leresna sareng bebeneran-Na! Dina leutik anu teu aya watesna, anjeun ngalakukeun kajahatan ageung anu teu aya watesna! Tangtos anjeun pantes nampi hukuman ageung anu langgeng. Dikabarkeun yén hiji huntu sawaréh ahli naraka sagedé gunung, salaku ukuran ageungna kajahatanana. Ibarat anjeun sapertos musafir ieu, anu nutup panonna tina cahya panonpoé teras ningali kana lamunan di jero sirahna. Sangkaanana hoyong nyaangan jalanna anu matak sieun ku cahya lampu sirahna, sapertos cika-cika. Kumargi Gusti, anu mahluk-mahluk ieu mangrupa kecap-kecap-Na anu leres, anu nyarioskeun hak, sareng kajadian-kajadian jagat raya ieu mangrupa tanda-tanda-Na anu nyarita leres, parantos jangji, tangtos Mantenna baris Ngalaksanakeunana. Mantenna baris Ngabuka hiji pangadilan anu agung, sareng baris Maparin hiji kabagjaan anu kacida ageungna. HAKÉKAT KASALAPAN: Nyaéta lawang ngahuripkeun sareng maotkeun. Mangrupikeun tajalli Asma Hayy Nu Qayyûm, Muhyî sareng Mumît. Naha tiasa pisan Gusti Qadîr Nu Rahîm, Gusti 'Alîm Nu Hakîm, anu ngahuripkeun bumi anu ageung, anu parantos maot sareng garing, sareng dina ngahuripkeun éta némbongkeun kakawasaan-Na ku ngahudangkeun sareng nyebarkeun langkung ti tilu ratus rébu jinis mahluk, anu masing-masing ahéng sapertos hasyr manusa; sareng dina ngahudangkeun sareng nyebarkeun éta, di tengah pacampur sareng campuran anu kacida pisan, némbongkeun jembarna élmu-Na ku ngabédakeun sareng misahkeun anu kacida pisan; sareng ku ngajangjikeun hasyr manusa dina sadaya firman-firman samawi-Na, ngalihkeun paningal sadaya abdi-Na kana kabagjaan langgeng; sareng némbongkeun kaagungan rububiyah-Na ku ngajantenkeun sadaya mahluk silih padeukeut, taktak patepung taktak sareng leungeun patepung leungeun, teras ngagerakkeunana dina lingkungan paréntah sareng kersa-Na, sareng ngajantenkeunana silih tulungan sareng silih nurut; sareng némbongkeun yén Mantenna sakitu nengetanana ka manusa ku nyiptakeun manusa salaku buah tangkal jagat raya anu pangjembarna, panglemesna, pangéndahna, pangdimanjana sareng pangseueurna nyuhunkeun, teras nyandak manusa salaku anu diajak nyarios sareng ngajantenkeun unggal hal nurut ka anjeunna; henteu ngadatangkeun kiamat? Henteu ngalaksanakeun hasyr sareng henteu tiasa ngalaksanakeunana? Henteu ngahuripkeun manusa atanapi henteu tiasa ngahuripkeunana? Henteu tiasa muka pangadilan anu agung? Henteu tiasa nyiptakeun sawarga sareng naraka? Mustahil, moal pisan! Leres, Gusti Mutasharrif alam ieu, Nu Maha Agung, dina unggal abad, unggal taun sareng unggal dinten, Nyiptakeun seueur pisan ibarat, conto sareng isyarat hasyr anu pangageungna sareng médan kiamat dina beungeut bumi ieu anu heureut sareng samentawis. Di antarana: Dina hasyr usum semi, urang ningali yén dina lima genep dinten Mantenna Ngahudangkeun sareng Nyebarkeun langkung ti tilu ratus rébu jinis sato sareng tutuwuhan anu alit sareng ageung. Sadaya akar tangkal, jukut sareng sawaréh sato dihirupkeun sareng dipulangkeun ku Mantenna sarua pisan. Anu sanés diciptakeun ku Mantenna dina wangun anu sarupa dugi ka tingkat sarua pisan. Padahal binih-binih alit anu bédana tina sisi bahan kacida sakedikna, sanaos sakitu pacampurna, dihirupkeun dina genep dinten atanapi genep minggu, kalayan ngabédakeun sareng nangtukeun anu sampurna, kalayan sakitu gancangna, legana sareng gampilna, kalayan katartiban sareng kasaimbangan anu sampurna. Naha tiasa pisan hiji hal janten beurat pikeun Zat anu ngalaksanakeun ieu padamelan, Mantenna henteu tiasa nyiptakeun langit-langit sareng bumi dina genep dinten, atanapi henteu tiasa ngahudangkeun manusa ku hiji sora ngagorowok? Mustahil! Upami aya hiji juru tulis anu némbongkeun mujizat, anu nyerat tilu ratus rébu kitab anu hurup-hurupna parantos ruksak atanapi musnah dina hiji kaca, tanpa pacampur, tanpa kalepatan, tanpa kaluluputan, tanpa kakurangan, sadayana babarengan, dina wangun anu kacida éndahna, dina sajam; teras upami aya anu nyarios ka anjeun, "Juru tulis ieu baris nyerat deui tina émutanana kitab anjeun anu ragrag kana cai, anu parantos dikarang ku anjeunna sorangan, dina samenit," naha anjeun tiasa nyarios, "Anjeunna