Risalah Hirup Hémat
(Ngeunaan hémat sareng qanaah, boros sareng ngahambur-hamburkeun harta.)
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻛُﻠُﻮﺍ ﻭَ ﺍﺷْﺮَﺑُﻮﺍ ﻭَ لَا ﺗُﺴْﺮِﻓُﻮﺍ Ayat anu mulya ieu masihan pangajaran hikmah anu kacida pentingna dina rupa paréntah anu pasti pikeun hémat sarta larangan anu écés tina boros. Dina ieu pasualan aya “Tujuh Pangajaran Lemes”. PANGAJARAN LEMES KAHIJI: Gusti Khâliq Nu Rahîm ngersakeun sukur pikeun ngabales ni'mat-ni'mat anu dipaparin ka umat manusa. Ari boros nentang sukur, mangrupa ngarendahkeun ni'mat anu nimbulkeun karugian. Hémat téh hormat ka ni'mat anu ngahasilkeun kauntungan. Leres, hémat téh sukur dina batin, hormat kana rohmat Alloh dina ni'mat-ni'mat, sabab berkah anu pasti, pangkal kaséhatan pikeun awak saperti ngatur tuang, sabab kamulyaan anu nyalametkeun tina kahinaan ménta-ménta dina batin, sarta sabab anu kuat pikeun ngaraosan kanikmatan dina ni'mat sareng ngaraosan kanikmatan dina ni'mat-ni'mat anu lahirna katémbong henteu nikmat. Ari boros, lantaran nentang hikmah-hikmah anu disebutkeun, boga hasil anu ngabahayakeun. PANGAJARAN LEMES KADUA: Gusti Fâthir Nu Hakîm nyiptakeun awak manusa dina rupa karaton anu sampurna sareng ibarat kota anu tartib. Mantenna ngajadikeun daya rasa dina sungut minangka anu ngajaga panto, sarta saraf sareng urat minangka kawat-kawat telepon sareng telegraf anu jadi jalan komunikasi antara daya rasa sareng lambung dina puseur awak; ngaliwatan éta urat, daya rasa ngawartosan barang anu sumping kana sungut. Lamun henteu diperlukeun ku awak sareng lambung, éta nyebut, “Teu kénging!”, tuluy miceun ka luar. Sakapeung ogé lamun henteu mangpaat pikeun awak sarta ngabahayakeun sareng pait, éta langsung miceun ka luar sarta nyiduh kana rarayna. Tah, lantaran daya rasa dina sungut téh anu ngajaga panto, ari lambung tina sisi ngatur awak téh juragan sareng pangawasa. Lamun hadiah anu sumping ka karaton atawa kota éta sarta dipasihkeun ka pangawasa karaton boga ajén saratus darajat, anu pantes pikeun anu ngajaga panto minangka pangbéré tambahan ngan lima darajat, henteu bisa leuwih. Sangkan anu ngajaga panto henteu sombong, nyimpang, poho kana tugas sarta ngalebetkeun jalma-jalma anu rék ngagulingkeun kakawasaan anu masihan leuwih loba pangbéré tambahan kana karaton. Dumasar kana rusiah ieu, ayeuna urang nganggap dua huap. Hiji huap tina barang anu ngandung gizi saperti kéju sareng endog hargana opat puluh para; huap séjén tina baklava anu pangalusna hargana sapuluh kuruş. Dua huap ieu, saméméh asup kana sungut, tina sisi awak henteu boga bédana; sarua. Sanggeus ngaliwatan tikoro, dina ngagizi awak ogé sarua, malah sakapeung kéju anu hargana opat puluh para leuwih hadé ngagizina. Ngan tina sisi ngusapan daya rasa dina sungut, aya hiji bédana salila satengah menit. Demi satengah menit, naék tina opat puluh para kana sapuluh kuruş, bandingkeun kumaha taya hartina sareng ngarugikeunana éta boros. Ayeuna, sanajan hadiah anu sumping ka pangawasa karaton téh opat puluh para, méré pangbéré tambahan salapan kali leuwih loba ka anu ngajaga panto bakal nyasabkeunana. Manéhna nyebut, “Pangawasa téh kuring.” Saha anu masihan leuwih loba pangbéré tambahan sareng kanikmatan bakal diasupkeun; manéhna bakal nimbulkeun karusuhan, ngahurungkeun seuneu sarta maksa urang nyebut, “Tulung, mugia dokter sumping, ngareureuhkeun panas abdi sarta mareuman seuneu abdi.” Tah, hémat sareng qanaah téh nyaluyukeun lampah sareng hikmah Alloh. Éta nempatkeun daya rasa minangka anu ngajaga panto sarta masihan pangbéré tambahan nurutkeun éta. Ari boros, lantaran ngalakukeun lampah anu nentang hikmah éta, gancang kakeunaan tampiling, ngaganggu lambung sarta ngaleungitkeun napsu tuang anu sajati. Éta ngajadikeun tuang ku napsu tuang palsu anu dijieun-jieun tina rupa-rupa kadaharan, nimbulkeun dahareun anu henteu kacerna sarta ngajadikeun gering. PANGAJARAN LEMES KATILU: Dina pangajaran lemes kadua saméméhna urang nyebut yén daya rasa téh anu ngajaga panto. Leres, pikeun jalma-jalma anu lalawora, anu henteu maju dina roh sarta henteu maju dina jalan sukur, éta siga anu ngajaga panto. Demi kanikmatanana, kudu henteu boros sarta henteu naék tina harga hiji darajat kana sapuluh