Tina Kumpulan Risale-i Nur
Serat-Serat
Nu ngarang
Bedîüzzaman Said Nursî
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢ ﻭَ ﺑِﻪ۪ ﻧَﺴْﺘَﻌ۪ﻴﻦُ
Mektup Kahiji
ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪
Waleran singget pikeun opat patarosan.
PATAROSAN KAHIJI
Naha Hazrat Hızır alaihissalam masih hirup? Upami masih hirup, ku naon sababaraha ulama anu penting henteu nampi yén anjeunna masih hirup? ~Waleran:
Anjeunna masih hirup, nanging darajat kahirupan téh aya lima. Anjeunna aya dina darajat kadua. Ku sabab ieu, sababaraha ulama mamang kana hirupna anjeunna. Lapisan Kahirupan Kahiji: Nyaéta kahirupan urang, anu kabeungkeut ku seueur watesan. Lapisan Kahirupan Kadua: Nyaéta kahirupan Hazrat Hızır sareng Ilyas alaihimassalam, anu bébas dina hiji darajat. Hartina, aranjeunna tiasa aya di seueur pisan tempat dina hiji waktos. Aranjeunna henteu salawasna kabeungkeut ku kabutuhan manusa sapertos urang. Sakapeung, nalika kersa, aranjeunna tuang sareng ngaleueut sapertos urang, nanging henteu kapaksa sapertos urang. Pangalaman para wali anu nyaksian langsung sareng gaduh paningal batin sareng Hazrat Hızır, anu dugi kana darajat tawatur, nyaangan sareng ngabuktikeun lapisan kahirupan ieu. Malah dina maqam-maqam kawalian aya hiji maqam anu disebat "Maqam Hızır". Wali anu ngahontal maqam éta nampi pangajaran ti Hızır sareng patepang sareng Hızır. Nanging sakapeung, nu gaduh maqam éta kaliru dianggap Hızır sorangan. Lapisan Kahirupan Katilu: Nyaéta lapisan kahirupan Hazrat Idris sareng Isa alaihimassalam, anu ku leupas tina kabutuhan manusa, lebet kana kahirupan sapertos kahirupan malaikat sareng ngahontal sipat lemes anu pinuh ku cahya. Aranjeunna aya di langit sareng jasmani dunya anu méh lemes sapertos jasad gambaran sareng pinuh ku cahya sapertos jasad béntang. Rasiah hadis anu hartina Hazrat Isa alaihissalam bakal sumping dina ahir jaman sareng ngalaksanakeun syariat Muhammadiyah (ﷺ) nyaéta kieu: Dina ahir jaman, ngalawan aliran kufur sareng panolakan kana kailahian anu ditimbulkeun ku filsafat tabiat, nalika agama Nasrani dimurnikeun, leupas tina tahayul sareng robih janten Islam, sakumaha pribadi maknawi agama Nasrani, ku pedang wahyu samawi, maéhan pribadi maknawi tina teu boga agama anu pikagigireun éta; kitu deui Hazrat Isa alaihissalam, bari ngawakilan pribadi maknawi agama Nasrani, maéhan Dajjal anu ngawakilan pribadi maknawi tina teu boga agama, hartina bakal maéhan pamikiran anu mungkir kailahian. Lapisan Kahirupan Kaopat: Nyaéta kahirupan para syahid. Ku nas Al-Qur'an, para syahid gaduh lapisan kahirupan anu saluhureun jalma-jalma anu aya di kubur. Leres, margi para syahid ngorbankeun kahirupan dunyana dina jalan anu hak, Alloh, ku sampurnana sipat béréhan-Na, maparin ka aranjeunna di alam barzah hiji kahirupan anu siga kahirupan dunya, nanging tanpa kasedih sareng kasusah. Aranjeunna henteu nganggap dirina parantos maot, mung uninga yén aranjeunna parantos angkat ka alam anu langkung saé; aranjeunna ngaraosan nikmat kalayan kabagjaan anu sampurna, henteu ngaraos paitna papisah dina maot. Sanaos roh jalma-jalma anu aya di kubur tetep aya, aranjeunna uninga yén dirina parantos maot. Nikmat sareng