BAB KADUA TINA LEM’A KADUA PULUH SALAPAN
(Bab Kadua ieu ngeunaan “Alhamdulillâh”.)
[Dina risalah leutik ieu anu disebat Bab Kadua, mung salapan tina mangpaat sareng cahaya iman anu teu aya watesna, anu ngajantenkeun manusa ngucapkeun “Alhamdulillâh”, badé diterangkeun.] ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ Titik Kahiji: Mimitina dua perkara badé dipépélingkeun. 1- Filsafat nyaéta kacamata hideung anu némbongkeun sagala hal goréng sareng pikasieuneun. Ari iman nyaéta kacamata hérang, écés sareng pinuh ku cahaya anu némbongkeun sagala hal saé sareng raket. 2- Manusa patali sareng sakumna mahluk sareng gaduh hiji jinis hubungan silih tukeur sareng sagala hal. Numutkeun fitrahna, anjeunna kedah patepung, nyarios sareng hirup tatangga, boh ku kecap boh ku harti, sareng hal-hal anu ngurilingan anjeunna. Anjeunna gaduh genep arah: katuhu, kénca, payun, tukang, handap sareng luhur. Ku nganggo dua kacamata anu tadi, manusa tiasa ningali mahluk-mahluk sareng kaayaan dina arah-arah éta. Arah Katuhu: Anu dimaksud ku arah ieu nyaéta waktos kapungkur. Ku kituna, nalika ningali ka katuhu ku kacamata filsafat, nagri kapungkur bakal katingali siga parantos kajadian kiamat, tibalik, poék, pikasieuneun, sareng sapertos kuburan anu ageung. Teu aya mamang yén ku paningal ieu, manusa bakal nyorang kagét anu ageung, kasieunan sareng pegat harepan. Nanging, nalika ningali arah éta ku kacamata iman, sanajan nagri éta saéstuna katingali tibalik, henteu aya nyawa anu musnah. Kahartos yén para pagawé sareng pangeusina parantos dipindahkeun ka alam anu langkung saé sareng pinuh ku cahaya. Kuburan sareng liang-liang éta ogé bakal dianggap torowongan di handapeun taneuh anu digali pikeun asup ka alam anu pinuh ku cahaya. Hartina, kabungah, lega, katengtreman sareng kabuka manah anu dipasihkeun iman ka manusa mangrupikeun nikmat anu ngajantenkeun aranjeunna ngucapkeun “Alhamdulillâh” rébuan kali. Arah Kénca: Nyaéta nalika ningali waktos nu bakal datang ku kacamata filsafat, éta bakal katingali sapertos kuburan anu ageung, poék sareng pikasieuneun, anu bakal ngabusukkeun urang, nyieun urang didahar ku oray sareng kalajengking, teras mupuskeun urang. Nanging, upami ditingali ku kacamata iman, éta bakal katingali sapertos méja sareng hamparan sasuguh ti Gusti Rahmân, anu ngandung rupa-rupa tuangeun sareng leueuteun anu saé tur ngeunah, anu parantos disayagikeun pikeun manusa ku Gusti Haqq, Gusti Khâliq Rahmân Rahîm. Éta bakal ngajantenkeun urang ngucapkeun sareng ngulang “Alhamdulillâh” rébuan kali. Arah Luhur: Nyaéta jalma anu ningali arah langit ku filsafat bakal nyorang kagét anu ageung, kasieunan sareng rasa sieun, lantaran rupa-rupa gerakan anu kacida gancangna tina milyaran béntang sareng buleudan di rohangan anu teu aya watesna ieu, sapertos balap kuda atanapi latihan tentara. Nanging, nalika jalma anu iman ningali, anjeunna bakal ningali yén, sakumaha gerakan anu anéh sareng luar biasa éta dilakukeun ku paréntah sareng pangawasan saurang komandan, béntang-béntang anu ngahias alam langit ogé sapertos lampu anu caang kanggo urang. Dina balap kuda