darajat. Nanging daya rasa ahli sukur anu sajati, ahli hakékat sareng ahli haté, sakumaha daya rasa anu ditétélakeun dina babandingan Kalimah Kagenep, téh siga pangawas sareng pamariksa dapur-dapur rohmat Alloh. Nimbang sareng mikawanoh rupa-rupa ni'mat Alloh ku timbangan-timbangan leutik saloba kadaharan dina daya rasa éta nyaéta ngawartosan awak sareng lambung dina rupa sukur batin. Ku cara ieu, daya rasa henteu ngan ningali kana awak jasmani. Malah lantaran ogé ningali kana haté, roh sareng akal, éta boga pangaruh sareng kadudukan di luhureun lambung. Kalayan sarat henteu boros, ngan ukur pikeun ngalaksanakeun tugas sukur sareng ngaraosan sarta mikawanoh rupa-rupa ni'mat Alloh, sarta kalayan sarat sah sareng henteu jadi jalan kana kahinaan sarta ménta-ménta, manusa bisa nuturkeun kanikmatanana. Pikeun ngagunakeun létah anu mawa daya rasa éta dina sukur, manusa bisa milih kadaharan anu ngeunah. Hiji kajadian sareng karomah Gavs anu nunjukkeun ieu hakékat nyaéta: Dina hiji waktu, hiji-hijina anak hiji ibu sepuh anu resep ogo aya dina atikan Gavs-ı A'zam Şeyh Geylanî (K.S.). Éta ibu sepuh anu dihormat sumping ka kamar anakna, tuluy ningali anakna tuang sapotong roti hideung anu garing. Ku kalemahan tina riyadah éta, anakna narik kanyaah ibuna. Anjeunna ngarasa karunya. Saterusna anjeunna angkat ka Gavs pikeun ngaluh. Anjeunna ningali yén Gavs nuju tuang hiji hayam anu digoréng. Ku sipat ogona anjeunna nyarios, “Hé Guru! Anak abdi maot ku lapar, ari anjeun tuang hayam!” Gavs nyarios ka hayam, “Qum bi-idznillah”! Tulang-tulang hayam anu parantos asak éta ngumpul sarta ngaluncat ka luar tina wadah kadaharan minangka hayam. Ieu parantos diriwayatkeun ku tawatur maknawi ti loba pribadi anu bisa dipercaya sareng kukuh buktina minangka hiji karomah pribadi saperti Gavs, anu nampi karomah luar biasa sarta parantos kasohor di dunya. Gavs nyarios, “Nalika anak anjeun ogé ngahontal darajat ieu, harita anjeunna ogé tiasa tuang hayam.” Tah, harti paréntah Gavs ieu nyaéta: nalika roh anak anjeun ngawasa awakna, haténa ngawasa nafsuna, akalna ngawasa lambungna, sarta anjeunna mikahayang kanikmatan pikeun sukur, harita anjeunna tiasa tuang hal-hal anu ngeunah... PANGAJARAN LEMES KAOPAT: Ku rusiah hadis mulya لَا ﻳَﻌُﻮﻝُ ﻣَﻦِ ﺍﻗْﺘَﺼَﺪَ anu hartina, “Jalma anu hémat henteu nanggung bala kulawarga tina sisi pangupa jiwa,” jalma anu hémat henteu nanggung loba kasusah sareng beban kulawarga dina pangupa jiwa. Leres, aya dalil-dalil anu sakitu pastina yén hémat téh sabab berkah anu pasti sareng pangkal pangupa jiwa anu hadé, nepi ka henteu bisa diwatesan sareng diitung. Di antarana, abdi nyarios tina anu ku abdi ditingali dina diri sorangan sarta ku kasaksian pribadi-pribadi anu ngalayanan sareng marengan abdi: ngaliwatan hémat, sakapeung abdi sareng sobat-sobat abdi ningali berkah hiji jadi sapuluh. Malah salapan taun — ayeuna tilu puluh taun — ka tukang, sababaraha kapala anu babarengan sareng abdi diasingkeun ka Burdur usaha pisan pikeun ngajadikeun abdi narima zakatna, sangkan abdi henteu ragrag kana kahinaan sareng kasangsaraan lantaran taya artos. Ka kapala-kapala anu beunghar éta abdi nyarios, “Sanajan artos abdi kacida saeutikna, abdi boga hémat sarta parantos biasa qanaah. Abdi leuwih beunghar tibatan aranjeun.” Abdi nolak tawaran aranjeunna anu diulang sarta terus-terusan. Anu matak diperhatikeun, dua taun saterusna, sababaraha jalma anu nawarkeun zakatna ka abdi boga utang lantaran henteu hémat. Sadaya puji kagungan Alloh, tujuh taun sanggeus aranjeunna, artos anu saeutik éta ku berkah hémat cukup pikeun abdi; éta henteu ngaruksak kahormatan abdi, henteu maksa abdi némbongkeun kabutuhan ka jalma-jalma, sarta henteu ngaruksak jalan “henteu merlukeun jalma-jalma” anu jadi hiji patokan kahirupan abdi. Leres, jalma anu henteu hémat jadi calon pikeun ragrag kana kahinaan, ménta-ménta dina batin sareng kasangsaraan. Dina jaman ieu, artos anu bakal jadi pangkal boros kacida mahalna. Gagantina sakapeung martabat sareng kahormatan dicokot minangka sogok. Sakapeung hal-hal suci agama dicokot minangka balesan, tuluy dipasihkeun artos anu mawa sial. Hartina, ku karugian batin saratus lira, dibeuli hiji barang jasmani anu hargana saratus para.
