Risalah Sukur
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻲْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪ Al-Qur'an anu ngajelaskeun kalayan mu'jizat, ku ayat-ayat anu diulang sapertos اَفَلَا ﻳَﺸْﻜُﺮُﻭﻥَ ٭ اَفَلَا ﻳَﺸْﻜُﺮُﻭﻥَ ٭ ﻭَﺳَﻨَﺠْﺰِﻯ ﺍﻟﺸَّﺎﻛِﺮ۪ﻳﻦَ ٭ ﻟَﺌِﻦْ ﺷَﻜَﺮْﺗُﻢْ لَاَز۪يدَنَّكُمْ ٭ ﺑَﻞِ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻓَﺎﻋْﺒُﺪْ ﻭَ ﻛُﻦْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺸَّﺎﻛِﺮ۪ﻳﻦَ, némbongkeun yén tugas pangpentingna anu dikersakeun ku Gusti Khâliq Nu Rahmân ti hamba-hamba-Na nyaéta sukur. Dina Furqan anu pinuh ku hikmah, Mantenna nyauran kalayan kacida pentingna pikeun sukur. Sareng ku némbongkeun henteu sukur salaku ngabohongkeun sareng mungkir ni'mat, dina Surat Ar-Rahman Mantenna ngancam kalayan teges sareng pikasieuneun tilu puluh hiji kali ku ieu ayat, kalayan dawuhan ﻓَﺒِﺎَﻯِّ اٰلَٓاءِ ﺭَﺑِّﻜُﻤَﺎ ﺗُﻜَﺬِّﺑَﺎﻥِ. Éta némbongkeun yén henteu sukur mangrupikeun ngabohongkeun sareng mungkir. Leres, sakumaha Al-Qur'an Al-Hakîm némbongkeun sukur minangka hasil ciptaan, ieu jagat raya, anu mangrupikeun Al-Qur'an Ageung, ogé némbongkeun yén hasil anu pangpentingna tina nyiptakeun alam nyaéta sukur. Margi upami jagat raya diperhatoskeun, katingali yén susunan jagat raya sapertos anu ngahasilkeun sukur; unggal hal dina hiji darajat ningali ka sukur sareng museur ka éta. Saolah-olah buah anu pangpentingna tina ieu tangkal ciptaan nyaéta sukur. Sareng hasil anu pangluhurna anu dikaluarkeun ku ieu pabrik jagat raya nyaéta sukur. Margi dina nyiptakeun alam urang ningali yén mahluk-mahluk alam disusun dina wangun hiji bunderan, sareng di jerona kahirupan diciptakeun salaku titik puseur. Sakumna mahluk ningali ka kahirupan, ngaladénan kahirupan sareng nyayagikeun kabutuhan kahirupan. Hartosna, Zat anu nyiptakeun jagat raya milih éta kahirupan ti dinya. Teras urang ningali yén Mantenna nyiptakeun alam-alam mahluk hirup dina wangun bunderan sareng nempatkeun manusa dina titik puseur. Saolah-olah tujuan-tujuan anu dimaksud tina mahluk hirup museur dina anjeunna; Mantenna ngumpulkeun sakumna mahluk hirup di sakurilingna, ngajantenkeun éta palayan sareng tunduk ka anjeunna, sareng ngajantenkeun anjeunna ngawasa éta. Hartosna, Gusti Khâliq Dzul-Jalâl milih manusa di antara mahluk hirup, ngersakeun sareng milih anjeunna di alam. Teras urang ningali yén alam manusa, malah alam sato ogé, disusun sapertos hiji bunderan, sareng rizki ditempatkeun dina titik puseur. Mantenna saolah-olah ngajantenkeun sakumna manusa, malah sato ogé, mikacinta rizki, sareng ngajantenkeun sadayana ngaladénan sareng tunduk ka rizki. Anu ngawasa aranjeunna nyaéta rizki. Rizki ogé didamel ku Mantenna hiji harta anu sakitu lega sareng beungharna, ngawengku ni'mat anu teu aya watesna. Malah pikeun mikawanoh rasa mung hiji jinis tina seueur jinis rizki, dina létah aya hiji parabot anu namina daya ngaraosan; saloba kadaharan ditempatkeun timbangan-timbangan maknawi alit anu kacida lemesna. Hartosna, hakékat anu paling ahéng, paling beunghar, paling matak héran, pangmanisna, paling lengkep sareng paling éndah dina jagat raya aya dina rizki. Ayeuna urang ningali yén sakumaha sagala hal ngumpul di sakuriling rizki sareng ningali ka éta, kitu ogé rizki dina sadaya jinisna, sacara maknawi sareng jasmani, ku kaayaan sareng ucapan, nangtung ku sukur, aya ku sukur, ngahasilkeun sukur sareng némbongkeun sukur. Margi nafsu sareng rasa hayang kana rizki mangrupakeun hiji jinis sukur fitrah. Ngarasakeun nikmat sareng rasa ogé hiji sukur tanpa