éta anjeunna bakal ngaraos raket sareng kanyaah, sanés sieun sareng kagét. Tangtos ngucapkeun “Alhamdulillâh” rébuan kali téh masih sakedik kanggo ni'mat iman anu ngagambarkeun alam langit sapertos kitu. Arah Handap: Nyaéta manusa anu ningali alam bumi ku paningal filsafat bakal ningali buleudan bumi sapertos sato anu leupas, henteu nganggo tali kadali sareng ngumbara tanpa arah ngurilingan panonpoé; atanapi sapertos parahu anu papanna pegat sareng henteu gaduh kaptén. Anjeunna bakal kagét sareng hariwang. Nanging, upami ningali ku iman, anjeunna ningali bumi salaku kapal ti Gusti Rahmân, anu dina paréntah Alloh, kalayan sakumna tuangeun, leueuteun sareng pakéanana, ngajak umat manusa ngurilingan panonpoé pikeun pelesir. Anjeunna ngamimitian ngucapkeun “Alhamdulillâh” anu ageung pisan pikeun ni'mat agung ieu anu timbul tina iman. Arah Payun: Upami jalma anu nganut filsafat ningali arah ieu, anjeunna ningali yén sakumna mahluk hirup, boh manusa boh sato, angkat rombongan sanggeus rombongan kalayan gancang pisan ka arah éta sareng ngaleungit. Hartina, aranjeunna nuju ka sirna pisan sareng henteu aya deui. Ku margi anjeunna uninga yén anjeunna ogé anu ngalalana dina jalan éta, kasedihna nyababkeun anjeunna ampir gélo. Nanging, mu’min anu ningali ku paningal iman nyanghareupan arah ieu kalayan sugema. Anjeunna nyarios yén angkat sareng lalampahan manusa ka arah éta sanés ka alam sirna pisan, nanging sapertos jalma-jalma anu sok ngalih, pindah ti hiji dataran luhur ka dataran luhur sanés. Éta mangrupikeun pindah ti tempat anu bakal sirna ka tempat anu langgeng salawasna, ti kebon palayanan ka tempat ganjaran, ti nagri kasusah ka nagri rohmat; sanés angkat ka alam sirna pisan. Kasusah anu katingali dina lalampahan, sapertos maot sareng kubur, dina ahirna mangrupikeun kabagjaan. Sabab jalan ka alam-alam anu pinuh ku cahaya ngaliwat kubur, sareng kabagjaan anu pangagungna mangrupikeun hasil tina musibah anu ageung sareng nyeri. Contona, Kangjeng nabi Yusuf mung kéngingkeun kabagjaan sapertos janten pangawasa Mesir ngaliwatan sumur tempat anjeunna dialungkeun ku dulur-dulurna sareng panjara tempat anjeunna diasupkeun lantaran fitnah Zeliha. Kitu deui, murangkalih anu lahir ka dunya ti kandungan indungna kéngingkeun kabagjaan dunya sanggeus nyorang kasusah anu nyesek sareng mencét dina torowongan anu dipikawanoh éta. Arah Tukang: Nyaéta upami ningali jalma-jalma anu sumping di tukang ku paningal filsafat, moal aya waleran kana patarosan “Héy, ti mana aranjeunna, nuju ka mana sareng pikeun naon aranjeunna sumping ka nagri dunya?” Ku kituna, tangtos, manusa bakal tetep nyorang siksa héran sareng mamang. Nanging, upami ningali ku kacamata cahaya iman, anjeunna ngartos yén manusa mangrupikeun nu nalungtik anu dikintun ku Gusti Sultan Azali pikeun ningali sareng nalungtik mukjizat-mukjizat kakawasaan anu anéh tur luar biasa anu dipintonkeun dina paméran jagat raya. Anjeunna ogé ngartos yén, saluyu sareng pangaweruh aranjeunna ngeunaan tingkat ajén sareng kaagungan mukjizat éta sareng tingkat pituduhna kana kaagungan Gusti Sultan Azali, aranjeunna