بِاسْمِه۪ وَ اِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِه۪
Riwayat Hirup · hlm. 251
Ahli dunya, tanpa aya sababna, was-was ku hiji jalma nu lemah tur asing sapertos kaula, teras ngabayangkeun kaula sakuat rébuan jalma, nya ku margi kitu maranéhna nempatkeun kaula dina rupa-rupa wates. Maranéhna henteu ngidinan kaula nginep sawengi dua wengi di Bedre, hiji lembur Barla, sareng di hiji gunung Barla. Kaula ngadangu maranéhna nyarios: "Said téh sakuat lima puluh rébu prajurit; nya ku margi kitu abdi sadaya henteu ngabébaskeun anjeunna."
Kaula ogé nyarios: Hé ahli dunya nu cilaka! Padahal aranjeun digawé mati-matian pikeun dunya ku sadaya kakuatan aranjeun, naha urusan dunya ogé henteu terang? Aranjeun mutuskeun perkara siga jalma nu teu waras. Upami kasieun aranjeun téh kana diri kaula, sanés lima puluh rébu prajurit — hiji prajurit ogé tiasa ngalaksanakeun padamelan lima puluh kali langkung seueur tibatan kaula. Nyaéta: manéhna tiasa nangtung di lawang kamar kaula teras nyarios ka kaula: "Anjeun teu kénging kaluar!"
Upami kasieun aranjeun téh kana jalan kaula, kana kalungguhan kaula salaku juru wawar Al-Qur'an, sareng kana kakuatan batin iman, mangka sanés lima puluh rébu prajurit — aranjeun salah! Sing terang, ditilik tina jalan kaula mah kaula téh sakuat lima puluh juta! Ku margi ku kakuatan Al-Qur'an Al-Hakîm, kaula nangtang sakumna Éropa, kaasup para jalma teu ngagem agama ti aranjeun. Ku sadaya cahya-cahya iman nu ku kaula disebarkeun, kaula parantos ngabalik-balikkeun benteng-benteng kuat maranéhna nu disebat élmu-élmu positif sareng alam dugi ka ancur. Para failasuf maranéhna nu panggedéna, nu teu ngagem agama, parantos ku kaula dilungsurkeun ka handapeun tingkat sato. Sanaos sakumna Éropa — kaasup para jalma teu ngagem agama ti aranjeun — ngariung ngahiji, kalayan pitulung Alloh maranéhna moal tiasa mundurkeun kaula tina hiji pasualan waé tina jalan kaula éta; insya Alloh maranéhna moal tiasa ngéléhkeun kaula!
Ku margi kitu kaayaanana, kaula henteu pipilueun kana dunya aranjeun; aranjeun ogé ulah pipilueun kana aherat kaula! Sanaos aranjeun pipilueun, éta ogé mubadir.
Papasten Alloh mah moal robah ku kakuatan leungeun;
Damar nu diseungeut ku Maulâ mah moal pareum ku ditiup.
Ngeunaan diri kaula, ahli dunya téh kacida was-wasna dina cara nu istiméwa, dugi ka ampir sieun. Maranéhna asup kana was-was ku margi ngabayangkeun dina diri kaula perkara-perkara nu saenyana teu aya — sapertos jadi syaikh, jadi jalma agung, gaduh kulawarga bangsawan, gaduh kaom, gaduh pangaruh, seueur pangiring, tepang sareng dulur salembur, ngurus kaayaan dunya, malah asup kana pulitik, malah janten oposisi — perkara-perkara nu teu aya dina diri kaula, nu sanaos aya ogé moal jadi hiji kasalahan pulitik sarta moal tiasa jadi dadasar tuduhan. Malah, nalika maranéhna keur ngabadamikeun ampunan pikeun jalma-jalma nu numutkeun maranéhna henteu tiasa dihampura, boh nu aya di jero panjara boh nu aya di luar, kaula mah ampir dilarang tina sagala perkara. Aya hiji ucapan nu saé tur langgeng ti hiji jalma nu goréng tur fana:
Upami kazaliman gaduh mariem, gaduh pélor, sareng gaduh benteng,
Ari haq mah gaduh leungeun nu moal tiasa dibengkokkeun sareng beungeut nu moal tiasa dipalingkeun.
Kaula ogé nyarios:
Upami ahli dunya gaduh kakawasaan, gaduh kaagungan, sareng gaduh kakuatan,
Ari dina abdi Al-Qur'an ogé, ku limpahan Al-Qur'an,
Aya élmu nu moal bingung sareng ucapan nu moal jempé;
Aya haté nu moal salah sareng cahya nu moal pareum.