kasadaran anu aya dina sakumna sato. Mung manusa, ku kasasaran sareng kufur, ngarobah hakékat sukur fitrah éta, ngaléngkah tina sukur kana syirik. Kitu deui, dina ni'mat anu janten rizki, wangun-wangun anu kacida saé sareng dihiasna, seungit anu kacida saé sareng rasa anu kacida saéna mangrupikeun anu nyauran kana sukur; nyauran mahluk hirup kana sumanget, sareng ku sumanget nungtun kana hiji jinis nganggap saé sareng hormat, ngajantenkeun hiji sukur maknawi. Éta narik paningal mahluk anu gaduh kasadaran pikeun merhatoskeun, ngadorong pikeun nganggap saé. Éta ngagugah anjeunna pikeun hormat ka ni'mat; ku éta nungtun sareng ngajantenkeun anjeunna sukur dina ucapan sareng lampah, sarta ngajantenkeun anjeunna ngaraos nikmat sareng rasa anu paling luhur sareng amis dina sukur. Hartosna, éta némbongkeun yén rizki sareng ni'mat anu ngeunah ieu, sasarengan sareng nikmat lahirna anu pondok sareng samentawis, ku sukur ngajantenkeun ngahontal perhatian Gusti Rahmân anu mawa nikmat sareng rasa anu langgeng, sajati sareng teu aya watesna. Hartosna, ku ngajantenkeun mikiran perhatian anu nikmatna teu aya watesna ti Gusti Mâlik Nu Karîm anu kagungan harta-harta rohmat, éta ngajantenkeun ngaraos sacara maknawi hiji rasa sawarga anu langgeng malah di dunya ieu. Tah, sanaos rizki ngalangkungan sukur janten hiji harta anu lengkep, sakitu ajénna luhur sareng beungharna, ku henteu sukur éta murag kana darajat anu panghandapna. Sakumaha dijelaskeun dina Kalimah Kagenep, nalika daya ngaraosan dina létah museur kana rizki pikeun Gusti Nu Maha Leres, nyaéta ku tugas sukur maknawi, daya ngaraosan dina éta létah sapertos hiji pangawas anu sukur sareng hiji pangawas anu luhur ajénna anu muji, dina dapur-dapur anu teu aya watesna tina rohmat Ilahi anu teu aya tungtungna. Upami pikeun nafsu, nyaéta museur tanpa mikiran sukur ka anu maparin rizki, daya ngaraosan dina éta létah murag tina kalungguhan pangawas anu luhur ajénna kana darajat panjaga pabrik beuteung sareng tukang panto kandang lambung. Sakumaha ieu palayan rizki ku henteu sukur murag kana darajat sakieu, hakékat rizki sareng palayan-palayan sanésna ogé murag. Aranjeunna turun tina kalungguhan pangluhurna kana kalungguhan panghandapna. Aranjeunna murag kana kaayaan anu sabalikna sareng nentang hikmah Gusti Khâliq jagat raya. Ukuran sukur nyaéta qanaah, hémat, rido sareng sugema. Timbangan henteu sukur nyaéta hawek sareng mubadir, henteu hormat, sareng tuang naon waé anu kapendak tanpa ngabédakeun haram sareng halal. Leres, sakumaha hawek téh henteu sukur, éta ogé sabab henteu kabagéan sareng jalan kana kahinaan. Malah sireum barokah anu ngagaduhan kahirupan masarakat saolah-olah ku hawek tetep di handapeun suku sareng katincak. Margi henteu qanaah; sanaos sababaraha sisikian gandum cekap dina sataun, upami sanggup, éta ngumpulkeun rébuan sisikian. Saolah-olah lebah barokah, ku qanaahna, ngapung di luhur sirah. Margi qanaah, ku paréntah Ilahi éta masihan maduna ka manusa sareng ngajantenkeun aranjeunna tuang. Leres, saatos lafaz Alloh, anu mangrupikeun nami pribadi sareng Asma anu pangagungna Zat Nu Maha Suci, Asma anu pangagungna, Gusti Rahmân, ningali ka rizki; sareng Mantenna dihontal ku sukur dina rizki. Kitu deui, harti Gusti Rahmân anu paling écés nyaéta Gusti Razzâq. Kitu deui, sukur ngagaduhan jinis-jinis. Anu paling lengkep sareng daptar umum éta jinis-jinis nyaéta solat. Kitu deui, dina sukur aya iman anu beresih, tauhid anu ihlas. Margi jalma anu tuang hiji apel sareng ngucapkeun "Alhamdulillâh", ku éta sukur anjeunna