henteu tiasa sareng abdi henteu percanten"? Atanapi, sanaos anjeun ningali hiji sultan anu ngadamel mujizat, anu pikeun némbongkeun kakawasaan dirina, atanapi pikeun pangajaran sareng kasenangan, ku hiji isyarat ngangkat gunung-gunung, ngarobah nagri-nagri, ngajantenkeun laut janten darat; teras anjeun ningali hiji batu ageung ngaguling kana walungan, ngahalangan jalan tamu-tamu anu diondang ku éta pribadi ka susuguh dirina sorangan, sareng aranjeunna henteu tiasa ngaliwat. Upami aya anu nyarios ka anjeun, "Éta pribadi ku hiji isyarat baris ngangkat atanapi ngancurkeun éta batu, sabaraha ageungna ogé, sareng moal ngantunkeun tamu-tamuna di jalan," teras anjeun nyarios, "Anjeunna moal ngangkatna atanapi henteu tiasa ngangkatna." Atanapi, sanaos hiji pribadi ngawangun pasukan ageung anu anyar dina sapoé, upami aya anu nyarios, "Éta pribadi ku hiji sora tarompét baris ngumpulkeun batalion-batalion anu anggota-anggotana parantos paburencay pikeun reureuh. Batalion-batalion éta baris lebet kana katartiban anjeunna," teras anjeun nyarios, "Abdi henteu percanten." Anjeun ngartos sabaraha gélo kalakuan anjeun. Tah, upami anjeun parantos ngartos tilu ibarat ieu, tingali: Gusti Naqqâsy Nu Azali, di payuneun panon urang, Ngabalikeun kaca bodas usum tiis, teras Ngabuka lambar héjo usum semi sareng usum panas, sareng dina kaca beungeut bumi Nyerat langkung ti tilu ratus rébu jinis ku pulpén kakawasaan sareng papasten dina rupa anu pangsaéna. Dina silih lebet, sadayana henteu pacampur; Mantenna Nyeratna babarengan, sadayana henteu silih halangan. Béda-béda tina sisi kabentukna sareng rupana, Mantenna henteu kantos pacorok sareng henteu lepat nyerat. Leres, naha tiasa disebatkeun, kumaha Zat Nu Hakîm Nu Hafîzh, anu ngamuat sareng ngajaga rancangan roh tangkal anu pangageungna dina siki anu pangleutikna sapertos hiji titik, baris ngajaga roh-roh jalma anu wafat? Sareng naha tiasa disebatkeun, kumaha Zat Nu Qadîr, anu muterkeun bola bumi sapertos batu ketapel, baris ngangkat atanapi ngancurkeun bumi ieu dina jalan tamu-tamu-Na anu nuju ka aherat? Ogé naha tiasa disebatkeun, kumaha Gusti Zat Dzul-Jalâl, anu ti teu aya nyatet sareng nempatkeun zarah-zarah kalayan katartiban anu sampurna dina batalion-batalion sadaya jasad pasukan sadaya mahluk hirup anu anyar, ku paréntah ﻛُﻦْ ﻓَﻴَﻜُﻮﻥُ, sareng nyiptakeun pasukan-pasukan, baris ngumpulkeun ku hiji sora ngagorowok zarah-zarah dasar sareng bagian-bagian asalna anu parantos silih wawuh ku lebet kana katartiban jasad anu ibarat batalion? Ogé anjeun ningali ku panon anjeun sabaraha seueur pola anu didamel ku Mantenna, anu baris janten conto, ibarat sareng tanda hasyr, anu nyarupaan hasyr usum semi ieu, dina unggal mangsa dunya, unggal abadna, malah dina silih gentos wengi sareng siang, malah dina nyiptakeun sareng musnahkeun méga-méga dina rohangan hawa. Malah upami dina lamunan anjeun ngabayangkeun diri sarébu taun kapengker, teras ngabandingkeun anu kaliwat sareng anu bakal datang, anu mangrupa dua jangjang waktos; anjeun baris ningali ibarat hasyr sareng conto kiamat sajumlah abad sareng dinten. Saenggeus éta, sanaos anjeun ningali sakitu seueur conto sareng ibarat, upami anjeun mungkir hasyr jasmani ku nganggapna jauh tina akal sareng hésé ditarima, anjeun ogé baris ngartos sabaraha gélona éta. Tingali, naon anu didawuhkeun ku Firman Nu Pangagungna ngeunaan hakékat anu urang bahas: ﻓَﺎﻧْﻈُﺮْ ﺍِﻟٰٓﻰ ﺍٰﺛَﺎﺭِ ﺭَﺣْﻤَﺖِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻛَﻴْﻒَ ﻳُﺤْﻴِﻰ الْاَرْضَ ﺑَﻌْﺪَ ﻣَﻮْﺗِﻬَﺎ ﺍِﻥَّ ﺫٰﻟِﻚَ ﻟَﻤُﺤْﻴِﻰ ﺍﻟْﻤَﻮْﺗٰﻰ ﻭَﻫُﻮَ ﻋَﻠٰﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻲْﺀٍ ﻗَﺪ۪ﻳﺮٌ Cindekna: teu aya naon waé anu ngahalangan hasyr. Ari anu nungtut hasyr nyaéta unggal hal. Leres, rububiyah anu sakitu megah sareng langgeng salawasna, sareng kakawasaan anu sakitu agung sareng ngawengku sadayana ti hiji Zat, anu maotkeun sareng ngahuripkeun bumi anu ageung ieu, anu mangrupa tempat kumpulna kaajaiban, sapertos sato biasa; sareng ngajantenkeunana ayunan anu pikaresepeun sareng kapal anu éndah pikeun manusa sareng sato; sareng ngajantenkeun panonpoé lampu