Lamun manusa hémat sarta ngawatesan, ngaringkes sareng museurkeun diri kana kabutuhan anu perlu, ku rusiah ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻫُﻮَ ﺍﻟﺮَّﺯَّﺍﻕُ ﺫُﻭ ﺍﻟْﻘُﻮَّﺓِ ﺍﻟْﻤَﺘ۪ﻴﻦُ sarta katerangan écés ﻭَﻣَﺎ ﻣِﻦْ ﺩَٓﺍﺑَّﺔٍ ﻓِﻰ الْاَرْضِ اِلَّا ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺭِﺯْﻗُﻬَﺎ, manéhna bakal manggihan rezeki anu cukup pikeun hirup ku cara anu henteu disangka. Sabab ayat ieu ngajamin. Leres, rezeki aya dua: Hiji: rezeki anu sajati, anu ku éta manusa bakal hirup. Ku hukum ayat ieu, éta rezeki aya dina jaminan Gusti Rabb. Lamun pilihan goréng manusa henteu campur, manéhna tangtu bisa manggihan rezeki anu perlu éta. Manéhna henteu kapaksa ngorbankeun agama, kahormatan atawa kamulyaan. Kadua: rezeki kiasan. Ku pamakéan anu salah, kabutuhan anu henteu perlu jadi siga kabutuhan anu perlu; ku bala kabiasaan niron, manusa kacanduan sarta henteu bisa ninggalkeunana. Lantaran rezeki ieu henteu aya dina jaminan Gusti Rabb, ngahontalna, utamana dina jaman ieu, kacida mahalna. Ku ngorbankeun kamulyaan sarta narima kahinaan, sakapeung ragrag kana kaayaan ménta-ménta dina batin nepi ka nyium suku jalma-jalma anu handap, sarta sakapeung ngorbankeun hal-hal suci agamana anu jadi cahaya kahirupan langgengna, manéhna nampi harta anu taya berkah sarta mawa sial éta. Ogé, dina jaman kamiskinan sareng kabutuhan ieu, kanyeri anu sumping ka jalma anu boga nurani tina kanyeri jalma-jalma anu lapar sareng butuh, ngaliwatan rasa karunya ka sasama, ngajadikeun kanikmatan anu dibeli ku artos anu dihontal sacara henteu sah éta jadi pait, lamun manéhna boga nurani. Dina jaman anu anéh saperti ieu, dina harta anu diragukeun kudu cukup dina darajat kabutuhan anu darurat. Sabab ku rusiah ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻀَّﺮُﻭﺭَﺓَ ﺗُﻘَﺪَّﺭُ ﺑِﻘَﺪْﺭِﻫَﺎ, ku kapaksa manusa bisa nyokot tina harta haram saukuran kabutuhan anu darurat, henteu bisa leuwih. Leres, jalma anu darurat henteu bisa tuang daging bangké nepi ka wareg. Manéhna ngan bisa tuang cukup sangkan henteu maot. Ogé di payuneun saratus jalma lapar, henteu bisa tuang kaleuleuwihi kalayan kanikmatan anu sampurna. Hiji kajadian anu nuduhkeun yén hémat téh sabab kamulyaan sareng kasampurnaan: Dina hiji waktu, Hâtem-i Tâî anu kasohor di dunya ku sipat béréhan ngayakeun hiji jamuan anu penting. Nalika anjeunna masihan hadiah-hadiah anu loba pisan ka para tamu, anjeunna kaluar ngumbara di gurun. Anjeunna ningali hiji jalma sepuh anu miskin, anu ngamuat sakebat rungkun cucuk sareng rungkun geven kana tonggongna; éta nyucuk kana awakna sarta ngajadikeun getih kaluar. Hâtem nyarios ka anjeunna, “Hâtem-i Tâî ngayakeun hiji jamuan anu penting kalayan hadiah-hadiah. Anjeun ogé angkat ka dinya; gaganti sakebat rungkun anu hargana lima kuruş ieu, anjeun bakal nampi lima ratus kuruş.” Éta jalma sepuh anu hémat nyarios, “Abdi nanggung sarta ngangkat beban cucuk ieu kalayan kamulyaan abdi. Abdi henteu nampi utang budi ka Hâtem-i Tâî.” Saterusna ka Hâtem-i Tâî ditaros, “Saha anu anjeun kapanggih leuwih béréhan sareng mulya tibatan anjeun?” Anjeunna ngawaler, “Éta jalma sepuh anu hémat anu ku abdi kapanggih di gurun, ku abdi ditingali leuwih mulya, leuwih luhur sareng leuwih béréhan tibatan abdi.” PANGAJARAN LEMES KALIMA: Alloh ku kasampurnaan sipat béréhan-Na ngajadikeun jalma anu pangmiskinna ngaraosan kanikmatan ni'mat-Na saperti jalma anu pangbeungharna, sarta anu ménta-ménta, nyaéta jalma miskin, saperti raja. Leres, kanikmatan anu ku jalma miskin ditarima tina sapotong roti hideung anu garing ku lapar sareng hémat leuwih nikmat tibatan kanikmatan anu ku raja atawa jalma beunghar ditarima tina baklava anu pangalusna, anu dituang kalayan bosen sareng taya napsu tuang lantaran boros.
Matak héran yén sababaraha jalma anu boros sareng ngahambur-hamburkeun harta nuduh jalma-jalma anu hémat saperti ieu ku “pedit”. Henteu pisan... Hémat téh kamulyaan sareng sipat béréhan. Pedit sareng kahinaan téh sisi jero sikep anu lahirna katémbong wani ti ahli boros sareng ngahambur-hamburkeun harta. Aya hiji kajadian anu nguatkeun ieu hakékat, anu lumangsung dina kamar abdi di Isparta dina taun nyusun ieu risalah. Kieu: Ku cara anu nentang kaidah sareng patokan kahirupan abdi, hiji murid abdi terus maksa sangkan abdi narima hadiah madu kira-kira dua satengah okka. Sanajan abdi terus ngedalkeun kaidah abdi, anjeunna henteu yakin. Kapaksa abdi nyebut, “Tampi!”, kalayan maksud pikeun dipasihkeun ka tilu sadérék anu aya di sisi abdi, sangkan dina Syaban anu mulya sareng Ramadan tilu jalma tuang éta madu kalawan hémat salila tilu puluh nepi ka opat puluh poé, anu mawa éta ogé meunang pahala sarta aranjeunna henteu taya amis-amis. Abdi ogé gaduh madu saokka. Sanajan tilu sobat abdi téa kaasup anu ajeg sareng ngahargaan hémat, kumaha waé, ku hiji sipat luhur tina sisi silih ngahormat, unggalna ngusapan nafsu anu séjén sarta leuwih milih anu séjén tibatan dirina sorangan, aranjeunna mopohokeun hémat. Dina tilu peuting aranjeunna ngabéakkeun dua satengah okka madu. Abdi nyarios bari seuri, “Abdi badé masihan rasa amis ka aranjeun ku éta madu salila tilu puluh nepi ka opat puluh poé. Aranjeun nurunkeun tilu puluh poé jadi tilu. Mugia janten kaséhatan.” Nanging abdi nganggo madu saokka abdi sorangan kalawan hémat. Salila sakabéh Syaban sareng Ramadan, abdi neda sarta, sadaya puji kagungan Alloh, dina waktu buka saum masihan saséndok ka unggal sadérék éta, {(Catetan handap): Hartina, ku séndok téh anu rada gedé.