kéngingkeun tingkat sareng nomer, teras mulih deui ka nagri Gusti Sultan Azali. Anjeunna bakal ngucapkeun “Alhamdulillâh” kana ni'mat iman anu masihan ni'mat pamahaman ieu ka anjeunna. Ku margi pujian anu diucapkeun ku “Alhamdulillâh” kana nikmat iman anu ngaleungitkeun poék tadi ogé mangrupikeun nikmat, pikeun éta ogé kedah aya hiji pujian. Pujian kadua ieu ogé peryogi pujian katilu, sareng anu katilu peryogi pujian kaopat. ﻭَﻫَﻠُﻢَّ ﺟَﺮًّﺍ Hartina, tina hiji pujian lahir runtuyan pujian anu teu aya watesna, anu diwangun ku pujian-pujian anu lahir tina éta. Titik Kadua: Anjeunna ogé kedah ngucapkeun “Alhamdulillâh” kana nikmat iman anu nyaangan genep arah. Sabab, ku ngaleungitkeun poék genep arah, iman dianggap nikmat agung dina golongan nampik musibah. Kitu deui, ku nyaangan genep arah éta, tangtos éta dianggap nikmat kadua dina golongan ngadatangkeun mangpaat. Manusa ku fitrahna gaduh sipat hirup babarengan, ku kituna anjeunna patali sareng mahluk-mahluk dina genep arah. Ku nikmat iman, manusa tiasa kéngingkeun mangpaat tina sakumna genep arah. Ku kituna, dumasar kana rusiah ayat anu mulya ﺍَﻳْﻨَﻤَﺎ ﺗُﻮَﻟُّﻮﺍ ﻓَﺜَﻢَّ ﻭَﺟْﻪُ ﺍﻟﻠّٰﻪِ, manusa kéngingkeun cahaya tina arah mana waé dina genep arah éta. Malah manusa anu iman gaduh umur rohani anu manjang ti mimiti dunya diadegkeun nepi ka ahirna. Umur rohani manusa ieu nampi pitulung sareng pangrojong tina cahaya hiji kahirupan anu manjang ti azali nepi ka salawasna. Kitu deui, ku iman anu nyaangan genep arah, waktos sareng tempat manusa anu sempit ieu robih janten alam anu lega sareng merenah. Alam anu ageung ieu janten sapertos bumi cicing hiji manusa. Waktos kapungkur sareng mangsa payun janten sapertos waktos ayeuna kanggo roh sareng manahna. Jarak antara aranjeunna leungit. Titik Katilu: Ku margi iman ngandung tempat nyangga sareng tempat nyuhunkeun pitulung, éta ogé ngabutuhkeun anjeunna ngucapkeun “Alhamdulillâh”. Leres, lantaran teu walakaya sareng seueur musuh, umat manusa peryogi tempat nyangga, supados anjeunna tiasa ngungsi ka éta pikeun nampik musuh-musuhna. Kitu deui, lantaran seueur kabutuhan sareng kacida merlukeunana, anjeunna peryogi tempat nyuhunkeun pitulung, supados ku pitulungna kabutuhanana tiasa dicumponan. Hé manusa! Tempat nyangga anjeun mung iman ka Alloh wungkul. Ari tempat nyuhunkeun pitulung kanggo roh sareng nurani anjeun mung iman kana aherat. Ku kituna, manah sareng roh jalma anu henteu uninga kana dua tempat ieu ngarasa sieun sareng henteu raket; nuranina teras-terasan kasiksa. Nanging, jalma anu nyangga kana anu kahiji sareng nyuhunkeun pitulung tina anu kadua ngarasa seueur kabungah, kanikmatan sareng karaketan dina manah sareng rohna; anjeunna kéngingkeun panglipur sareng nuranina tengtrem. Titik Kaopat: Cahaya iman ngaleungitkeun kanyeri anu timbul nalika kanikmatan anu diidinan syariat mimiti sirna, ku nunjukkeun yén anu sarupa bakal sumping sareng parantos nuju sumping. Kitu deui, ku nunjukkeun sumber ni'mat-ni'mat, éta ngajamin yén ni'mat bakal teras aya sareng henteu ngirangan. Ku nunjukkeun kanikmatan tina anu sarupa anu dianyarkeun deui, éta ogé