anu masihan cahya sareng ngangetkeun aranjeunna di panginepan ieu, sareng ngajantenkeun planét-planét kapal ngapung pikeun malaikat-malaikat-Na; tangtos henteu diwangun sareng henteu tetep mung dina urusan-urusan dunya anu sapertos kitu, anu sakedapan, henteu teras aya, henteu ajeg, henteu penting, robah-robah, henteu tetep aya, kirang sareng henteu sampurna. Hartina, aya hiji nagri anu sanés anu pantes pikeun Mantenna, anu tetep, ajeg, henteu sirna sareng megah. Mantenna Kagungan hiji nagri anu sanés anu tetep aya. Mantenna Maréntahkeun urang damel pikeun éta. Mantenna Ngondang ka dinya, sareng yén Mantenna baris mindahkeun urang ka dinya disaksian ku sadaya anu ngagaduhan roh anu caang, sadaya quthub-quthub manah anu dicaangan, sareng sadaya anu ngagaduhan akal anu caang, anu parantos ngalangkungan lahir ka hakékat sareng dimulyakeun ku caket ka payuneun Mantenna. Sareng sadayana kalayan sapuk ngawartosan yén Mantenna parantos Nyiapkeun hiji ganjaran sareng hukuman. Sareng aranjeunna nyaritakeun yén Mantenna sababaraha kali Maparin jangji anu kacida kuatna sareng ancaman anu kacida tegesna. Ari mungkir jangji mangrupikeun hina sareng ngarendahkeun diri. Dina sisi naon waé éta henteu tiasa ngadeukeutan kaagungan kasucian-Na. Ari henteu ngalaksanakeun ancaman asalna boh tina panghampura, boh tina teu mampuh. Padahal kakafiran nyaéta kajahatan mutlak, {(Catetan handap): Leres, kakafiran, kumargi nurunkeun ajén mahluk-mahluk sareng nuduh aranjeunna henteu gaduh harti, mangrupikeun hiji panghinaan ka sakabéh jagat raya; sareng kumargi mungkir tajalli Asma dina eunteung-eunteung mahluk, mangrupikeun hiji pangréméhan ka sadaya Asma Ilahi; sareng kumargi nolak kasaksian mahluk-mahluk kana kaésaan, mangrupikeun hiji ngabohongkeun sadaya mahluk; ku kituna éta ngaruksak bakat manusa dugi ka anjeunna henteu deui pantes nampi kasaéan sareng kahadéan. Ogé éta mangrupa hiji kazaliman anu ageung, anu ngalanggar hak-hak sadaya mahluk sareng sadaya Asma Ilahi. Tah, ngajaga hak-hak ieu sareng teu mampuhna nafsu kafir nampi kahadéan nungtut yén kakafiran henteu dihampura. ﺍِﻥَّ ﺍﻟﺸِّﺮْﻙَ ﻟَﻈُﻠْﻢٌ ﻋَﻈ۪ﻴﻢٌ ngedalkeun harti ieu.} henteu tiasa dihampura. Ari Gusti Qadîr Mutlak bébas sareng suci tina teu mampuh. Ari para saksi sareng anu ngawartosan, sanaos béda dina jalan-jalanna, kacenderunganana sareng mazhab-mazhabna, ngahiji dina dasar pasualan ieu kalayan kasapukan anu sampurna. Tina sisi jumlah, aranjeunna aya dina tingkat tawatur, tina sisi mutu, aranjeunna ngagaduhan kakuatan ijma'. Tina sisi kalungguhan, masing-masing mangrupa hiji béntang umat manusa, panon hiji golongan, sareng jalma anu dimulyakeun ku hiji bangsa. Tina sisi pentingna, dina pasualan ieu aranjeunna boh ahli anu khusus boh ahli ngabuktikeun. Padahal dina hiji élmu atanapi hiji kaparigelan, dua ahli anu khusus langkung utama tibatan rébuan jalma anu sanés, sareng dina ngawartosan, dua anu negeskeun langkung diutamakeun tibatan rébuan anu mungkir. Sapertos dua jalma anu ngawartosan yén hilal Ramadan parantos aya, ngajantenkeun pamungkir rébuan anu mungkir teu aya hartina. Cindekna, di dunya teu tiasa aya wartos anu langkung leres ti ieu, hiji pernyataan anu langkung kuat, sareng hiji hakékat anu langkung écés. Hartina, teu diragukeun dunya mangrupikeun tegalan. Mahsyar mangrupikeun tempat ngirik, palataran pikeun ngirik. Ari sawarga sareng naraka masing-masing mangrupikeun hiji gudang. HAKÉKAT KASAPULUH: Nyaéta lawang hikmah, inayah, rohmat sareng kaadilan. Mangrupikeun tajalli Asma Hakîm, Karîm, 'Adîl sareng Rahîm. Naha tiasa pisan dina lingkungan nagri sareng alam mulk sareng malakut Gusti Mâlikul-Mulk Dzul-Jalâl, anu némbongkeun karya-karya hikmah anu sakitu écés, inayah anu sakitu nyata, kaadilan anu sakitu ngawasa, sareng welas asih anu sakitu lega di panginepan dunya ieu anu henteu tetep aya, di médan cocoba ieu anu henteu teras aya, sareng di tempat paméran bumi ieu anu henteu ajeg, teu aya padumukan-padumukan anu tetep, pangeusi-pangeusi anu langgeng, tempat-tempat anu tetep aya sareng mahluk-mahluk anu netep, teras hakékat-hakékat hikmah, inayah, kaadilan sareng