Hiji komandan nu ngawaskeun kaula, sasarengan sareng seueur sobat, mangkali-kali naros: "Naha anjeun henteu ngajukeun panyuhunan kanggo surat idin? Naha anjeun henteu ngasongkeun surat pamundut?"
Waleran: Kaula henteu ngajukeun panyuhunan sareng henteu tiasa ngajukeunana, ku margi lima genep sabab:
Nu kahiji: Kaula henteu pipilueun kana dunya ahli dunya, nu matak kaula jadi jalma nu dihukum ku maranéhna teras ngajukeun panyuhunan ka maranéhna. Kaula mah jalma nu dihukum ku papasten Alloh; ka papasten éta kaula gaduh kalepatan, sarta ka papasten éta kaula ngajukeun panyuhunan. Nu kadua: Kaula parantos iman kalayan yakin tur terang yén dunya ieu téh hiji panginepan nu gancang robahna. Ku margi kitu, ieu sanés lemah cai nu sajati; sadaya tempat téh sarua. Ku margi kaula moal langgeng di lemah cai kaula, mubadir usaha nu ditujukeun ka dinya; angkat ka dinya ogé teu aya gunana. Ku margi sadaya tempat téh panginepan; upami rohmat Nu Kagungan panginepan téh nyarengan, sadaya jalma jadi sobat, sadaya tempat jadi mangpaat. Upami henteu nyarengan, sadaya tempat jadi beban pikeun haté sarta sadaya jalma jadi musuh. Nu katilu: Ngajukeun panyuhunan téh lumangsung dina wengkuan hukum. Padahal salami genep taun ieu, cara maranéhna ngalakonan kaula téh sawenang-wenang sarta di luar hukum. Kaula henteu dilayanan luyu sareng hukum para jalma nu dibuang. Maranéhna ningali kaula dina hiji cara siga jalma nu parantos dicabut hak-hak madanina, malah dicabut hak-hak dunyana. Ka jalma-jalma nu ngalakonan cara di luar hukum sapertos kitu, ngajukeun panyuhunan kalayan mawa ngaran hukum téh teu aya hartina. Nu kaopat: Taun ieu kapala di dieu, kalayan mawa ngaran kaula, parantos ngajukeun panyuhunan supados kaula tiasa cicing sawatara dinten di kampung Bedre — nu kaasup salaku hiji lembur Barla — pikeun ganti hawa; maranéhna henteu ngidinan. Ka jalma-jalma nu maparin waleran nampik kana pangabutuh kaula nu teu penting sapertos kitu, kumaha atuh tiasa ngajukeun panyuhunan? Upami diajukeun ogé, éta ngan jadi lampah ngarendahkeun diri nu teu aya mangpaatna dina kaayaan hina. Nu kalima: Ngagugat haq ka jalma-jalma nu ngaku yén lampah teu adil téh haq, sareng ngajukeun panyuhunan ka maranéhna, éta hiji lampah teu adil sarta hiji sikep teu hormat ka haq. Kaula teu hoyong ngalakonan lampah teu adil sareng sikep teu hormat ka haq sapertos kitu, wassalam. Sabab Kagenep: Kasusah nu dipasihkeun ku ahli dunya ka kaula téh sanés pikeun pulitik, ku margi maranéhna ogé terang yén kaula henteu pipilueun kana pulitik, malah kaula ngajauhan pulitik. Sabalikna, boh terang boh henteu, maranéhna nyiksa kaula pikeun kapentingan kaum zindiq, ku margi kaula kabeungkeut kana agama. Upami kitu, ngajukeun panyuhunan ka maranéhna hartina némbongkeun kaduhung tina agama sareng ngélus-ngélus jalan kaum zindiq. Sareng deui, unggal kaula ngajukeun panyuhunan tur nyalindung ka maranéhna, papasten Alloh nu adil bakal nyiksa kaula ku leungeun maranéhna nu dolim. Ku margi maranéhna nyusahkeun kaula lantaran kaula kabeungkeut kana agama; ari papasten mah nyusahkeun kaula ku margi aya kakurangan dina kataatan agama sareng dina ihlas kaula, sarta ku margi sakapeung kaula riya ka ahli dunya. Upami kitu, pikeun samentawis ieu teu aya jalan kaluar pikeun kaula tina kasusah ieu. Upami kaula ngajukeun panyuhunan ka ahli dunya, papasten bakal nyarios: "Hé nu riya! Rasakeun hukuman tina panyuhunan anjeun ieu!" Upami kaula henteu ngajukeun panyuhunan, ahli dunya bakal nyarios: "Anjeun henteu ngaku ka abdi sadaya; cicing waé dina kasusah!"