ngaleungitkeun kanyeri papisah. Hartina, pamikiran ngeunaan sirna nyababkeun seueur kanyeri dina hiji kanikmatan. Iman ngingetkeun yén anu sarupa dianyarkeun deui sareng ku éta ngaleungitkeun kanyeri-kanyeri éta. Salian ti éta, dina dianyarkeunana kanikmatan ogé aya kanikmatan sanés. Leres, upami hiji buah henteu gaduh tangkal, kanikmatan anu mung aya dina buah éta bakal sirna nalika buah dituang, sareng sirnana bakal nyababkeun sedih. Nanging, upami tangkal buah éta dipikawanoh, sirnana buah henteu nyababkeun kanyeri, sabab aya anu sumping ngagantikeunana. Dina waktos anu sami, dianyarkeunana éta, dina dirina sorangan, mangrupikeun kanikmatan. Kitu deui, anu paling nyesekkeun roh manusa nyaéta kanyeri anu timbul tina papisah. Cahaya iman ngaleungitkeun kanyeri éta ku harepan anu sarupa bakal dianyarkeun deui sareng patepung bakal kajadian deui. Titik Kalima: Hal-hal tina mahluk anu ku manusa disangka musuh sareng asing kanggo anjeunna, atanapi disangka henteu hirup sareng henteu kaurus sapertos jalma maot sareng yatim, ku cahaya iman dipintonkeun salaku sobat sareng dulur, sareng ditingalikeun salaku anu hirup tur muji ku tasbih. Hartina, jalma anu ningali kalayan lalawora ngarasa sieun, sabab nganggap mahluk-mahluk alam ngarugikeun sapertos musuh. Anjeunna ningali hal-hal sapertos anu asing. Sabab dina paningal kasasaran, henteu aya hubungan sareng beungkeutan duduluran antara hal-hal dina waktos kapungkur sareng mangsa payun. Mung dina waktos ayeuna aya hubungan anu leutik sareng sawaréh antara hal-hal. Ku kituna, duduluran antara jalma-jalma anu sasasar sapertos samenit dina waktos anu lami mangrébu-rébu taun. Kitu deui, paningal iman ningali sakumna buleudan sareng banda jagat raya hirup sareng silih raket. Éta ogé némbongkeun yén masing-masing muji Gusti Khâliq-na, ku tasbih dina basa kaayaanana. Tina sisi ieu, sakumna banda éta gaduh hiji jinis hirup sareng roh numutkeun kaayaan masing-masing. Ku kituna, numutkeun paningal iman ieu, henteu aya kagét sareng rasa sieun dina banda-banda éta. Aya karaketan sareng kanyaah. Paningal kasasaran nganggap manusa, anu henteu sanggup ngahontal anu dipikahayangna, henteu gaduh anu ngurus sareng ngajaga. Éta nyangka aranjeunna sapertos yatim anu ceurik lantaran kasedih, kabingung sareng teu walakaya. Ari paningal iman ningali mahluk hirup, sanés sapertos yatim anu ceurik, nanging salaku pagawé anu dibéré tanggung jawab, hamba anu dipasihan tugas pikeun zikir sareng tasbih. Titik Kagenep: Cahaya iman ngagambarkeun alam dunya sareng aherat salaku dua hamparan sasuguh anu ngandung rupa-rupa nikmat. Jalma anu iman kéngingkeun mangpaat tina dua sasuguh éta ku panangan iman, ku indera lahir sareng batinna, sareng ku kamampuh lemes rohani sareng rohna. Ari dina paningal kasasaran, widang mangpaat anu ditampi ku mahluk hirup ngaleutikan sareng mung ngawates kana kanikmatan jasmani. Dina paningal iman, widang éta ngalegaan nepi ka sapertos bunderan anu ngawengku langit sareng bumi. Leres, hiji mu’min tiasa nganggap panonpoé salaku lampu petromaks anu digantungkeun dina hateup bumina, sareng bulan salaku