Tina Tingkat Kadua El-hüccetü'z-zehra
Dalil Katujuh sareng Kadalapan: وَالْاٰجَالُ ﺍﻟْﻤُﻌَﻴَّﻨَﺔُ وَالْاَرْزَاقُ ﺍﻟْﻤُﻘَﻨَّﻨَﺔُ. Nyaéta, pikeun hiji hikmah anu penting, ajal sareng rejeki anu dina paningal lahiriah disangka teu écés sareng teu tangtu, sabenerna, di tukangeun tabir anu ngajantenkeunana henteu écés éta, aya dina buku qada sareng papasten azali. Dina kaca papasten hirup, ajal unggal mahluk hirup parantos dipastikeun sareng ditangtukeun; moal maju sareng moal mundur. Aya dalil anu teu aya watesna yén rejeki unggal mahluk anu gaduh roh parantos ditangtukeun sareng dipasihkeun bagianna, sareng ditulis dina papan qada sareng papasten. Contona, nalika hiji tangkal ageung maot, éta nyésakeun sikina, anu sapertos hiji jinis rohna, pikeun ngalaksanakeun pancén ngagantikeunana. Ieu ku aturan Gusti Alîm Nu Hafîzh anu pinuh ku hikmah. Rejeki hiji anak, nyaéta susu, sumping tina pinareup, kaluar ti antara getih sareng kokotor, sareng ngalir kana sungutna kalayan murni sareng beresih, henteu kacampuran sakedik ogé. Ieu kalayan pasti nampik kamungkinan kabeneran, sareng kalayan kacida pastina némbongkeun yén ieu ku aturan Gusti Razzâq Nu Alîm sareng Rahîm anu pinuh ku welas asih. Sakabéh mahluk hirup sareng anu gaduh roh tiasa dibandingkeun sareng dua conto leutik ieu. Hartina, sabenerna ajal parantos tangtu sareng ditakdirkeun; rejeki ogé, kalayan katangtuan anu saluyu sareng unggal jalma, parantos dicatet dina buku papasten. Nanging, pikeun hiji hikmah anu kacida pentingna, ajal sareng rejeki katutupan ku tabir gaib, katingali teu écés, teu tangtu, sareng lahiriahna sapertos gumantung kana kabeneran. Upami ajal parantos écés sapertos surupna panonpoé, satengah umur bakal disia-siakeun dina lalawora pisan sareng henteu usaha pikeun aherat. Saatos satengah umur, unggal dinten sapertos ngaléngkah sakaki ka arah tihang gantungan maot, bakal nampi kasieun anu kacida pikasieuneunana, sareng musibah dina ajal bakal nambahan saratus darajat. Ku rusiah ieu, musibah anu tumiba ka urang, malah kiamat anu mangrupikeun ajal dunya, kalayan welas asih diantepkeun di tukangeun tabir gaib. Rejeki, anu dina urutan ni‘mat aya saatos kahirupan, mangrupikeun harta pangageungna tina ni‘mat-ni‘mat, sumber pangbeungharna tina sukur sareng hamd, sareng tambang anu pangseueurna ngahimpun ubudiyah, doa, sareng panyuhun. Ku sabab éta, lahiriahna dipidangkeun teu écés sareng sapertos gumantung kana kabeneran. Ieu supados lawang ménta rejeki ka hadirat Gusti Razzâq Nu Maha Mulya, ku panyalindungan, panyuhun, doa anu handap asor, sareng panganteur hamd sareng sukur, tetep kabuka unggal waktos. Upami parantos écés, hakékatna bakal robah sagemblengna. Lawang panyuhun sareng doa anu pinuh ku sukur sareng nuhun, malah lawang ubudiyah anu handap asor, bakal katutup.