Sabab Katujuh: Parantos kauninga yén tugas hiji patugas nagara téh nyaéta ulah ngantep jalma-jalma nu ngabahayakeun masarakat sarta kedah ngabantosan jalma-jalma nu aya mangpaatna. Padahal patugas nu ngawaskeun kaula téh — sanaos lami henteu nyampeurkeun kaula — nalika kaula ngajelaskeun hiji rasa nu lemes tina iman nu aya dina "Lâ ilahe illallah" ka hiji jalma sepuh nu tos nyanghareupan lawang kubur, harita manéhna nyampeurkeun kaula siga badé néwak kaula dina kaayaan katéwak keur lampah jahat, siga kaula keur ngalakonan hiji kasalahan. Manéhna ngajadikeun nu walurat nu ngadangukeun kalayan ihlas éta kaleungitan bagéanana, sarta ngajadikeun kaula ambek. Padahal di dieu aya sawatara jalma; manéhna teu paduli ka maranéhna. Saterasna, nalika maranéhna aya dina lampah nu teu sopan sarta dina kaayaan nu ngaracunan hirup masarakat di lembur, manéhna kalah mimiti ngaraketan sareng muji maranéhna. Sareng parantos kauninga yén hiji jalma nu gaduh saratus kajahatan di jero panjara mah tiasa unggal waktu tepang sareng patugas nu ngawaskeun, boh perwira boh prajurit biasa. Padahal salami sataun ieu, dua jalma penting ti pamaréntah nasional — nu hiji atasan sareng nu hiji deui patugas pangawas — mangkali-kali ngaliwat di gigireun kamar kaula, nanging sama sakali henteu kantos tepang sareng kaula sarta henteu kantos naroskeun kaayaan kaula. Mimitina kaula nyangka maranéhna henteu ngadeukeutan ku margi mumusuhan. Saterasna tétéla yén éta téh ku margi was-was maranéhna... Siga-siga kaula badé neureuy maranéhna, maranéhna nyingkahan kaula. Nya kitu, ngaku hiji pamaréntahan nu anggota katut patugasna jalma-jalma sapertos kitu salaku tempat ngadu teras ngajukeun panyuhunan ka dinya, éta sanés lampah nu asup akal, nanging hiji lampah ngarendahkeun diri nu mubadir. Upami Said Heubeul mah tangtos bakal nyarios sapertos Antere: مَاءُ الْحَيَاةِ بِذِلَّةٍ كَجَهَنَّمَ ٭ وَ جَهَنَّمُ بِالْعِزِّ فَخْرُ مَنْزِل۪ى
Said Heubeul parantos teu aya; ari Said Anyar mah nganggap yén nyarios sareng ahli dunya téh teu aya hartina. Sing dunya maranéhna jadi cilaka pikeun sirahna! Sina maranéhna ngalampahkeun naon waé nu dipikahoyongna! Anjeunna nyarios: "Urang bakal diadili sasarengan sareng maranéhna di pangadilan agung," teras anjeunna jempé. Nu kadalapan tina sabab-sabab kaula henteu ngajukeun panyuhunan: Luyu sareng kaidah "hasil tina kanyaah nu teu sah téh mumusuhan nu tanpa welas", papasten Alloh nu adil téh nyiksa kaula ku leungeun ahli dunya nu dolim ieu — nu ka maranéhna kaula kantos condong sanaos maranéhna henteu pantes. Kaula ogé jempé bari nyarios: kaula mah pantes narima siksa ieu. Ku margi dina Perang Dunya kaula digawé tur perang salami dua taun salaku Komandan Résimén Sukarélawan. Di handapeun pangajén Komandan Tentara sareng Enver Paşa, kaula ngorbankeun murid-murid kaula nu kacida ajénna sareng sobat-sobat kaula. Kaula raheut teras ragrag jadi tawanan. Saparantos wangsul ti tempat tawanan, kaula ngalungkeun diri kana bahaya ku karya-karya kaula sapertos Hutuwat Sittah (Genep Léngkah), teras kaula neunggeul sirah urang Inggris nalika urang Inggris ngawasa Istanbul. Kaula ngabantosan jalma-jalma nu ayeuna nempatkeun kaula jadi tawanan nu pinuh siksa tanpa sabab ieu. Nya kitu, maranéhna maparin hukuman kana pitulung éta ka kaula sapertos kieu. Kacapé sareng kasusah nu ku kaula karandapan salami tilu taun jadi tawanan di Rusia téh, di dieu ku sobat-sobat kaula ieu dipasihkeun ka kaula ngan dina tilu bulan. Padahal urang Rusia, sanaos ningali kaula salaku Komandan Sukarélawan Kurdi tur salaku jalma bengis nu meuncitan urang Kazak sareng para tawanan, maranéhna henteu ngalarang kaula maparin pangajaran.