welas asih anu katingali ieu murag janten teu aya hartina? Ogé naha tiasa pisan Zat Nu Hakîm éta ngajantenkeun manusa ieu di antara sadaya mahluk salaku anu diajak nyarios ku Mantenna sacara jembar sareng salaku eunteung anu jembar, teras ngajantenkeun anjeunna ngaraosan sadaya eusi gudang-gudang rohmat-Na, sareng nimbangna, sareng mikawanohna, ngajantenkeun anjeunna terang ka Mantenna kalayan sadaya Asma-Na, mikanyaah anjeunna sareng ngajantenkeun anjeunna dipikaasih.. saenggeus éta henteu ngintunkeun manusa anu malang éta ka nagri-Na anu langgeng, henteu ngondang anjeunna ka tempat kabagjaan anu tetep éta teras ngabagjakeun anjeunna? Ogé naha asup akal pisan Mantenna masihan beban tugas sagedé tangkal ka unggal mahluk, malah anu saukur sagedé siki, masihan hikmah-hikmah sajumlah kembangna, sareng masangkeun mangpaat-mangpaat sajumlah buahna, teras pikeun sadaya éta tugas, éta hikmah-hikmah sareng éta mangpaat-mangpaat, mung masihan tujuan anu patali sareng dunya sagedé hiji siki? Ngajantenkeun tetep ayana di dunya, anu teu penting saukur sagedé siki sasawi ogé, salaku tujuan? Sareng henteu ngajantenkeun éta sadayana siki-siki pikeun alam harti sareng tegalan pikeun alam aherat, sangkan ngahasilkeun tujuan-tujuan anu sajati sareng pantes? Sareng ngantunkeun ieu sagala tatahar anu sakitu pentingna tanpa tujuan, kosong sareng sia-sia? Henteu ngalihkeun beungeutna kana alam harti sareng alam aherat, sangkan némbongkeun tujuan-tujuan asalna sareng buah-buahna anu pantes? Leres, naha tiasa pisan ku ngalaksanakeun perkara-perkara ieu anu sakitu patukang tonggong sareng hakékat, Mantenna némbongkeun diri-Na ngagaduhan sipat anu patukang tonggong sareng sipat-sipat sajati-Na, nyaéta Hakîm, Karîm, 'Adîl sareng Rahîm — mustahil, teras deui mustahil — teras ngabohongkeun hakékat-hakékat sakabéh jagat raya anu nunjukkeun hikmah sareng sipat béréhan-Na, kaadilan sareng rohmat-Na, nolak kasaksian sadaya mahluk, sareng ngabatalkeun pituduh sadaya karya? Ogé naha akal tiasa nampi pisan yén Mantenna ngabeungbeuratan sirah manusa sareng daya-daya dina dirina ku tugas-tugas sajumlah buukna, teras mung masihan anjeunna upah dunya anu ibarat salambar buuk, ngalaksanakeun padamelan anu henteu gaduh harti, anu patukang tonggong sareng kaadilan sajati-Na sareng henteu saluyu sareng hikmah sajati-Na? Ogé naha tiasa pisan Mantenna ngabuktikeun sareng némbongkeun yén diri-Na mangrupa Gusti Hakîm Mutlak, ku masangkeun hikmah-hikmah sareng mangpaat-mangpaat anu sakitu kana unggal mahluk hirup, malah kana unggal anggota sapertos létah, malah kana unggal karya, sajumlah hasil sareng buah anu dipasangkeun ku Mantenna kana hiji tangkal; teras ku henteu masihan sareng ngantunkeun tetep aya, tepang sareng Mantenna, sareng kabagjaan langgeng, anu mangrupa hikmah anu pangageungna tina sadaya hikmah, mangpaat anu pangpentingna tina sadaya mangpaat, sareng hasil anu pangdiperyogikeunana tina sadaya hasil, sareng anu ngajantenkeun hikmah janten hikmah, ni'mat janten ni'mat, rohmat janten rohmat, sareng anu mangrupa sumber sareng tujuan sadaya hikmah, ni'mat, rohmat sareng mangpaat, Mantenna nurunkeun sadaya padamelan-Na kana tingkat sia-sia mutlak, sareng nyaruakeun diri-Na sareng hiji pribadi anu ngawangun karaton sapertos kitu, nempatkeun rébuan pola dina unggal batuna, rébuan hiasan dina unggal sisina, sareng rébuan pakakas anu kacida ajénna sareng kaperluan bumi dina unggal kamarna, teras henteu ngadamel hateupna, dugi ka unggal hal buruk sareng ruksak sia-sia? Mustahil, moal pisan! Tina Gusti Nu Maha Saé Mutlak sumping kasaéan, tina Gusti Jamîl Mutlak sumping kaéndahan, tina Gusti Hakîm Mutlak henteu sumping hiji hal anu sia-sia. Leres, saha waé anu dina pikiran naék kana sajarah sareng angkat ka arah anu kaliwat, baris ningali padumukan-padumukan, médan-médan, paméran-paméran sareng alam-alam anu parantos maot, sajumlah taun, sapertos padumukan dunya, médan cocoba sareng paméran barang-barang anu urang tingali dina waktos ayeuna ieu. Sanaos béda-béda dina rupa sareng kaayaan; sadayana silih nyarupaan tina sisi katartiban, kaajaiban, sareng némbongkeun