kabagjaan anu ditampi di barzah henteu ngahontal nikmat para syahid. Sakumaha dua jalmi dina hiji impian lebet ka karaton éndah sapertos sawarga. Anu hiji uninga yén anjeunna nuju ngimpi. Kasenangan sareng nikmat anu ditampina kirang pisan. Anjeunna mikir, "Upami abdi hudang, nikmat ieu bakal ical." Anu séjén henteu uninga yén anjeunna nuju ngimpi. Anjeunna ngaraosan nikmat anu sajati sareng kabagjaan anu sajati. Nya kitu bédana jalma-jalma anu parantos maot sareng para syahid ngamangpaatkeun kahirupan barzah di alam barzah. Ku kajadian sareng riwayat anu teu kaétang, parantos tetep sareng pasti yén para syahid ngaraosan cara hirup ieu sareng uninga yén dirina masih hirup. Malah, ku seueur kajadian, sapertos Hazrat Hamza radhiyallahu anhu, pamingpin para syahid, sababaraha kali ngajaga jalma-jalma anu nyuhunkeun panyalindungan ka anjeunna, ngalaksanakeun sareng ngajantenkeun batur ngalaksanakeun urusan dunyana, lapisan kahirupan ieu parantos dijelaskeun sareng dibuktikeun. Malah —abdi sorangan— kantos gaduh alo sareng murid anu namina Ubeyd. Saatos anjeunna syahid di gigireun abdi sareng ngagentos abdi, nalika abdi janten tawanan dina jarak lalampahan tilu bulan, sanaos henteu terang tempat anjeunna dikurebkeun, dina hiji impian anu sajati abdi lebet ka kuburna anu siga hiji padumukan di handapeun taneuh. Abdi ningali anjeunna dina lapisan kahirupan para syahid. Anjeunna nganggap abdi parantos maot. Anjeunna nyarios yén parantos seueur nangis pikeun abdi. Anjeunna uninga yén dirina masih hirup, nanging margi sieun ku invasi Rusia, anjeunna ngadamel padumukan éndah pikeun dirina di handapeun taneuh. Ieu impian anu husus, kalayan sababaraha sarat sareng tanda, parantos masihan ka abdi kayakinan kana hakékat tadi dina darajat nyaksian langsung. Lapisan Kahirupan Kalima: Nyaéta kahirupan ruhani jalma-jalma anu aya di kubur. Leres, maot téh pindah tempat, ngabébaskeun roh, dileupaskeun tina tugas. Sanés dimusnahkeun, sanés jadi teu aya, sanés sirna. Seueur dalil, sapertos roh-roh para wali némbongan dina hiji wangun dina kajadian anu teu kaétang sareng némbongan ka jalma-jalma anu gaduh paningal batin, hubungan jalma-jalma séjén anu aya di kubur sareng urang nalika hudang sareng nalika ngimpi, sareng wartos-wartosna ka urang anu luyu sareng kajadian anu nyata, nyaangan sareng ngabuktikeun lapisan kahirupan éta. Saéstuna "Kalimah Kadua Puluh Salapan", ngeunaan tetep ayana roh, parantos ngabuktikeun lapisan kahirupan ieu ku dalil-dalil anu pasti.
PATAROSAN KADUA
Dina ayat-ayat sapertos ﺍَﻟَّﺬ۪ﻯ ﺧَﻠَﻖَ ﺍﻟْﻤَﻮْﺕَ ﻭَﺍﻟْﺤَﻴٰﻮﺓَ ﻟِﻴَﺒْﻠُﻮَﻛُﻢْ ﺍَﻳُّﻜُﻢْ ﺍَﺣْﺴَﻦُ عَمَلًا dina Al-Furqan Al-Hakîm dijelaskeun yén "Maot ogé, sapertos kahirupan, diciptakeun sareng mangrupa ni'mat." Padahal sacara lahir, maot téh buyar, teu aya, buruk, pareumna kahirupan, nu ngancurkeun nikmat. Kumaha tiasa mangrupa anu diciptakeun sareng ni'mat? ~Waleran:
Sakumaha anu parantos disebatkeun dina tungtung waleran Patarosan Kahiji, maot téh dileupaskeun tina tugas kahirupan, eureun tina pagawéan, pindah tempat, robihna wujud, ondangan kana kahirupan anu langgeng, hiji awal, bubuka kahirupan anu langgeng. Sakumaha sumpingna kahirupan ka dunya ku nyiptakeun sareng takdir, kitu deui angkatna ti dunya ogé ku nyiptakeun sareng takdir, ku hikmah sareng pangaturan. Margi maotna kahirupan tutuwuhan, anu mangrupa lapisan kahirupan pangbasajanna, nuduhkeun yén éta karya seni anu langkung tartib tibatan kahirupan. Sabab, sanaos maotna buah-buahan, siki sareng binih katingalina buruk, ruksak sareng paburencay, éta mangrupa ngadonan anu diwangun ku prosés kimia anu tartib pisan, campuran unsur anu saimbang sareng wangunna zarah anu pinuh ku hikmah; maot anu teu katingali, tartib sareng pinuh ku hikmah ieu némbongan ku kahirupan pucukna. Hartina, maotna siki mangrupa awal kahirupan pucukna; malah margi kawas kahirupan éta sorangan, maot ieu ogé diciptakeun sareng tartib sapertos kahirupan. Sareng margi maotna buah-buahan anu hirup atanapi sasatoan dina burih manusa mangrupa asal pikeun naék kana kahirupan manusa, disebatkeun yén "Maot éta langkung tartib sareng langkung diciptakeun tibatan kahirupanana." Upami maotna kahirupan tutuwuhan, anu mangrupa lapisan kahirupan panghandapna, diciptakeun, pinuh ku hikmah sareng tartib sapertos kitu, tangtos maot anu tumiba kana kahirupan manusa, anu mangrupa lapisan kahirupan pangluhurna, sapertos siki anu lebet ka handapeun taneuh teras janten tangkal di alam hawa; manusa anu lebet ka handapeun taneuh ogé tangtos bakal ngahasilkeun pucuk kahirupan anu langgeng di alam barzah. Ari ngeunaan maot mangrupa ni'mat, tina seueur jihatna urang bakal nunjukkeun opat jihat: Kahiji: Margi maot ngabébaskeun tina tugas kahirupan sareng kawajiban hirup anu parantos beurat, sareng mangrupa lawang patepang di alam barzah pikeun ngahiji sareng salapan puluh salapan persén jalma-jalma anu dipikaasihna, éta mangrupa ni'mat anu pangagungna. Kadua: Ngaleupaskeun tina panjara dunya anu heureut, nyusahkeun, gaduh seueur kaributan sareng lini; ku ngaraosan kahirupan anu lega, bagja, teu nyeri sareng langgeng, lebet kana lingkungan rohmat Gusti Nu Dipikaasih anu langgeng. Katilu: Aya seueur sabab sapertos sepuh anu ngajantenkeun sarat-sarat kahirupan langkung beurat, anu nuduhkeun maot minangka ni'mat anu jauh saluhureun kahirupan. Upamana, upami sareng rama sareng ibu anjeun anu parantos sepuh pisan sareng masihan kasangsaraan ka anjeun, karuhun-karuhun karuhun anjeun ogé ayeuna aya di payuneun anjeun dina kaayaan anu nalangsa, anjeun bakal uninga kumaha gedéna kahirupan janten musibah sareng maot janten ni'mat. Sareng upamana, tiasa dipikaharti kumaha kahirupan laleur-laleur éndah anu micinta kembang-kembang éndah téh nyusahkeun dina tiisna usum tiris anu parna, sareng kumaha maotna mangrupa rohmat. Kaopat: Sakumaha saré mangrupa kanyamanan, rohmat sareng reureuh; hususna pikeun jalma-jalma anu katarajang musibah, anu raheut sareng anu gering... Kitu deui maot, anu mangrupa lanceuk saré, ogé mangrupa ni'mat sareng rohmat éta sorangan pikeun jalma-jalma anu katarajang musibah sareng jalma-jalma anu nandangan balai anu nyurung aranjeunna bunuh diri. Nanging pikeun jalma-jalma anu sasar, sakumaha anu parantos dibuktikeun sacara pasti dina sababaraha Kalimah, maot ogé, sapertos kahirupan, mangrupa musibah dina musibah, siksaan dina siksaan. Éta di luar bahasan ieu.