Kaula maparin pangajaran ka sabagian ageung ti salapan puluh perwira tawanan nu jadi réncang kaula. Hiji waktu Komandan Rusia sumping, ngadangukeun. Ku margi henteu ngartos basa Turki, anjeunna nyangka éta pangajaran pulitik; sakali anjeunna ngalarang kaula, saterasna anjeunna ngidinan deui. Sareng deui, di jero tangsi nu sami kaula sadaya ngajantenkeun hiji kamar janten masjid. Kaula nu jadi imam. Maranéhna sama sakali henteu campur, henteu ngalarang campur gaul, sareng henteu megatkeun surat-suratan kaula. Padahal sobat-sobat kaula ieu — nu cenah sabangsa sareng saagama sareng kaula, jalma-jalma nu mangpaat imanna diusahakeun ku kaula — tanpa aya sabab naon-naon, sanaos maranéhna terang yén kaula parantos megatkeun patalian sareng pulitik katut dunya, sanés tilu taun, malah genep taun maranéhna nempatkeun kaula jadi tawanan nu pinuh kasusah; maranéhna ngalarang kaula campur gaul. Sanaos kaula gaduh surat idin, maranéhna ngalarang kaula maparin pangajaran, malah ngalarang pangajaran husus kaula di jero kamar kaula; maranéhna ngahalangan surat-suratan. Malah sanaos kaula gaduh surat idin, maranéhna ngalarang kaula lebet ka masjid kaula — masjid nu ku kaula sorangan diomé sarta nu di dinya kaula jadi imam salami opat taun. Ayeuna ogé, pikeun ngahalangan kaula tina ganjaran jamaah, maranéhna henteu narima kaula jadi imam sanaos ngan pikeun tilu jalma — jamaah tetep kaula sareng sadérék-sadérék aherat kaula. Sareng deui, sanaos kaula henteu hoyong, upami aya nu nyarios saé ngeunaan kaula, patugas nu ngawaskeun kaula téh sirik teras ambek. Manéhna ngalampahkeun rupa-rupa akal kalayan teu gaduh ati sanubari supados pangaruh kaula ruksak, sarta ngaganggu kaula supados kénging pangajén ti atasanana. Nya, dina kaayaan sapertos kitu, ka saha atuh hiji jalma ngajukeun panyuhunan salian ti ka Alloh? Upami hakim téh nu ngagugat nyalira, tangtos moal aya nu ngadu ka manéhna. Mangga, cobi anjeun nu nyarios, urang badé nyarios naon kana kaayaan ieu? Naon waé nu badé diucapkeun ku anjeun, mangga. Kaula mah nyarios: Di antara sobat-sobat kaula ieu seueur munafik. Munafik téh langkung parna tibatan kafir. Nya ku margi kitu maranéhna ngalakonan ka kaula naon nu henteu dilakonan ku urang Rusia nu kafir. Hé jalma-jalma nu cilaka! Naon nu parantos dilampahkeun sareng nu keur dilampahkeun ku kaula ka aranjeun? Kaula ngalakonan khidmah pikeun salametna iman aranjeun sareng pikeun kabagjaan langgeng aranjeun! Jadi, khidmah kaula téh can ihlas, can lillah, dugi ka hasilna jadi sabalikna. Ari aranjeun, minangka wawalesna, unggal aya kasempetan nyeurikeun haté kaula. Tangtos urang bakal patepang di pangadilan agung. حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَك۪يلُ ٭ نِعْمَ الْمَوْلٰى وَنِعْمَ النَّص۪يرُ — kitu ucapan kaula.
اَلْبَاق۪ى هُوَ الْبَاق۪ى
Said Nursî