kakawasaan sareng hikmah Gusti Shâni'. Ogé anjeunna baris ningali, dina padumukan-padumukan anu henteu ajeg éta, médan-médan anu henteu teras aya éta, paméran-paméran anu henteu tetep aya éta, katartiban-katartiban hikmah anu sakitu écésna, isyarat-isyarat inayah anu sakitu nyatana, tanda-tanda kaadilan anu sakitu ngawasana, sareng buah-buah welas asih anu sakitu legana. Kalayan sarat yén anjeunna henteu buta paningal batinna, anjeunna baris uninga kalayan yakin yén teu tiasa aya hikmah anu langkung sampurna tibatan éta hikmah, sareng teu mungkin aya inayah anu langkung éndah tibatan inayah anu karya-karyana katingali éta, sareng teu aya kaadilan anu langkung agung tibatan kaadilan anu tanda-tandana katingali éta, sareng teu tiasa dibayangkeun welas asih anu langkung ngawengku tibatan welas asih anu buah-buahna katingali éta. Upami, salaku anggapan anu mustahil, dina lingkungan nagri Gusti Sultan Nu Langgeng Salawasna, anu ngatur padamelan-padamelan ieu sareng ngagentos tamu-tamu sareng panginepan-panginepan ieu, henteu aya padumukan-padumukan anu tetep, tempat-tempat anu luhur, kalungguhan-kalungguhan anu ajeg, tempat cicing anu tetep aya, rahayat anu netep sareng abdi-abdi anu bagja; kedah mungkir hakékat-hakékat hikmah, kaadilan, inayah sareng welas asih, anu mangrupa opat unsur batin anu kuat sareng nyakup sadayana sapertos cahya, hawa, cai sareng taneuh, sareng mungkir ayana anu katingali sapertos éta unsur-unsur lahir. Margi dipikaterang yén dunya ieu anu henteu tetep aya sareng sadaya eusina henteu tiasa janten tempat némbongan hakékat-hakékatna anu pinuh. Upami di tempat anu sanés ogé teu aya tempat anu baris janten tempat némbongan éta sadayana sacara pinuh, harita, kalayan kagéloan dina tingkat mungkir ayana panonpoé sanaos ningali cahya anu ngeusian siang, kedah mungkir hikmah ieu anu aya dina unggal hal, di payuneun panon urang, mungkir inayah ieu anu unggal waktos urang tingali dina diri urang sareng dina seuseueurna barang, sareng mungkir kaadilan ieu anu tanda-tandana anu kacida kuatna katingali {(Catetan handap): Leres, kaadilan aya dua bagian. Hiji positif, anu sanés négatif. Ari anu positif nyaéta masihan hak ka anu ngagaduhan hak. Bagian kaadilan ieu di dunya ieu jembarna dugi ka tingkat écés pisan. Margi sakumaha anu dibuktikeun dina "Hakékat Katilu", sadaya anu dipiharep ku unggal hal ti Gusti Fâthir Dzul-Jalâl ngaliwatan basa bakatna, basa kabutuhan fitrahna sareng basa kaayaan kapaksa, sareng sadaya hak anu diperyogikeun pikeun ayana sareng hirupna, kalayan nyata katingali dipaparin ku Mantenna kalayan timbangan-timbangan anu husus sareng ukuran-ukuran anu tangtu. Hartina, ieu bagian kaadilan pasti aya dina tingkat ayana sareng hirup. Bagian kadua nyaéta négatif, anu mangrupa ngadidik anu ngalakukeun teu adil. Nyaéta, Mantenna Maparin balukar anu pantes pikeun anu ngalakukeun teu adil ku nyiksa sareng ngahukum. Ieu bagian sanaos henteu némbongan sacara pinuh di dunya ieu, nanging aya isyarat sareng tanda anu teu kaétang dina wangun anu ngajantenkeun karasa ayana éta hakékat. Di antarana, ti kaum 'Âd sareng Tsamûd dugi ka kaum-kaum anu ngabantah dina waktos ieu, tabokan ngadidik sareng pecut nyiksa anu sumping némbongkeun kalayan intuisi anu pasti yén hiji kaadilan anu kacida luhurna maréntah.} sareng ieu welas asih anu di mana-mana urang tingali kedah dipungkir; kitu ogé kedah ditarima yén Anu Kagungan lampah-lampah anu pinuh ku hikmah, padamelan-padamelan anu mulya, sareng anugerah-anugerah anu welas asih anu urang tingali dina jagat raya ieu — mustahil, teras deui mustahil — mangrupikeun saurang pamaén anu bodo sareng saurang zalim anu telenges, anu mangrupa robahna hakékat anu mustahil tanpa wates. Malah ahli sofisme anu bodo, anu mungkir ayana unggal hal sareng ayana dirina sorangan, ogé henteu gampil ngadeukeutan pikeun ngabayangkeun ieu. Cindekna, kumargi teu aya hubungan pisan antara ieu urusan-urusan anu katingali, kumpulna kahirupan anu lega sareng papisahna maot anu gancang di dunya, sareng ngumpulkeun anu agung sareng paburencay anu gancang, sareng tatahar anu megah sareng tajalli anu