} nepi ka jadi pangkal pahala anu penting. Jalma-jalma anu ningali kaayaan abdi bisa jadi nganggap sikep abdi minangka pedit. Aranjeunna bisa nganggap sikep tilu peuting sadérék-sadérék abdi anu séjén minangka sipat béréhan. Nanging tina sisi hakékat, urang ningali yén dina handapeun pedit anu lahiriah éta nyumput kamulyaan anu luhur, berkah anu gedé sareng pahala anu luhur. Ari dina handapeun sipat béréhan sareng boros éta, lamun henteu ditinggalkeun, bakal ngahasilkeun kaayaan anu jauh leuwih handap tibatan pedit, saperti ménta-ménta sarta ningali leungeun batur kalawan sarakah sareng ngantosan. PANGAJARAN LEMES KAGENEP: Hémat sareng pedit kacida bédana. Sakumaha handap haté téh sipat anu dipuji, anu dina batin béda nanging dina rupa nyarupaan ngahinakeun diri anu kaasup akhlak goréng, sarta sakumaha wibawa téh sipat anu dipuji, anu dina batin béda nanging dina rupa nyarupaan sombong anu kaasup sipat goréng, kitu ogé hémat, anu kaasup akhlak luhur nabi, malah salah sahiji pangkal aturan hikmah Alloh dina jagat raya, henteu boga hubungan sareng pedit, anu mangrupa campuran hina, korét, sarakah sareng napsu pikeun meunang. Ngan aya kasarupaan dina rupa. Hiji kajadian anu nguatkeun ieu hakékat nyaéta: Abdullah İbn-i Ömer anu kaasup Abâdile-i Seb'a-yı Meşhure tina para sahabat, putra anu pangpentingna sareng panggedéna ti Faruk-u A'zam Ömer (R.A.), anu jadi khalifah Rosululloh, sarta salah sahiji anu pangpinunjulna di antara ulama sahabat, nyaéta pribadi anu diberkahan éta, dina jual-beuli di pasar parantos pasea kalawan teges ngeunaan hiji urusan opat puluh para, pikeun hémat sarta pikeun ngajaga rasa percaya sareng lempengna sikep anu jadi pangkal perdagangan. Hiji sahabat ningali anjeunna. Ku nyangka pasulayan putra Ömer, khalifah bumi anu agung, pikeun opat puluh para minangka pedit anu anéh, anjeunna nuturkeun éta imam pikeun ngartos kaayaanana. Anjeunna ningali yén Abdullah asup ka imahna anu diberkahan. Di panto, Abdullah ningali hiji jalma miskin. Anjeunna eureun sakeudeung, tuluy papisah sarta angkat. Saterusna anjeunna kaluar tina panto kadua imahna sarta di dinya ogé ningali hiji jalma miskin séjén. Anjeunna ogé eureun sakeudeung di sisina, tuluy papisah sarta angkat. Éta sahabat anu ningali ti kajauhan panasaran. Anjeunna angkat ka jalma-jalma miskin éta sarta naros, “Imam eureun di sisi aranjeun; naon anu dipilampahna?” Unggalna ngawaler, “Anjeunna masihan saemas ka abdi.” Éta sahabat nyarios dina pikiranna, “Fa subhânallâh! Anjeunna pasea kitu di pasar pikeun opat puluh para, nanging saterusna di imahna masihan dua ratus kuruş kalayan haté anu kacida rélana, tanpa aya anu ngarasa!” Anjeunna angkat sarta pendak sareng Abdullah İbn-i Ömer. Anjeunna nyarios, “Hé Imam! Réngsékeun kasusah abdi ieu. Anjeun ngalakukeun kitu di pasar sarta ngalakukeun kieu di imah.” Dina waleranana Abdullah nyarios, “Sikep di pasar asalna tina hémat, kasampurnaan akal sarta ngajaga rasa percaya sareng kasatiaan anu jadi dasar sareng roh jual-beuli; éta lain pedit. Sikep di imah abdi asalna tina kanyaah haté sareng kasampurnaan roh. Anu hiji lain pedit, anu ieu ogé lain boros.” İmam-ı A'zam, minangka isyarat kana rusiah ieu, nyarios لَٓا ﺍِﺳْﺮَﺍﻑَ ﻓِﻰ ﺍﻟْﺨَﻴْﺮِ ﻛَﻤَﺎ لَا ﺧَﻴْﺮَ ﻓِﻰ الْاِسْرَافِ. Hartina, “Sakumaha dina kahadéan sareng masihan, nanging ka anu pantes nampi, henteu aya boros, dina boros ogé taya kahadéan.” PANGAJARAN LEMES KATUJUH: Boros ngahasilkeun sarakah. Sarakah ngahasilkeun tilu akibat. Kahiji: henteu sugema. Henteu sugema ngalemahkeun sumanget pikeun usaha sareng damel. Ngaganti sukur ku kaluh, ngadorong kana kedul. Sareng ninggalkeun harta saeutik nu sah tur halal {(Catetan handap): Ku lantaran henteu hémat, nu ngonsumsi beuki seueur, nu ngahasilkeun beuki sakedik. Sadayana ngarep-ngarep kana lawang pamaréntah. Harita "karajinan, dagang, tatanén" nu jadi pananggeuhan hirup masarakat ngirangan. Bangsa éta ogé mundur tur murag, jadi miskin.}; milarian harta nu henteu sah tur henteu meryogikeun usaha. Dina jalan éta, kamulyaanana, malah martabatna, dikorbankeun. Akibat kadua sarakah: kuciwa sareng rugi. Teu ngahontal nu dipikahayang, dianggap ngabeuratkeun batur, sarta henteu kénging kagampangan sareng pitulung. Malah jadi conto nyata tina paribasa ﺍَﻟْﺤَﺮ۪ﻳﺺُ ﺧَٓﺎﺋِﺐٌ ﺧَﺎﺳِﺮٌ, nyaéta "Sarakah téh sabab rugi sareng teu hasil." Pangaruh sarakah sareng qanaah lumaku di alam mahluk hirup ku hiji kaidah nu jembar pisan. Di antarana, sakumaha qanaah fitri tangkal nu peryogi rejeki ngajadikeun rejekina rurusuhan sumping ka dinya, sato nu sarakah lumpat milarian rejeki dina kasusah sareng kakurangan némbongkeun rugina sarakah nu ageung sareng mangpaat qanaah nu kacida ageungna. Kitu deui, qanaah sadaya anak sato