--
(Tina Âyetü'l-Kübra)
UNDAKAN KATILU PULUH TILU ANU MANGRUPIKEUN HAKÉKAT KAOPAT: “HAKÉKAT SIPAT GUSTI RAHÎM SARENG GUSTI RAZZÂQ”. Hartina, hakékat maparin sakabéh rejeki, boh jasmani sareng pikeun burih boh rohani, pikeun sakabéh mahluk hirup di beungeut bumi, di jerona, dina hawana, sareng dina sagarana, utamana anu boga roh, leuwih husus deui anu lemah tur henteu kuat, sarta utamana anak-anakna, ku kanyaah. Kadaharan éta dijieun tina taneuh anu garing tur basajan sarta potongan kai anu barang paéh, garing kawas tulang; utamana anu panglemesna asalna ti antara getih sareng kokotor; sarta rébuan okka tuangeun dijieun tina hiji siki anu kawas tulang sadirham. Éta dipaparin di hareupeun panon urang ku hiji panangan gaib, pas waktuna, ku cara anu parantos ditangtukeun, tanpa mopohokeun hiji ogé sarta tanpa salah. Leres, sakumaha ayat ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻫُﻮَ ﺍﻟﺮَّﺯَّﺍﻕُ ﺫُﻭ ﺍﻟْﻘُﻮَّﺓِ ﺍﻟْﻤَﺘ۪ﻴﻦُ ngahususkeun sarta ngawatesan maparin bekel sareng nyukupan ka Alloh, ayat ﻭَﻣَﺎ ﻣِﻦْ ﺩَٓﺍﺑَّﺔٍ ﻓِﻰ الْاَرْضِ اِلَّا ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺭِﺯْﻗُﻬَﺎ ﻭَﻳَﻌْﻠَﻢُ ﻣُﺴْﺘَﻘَﺮَّﻫَﺎ ﻭَﻣُﺴْﺘَﻮْﺩَﻋَﻬَﺎ ﻛُﻞٌّ ﻓ۪ﻰ ﻛِﺘَﺎﺏٍ ﻣُﺒ۪ﻴﻦٍ ogé netepkeun rejeki sakabéh manusa sareng sasatoan dina jangji sareng jaminan Rabbani. Ayat ﻭَﻛَﺎَﻳِّﻦْ ﻣِﻦْ ﺩَٓﺍﺑَّﺔٍ لَا ﺗَﺤْﻤِﻞُ ﺭِﺯْﻗَﻬَﺎ ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻳَﺮْﺯُﻗُﻬَﺎ ﻭَﺍِﻳَّﺎﻛُﻢْ ﻭَ ﻫُﻮَ ﺍﻟﺴَّﻤ۪ﻴﻊُ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ogé, ku Mantenna sacara nyata ngajamin sareng sacara langsung maparin rejeki jalma-jalma anu lemah, henteu kuat, sarta teu boga daya, anu henteu bisa nyadiakeun rejekina, ti tempat anu teu disangka-sangka, malah ti gaib, malah tina euweuh—contona, tina euweuh pikeun sato-sato leutik di dasar sagara, ti tempat anu teu disangka-sangka pikeun sakabéh anak mahluk hirup, sarta saolah-olah murni ti gaib pikeun sakabéh sasatoan dina unggal usum semi—ngabuktikeun sareng ngumumkeun yén Mantenna ogé anu maparin ka manusa anu muja sabab, dina tabir sabab-sabab éta. Sakumaha kitu, loba ayat Al-Qur'an sarta saksi jagat raya anu teu aya watesna sacara sapuk némbongkeun yén unggal mahluk hirup dipaparin kadaharan ku rohmat hiji-hijina Gusti Razzâq Dzul-Jalâl. Leres, tatangkalan anu merlukeun hiji rupa rejeki henteu boga kamampuh sareng pilihan; nalika éta cicing di tempatna kalayan tawakal, rejekina buru-buru sumping ka dinya. Bekel anak-anak anu lemah ngalir kana sungutna tina pompa-pompa leutik anu matak héran; nalika anak-anak éta miboga saeutik kamampuh sarta saeutik pilihan, susuna dieureunkeun; utamana kanyaah indung dipaparin minangka nu mantuan pikeun anak manusa. Éta kalayan écés ngabuktikeun yén rejeki halal henteu saimbang sareng kamampuh sarta pilihan, nanging sumping luyu sareng kalemahan sarta teu dayana, anu maparin tawakal. Sakumaha kamampuh, pilihan, sareng kapinteran anu