ageung, sareng antara buah-buahna anu leutik anu patali sareng alam ieu anu urang terang dina waktos anu pondok di dunya fana ieu, sareng tujuan-tujuanna anu teu penting sareng samentawis; éta ampir nyarupaan masangkeun hikmah-hikmah sareng tujuan-tujuan sagedé hiji gunung ageung kana hiji batu leutik, teras méré hiji tujuan leutik anu samentawis sapertos hiji batu leutik ka hiji gunung ageung, anu henteu tiasa saluyu sareng akal sareng hikmah naon waé. Hartina, henteu saimbangna anu sakitu antara mahluk-mahluk sareng urusan-urusan ieu sareng tujuan-tujuanna anu patali sareng dunya, nyaksian kalayan pasti yén beungeut mahluk-mahluk ieu nuju kana alam harti, sareng di dinya ngahasilkeun buah-buah anu merenah; sareng panonna nengetan Asma-Asma anu suci, tujuan-tujuanna ningali ka éta alam. Sareng intina aya di handapeun taneuh dunya, ari pucuk-pucukna mekar di alam gambaran. Manusa, dumasar kana bakatna, melak sareng dipelak di dieu, sareng di aherat kéngingkeun panén. Leres, upami anjeun ningali beungeut barang-barang ieu anu nuju kana Asma-Asma Ilahi sareng alam aherat, anjeun baris ningali yén unggal siki, anu mangrupa mujizat kakawasaan, ngagaduhan tujuan sagedé hiji tangkal. Unggal kembang, anu mangrupa kecap hikmah, {(Catetan handap): Patarosan: Upami disebatkeun, kunaon anjeun paling seueur nyandak conto tina kembang sareng siki sareng buah? Waleran: Margi éta sadayana boh mangrupa anu panglangkana, pangluar biasana sareng pangéndahna di antara mujizat-mujizat kakawasaan. Ogé anu nganut naturalisme, ahli kasasaran sareng ahli filsafat, kumargi henteu tiasa maca tulisan lemes anu ditulis ku pulpén papasten sareng kakawasaan dina éta sadayana, parantos tilelep dina éta sadayana, murag kana rawa tabiat.} ngagaduhan harti-harti sajumlah kembang-kembang hiji tangkal, sareng unggal buah, anu mangrupa karya anu luar biasa sareng sajak rohmat, ngagaduhan hikmah-hikmah sajumlah buah-buahan hiji tangkal éta. Ari janten rezeki pikeun urang mung hiji hikmah tina rébuan hikmahna, anu saatos tugasna réngsé, ngedalkeun hartina, wafat sareng dikubur dina beuteung urang. Kumargi barang-barang fana ieu ngahasilkeun buah-buah anu tetep aya di tempat anu sanés, sareng ngantunkeun gambar-gambar anu tetep, sareng dina sisi anu sanés ngedalkeun harti-harti anu langgeng, sareng ngalaksanakeun tasbih anu langgeng salawasna. Ari manusa janten manusa ku ningali beungeut-beungeutna anu nuju kana éta sisi, sareng dina anu fana mendakan jalan kana anu tetep aya. Hartina, dina mahluk-mahluk ieu anu ngaguling dina hirup sareng maot, kumpul sareng paburencay, aya maksud anu sanés. Teu aya cacad dina ibarat; kaayaan-kaayaan ieu nyarupaan kaayaan anu diwangun sareng ditata pikeun niru sareng maragakeun. Sakumaha kumpul anu pondok sareng paburencay dilaksanakeun kalayan biaya anu ageung, sangkan gambar-gambar dicandak sareng dirangkep, teras dipintonkeun terus dina bioskop. Kitu ogé, hiji tujuan ngalangkungan kahirupan pribadi sareng kahirupan masarakat dina waktos anu pondok di dunya ieu nyaéta gambar-gambar dicandak sareng dirangkep, hasil-hasil amal dicandak sareng dijaga. Sangkan hisabna dilaksanakeun dina hiji pangumpulan anu pangageungna, sareng dipintonkeun dina hiji paméran anu pangagungna, sareng bakatna pikeun hiji kabagjaan anu kacida ageungna dipintonkeun. Hartina, dina hadis anu mulya, "Dunya mangrupikeun tegalan aherat," ngedalkeun hakékat ieu. Kumargi dunya aya. Sareng di dunya aya hikmah, inayah, rohmat sareng kaadilan kalayan karya-karyana ieu. Tangtos aherat ogé aya kalayan pasti sapertos ayana dunya. Kumargi di dunya unggal hal dina hiji sisi ningali ka éta alam, hartina angkat ka dinya. Mungkir aherat hartina mungkir dunya sareng sadaya eusina. Hartina, sakumaha ajal sareng kubur ngantosan manusa, sawarga sareng naraka ogé ngantosan sareng ngawaskeun manusa. HAKÉKAT KASABELAS: Nyaéta lawang kamanusaan. Mangrupikeun tajalli Asma Haq. Naha tiasa pisan Gusti sareng Gusti Ma'bûd Nu Sajati ngajantenkeun manusa dina jagat raya ieu hiji abdi anu pangpentingna di payuneun rububiyah mutlak-Na sareng rububiyah-Na anu ngawengku sadaya alam; sareng