nu lemah ku basa kaayaanana, ngalirna kadaharan nu lemes sapertos susu ka maranéhna ti tempat nu teu disangka, sareng sato galak nu sarakah nyerang rejekina nu kurang sareng kotor; ngabuktikeun pamadegan urang kalawan écés. Kitu deui, sikep qanaah lauk-lauk nu gendut jadi sabab rejekina nu sampurna; sareng sato nu pinter sapertos rubah sareng monyét, sanajan sarakah ngurilingan néangan rejeki, henteu mendakan nu cekap dugi ka tetep kuru tur lemah, deui-deui némbongkeun sakumaha sarakah jadi sabab kasusah sareng sakumaha qanaah jadi jalan tengtrem. Kitu deui, bangsa Yahudi ku sarakah, riba sareng puteran tipu daya mendakan rejekina dina hina sareng sangsara, henteu sah sarta ngan cekap pikeun hirup, sedengkeun nu nyicingan gurun, nyaéta urang Badui, ku sikep qanaah hirup mulya sareng mendakan rejeki nu cekap; ieu ogé ngabuktikeun pamadegan nu parantos disebat kalawan pasti. Kitu deui, seueur ulama {(Catetan handap-1): Ka Büzürücumhur (Büzürg-Mihr), wazir Nuşirevan-ı Âdil, salah sahiji raja Iran nu adil, ulama nu kawéntar lantaran akalna, kantos ditaros: "Naha ulama katingal di lawang para pangawasa, sedengkeun para pangawasa henteu katingal di lawang ulama? Padahal élmu leuwih luhur tibatan kakawasaan pamaréntahan." Anjeunna ngawaler: "Lantaran élmuna ulama sareng kabodoanana para pangawasa." Nyaéta, ku kabodoanana, para pangawasa henteu uninga ajén élmu dugi ka sumping ka lawang ulama kanggo milarian élmu. Ulama mah, ku makrifatna, uninga ogé ajén harta maranéhna, ku kituna milarianana di lawang para pangawasa. Ku cara kitu, Büzürücumhur maparin waleran nu lemes, ngajelaskeun kalawan hadé sarakah nu jadi hasil tina kapinteran ulama sarta jadi sabab miskin sareng hinana maranéhna. Hüsrev} sareng sastrawan {(Catetan handap-2): Kajadian nu nguatkeun ieu: di Perancis para sastrawan dipaparin surat idin ngemis lantaran maranéhna pinter ngemis. Süleyman Rüşdü} jadi miskin lantaran sarakah nu dihasilkeun ku kapinteranana, sedengkeun seueur jalma bodo tur teu mampuh jadi beunghar ku sikep qanaah fitrina, ngabuktikeun kalawan pasti yén: rejeki halal sumping luyu sareng kalemahan tur kabutuhan; sanés ku kakuatan sareng pilihan. Malah rejeki halal éta tibalik babandinganana sareng kakuatan tur pilihan. Margi nalika kakuatan sareng pilihan murangkalih beuki tumuwuh, rejekina ngirangan, ngajauhan, beuki beurat. Ku rusiah hadits ﺍَﻟْﻘَﻨَﺎﻋَﺔُ ﻛَﻨْﺰٌ لَا ﻳَﻔْﻨٰﻰ, qanaah téh banda simpenan pikeun pangupa jiwa nu saé sareng hirup nu tengtrem. Sarakah mah tambang rugi sareng sangsara. Akibat Katilu: sarakah ngaruksak ihlas, nganyenyeri amal kanggo aherat. Margi upami jalma nu takwa ngagaduhan sarakah, anjeunna miharep perhatian jalma réa. Nu ngudag perhatian jalma réa moal mendakan ihlas nu sampurna. Akibat ieu penting pisan, kedah dititenan pisan. Cindekna: Boros ngahasilkeun henteu sugema. Henteu sugema ngalemahkeun sumanget damel, ngadorong kana kedul; muka lawang kaluh kana hirupna, ngajadikeun terus kaluh. {(Catetan handap): Leres, saha waé nu boros nu ku anjeun dipendakan, anjeun bakal ngadangu kaluh. Sakumaha beungharna ogé, létahna tetep kaluh. Upami anjeun patepang sareng jalma pangmiskinna nanging qanaah, anjeun bakal ngadangu sukur.} Ogé ngaruksak ihlas, muka lawang riya. Ogé ngaruksak kamulyaanna, némbongkeun jalan ngemis. Hémat mah ngahasilkeun qanaah. Ku rusiah hadits ﻋَﺰَّ ﻣَﻦْ ﻗَﻨَﻊَ ﺫَﻝَّ ﻣَﻦْ ﻃَﻤَﻊَ, qanaah ngahasilkeun kamulyaan. Ogé ngajurung usaha sareng damel. Nambihan sumangetna, ngajadikeun damel. Margi, contona, anjeunna damel sadinten. Ku rusiah qanaah kana upah sakedik nu ditampi sonten, énjingna anjeunna damel deui. Nu boros mah, lantaran henteu sugema, énjingna henteu damel deui. Sanajan damel, damelna tanpa sumanget. Qanaah nu sumping tina hémat ogé muka lawang sukur, nutup lawang kaluh. Dina hirupna salawasna sukur. Ogé, ku qanaah anjeunna henteu gumantung ka jalma, ku kituna henteu milarian perhatian maranéhna. Lawang ihlas kabuka, lawang riya katutup. Abdi parantos nyaksian rugina henteu hémat sareng boros nu kacida pikasieuneunana dina lingkungan nu jembar. Kieu: salapan taun kapengker abdi dongkap ka hiji dayeuh nu diberkahan. Lantaran usum tiis, abdi henteu ningali sumber-sumber kabeungharan dayeuh éta. Muftina —mugia Alloh maparin rohmat ka anjeunna— sababaraha kali nyarios ka abdi: "Wargi urang miskin." Cariosan ieu keuna kana rasa welas abdi. Dugi ka lima genep taun sanggeusna, abdi salawasna karunya ka wargi dayeuh éta. Dalapan taun sanggeusna, dina usum panas abdi dongkap deui ka dayeuh éta. Abdi ningali kebon-kebonna. Cariosan almarhum Mufti kaémut ku abdi. Abdi nyarios Fa subhânallâh, hasil kebon-kebon ieu jauh ngalangkungan kabutuhan dayeuh. Wargi dayeuh ieu kedahna beunghar pisan. Abdi héran. Ku hiji ingetan kana hakékat nu henteu nipu abdi sarta jadi panungtun abdi dina ngartos hakékat, abdi ngartos: lantaran henteu hémat sareng boros, berkah parantos ical, dugi ka sanajan sumber kabeungharanana sakitu seueur, almarhum Mufti éta nyarios, "Wargi urang miskin." Leres, sakumaha mayar zakat sareng hémat parantos kabuktian ku pangalaman jadi sabab berkah dina harta; aya