ngadorong sarakah, anu lolobana jadi sabab rugi, dina sabagian sastrawan gedé ngadorong éta sastrawan nepi ka hiji rupa ménta-ménta; kitu deui teu mampuhna jalma-jalma anu henteu pinter, kasar, sarta kacida biasana, anu siga tawakal, nganteurkeun éta kana beunghar. Jadi paribasa ﻛَﻢْ ﻋَﺎﻟِﻢٍ ﻋَﺎﻟِﻢٍ ﺍَﻋْﻴَﺖْ ﻣَﺬَﺍﻫِﺒُﻪُ ﻭَ ﺟَﺎﻫِﻞٍ ﺟَﺎﻫِﻞٍ ﺗَﻠْﻘَﺎﻩُ ﻣَﺮْﺯُﻭﻗًﺎ ogé ngabuktikeun yén rejeki halal henteu kahontal sareng henteu dipanggihan ku kakuatan kamampuh sarta pilihan. Sabalikna, éta dipaparin ku rohmat anu narima pagawéan sareng usaha jalma, sarta dikurniakeun ku kanyaah anu welas kana pangabutuhna. Nanging rizki téh aya dua rupa: Kahiji: Rizki sajati sareng fitri pikeun hirup, anu aya dina jaminan Gusti. Malah kacida tartibna, nepi ka rizki fitri anu disimpen dina awak dina wangun gajih sareng sajabana, sahenteuna ngajadikeun jalma bisa hirup leuwih ti dua puluh poé tanpa tuang nanaon, sarta ngajaga hirupna. Jadi, jalma anu lahiriah maot ku kalaparan saméméh dua puluh atawa tilu puluh poé, sarta saméméh rizki fitri anu disimpen dina awak béak, maot téh lain lantaran teu meunang rizki, nanging lantaran panyakit anu timbul tina kabiasaan goréng sareng ninggalkeun kabiasaan. Rizki rupa kadua: Rizki kiasan sareng jieunan anu, lantaran kabiasaan, boros sareng salah ngagunakeunana, jadi kacanduan nepi ka dianggap kabutuhan anu teu bisa ditinggalkeun. Ieu rupa téh aya di luar jaminan Gusti, nanging gumantung kana paparin-Na. Sakapeung Mantenna maparin, sakapeung henteu. Dina rizki kadua ieu, jalma anu bagja nyaéta anu, ku hirup hémat sareng ngarasa cukup anu jadi sumber kabagjaan sareng kanikmatan, nganggap usaha halal minangka hiji rupa ibadah sareng doa dina lampah pikeun meunang rizki, narima éta paparin kalayan sukur sareng ngahaturkeun nuhun, sarta ngalakonan hirupna kalayan bagja. Ari jalma anu cilaka nyaéta anu, ku boros sareng sarakah anu jadi sumber cilaka, karugian sareng kanyeri, ninggalkeun usaha halal, ngadeuheus ka unggal panto, ngalakonan hirupna kalayan kedul, zalim sareng loba kaluh, malah ngancurkeun hirupna. Sakumaha burih merlukeun rizki, kitu deui kamampuh lemes sareng rasa manusa saperti haté, roh, akal, panon, ceuli sareng sungut, merlukeun rizkina ti Gusti Razzâq Rahîm, sarta narimana kalayan sukur. Ti gudang rohmat dipaparinkeun ka unggal-unggalna rizki anu béda, anu luyu pikeun maranéhna sarta ngajadikeun maranéhna sugema sareng ngarasa nikmat. Malah, pikeun maparin rizki anu leuwih lega ka maranéhna, Gusti Razzâq Rahîm nyiptakeun unggal kamampuh lemes éta, saperti panon, ceuli, haté, daya ngabayangkeun sareng akal, minangka konci pikeun gudang rohmat-Na. Contona, sakumaha panon mangrupa hiji konci pikeun gudang permata anu ajénna luhur, saperti kaéndahan sareng kaéndahan anu pikaresepeun dina beungeut jagat raya, kitu deui unggal kamampuh séjénna jadi konci pikeun hiji alam, sarta ku iman bisa nyokot mangpaatna.