lampu minyak leutik. Tina sisi ieu, panonpoé sareng bulan masing-masing janten ni'mat kanggo anjeunna. Ku kituna, widang mangpaat anu ditampi ku mu’min janten langkung lega ti langit. Leres, Al-Qur'an anu ngajelaskeun kalayan mu'jizat, ku balaghah ayat-ayat ﻭَ ﺳَﺨَّﺮَ ﻟَﻜُﻢُ ﺍﻟﺸَّﻤْﺲَ ﻭَ ﺍﻟْﻘَﻤَﺮَ ٭ ﻭَ ﺳَﺨَّﺮَ ﻟَﻜُﻢْ ﻣَﺎ ﻓِﻰ ﺍﻟْﺒَﺮِّ ﻭَﺍﻟْﺒَﺤْﺮِ, ngisyaratkeun kahadéan sareng ni'mat luar biasa ieu anu timbul tina iman. Titik Katujuh: Ku cahaya iman kauninga yén ayana Alloh mangrupikeun ni'mat anu sakitu agungna sareng ngungkulan sakumna ni'mat, sabab éta mangrupikeun sumber sareng asal anu ngandung jinis-jinis ni'mat anu teu aya watesna, rupa-rupa kahadéan anu teu aya tungtungna sareng golongan paparin anu henteu kaitung. Ku kituna, muji sareng ngamulyakeun ni'mat iman sajajarna sareng jumlah partikel jagat raya mangrupikeun kawajiban. Dina bagéan-bagéan Risale-i Nur, parantos aya isyarat kana sabagian perkara ieu. Salian ti éta, bagéan-bagéan Risale-i Nur anu ngabahas iman ka Alloh muka tabir sareng némbongkeun ni'mat ieu. ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ, ku lâm anu ngawengku sadayana, ngisyaratkeun sakumna pujian. Salah sahiji ni'mat anu kedah dipuji ku sakumna pujian éta nyaéta ni'mat sipat Rahmân. Leres, sipat Rahmân ngandung ni'mat sajajarna sareng jumlah mahluk hirup anu nampi rohmat. Sabab hususna manusa patali sareng unggal mahluk hirup. Tina sisi ieu, manusa bungah ku kabagjaan unggal mahluk hirup sareng sedih ku kanyerina. Ku kituna, ni'mat anu aya dina hiji mahluk ogé janten ni'mat kanggo sobat-sobatna. Kitu deui, salah sahiji anu ngandung ni'mat sajajarna sareng jumlah murangkalih anu nampi ni'mat ku asih indungna, sareng ku éta pantes kana pujian anu saluyu, nyaéta sipat Rahîm. Leres, jalma anu gaduh nurani, anu sedih sareng karunya nalika murangkalih lapar tanpa indung ceurik, tangtos ngarasa bungah, sugema sareng pikaresepeun tina asih para indung ka murangkalihna. Kabungah sapertos kitu masing-masing mangrupikeun ni'mat sareng peryogi pujian sareng sukur. Kitu deui, salah sahiji anu ngabutuhkeun pujian sareng sukur sajajarna sareng sakumna jinis sareng masing-masing hikmah anu dikandung jagat raya nyaéta sipat Hakîm. Sabab sakumaha diri manusa nampi ni'mat ku pancaran sipat Rahmân sareng manahna ku tajalli sipat Rahîm, akal manusa ogé nampi kabungah sareng kanikmatan ku kalembutan hikmah tina sipat Hakîm. Tina sisi ieu, éta ngabutuhkeun pujian kalayan ngucapkeun “Alhamdulillâh” kalayan sapinuhna. Kitu deui, aya ni'mat pangjagaan Mantenna anu kedah dipuji ku “Alhamdulillâh” anu sakitu ageungna nepi ka sorana ngeusi rohangan ieu: sajajarna sareng tajalli Asma “Gusti Wâris” tina Asmaul Husna, sareng jumlah turunan anu tetep aya sanggeus luluhur sapertos para bapa sirna, sareng jumlah mahluk alam aherat, sareng jumlah amal manusa anu dijaga pikeun janten dasar nampi ganjaran aherat. Sabab teras ayana ni'mat langkung ajén tibatan ni'mat éta sorangan. Langgengna kanikmatan langkung nikmat tibatan kanikmatan éta. Teras aya di sawarga langkung luhur tibatan sawarga éta sorangan, sareng kitu saterasna.