kajadian nu teu kaétang yén boros sareng henteu mayar zakat jadi sabab berkah ical. Ebu Ali İbn-i Sina, jalma jenius nu kawéntar, Plato-na para ahli hikmah Islam, sesepuh para tabib sareng guru para filsuf, ngan tina jihat ubar ngajelaskeun ayat ﻛُﻠُﻮﺍ ﻭَ ﺍﺷْﺮَﺑُﻮﺍ ﻭَ لَا ﺗُﺴْﺮِﻓُﻮﺍ sapertos kieu. Anjeunna nyarios: ﺟَﻤَﻌْﺖُ ﺍﻟﻄِّﺐَّ ﻓِﻰ ﺍﻟْﺒَﻴْﺘَﻴْﻦِ ﺟَﻤْﻌًﺎ ﻭَ ﺣُﺴْﻦُ ﺍﻟْﻘَﻮْﻝِ ﻓ۪ﻰ ﻗَﺼْﺮِ الْكَلَامِ ﻓَﻘَﻠِّﻞْ ﺍِﻥْ ﺍَﻛَﻠْﺖَ ﻭَ ﺑَﻌْﺪَ ﺍَﻛْﻞٍ ﺗَﺠَﻨَّﺐْ ﻭَ ﺍﻟﺸِّﻔَٓﺎﺀُ ﻓِﻰ الْاِنْهِضَامِ ﻭَ ﻟَﻴْﺲَ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟﻨُّﻔُﻮﺱِ ﺍَﺷَﺪُّ حَالًا ﻣِﻦْ ﺍِﺩْﺧَﺎﻝِ ﺍﻟﻄَّﻌَﺎﻡِ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟﻄَّﻌَﺎﻡِ Nyaéta, "Abdi ngaringkes élmu ubar dina dua padalisan. Saéna cariosan aya dina ringkesna: nalika tuang, tuang sakedik. Sanggeus tuang, salami opat lima jam ulah tuang deui. Cageur aya dina nyerna. Nyaéta, tuang sakadar nu gampil ku anjeun dicerna. Kaayaan nu pangbeuratna sareng pangcapéna pikeun nafsu sareng lambung nyaéta nambihan kadaharan kana kadaharan anu tos aya dina lambung."
{(Catetan handap): Nyaéta, nu pangngabahayakeunana pikeun awak nyaéta tuang tanpa sela opat lima jam, atanapi ngeusian lambung ku rupi-rupi kadaharan nu ditumpuk hiji sanggeus hiji pikeun ngaraosan nikmatna.} Hiji tevafuk nu matak héran tur jadi pangajaran: Lima genep panyalin, tilu di antarana kénéh anyar, nyalin İktisad Risalesi di tempat nu béda-béda, tina naskah nu béda-béda, silih tebih, tulisanana béda-béda, tanpa mikiran hurup alif; hurup-hurup alif dina unggal naskah nu ku maranéhna ditulis sarua pas dina jumlah lima puluh hiji tanpa doa, sareng lima puluh tilu sareng doana; ditambah cocogna sareng taun lima puluh hiji Rumî sareng lima puluh tilu Arabî, taun dikarang sareng disalinna İktisad Risalesi, tangtos moal kabeneran. Ieu isyarat yén berkah dina hémat ngahontal darajat karomah. Taun ieu pantes disebat "Taun Hémat". Leres, dua taun sanggeusna, jaman ngabuktikeun karomah hémat ieu dina Perang Dunya Kadua, ku kalaparan, karuksakan sareng boros di sadaya tempat, sarta ku umat manusa sareng unggal jalma dipaksa kedah hémat. ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ
--
(Tina Mektup Kadua Puluh Dua)
BAHASAN KADUA
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻫُﻮَ ﺍﻟﺮَّﺯَّﺍﻕُ ﺫُﻭ ﺍﻟْﻘُﻮَّﺓِ ﺍﻟْﻤَﺘ۪ﻴﻦُ ٭ ﻭَﻛَﺎَﻳِّﻦْ ﻣِﻦْ ﺩَٓﺍﺑَّﺔٍ لَا ﺗَﺤْﻤِﻞُ ﺭِﺯْﻗَﻬَﺎ ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻳَﺮْﺯُﻗُﻬَﺎ ﻭَﺍِﻳَّﺎﻛُﻢْ ﻭَ ﻫُﻮَ ﺍﻟﺴَّﻤ۪ﻴﻊُ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ Hé jalma anu iman! Saméméhna anjeun parantos ngartos sabaraha ngarugikeunana mumusuhan. Sing ngartos ogé yén sarakah téh, sakumaha mumusuhan, mangrupa panyakit anu kacida pikasieuneun sareng ngarugikeunana pikeun hirup Islam. Sarakah nyababkeun kagagalan, mangrupikeun panyakit sareng hina, sareng mawa henteu kabagéan sareng sangsara. Leres, bangsa Yahudi anu nyerang dunya kalayan sarakah langkung ti sakabéh bangsa, hina sareng sangsarana janten saksi anu pasti pikeun katangtuan ieu. Leres, sarakah némbongkeun pangaruh goréngna dina alam mahluk hirup, ti bunderan anu panglega dugi ka hiji individu anu pangleutikna. Sabalikna, milarian rejeki kalayan tawakal mangrupa jalan pikeun tengtrem, sareng némbongkeun pangaruh hadéna di mana waé. Tangkal anu ngahasilkeun buah sareng tatangkalan, anu mangrupa salah sahiji rupa mahluk hirup sareng peryogi rejeki, cicing di tempatna kalayan tawakal sareng qanaah, henteu némbongkeun sarakah; ku sabab éta, rejekina lumpat nyampeurkeun aranjeunna. Aranjeunna ngurus turunan langkung seueur tibatan sasatoan. Ari sasatoan, lantaran lumpat ngudag rejekina kalayan sarakah, ukur tiasa kénging rejeki ku seueur pisan kasusah sareng kakirangan. Dina bunderan sasatoan ogé, anak-anak sato anu tawakal ku basa kaayaan lemah sareng teu walakayana dipasihan rejeki anu halal, sampurna, sareng lemes tina khazanah rohmat; ari sato galak anu nyerang rejekina kalayan sarakah, kénging rejeki anu henteu halal sareng henteu pikaresepeun ku seueur pisan kasusah. Ieu némbongkeun yén sarakah nyababkeun teu kabagéan; tawakal sareng qanaah mangrupa jalan datangna rohmat. Dina bunderan manusa ogé, bangsa Yahudi anu napel kana dunya kalayan sarakah langkung ti sakabéh bangsa, sareng ngabeungkeut dirina kana hirup dunya kalayan cinta, kénging kabeungharan riba anu henteu halal ku seueur pisan kasusah, anu sakedik mangpaatna pikeun dirina, anu ukur dijaga minangka bendahara. Tina éta, tamparan hina sareng sangsara, dipaéhan sareng dihina anu aranjeunna nampi ti sakabéh bangsa némbongkeun yén sarakah mangrupa sumber hina sareng karugian. Sareng seueur pisan kajadian anu némbongkeun yén jalma anu sarakah salawasna ngalaman karugian, dugi ka ﺍَﻟْﺤَﺮ۪ﻳﺺُ ﺧَٓﺎﺋِﺐٌ ﺧَﺎﺳِﺮٌ parantos janten paribasa sareng ditampi ku saréréa minangka hiji hakékat umum. Lantaran kitu, upami anjeun nyaah pisan ka harta, milarian harta kalayan qanaah, sanés kalayan sarakah, supados seueur anu sumping. Jalma anu qanaah sareng jalma anu sarakah sapertos dua jalma anu asup ka rohangan panarimaan sémah hiji tokoh anu ageung. Hiji jalma nyarios dina manahna: "Cekap