Mektup Kadua
ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪
(Ieu mangrupa bagian tina waleran kana hadiah muridna anu disebat sareng parantos dipikanyaho éta.)
Katilu: Anjeun ngintunkeun hiji hadiah ka abdi. Anjeun hoyong ngarobih aturan abdi anu penting pisan. Abdi henteu nyarios, "Sakumaha abdi henteu nampi ti Abdülmecid sareng Abdurrahman, anu mangrupa sadérék sareng alo abdi, abdi ogé henteu nampi ti anjeun." Margi anjeun langkung payun tibatan aranjeunna sareng langkung caket kana roh abdi, sanaos hadiah sadayana ditolak, hadiah anjeun moal ditolak pikeun sakali ieu. Nanging dina kasempetan ieu abdi bakal nyarioskeun rasiah aturan abdi éta. Nyaéta kieu: Said Baheula henteu nampi hutang budi. Anjeunna langkung milih maot tibatan lebet dina hutang budi. Sanaos nandangan seueur kasusah sareng kanyeri, anjeunna henteu ngarobih aturanna. Ari sipat anu diwariskeun ku Said Baheula ka sadérék anjeun anu taya daya ieu sanés pura-pura zuhud sareng pura-pura henteu peryogi, nanging ngandelkeun opat atanapi lima sabab anu nyata. Kahiji: Jalma-jalma anu sasar nuduh para ahli élmu ngagunakeun élmuna pikeun narik harta. Maranéhna nyerang para ahli élmu sacara teu adil bari nyarios, "Maranéhna ngajantenkeun élmu sareng agama minangka sumber pangupa jiwana." Ieu kedah dibantah ku lampah anu nyata. Kadua: Urang diwajibkeun nuturkeun para nabi pikeun nyebarkeun bebeneran. Dina Al-Qur'an Al-Hakîm, jalma-jalma anu nyebarkeun bebeneran némbongkeun yén aranjeunna henteu peryogi ka manusa ku nyarios: ﺍِﻥْ ﺍَﺟْﺮِﻯَ اِلَّا ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ٭ ﺍِﻥْ ﺍَﺟْﺮِﻯَ اِلَّا ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ. Dina Surah Yasin, kalimah ﺍِﺗَّﺒِﻌُﻮﺍ ﻣَﻦْ لَا ﻳَﺴْﺌَﻠُﻜُﻢْ ﺍَﺟْﺮًﺍ ﻭَﻫُﻢْ ﻣُﻬْﺘَﺪُﻭﻥَ ngandung harti anu jero pisan ngeunaan pasualan urang. Katilu: Sakumaha dijelaskeun dina Kalimah Kahiji, kedah masihan kalayan nami Alloh sareng nampi kalayan nami Alloh. Padahal biasana boh nu masihan lalawora, masihan kalayan nami dirina sareng sacara teu langsung nimbulkeun hutang budi; atanapi nu nampi lalawora, masihan sukur sareng pujian anu kagungan Gusti Nu Maparin Ni'mat Nu Sajati ka sabab-sabab anu lahir, teras kaliru. Kaopat: Tawakal, qanaah sareng hémat mangrupa harta simpenan sareng kabeungharan anu teu tiasa ditukeurkeun ku naon waé. Abdi henteu hoyong nampi harta ti manusa teras nutup harta simpenan sareng banda anu teu béak éta. Abdi ngahaturkeun sukur ratusan rébu kali ka Gusti Razzâq Dzul-Jalâl, anu ti alit henteu kantos maksa abdi lebet kana hutang budi sareng hina. Bari ngandelkeun sipat béréhan-Na, tina rohmat-Na abdi nyuhunkeun sangkan Mantenna maparin abdi ngalangkungan sésa umur ogé kalayan aturan éta. Kalima: Salami hiji atanapi dua taun, ku seueur tanda sareng pangalaman, abdi parantos yakin sacara pasti yén abdi henteu diidinan nampi harta jalma-jalma, hususna hadiah jalma jegud sareng pagawé pamaréntah. Sabagian ngarugikeun abdi, malah dijantenkeun ngarugikeun abdi, henteu diidinan kanggo abdi neda. Sakapeung dirobih janten wangun anu ngarugikeun abdi. Hartina, sacara maknawi éta mangrupa paréntah pikeun henteu nampi harta batur sareng larangan nampi éta. Sareng dina diri abdi aya rasa ngajauhan jalma; abdi henteu tiasa nampi sadayana unggal waktos. Nampi hadiah jalma-jalma nungtut abdi ngajénan kahoyongna sareng nampi aranjeunna dina waktos anu henteu dipikahoyong ku abdi, sareng éta henteu pikaresepeun pikeun abdi. Sareng neda sapotong roti garing sareng ngagem anggoan anu gaduh saratus tambalan, anu ngabébaskeun abdi tina pura-pura sareng ngarayu pikeun nyenangkeun batur, langkung pikaresepeun pikeun abdi. Neda baklava batur anu pangsaéna, ngagem anggoanana anu paling dihias ku permata, sareng kapaksa ngajénan kahoyong aranjeunna, henteu pikaresepeun pikeun abdi. Kagenep: Sareng sabab henteu peryogi ka batur anu pangpentingna, Ibnu Hajar, anu pangdipercantenna dina mazhab urang, nyarios: "Upami anjeun henteu saléh, haram nampi hiji perkara anu dipasihkeun ka anjeun kalayan niat lantaran anjeun saléh." Jalma-jalma jaman ayeuna, ku sarakah sareng tamak, ngajual hadiahna anu alit kalayan harga anu mahal pisan. Maranéhna nganggap jalmi taya daya sareng pinuh ku dosa sapertos abdi minangka jalmi saléh atanapi wali, teras masihan hiji roti. Upami, hâsyâ, abdi nganggap diri saléh, éta mangrupa tanda adigung, dalil yén abdi henteu saléh. Upami abdi henteu nganggap diri saléh, henteu kénging nampi harta éta. Sareng nampi sedekah sareng hadiah minangka balasan amal-amal anu diarahkeun ka aherat hartina neda buah-buahan aherat anu langgeng dina wangun anu fana di dunya. ﺍَﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ
Said Nursî