Ku kituna, ni'mat anu dikandung pangjagaan Gusti Haqq langkung seueur sareng langkung luhur tibatan sakumna ni'mat anu aya dina jagat raya. Tina sisi ieu, éta peryogi hiji “Alhamdulillâh” anu diucapkeun kalayan sapinuhna. Bandingkeun Asmaul Husna anu sanés sareng opat Asma anu parantos disebatkeun ieu. Ku margi dina masing-masing Asma aya ni'mat anu teu aya watesna, éta ngabutuhkeun pujian sareng sukur anu teu aya watesna. Kitu deui, Kangjeng Nabi Muhammad, 'alaihis-salâtu was-salâm, anu janten jalan pikeun nampi ni'mat iman anu sanggup muka sakumna gudang ni'mat, ogé mangrupikeun ni'mat anu kacida agungna, nepi ka umat manusa salawasna ngagaduhan kawajiban muji sareng ngamulyakeun anjeunna (A.S.M.). Kitu deui, ni'mat Islam sareng Al-Qur'an, anu mangrupikeun daptar sareng sumber sakumna jinis ni'mat jasmani sareng rohani, ogé kalayan pantes ngabutuhkeun pujian anu teu aya watesna. Titik Kadalapan: Sagala puji ka Alloh, Nu, numutkeun pedaran kitab agung anu disebat jagat raya ieu sareng tafsirna, Al-Qur'an anu kacida mulya, dipuji sareng diagungkeun ku sakumna bab sareng bagéanna, sakumna kaca sareng padalisanna, sarta sakumna kecap sareng hurupna, ku némbongkeun sipat kaéndahan sareng kasampurnaan Zat Mantenna Nu Maha Suci. Kieu: Unggal hiasan kitab agung éta, boh leutik boh ageung, numutkeun kamampuhna, muji sareng ngamulyakeun Nu Ngahiasna, Gusti Wâhid sareng Gusti Shamad, ku némbongkeun sipat kamulyaan Mantenna. Kitu deui, unggal tulisan kitab éta muji Nu Nyeratna, Gusti Rahmân sareng Gusti Rahîm, ku némbongkeun sipat kaéndahan Mantenna. Kitu deui, unggal sajak sareng kasidah kitab éta nyucikeun sareng muji Nu Nyusunna, Gusti Qadîr sareng Gusti Alîm. Kitu deui, sakumna tulisan, titik sareng hiasan kitab éta, ku janten tempat pantulan sareng némbongna tajalli sareng pancaran Asmaul Husna, muji Zat Mantenna Nu Maha Suci ku nyucikeun, muji sareng ngamulyakeun. Titik Kasalapan: {(): Abdi henteu gaduh konci kode-kode sapertos ieu pikeun mukakeunana. Salian ti éta, pikiran anu keur saum henteu tiasa muka kode-kode éta sareng henteu tiasa ngalakukeun itungan perkalian éta. Mangga dihapunten. Malah ieu ogé mung tiasa abdi lakukeun ku pitulung rohani pangarangna, ku berkah Laylatul Qadr sareng ku ngamangpaatkeun cicing padeukeut sareng Mevlana. Panarjamah, Abdülmecid Nursî} ......