hiji anu diajak nyarios anu pangseueurna mikir kana dawuhan-dawuhan-Na Nu Maha Suci; sareng hiji eunteung anu pangjembarna pikeun némbongan Asma-Asma-Na; sareng ngajantenkeun anjeunna mujizat kakawasaan anu pangéndahna dina wangun anu pangsaéna, anu janten tempat némbongan tajalli Asma anu pangagungna sareng tajalli tingkat Asma anu pangagungna anu aya dina unggal Asma; sareng hiji anu ngagaduhan timbangan sareng pakakas anu pangseueurna pikeun nimbang sareng mikawanoh eusi gudang-gudang rohmat-Na, salaku hiji anu nalungtik kalayan taliti; sareng nyiptakeun anjeunna dina rupa sareng hakékat anu pangperyogina kana ni'mat-ni'mat-Na anu teu aya watesna, anu pangnyerina ku sirna, anu pangkangenna kana tetep aya, sareng di antara sato-sato anu panglemesna sareng pangdimanjana, anu pangmiskinna sareng pangbutuhna, sareng dina kahirupan dunya anu pangnyerina sareng pangsangsarana, sareng tina sisi bakat anu pangluhurna sareng pangagungna; teras henteu ngintunkeun anjeunna ka hiji nagri anu langgeng, anu anjeunna ngagaduhan bakat, kahayang sareng kapantesan pikeun éta, teras ku ngabatalkeun hakékat kamanusaan, ngalakukeun hiji teu adil anu awon tina sudut pandang hakékat sareng patukang tonggong pisan sareng bebeneran Mantenna sorangan? Ogé naha tiasa pisan Gusti Hâkim Nu Sajati, Gusti Rahîm Mutlak, Maparin bakat anu sapertos kitu ka manusa, dugi ka anjeunna nanggung amanah anu agung, anu bumi, langit-langit sareng gunung-gunung hoream nanggungna; nyaéta ku ukuran-ukuran leutikna sareng karya-karya leutikna, anjeunna nimbang sareng uninga kana sipat-sipat Gusti Khâliqna anu ngawengku sadayana, urusan-urusan-Na anu jembar sareng tajalli-Na anu teu aya watesna; sareng Mantenna nyiptakeun anjeunna di bumi salaku anu panglemesna, pangéndahna, pangdimanjana, teu mampuh sareng lemah; padahal Mantenna ngajantenkeun anjeunna hiji rupa patugas anu ngatur sadaya mahluk bumi anu tutuwuhan sareng sato, ngajantenkeun anjeunna milu dina cara tasbih sareng ibadahna, sareng némbongkeun hiji ibarat dina ukuran leutik tina lampah-lampah Ilahi dina jagat raya, sareng Marentahkeun anjeunna ngumumkeun rububiyah Gusti Nu Maha Suci dina jagat raya ku kalakuan sareng ku ucapan, langkung ngutamakeun anjeunna tibatan malaikat-malaikat-Na sareng Maparin anjeunna tingkat khilafah; sanaos kitu, Mantenna henteu maparin anjeunna kabagjaan langgeng, anu mangrupa tujuan, hasil sareng buah sadaya tugasna ieu? Ngalungkeun anjeunna kana tingkat anu pangsangsarana, pangmalangna, pangkatarajang musibahna, pangnyerina sareng panghinana di antara sadaya mahluk-Na; sareng ngajantenkeun akal, anu mangrupa hadiah hikmah-Na anu pangdiberkahina, caang sareng pakakas pikeun ngabagjakeun, janten pakakas panyiksaan anu pangmawa cilakana sareng pangpoékna pikeun anu malang éta, teras ngalakukeun hiji teu welas anu patukang tonggong pisan sareng hikmah mutlak-Na sareng henteu saluyu pisan sareng welas asih mutlak-Na? Mustahil, moal pisan! Cindekna, sakumaha dina carita ibarat urang parantos ningali ku mariksa buku saku sareng buku catetan hiji perwira, boh tingkatna, boh tugasna, boh gajina, boh aturan kalakuanana, boh pakakasna parantos némbongkeun ka urang yén éta perwira sanés pikeun médan samentawis éta, sabalikna anjeunna baris angkat ka hiji nagri anu ajeg, teras damel dumasar kana éta. Kitu pisan ogé, ahli nalungtik sareng paningal batin sapuk yén daya-daya lemes dina buku saku manah manusa, sareng daya-daya dina buku catetan akalna sareng pakakas-pakakas dina bakatna, sadayana kalayan sapuk nuju kana kabagjaan langgeng, sareng dipasihkeun dumasar kana éta, sareng dilengkepan dumasar kana éta. Di antarana: Sapertos upami ka daya lamunan, anu mangrupa hiji palayan sareng juru gambar akal, disebatkeun, "Anjeun baris dipasihan umur sajuta taun sareng karajaan dunya, nanging dina ahirna anjeun pasti baris janten teu aya pisan." Kalayan sarat yén sangkaan henteu nipu sareng nafsu henteu milu, tibatan "oh", anjeunna baris nyarios "ah" sareng kaduhung. Hartina, anu fana anu pangageungna henteu tiasa nyugemakeun hiji pakakas sareng parabot manusa anu pangleutikna. Tah, tina ieu