upami anjeunna nampi abdi, supados abdi leupas tina tiis di luar. Upami aranjeunna masihan korsi anu panghandapna ogé, éta paparin." Jalma kadua nyarios kalayan sombong, saolah-olah anjeunna gaduh hak sareng sadayana wajib ngahormat ka anjeunna: "Abdi kedah dipasihan korsi anu pangluhurna." Anjeunna asup kalayan sarakah éta, museurkeun panonna kana tempat anu luhur, sareng hoyong angkat ka dinya. Nanging anu gaduh rohangan éta mulangkeun anjeunna sareng nempatkeun anjeunna di handap. Padahal anjeunna kedah ngahaturkeun nuhun, tibatan ngahaturkeun nuhun anjeunna ambek dina manahna. Anjeunna henteu ngahaturkeun nuhun; sabalikna anjeunna nyempad anu gaduh bumi. Anu gaduh bumi ogé nganggap anjeunna beban. Jalma kahiji asup kalayan handap asor, hoyong linggih dina korsi anu panghandapna. Qanaahna pikaresepeun pikeun anu gaduh rohangan éta. Anjeunna nyarios: "Mangga ka korsi anu langkung luhur." Jalma éta ogé beuki nambihan nuhunna sareng beuki bungah. Dunya téh rohangan panarimaan sémah Gusti Rahmân. Beungeut bumi téh méja hidangan rohmat. Rupa-rupa darajat rejeki sareng tingkatan ni'mat ogé siga korsi-korsi éta. Dina urusan anu pangleutikna ogé, saréréa tiasa ngaraos pangaruh goréng sarakah. Upamana, nalika dua jalma anu nyuhunkeun sedekah nyuhunkeun hiji hal, saréréa ngaraos dina manahna yén aranjeunna nganggap beban jalma anu nyuhunkeun sedekah anu maksa kalayan sarakah sareng henteu masihan ka anjeunna, nanging karunya ka jalma anu nyuhunkeun sedekah anu anteng sareng masihan ka anjeunna. Upamana deui, dina wengi anjeun henteu tiasa kulem; upami anjeun hoyong kulem bari henteu pati dipikiran, kulem tiasa sumping. Upami anjeun hoyong kulem kalayan sarakah sareng nyarios, "Duh, abdi kedah kulem, duh, abdi kedah kulem," anjeun malah ngaleungitkeun kulem anjeun sagemblengna. Upamana deui, anjeun ngantosan saurang jalma kalayan sarakah pikeun hiji hasil anu penting, sareng nyarios, "Duh, anjeunna tacan sumping, duh, anjeunna tacan sumping." Tungtungna sarakah méakkeun kasabaran anjeun, tuluy anjeun angkat; hiji menit saatosna jalma éta sumping, nanging hasil penting anu anjeun antoskeun janten ruksak. Rusiah kajadian-kajadian ieu nyaéta: sakumaha ayana hiji roti gumantung kana lahan tatanén, tempat ngirik, panggilingan, sareng oven, kitu ogé dina runtuyan hal-hal aya lalaunan anu pinuh ku hikmah. Lantaran sarakah, jalma henteu ngalampahkeunana kalayan lalaunan, tuluy henteu merhatikeun undakan-undakan batin dina runtuyan hal-hal éta; boh anjeunna luncat tuluy ragrag, atanapi ngantunkeun hiji undakan, dugi ka henteu tiasa dugi kana tujuan. Tah, hé sadérék-sadérék anu lieur ku susah pangupa jiwa sareng mabok ku sarakah dunya! Padahal sarakah sakitu ngarugikeun sareng mawa musibahna, kumaha dina jalan sarakah aranjeun ngalakukeun unggal kahinaan, nampi unggal harta bari henteu ngabédakeun haram sareng halal, sareng ngorbankeun seueur hal anu diperyogikeun pikeun hirup aherat? Malahan aranjeun ngantunkeun zakat, anu mangrupa hiji rukun penting di antara rukun-rukun Islam, dina jalan sarakah? Padahal zakat téh sabab berkah sareng panolak musibah pikeun unggal jalma. Jalma anu henteu masihan zakat pasti bakal kaleungitan harta sajumlah zakat; boh anjeunna bakal masihan ka tempat anu teu perlu, atanapi hiji musibah bakal sumping nyandakna. Dina hiji impian dina alam hayal anu ngandung hakékat, dina taun kalima Perang Dunya Kahiji, dina hiji impian anu anéh, abdi ditaros: "Naon sabab lapar, karugian harta, sareng kasusah awak anu sumping ka umat Islam ieu?" Dina impian, abdi parantos nyarios: "Alloh Nu Maha Leres mundut ti urang sapersapuluh tina sawatara harta {(Catetan handap-1): Hartina, sapersapuluh tina harta sapertos gandum anu dipaparin deui unggal taun.} atanapi hiji bagian tina opat puluh tina sawatara harta {(Catetan handap-2): Hartina, tina opat puluh anu parantos dipaparin saméméhna; biasana sareng sahenteuna unggal taun, tina opat puluh éta Mantenna maparin deui sapuluh, tina kauntungan dagang sareng turunan sasatoan.}, nyaéta hiji bagian tina harta anu parantos dipaparin ku Mantenna; supados urang kénging doa para fakir sareng nyegah dendam sareng dengki aranjeunna. Urang sarakah demi rasa sarakah urang, tuluy henteu masihan. Alloh Nu Maha Leres nyandak zakat anu numpuk éta: tilu puluh tina opat puluh, sareng dalapan tina sapuluh. Sareng unggal taun Mantenna ngan mundut lapar salami hiji bulan ti urang, anu ngandung tujuh puluh hikmah. Urang karunya ka nafsu sorangan, henteu daék ngalaman lapar anu samentawis sareng nikmat éta. Minangka hukuman, Alloh Nu Maha Leres maksa urang ngalaksanakeun sajenis saum salami lima taun, anu mawa musibah tina tujuh puluh sisi. Sareng dina dua puluh opat jam, Mantenna mundut ti urang ngan hiji jam pikeun sajenis pangajaran Rabb anu pikaresepeun, luhur, pinuh cahya, sareng mangpaat. Urang kedul, henteu ngalaksanakeun solat sareng panyuhun éta. Urang ngagabungkeun hiji jam éta kana jam-jam sanés sareng nyia-nyiakeunana. Minangka kafaratna, Alloh Nu Maha Leres maksa urang ngalaksanakeun sajenis solat ku latihan, pangajaran, sareng lumpat salami lima taun."