PATAROSAN KATILU
Di mana naraka téh? ~Waleran:
ﻗُﻞْ ﺍِﻧَّﻤَﺎ ﺍﻟْﻌِﻠْﻢُ ﻋِﻨْﺪَ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ٭ لَا ﻳَﻌْﻠَﻢُ ﺍﻟْﻐَﻴْﺐَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ Tempat naraka dina sababaraha riwayat disebatkeun "di handapeun bumi". Sakumaha anu parantos dijelaskeun ku urang di tempat séjén, ku gerak taunanna bumi ngagurat bunderan sabudeureun lapang anu engké bakal janten tempat ngumpulna hasyr. Naraka aya di handapeun orbit taunan bumi éta, kitu hartina. Teu katingali sareng teu karaos téh margi seuneuna katutup sareng teu caang. Dina jarak anu jauh pisan anu dilalampahan ku bumi, seueur pisan mahluk anu teu katingali margi henteu gaduh cahya. Sakumaha bulan siga leungit wujudna nalika cahayana ditarik, seueur buleudan sareng mahluk anu teu caang aya di payuneun panon urang, nanging henteu katingali ku urang. Naraka aya dua: Anu hiji alit, anu hiji ageung. Sakumaha naraka alit engké bakal robih janten naraka ageung sareng kawas sikina, engké éta ogé janten hiji padumukan tina naraka ageung. Naraka alit aya di handapeun bumi, nyaéta di puseurna. Handapeun hiji buleudan téh puseurna. Dina élmu lapisan bumi dipikanyaho yén biasana dina unggal galian tilu puluh tilu méter, panasna ningkat hiji darajat. Hartina, margi satengah garis tengah bumi dugi ka puseurna aya genep rébu langkung kilométer, aya seuneu anu ngandung panas dua ratus rébu darajat, nyaéta dua ratus kali langkung hébat tibatan seuneu dunya sareng luyu sareng riwayat hadis. Naraka alit ieu parantos ngalaksanakeun seueur tugas naraka ageung di dunya sareng di alam barzah, sareng parantos diisyaratkeun dina hadis-hadis. Di alam aherat, sakumaha bumi ngaluarkeun pangeusina ka lapang hasyr dina orbit taunanna; kitu deui, ku paréntah Ilahi, bumi ogé nyerahkeun naraka alit anu aya di jerona ka naraka ageung. Sababaraha imam golongan I'tizal nyarios "Naraka bakal diciptakeun engké", éta mangrupa kaliru sareng bodo, margi ayeuna naraka tacan ngalegaan sapinuhna sareng tacan mekar ku cara anu cocog pisan sareng pangeusina. Sareng pikeun ningali sareng némbongkeun ku panon dunya urang tempat-tempat anu patali sareng alam aherat di jero tabir gaib, urang kedah ngaleutikan jagat raya dugi ka darajat dua propinsi, atanapi ngagedéan panon urang dugi ka panon urang sapertos béntang, sangkan urang tiasa ningali sareng nangtukeun tempatna. ﻭَﺍﻟْﻌِﻠْﻢُ ﻋِﻨْﺪَ ﺍﻟﻠّٰﻪِ Tempat-tempat anu patali sareng alam aherat henteu katingali ku panon dunya urang ieu. Nanging ku isyarat sababaraha riwayat, naraka di aherat aya hubunganana sareng dunya urang ieu. Panasna usum panas anu hébat disebat ﻣِﻦْ ﻓَﻴْﺢِ ﺟَﻬَﻨَّﻢَ. Hartina, ku panon akal dunya anu alit pisan sareng samar ieu, naraka anu ageung éta henteu katingali. Nanging urang tiasa ningali ku cahya Asma Hakîm. Nyaéta kieu: Naraka ageung anu aya di handapeun orbit taunan bumi saolah-olah ngawakilkeun sababaraha tugasna ka naraka alit anu aya di puseur bumi. Karajaan Gusti Qadîr Dzul-Jalâl lega pisan. Di mana hikmah Ilahi nunjukkeun, naraka ageung ditempatkeun di dinya. Leres, Gusti Qadîr Dzul-Jalâl sareng Gusti Hakîm Dzul-Kamâl anu kagungan "paréntah kun fayakûn", parantos ngabeungkeut bulan ka bumi di payuneun panon urang kalayan hikmah sareng katartiban anu sampurna; ngahubungkeun bumi ka panonpoé kalayan kakawasaan anu agung sareng katartiban; sareng parantos maparin gerak ka panonpoé sareng planét-planétna kalayan laju anu caket sareng laju taunan bumi, kalayan rububiyah-Na anu megah, numutkeun hiji kamungkinan, ka arah Panonpoé sagala Panonpoé; sareng ngajantenkeun béntang-béntang, sapertos