Hé manusa malang anu boros sareng henteu hémat, anu jalim sareng henteu adil, anu kotor sareng henteu beresih! Margi anjeun henteu ngalakukeun hémat, kaberesihan sareng kaadilan anu mangrupikeun dasar gerak sakumna jagat raya sareng sadaya anu aya, ku patukang tonggongna anjeun sareng sadaya anu aya, sacara rohani anjeun nampi ceuceub sareng ambekna. Anjeun ngandelkeun naon dugi ka ngajantenkeun sadaya anu aya ambek ku kajaliman, henteu saimbang, boros sareng henteu beresihna anjeun? Leres, hikmah umum jagat raya, anu mangrupikeun tajalli anu pangageungna tina Asma Gusti Hakîm, ngaléngkah dumasar kana hémat sareng henteu boros; éta maréntahkeun hémat.
(Ieu hiji hakékat anu dipedar ku guru urang, Bedîüzzaman Said Nursî anu dihormat, dina hiji serat ngeunaan hémat, qanaah sareng boros.) Nalika baheula anjeun ngumbara di antara suku-suku Badui di wétan, anjeun kacida ngadorong aranjeunna kana peradaban sareng kamajuan. Naha, salila ampir opat puluh taun, anjeun nyebat peradaban ayeuna “tanpa mîm”, teras mundur tina kahirupan masarakat sareng ngasingkeun diri? WALERAN: Lantaran peradaban Barat ayeuna ngalampahkeun hal anu nentang hukum-hukum dasar ti langit, kagorénganana leuwih beurat tibatan kahadéanana; kalepatan sareng karugianana leuwih beurat tibatan mangpaatna. Katengtreman umum sareng kabagjaan kahirupan dunya, anu janten tujuan sajati peradaban, parantos ruksak. Lantaran boros sareng lampah ngumbar nafsu ngéléhkeun hémat sareng qanaah, sarta kacenderungan kana kedul sareng reureuh ngéléhkeun usaha sareng ngaladénan, peradaban éta ngajantenkeun manusa anu teu walakaya kacida miskin sareng kacida kedulna. Dumasar kana titah dasar hukum Al-Qur'an ti langit ﻟَﻴْﺲَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا ﻣَﺎ ﺳَﻌٰﻰ ٭ ﻛُﻠُﻮﺍ ﻭَ ﺍﺷْﺮَﺑُﻮﺍ ﻭَ لَا ﺗُﺴْﺮِﻓُﻮﺍ, yén “kabagjaan kahirupan manusa aya dina hémat sareng narékahan usaha, sarta ku éta golongan luhur sareng rahayat biasa tiasa rukun”, sarta lantaran Risale-i Nur ngajelaskeun ieu dasar, abdi badé ngedalkeun hiji dua pangajaran lemes anu pondok. Kahiji: Dina kahirupan Badui, manusa peryogi tilu opat hal. Di antara sapuluh jalma, ngan dua anu henteu tiasa nyadiakeun tilu opat kabutuhan éta. Peradaban Barat ayeuna anu zalim, ku salah ngagunakeun, boros, ngagugah kahoyong, sareng ngajantenkeun kabutuhan anu henteu perlu salaku kabutuhan anu perlu, ngalangkungan kabiasaan niron sareng kacanduan, ngajantenkeun manusa anu beradab ayeuna peryogi dua puluh hal dina jaman ieu, gaganti opat kabutuhan anu saéstuna diperyogikeun. Di antara dua puluh jalma, ngan dua anu tiasa nyadiakeun sapinuhna dua puluh kabutuhan éta ku cara anu halal. Dalapan welas tetep dina kaayaan