Kitu anu parantos dicarioskeun ku abdi. Teras abdi hudang, ngémutan, sareng ngartos yén dina impian di alam hayal éta aya hiji hakékat anu penting pisan. Sakumaha parantos dibuktikeun sareng dijelaskeun dina bahasan ngabandingkeun peradaban sareng katangtuan Al-Qur'an dina Kalimah Kadua Puluh Lima, asal tina sadaya ahlak anu goréng sareng sadaya huru-hara dina hirup masarakat umat manusa nyaéta dua kecap: Hiji: "Upami abdi parantos wareg, naon urusan abdi lamun jalma sanés maot ku lapar?" Kadua: "Anjeun damel, abdi neda." Anu neruskeun dua kecap ieu nyaéta lumangsungna riba sareng ngantunkeun zakat. Hiji-hijina ubar anu tiasa ngubaran dua panyakit masarakat anu pikasieuneun ieu nyaéta wajibna zakat sareng haramna riba, bari zakat dilaksanakeun minangka hiji aturan umum. Sareng zakat sanés ngan hiji rukun anu pangpentingna pikeun bagjana hirup individu sareng jamaah-jamaah husus, nanging pikeun sadaya umat manusa, malah mangrupa tihang anu pangpentingna pikeun lumangsungna hirup manusa. Sabab dina manusa aya dua lapis: golongan luhur sareng rahayat biasa. Zakat anu ngajamin welas asih sareng paparin ti golongan luhur ka rahayat biasa, sareng hormat sareng taat ti rahayat biasa ka golongan luhur. Upami henteu, kazaliman sareng kawasa anu maksa turun ti luhur kana sirah rahayat biasa, sareng ti rahayat biasa muncul dendam sareng lampah baruntak ka jalma beunghar. Dua lapis manusa éta terus silih lawan sacara maknawi sareng kacau ku béda pamadegan. Beuki lila, aranjeunna mimiti silih tarung dina wangun tarung antara tanaga sareng modal, sapertos anu kajantenan di Rusia. Hé jalma anu béréhan sareng gaduh nurani, sareng hé jalma anu béréhan sareng masihan kasaéan! Upami paparin henteu dilakukeun minangka zakat, aya tilu karugianana. Kadang ogé henteu aya mangpaatna. Sabab lantaran anjeun henteu masihan pikeun Alloh, sacara batin anjeun nungtut budi, ngantunkeun jalma fakir anu teu walakaya dina pangawulaan budi. Sareng anjeun henteu kénging doana anu ditampi. Sareng sanajan saéstuna anjeun ukur patugas ngabagi harta Alloh Nu Maha Leres ka abdi-abdi-Na, anjeun nganggap diri anu gaduh harta, tuluy henteu sukur kana ni'mat. Upami anjeun masihan minangka zakat, lantaran anjeun masihan pikeun Alloh Nu Maha Leres, anjeun kénging pahala sareng némbongkeun sukur kana ni'mat. Jalma anu peryogi éta ogé henteu kedah ngarayu anjeun, ku kituna martabat dirina henteu ruksak sareng doana pikeun anjeun ditampi. Leres, sabaraha béda antara masihan amal sunah sareng paparin sajumlah zakat, malah langkung seueur, atanapi dina rupa-rupa cara sanés, tuluy kénging karugian sapertos riya sareng kasohor, nungtut budi sareng ngahinakeun, sareng ngalakukeun kasaéan-kasaéan éta minangka zakat, tuluy ngalaksanakeun fardu, kénging pahala, ihlas, sareng doa anu ditampi? ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﻋَﻠٰﻰ ﺳَﻴِّﺪِﻧَﺎ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ ۨﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﻗَﺎﻝَ ﺍَﻟْﻤُﺆْﻣِﻦُ ﻟِﻠْﻤُﺆْﻣِﻦِ ﻛَﺎﻟْﺒُﻨْﻴَﺎﻥِ ﺍﻟْﻤَﺮْﺻُﻮﺹِ ﻳَﺸُﺪُّ ﺑَﻌْﻀُﻪُ ﺑَﻌْﻀًﺎ ﻭَ ﻗَﺎﻝَ ﺍَﻟْﻘَﻨَﺎﻋَﺔُ ﻛَﻨْﺰٌ لَا ﻳَﻔْﻨٰﻰ ﻭَﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪِ ﻭَﺻَﺤْﺒِﻪِ ﺍَﺟْﻤَﻌ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﻭَﺍﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﺭَﺏِّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ
--