lampu listrik hiasan, saksi-saksi anu pinuh ku cahya pikeun karajaan rububiyah-Na; teu jauh tina hikmah anu sampurna, kakawasaan anu agung sareng karajaan rububiyah Zat Dzul-Jalâl, anu parantos némbongkeun karajaan rububiyah sareng kakawasaan-Na anu agung ku éta, yén Mantenna ngajantenkeun naraka ageung sapertos tungku pabrik lampu listrik, teras ku éta ngahurungkeun béntang-béntang langit anu nyanghareup ka aherat, maparin panas sareng kakuatan. Hartina, ti sawarga anu mangrupa alam cahya Mantenna maparin cahya ka béntang-béntang, sareng ti naraka ngirimkeun seuneu sareng panas. Dina waktos anu sami, Mantenna ngajantenkeun sabagian naraka éta minangka tempat cicing sareng panjara pikeun jalma-jalma anu nandangan siksaan. Sareng Gusti Fâthir Nu Hakîm, anu nyimpen tangkal ageung sapertos gunung dina hiji siki anu alit sapertos kuku. Tangtos teu jauh tina kakawasaan sareng hikmah Zat Dzul-Jalâl éta yén Mantenna nyimpen naraka ageung dina siki naraka alit anu aya di jantung bumi. ~Cindekna:
Sawarga sareng naraka téh dua buah tina dahan anu manjang sareng ngaléngkung ti tangkal ciptaan ka arah langgeng. Ari tempat buah téh di tungtung dahan. Sareng éta téh dua hasil tina runtuyan jagat raya ieu. Tempat hasil-hasilna aya di dua tungtung runtuyan. Anu handap sareng beurat aya di handap; anu pinuh ku cahya sareng luhur aya di luhur. Sareng éta téh dua gudang tina aliran syuunat sareng hasil-hasil maknawi bumi ieu. Ari tempat gudang téh numutkeun jinis hasilna, anu goréng aya di handap, anu saé aya di luhur. Sareng éta téh dua balong tina mahluk-mahluk anu ngalir sareng ombak-ombakan ka arah langgeng. Ari tempat balong téh di tempat aliran eureun sareng ngumpul. Hartina, anu kotor sareng runtahna aya di panghandapna, anu saé sareng murnina aya di pangluhurna. Sareng éta téh dua tempat tajalli tina lutf sareng qahr, rohmat sareng kaagungan. Ari tempat tajalli tiasa aya di mana waé. Gusti Rahmân Dzul-Jamâl sareng Gusti Qahhâr Dzul-Jalâl muka tempat tajalli-Na di mana Mantenna kersa. Ari ayana sawarga sareng naraka, parantos dibuktikeun sacara pasti pisan dina Kalimah Kasapuluh, Kadua Puluh Dalapan sareng Kadua Puluh Salapan. Di dieu urang mung nyarios sakieu: Ayana buah sami pasti sareng yakinna sareng dahan, hasil sareng runtuyan, gudang sareng hasil-hasilna, balong sareng walungan, sareng tempat tajalli sareng ayana rohmat sareng qahr.
Patarosan Kaopat
Sakumaha kanyaah majasi ka nu dipikaasih robih janten kanyaah sajati, naha kanyaah majasi ka dunya anu aya dina kalolobaan jalma ogé tiasa robih janten kanyaah sajati? ~Waleran:
Leres. Kanyaah majasi ka raray dunya anu fana; upami nu micinta éta ningali goréngna leungit sareng sirna dina raray éta, teras malikkeun rarayna ti dinya, milarian nu dipikaasih anu tetep aya, sareng hasil ningali dua raray dunya séjén anu éndah pisan, mangrupa eunteung Asma Ilahi sareng sawah aherat, kanyaah majasi anu teu sah éta harita mimiti robih janten kanyaah sajati. Nanging kalayan hiji sarat: henteu nyaruakeun dunya pribadina anu bakal leungit, teu tetep sareng gumantung kana kahirupanana, sareng dunya di luar dirina. Upami anjeunna sapertos jalma-jalma anu sasar sareng lalawora, mopohokeun dirina, teuleum kana alam luar, nganggap dunya umum minangka dunya pribadina sareng micinta éta, anjeunna bakal ragrag kana rawa tabiat sareng tilelep. Kajaba upami sacara luar biasa aya panangan inayah anu nyalametkeun anjeunna. Tingali ibarat ieu pikeun nyaangan hakékat ieu. Upamana: Upami dina opat témbok kamar anu éndah sareng dihias ieu aya opat eunteung sakujur awak anu dipiboga ku urang opatan, harita