bakat, harepan-harepan manusa anu manjang ka langgeng salawasna, sareng pikiran-pikiranna anu ngawengku jagat raya, sareng kahayang-kahayangna anu sumebar kana jinis-jinis kabagjaan langgengna némbongkeun yén manusa ieu diciptakeun pikeun hirup langgeng sareng baris angkat ka langgeng salawasna. Dunya ieu hiji panginepan pikeun anjeunna sareng hiji rohangan ngantosan pikeun aheratna. HAKÉKAT KADUA BELAS: Nyaéta lawang karosulan sareng wahyu anu diturunkeun. Mangrupikeun tajalli "Bismillâhir-Rahmânir-Rahîm". Naha tiasa pisan sangkaan-sangkaan anu lemah, anu henteu ngagaduhan kakuatan saukur sagedé jangjang laleur, ngagaduhan kamampuh pikeun nutup jalan aherat sareng lawang sawarga, anu dibuka kalayan sakabéh kakuatan ku Kangjeng Rosul Nu Mulya, shallallâhu 'alaihi wa sallam, anu sadaya nabi dumasar kana mujizat-mujizatna nguatkeun pangandika anjeunna, sareng sadaya wali dumasar kana paningal batin sareng karamahna ngabenerkeun pernyataan anjeunna, sareng sadaya jalma anu suci dumasar kana panalungtikanana nyaksian leresna anjeunna, kalayan nyandar kana kakuatan sarébu mujizat anjeunna anu parantos nyata; sareng anu dibuka kalayan sakabéh kapastian ku Al-Qur'an Al-Hakîm, anu mangrupa mujizat dina opat puluh sisi, kalayan nyandar kana rébuan ayatna anu pasti? Tina hakékat-hakékat anu parantos kaliwat, dipikaharti yén pasualan hasyr mangrupa hakékat anu sakitu pageuhna, dugi ka kakuatan anu tiasa ngangkat bola bumi tina tempatna, ngarecah sareng ngalungkeunana, henteu tiasa ngageterkeun éta hakékat. Margi Gusti netepkeun éta hakékat kalayan tungtutan sadaya Asma sareng sipat-Na, sareng Kangjeng Rosul Nu Mulya ngabenerkeunana kalayan sadaya mujizat sareng bukti-buktina, sareng Al-Qur'an Al-Hakîm ngabuktikeunana kalayan sadaya hakékat sareng ayatna, sareng jagat raya ieu nyaksianana kalayan sadaya tanda-tanda ciptaan sareng urusan-urusanna anu pinuh ku hikmah. Naha tiasa pisan Gusti Wâjibul Wujûd sareng sadaya mahluk — iwal jalma-jalma kafir — parantos sapuk dina pasualan hasyr, teras rasa mamang sareng waswas setan, anu henteu ngagaduhan kakuatan saukur sagedé buuk, ngageterkeun sareng ngangkat tina tempatna éta hakékat anu luhur sareng pageuh sapertos gunung? Mustahil, moal pisan! Ulah nganggap yén dalil-dalil hasyr diwatesanan ku dua belas hakékat anu urang bahas. Henteu, malah Al-Qur'an Al-Hakîm nyalira, sakumaha parantos ngajarkeun ka urang dua belas hakékat anu kaliwat ieu, ogé nunjuk kana rébuan sisi anu sanés, anu masing-masing sisi mangrupa tanda anu kuat yén Gusti Khâliq urang baris mindahkeun urang ti nagri fana ieu ka hiji nagri anu tetep aya. Ogé ulah nganggap yén Asma-Asma Ilahi anu nungtut hasyr diwatesanan mung ku Asma Hakîm, Karîm, Rahîm, 'Adîl sareng Hafîzh, sapertos anu urang bahas. Henteu, malah sadaya Asma Ilahi anu tajalli dina ngatur jagat raya nungtut aherat, malah mastikeun ayana. Ogé ulah nganggap yén tanda-tanda ciptaan jagat raya anu nunjukkeun hasyr diwatesanan ku anu parantos urang bahas. Henteu, malah dina seuseueurna mahluk aya sisi sareng kaayaan anu sapertos tabir anu muka ka katuhu sareng ka kénca, anu sakumaha hiji sisina nyaksian Gusti Shâni', sisi anu sanés ogé nunjuk kana hasyr. Sapertos kaéndahan manusa salaku karya dina wangun anu pangsaéna, sakumaha némbongkeun Gusti Shâni', sirnana dina waktos anu pondok, kalayan kamampuhna anu jembar dina wangun anu pangsaéna éta, ogé némbongkeun hasyr. Kadang, upami hiji sisi ditingali kalayan dua paningal, éta némbongkeun boh Gusti Shâni' boh hasyr. Sapertos panataan hikmah, panghiasan inayah, panimbangan kaadilan sareng paparin rohmat anu katingali dina seuseueurna barang; sakumaha upami hakékat-hakékatna ditingali, sadayana némbongkeun yén kaluar tina panangan kakawasaan Gusti Shâni' Nu Hakîm, Nu Karîm, Nu 'Adîl sareng Nu Rahîm. Kitu ogé, upami bari kakuatan sareng teu aya watesna éta sadayana ditingali, hirup anu teu penting sareng pondok tina mahluk-mahluk fana ieu, anu mangrupa tempat némbongan éta sadayana, ditingali, aherat némbongan. Hartina, unggal hal ngaliwatan basa kaayaan maca sareng ngajantenkeun dibaca "Âmantu billâhi wa bil-yawmil âkhir".