ngumumkeun yén: "Éta apel langsung mangrupikeun titipan panangan kudrat sareng langsung hadiah harta rohmat." Ku nyarios sareng yakin sapertos kitu, anjeunna masrahkeun sagala hal, sabagian atanapi umum, kana panangan kudrat-Na. Sareng dina unggal hal anjeunna uninga kana pancaran rohmat. Ku sukur anjeunna ngébréhkeun iman sajati sareng tauhid anu ihlas. Tina seueur sisi, urang bakal nyarios mung hiji sisi, sakumaha ageungna karugian manusa anu lalawora ku mungkir ni'mat. Kieu: Upami manusa tuang hiji ni'mat anu ngeunah sareng sukur, ni'mat anu dituang éta ngalangkungan sukur janten nur, janten buah sawarga aherat. Ku nikmat anu dipasihkeunana sareng ku mikiran yén éta pangaruh perhatian rohmat Gusti Nu Maha Leres, éta masihan nikmat sareng rasa anu ageung sareng langgeng. Éta ngintunkeun inti, sari sareng zat-zat maknawi sapertos kieu ka kalungguhan-kalungguhan luhur. Ari zat jasmani anu handap, anu mangrupa ampas sareng kulit, nyaéta zat-zat anu parantos ngaréngsékeun tugasna sareng henteu diperyogikeun deui, janten runtah sareng angkat pikeun robah kana asalna, nyaéta unsur-unsur. Upami henteu sukur, éta nikmat samentawis ngantunkeun nyeri sareng hanjakal ku leungitna, sareng éta sorangan ogé janten kokotor. Ni'mat anu hakékatna inten robah janten batubara. Ku sukur, rizki anu leungit masihan nikmat anu langgeng sareng buah anu tetep. Ni'mat tanpa sukur robah tina wangun anu pangsaéna kana wangun anu goréng. Margi pikeun jalma lalawora éta, ahir rizki, saatos hiji nikmat samentawis, nyaéta runtah. Leres, rizki ngagaduhan wujud anu pantes dipikacinta; éta wujud katingali ku sukur. Upami sanés kitu, kanyaah jalma lalawora sareng sasab ka rizki mangrupikeun sipat sato. Bandingkeun salajengna dumasar kana ieu, sakumaha ageungna rugi jalma sasab sareng lalawora. Di antara jinis mahluk hirup, anu pangperyogina kana jinis-jinis rizki nyaéta manusa. Gusti Nu Maha Leres parantos nyiptakeun manusa salaku eunteung anu ngawengku sadaya Asma-Na, mu'jizat kudrat anu ngagaduhan parabot pikeun nimbang sareng mikawanoh simpenan sadaya harta rohmat-Na, sareng khalifah bumi anu ngawengku alat-alat pikeun nimbang lemesna tajalli sareng seni sadaya Asma-Na. Ku sabab éta Mantenna maparin kabutuhan anu teu aya watesna sareng ngajantenkeun anjeunna peryogi jinis-jinis rizki jasmani sareng maknawi anu teu aya watesna. Sarana pikeun ngangkat manusa, numutkeun lengkepna ieu, ka ahsan at-taqwim, tempat anu pangluhurna, nyaéta sukur. Upami henteu aya sukur, anjeunna murag kana asfal as-safilin, ngalakukeun hiji kajaliman anu agung. Cindekna: Dasar anu pangageungna tina opat dasar jalan ubudiyah sareng dipikacinta, anu mangrupikeun jalan pangluhurna, nyaéta sukur; opat dasar éta diébréhkeun kieu: "Dina jalan henteu daya, opat hal diperyogikeun: Teu daya mutlak, kabutuhan mutlak, sumanget mutlak, sukur mutlak, hé anu mulya." ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺍﺟْﻌَﻠْﻨَﺎ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺸَّﺎﻛِﺮ۪ﻳﻦَ ﺑِﺮَﺣْﻤَﺘِﻚَ ﻳَٓﺎ ﺍَﺭْﺣَﻢَ ﺍﻟﺮَّﺍﺣِﻤ۪ﻴﻦَ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﻋَﻠٰﻰ ﺳَﻴِّﺪِﻧَﺎ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ ﺳَﻴِّﺪِ ﺍﻟﺸَّﺎﻛِﺮ۪ﻳﻦَ ﻭَ ﺍﻟْﺤَﺎﻣِﺪ۪ﻳﻦَ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪِ ﻭَ ﺻَﺤْﺒِﻪِ ﺍَﺟْﻤَﻌ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﻭَ ﺍٰﺧِﺮُ ﺩَﻋْﻮٰﻳﻬُﻢْ ﺍَﻥِ ﺍﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﺭَﺏِّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ
--
ﺑِﺎﺳْﻤِﻪِ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