aya lima kamar. Anu hiji nyata sareng umum, anu opat mangrupa gambaran sareng pribadi... Ku eunteungna sorangan, masing-masing urang tiasa ngarobih wangun, rupa sareng warna kamar pribadina. Upami dipasihan cét beureum, éta némbongkeun beureum; upami dicét héjo, némbongkeun héjo, sareng saterasna... Ku ngarobih eunteung, urang tiasa masihan seueur kaayaan; ngajantenkeun goréng, ngajantenkeun éndah, ngajantenkeun seueur wangun. Nanging urang henteu tiasa kalayan gampang ngatur sareng ngarobih kamar anu di luar sareng umum. Sanaos kamar pribadi sareng kamar umum dina kanyataanana sami, hukum-hukumna béda. Ku hiji ramo anjeun tiasa ngaruksak kamar anjeun, nanging henteu tiasa ngagerakkeun sanajan hiji batu kamar anu séjén. Dunya téh hiji padumukan anu dihias. Kahirupan masing-masing urang mangrupa eunteung sakujur awak. Tina dunya ieu, masing-masing urang gaduh hiji dunya, gaduh hiji alam. Nanging tihangna, puseurna sareng lawangna mangrupa kahirupan urang. Malah dunya sareng alam pribadi urang éta mangrupa hiji lambaran. Kahirupan urang mangrupa kalam; ku éta seueur perkara anu bakal lebet kana lambaran amal urang ditulis. Upami urang micinta dunya urang, teras urang ningali yén margi dunya urang diwangun dina kahirupan urang, éta bakal leungit, fana sareng teu tetep sapertos kahirupan urang, urang ngaraos sareng terang éta. Kanyaah urang ka éta malik kana ukiran-ukiran Asma Ilahi anu éndah, anu dipantulkeun sareng diwakilan ku dunya pribadi urang; ti dinya, ngalih kana tajalli Asma. Sareng upami urang ngartos yén dunya pribadi urang éta mangrupa pabinihan samentawis pikeun aherat sareng sawarga, teras ngarahkeun rasa urang sapertos kahayang anu kacida kuatna, paménta sareng kanyaah ka dunya éta, kana mangpaat-mangpaat aherat anu mangrupa hasilna, buahna sareng pucukna, harita kanyaah majasi éta robih janten kanyaah sajati. Upami henteu, anjeunna ngalaman rasiah ﻧَﺴُﻮﺍ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻓَﺎَﻧْﺴٰﻴﻬُﻢْ ﺍَﻧْﻔُﺴَﻬُﻢْ ﺍُﻭﻟٰٓﺌِﻚَ ﻫُﻢُ ﺍﻟْﻔَﺎﺳِﻘُﻮﻥَ, mopohokeun dirina, henteu mikirkeun leungitna kahirupan, nganggap dunya pribadina anu teu tetep téh tetep sapertos dunya umum, nganggap dirina moal maot, teras nanceb kana dunya sareng nangkeup éta ku rasa anu hébat, anjeunna bakal tilelep di dinya sareng musna. Kanyaah éta pikeun anjeunna mangrupa balai sareng siksaan anu teu kaétang. Margi tina kanyaah éta timbul rasa welas sapertos yatim sareng rasa hawatos anu putus asa. Anjeunna hawatos ka sakumna mahluk anu hirup; malah ngaraos hawatos sareng rasa papisah ka sakumna mahluk anu éndah sareng bakal leungit; anjeunna henteu tiasa ngalakukeun nanaon, ngaraos nyeri dina putus asa anu mutlak. Nanging jalmi anu tadi, anu leupas tina lalawora, manggihan panawar anu luhur pikeun nyeri tina rasa welas anu hébat éta: dina maot sareng leungitna sakumna mahluk hirup anu dipikahawatosna, anjeunna ningali yén eunteung-eunteung rohna, anu ngawakilan tajalli anu teras-terasan tina Asma anu tetep aya kagungan Zat anu tetep aya, tetep aya; rasa welasna robih janten kabagjaan. Sareng di tukangeun sakumna mahluk éndah anu bakal leungit sareng sirna, anjeunna ningali ukiran, ngajantenkeun éndah, seni, hiasan, paparin sareng nyaangan anu teras-terasan, anu ngajantenkeun anjeunna ngaraos hiji kaéndahan anu suci tina kakurangan sareng hiji kaéndahan anu suci. Anjeunna ningali leungit sareng sirna éta minangka ngabarukeun pikeun nambahan kaéndahan, ngabarukeun nikmat sareng némbongkeun seni, sahingga nambahan nikmatna, sumangetna sareng kagumna. ﺍَﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ
Said Nursî