Said Nursî
--
KALIMAH KALIMA: ﻭَ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﺤَﻤْﺪُ Hartosna, hamd sareng pujian, muji sareng nganuhunkeun, husus kanggo Mantenna sareng pantes kanggo Mantenna. Hartosna, ni'mat-ni'mat kagungan Mantenna sareng medal tina banda-Na. Sareng banda éta tetep aya. Tah, ieu kalimah maparin wartos gumbira sareng nyarios kieu: Hé manusa! Ulah kanyeri ku icalna ni'mat. Margi banda rohmat moal béak. Sareng ulah nyambat ku kanyeri tina mikiran icalna nikmat. Margi buah ni'mat éta téh hasil rohmat nu teu aya tungtungna. Upami tangkalna langgeng, sanaos buahna ical, aya deui nu ngagentosna. Dina nikmat ni'mat, ku hamd anjeun tiasa mikiran hiji perhatian rohmat nu saratus darajat langkung nikmat tibatan éta nikmat, sareng sakaligus ngajantenkeun nikmat saratus darajat. Sakumaha hiji apel nu dihadiahkeun ka anjeun ku raja nu agung, dina nikmatna, ngajantenkeun anjeun ngaraos sareng dipaparin nikmat hiji perhatian raja, nu langkung luhur tibatan nikmat saratus, malah sarébu apel. Kitu deui ku kalimah ﻟَﻪُ ﺍﻟْﺤَﻤْﺪُ, nyaéta ku hamd sareng sukur, nyaéta ku ngaraos paparin dina ni'mat, nyaéta ku mikawanoh Gusti Nu Maparin Ni'mat sareng mikiran paparin-Na, nyaéta ku mikiran perhatian rohmat-Na, Kanyaah-Na nu museur ka anjeun sareng tetepna paparin-Na, éta ngabukakeun ka anjeun lawang nikmat batin nu sarébu darajat langkung nikmat tibatan ni'mat.
Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Gusti Alloh parantos nyandak anjeun tina henteuna kana ayana, sarta tina loba rupa sareng kaayaan ayana kana wangun manusa, kalayan sipat Muslim, anu pangluhurna. Unggal-unggal kaayaan, tempat, léngkah, sareng kaayaan anu loba antara awal gerak anjeun sareng wangun pangahirna anu dicandak, parantos dicatet dina buku ni'mat anu pikeun anjeun. Tina jihat ieu, dina pita waktos anu parantos diliwatan ku anjeun, ni'mat-ni'mat dijejerkeun sapertos inten, dugi ka jadi kalung anu lengkep atawa daptar rupa-rupa ni'mat. Ku kituna, dina unggal tempat sareng kaayaan, léngkah sareng kaayaan ayana anu parantos diliwatan, anjeun bakal ditaros: "Kumaha anjeun ngahontal ni'mat ieu? Ku naon anjeun pantes meunangna? Sarta naha anjeun parantos sukur?" Sabab kaayaan anu lumangsung bakal dipariksa. Ari perkara anu tetep mungkin sarta henteu lumangsung moal dipariksa. Kaayaan anu parantos diliwatan ku anjeun mangrupa kajadian. Kaayaan anjeun anu bakal datang can aya. Ayana bakal ditagih tanggung jawab, ari henteuna moal. Ku kituna, kedah ngagantikeun sukur ni'mat-ni'mat mangsa kapengker anu sukurna tacan dilaksanakeun.
Leres, saperti tujuan sareng hasil hirup ieu nyaéta hirup anu langgeng salawasna, hiji buahna ogé sukur, ibadah, puji sareng kaasih ka Gusti Zat Hayy sareng Muhyî anu maparin hirup. Sukur, kaasih, puji sareng ibadah ieu, saperti buah hirup, ogé tujuan jagat raya. Tina ieu, sing ngartos yén anu nyarios tujuan hirup ieu nyaéta “hirup kalayan tengtrem, ngarasakeun nikmat kalayan lali sareng nampi ni'mat nurutkeun karep,” ku kabodoan anu kacida goréngna, kalayan mungkir, malah kufur, nganggap enteng sareng ngahinakeun ni'mat hirup anu kacida luhur ajénna ieu, hadiah kasadaran sareng kahadéan akal, teras ngalakukeun mungkir ni'mat anu pikasieuneun.