butuh. Hartina, peradaban ayeuna ngajantenkeun manusa kacida miskinna. Tina sisi kabutuhan éta, peradaban ngadorong manusa kana kazaliman sareng kénging harta haram anu sanés, sarta terus ngadorong golongan rahayat biasa sareng golongan luhur anu teu walakaya kana silih tarung. Ku ninggalkeun hukum suci anu ngajamin taatna rahayat biasa ka golongan luhur sareng welas asih golongan luhur ka rahayat biasa ngalangkungan “wajibna zakat sareng haramna riba”, hukum dasar Al-Qur'an, peradaban kapaksa ngadorong kaum borjuis kana kazaliman sareng fakir miskin kana baruntak. Katengtreman manusa dibalikkeun sagemblengna! Pangajaran Lemes Kadua: Kaajaiban peradaban ayeuna téh masing-masing ni'mat Gusti pikeun manusa. Sanaos éta merlukeun sukur sajati sareng dipaké pikeun mangpaat manusa, ayeuna urang ningali yén éta ngadorong sabagian manusa anu henteu saeutik kana kedul sareng lampah ngumbar nafsu. Ku maparin kacenderungan pikeun ngantunkeun usaha sareng damel, tuluy nuturkeun kahoyong dina reureuh, éta ngalemahkeun sumanget usaha. Ngaliwatan henteu sugema sareng henteu hémat, éta ngadorong kana lampah ngumbar nafsu, boros, kazaliman sareng haram. Contona, sakumaha anu disarioskeun ku “Nur Anahtarı” dina Risale-i Nur: “Sanaos radio téh hiji ni'mat anu ageung, anu merlukeun sukur maknawi ku dipaké pikeun kapentingan manusa, lantaran opat bagian tina lima dipaké pikeun kahoyong sareng hal-hal anu teu perlu tur henteu aya gunana, radio ngadorong kana kedul sareng kahoyong pikeun ngadangukeun radio, sarta ngalemahkeun sumanget usaha. Éta ninggalkeun tugas sajatina. Malah sabagian pakakas luar biasa anu kacida mangpaatna, anu kedah dipaké pikeun usaha, damel sareng kapentingan sajati kabutuhan manusa, ku abdi parantos ditingali sorangan: gaganti hiji dua tina sapuluh dipaké pikeun kabutuhan anu perlu, dalapan tina sapuluh maksa kana kasenangan, kahoyong, piknik sareng kedul. Aya rébuan conto pikeun dua conto leutik ieu. Cindekna: Lantaran peradaban Barat ayeuna henteu sapinuhna ngadangukeun agama-agama ti langit, éta ngajantenkeun manusa miskin sareng nambihan kabutuhanana. Ku ngaruksak dasar hémat sareng qanaah, éta muka jalan pikeun nambahan boros, sarakah sareng tamak, sarta pikeun kazaliman sareng haram. Ogé, ku ngadorong manusa kana pakakas pikeun ngumbar nafsu, éta ngalungkeun manusa anu teu walakaya sareng butuh éta kana kedul sagemblengna. Éta ngalemahkeun sumanget usaha sareng damel. Ku ngadorong kana kahoyong sareng lampah ngumbar nafsu, éta nyia-nyiakeun umur tanpa mangpaat. Éta ogé ngajantenkeun manusa anu butuh sareng janten kedul éta gering. Ku salah ngagunakeun sareng boros, éta jadi jalan pikeun népana sareng sumebarna saratus rupa panyakit.
--