TAMBIHAN MEKTUP KAGENEP BELAS
ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪ Jalma dunya, tanpa sabab, nyangka ngeunaan jalma anu teu mampuh sareng asing sapertos abdi, sareng ngabayangkeun abdi gaduh kakuatan rébuan jalma, teras ngabeungkeut abdi ku seueur watesan. Aranjeunna henteu ngidinan abdi cicing hiji dua wengi di Bedre, hiji lingkungan Barla, atanapi di hiji gunung Barla. Abdi nguping yén ~aranjeunna nyarios:
"Said gaduh kakuatan lima puluh rébu prajurit, ku margi kitu urang henteu ngantep anjeunna bébas." ~Abdi ogé nyarios:
Héy, jalma dunya anu cilaka! Sanaos ku sadaya kakuatan anjeun damel pikeun dunya, naha anjeun henteu uninga kana urusan dunya ogé? Anjeun mutuskeun sapertos jalma gélo. Upami kasieun anjeun ka diri abdi, sanés lima puluh rébu prajurit, malah hiji prajurit tiasa ngalakukeun padamelan lima puluh kalieun langkung seueur tibatan abdi. Nyaéta, anjeunna tiasa nangtung di panto kamar abdi sareng nyarios ka abdi, "Anjeun moal kaluar!" Upami kasieun anjeun kana jalan abdi, kana tugas abdi ngawartakeun Al-Qur'an sareng kana kakuatan maknawi iman, sanés lima puluh rébu prajurit; anjeun salah! Dina hal jalan éta, abdi gaduh kakuatan lima puluh juta, kedah anjeun uninga! Margi ku kakuatan Al-Qur'an Al-Hakîm, abdi nantang sakabéh Éropa, kalebet jalma-jalma anjeun anu henteu ngagem agama. Ku sadaya cahya iman anu ku abdi parantos disebarkeun, abdi parantos ngancurkeun bénténg-bénténg aranjeunna anu kuat, anu aranjeunna sebat élmu-élmu positif sareng tabiat. Abdi parantos ngarendahkeun filsuf-filsuf aranjeunna anu pangageungna anu henteu ngagem agama dugi ka handapeun sato. Sanaos sakabéh Éropa, kalebet jalma-jalma anjeun anu henteu ngagem agama, ngahiji, ku tawfiq Alloh aranjeunna moal tiasa ngajantenkeun abdi mundur tina hiji perkara jalan abdi éta; insya Alloh, moal tiasa ngéléhkeun abdi! Ku margi kitu, abdi henteu campur kana dunya anjeun, anjeun ogé ulah campur kana aherat abdi! Sanaos ngiring campur, éta ogé taya gunana. Takdir Alloh moal robih ku kakuatan panangan
Lilin anu dihurungkeun ku Gusti moal pareum ku ditiup.
Ngeunaan abdi, jalma dunya ku cara anu luar biasa seueur pisan nyangka, sareng ampir janten sieun. Ku ngabayangkeun perkara anu henteu aya dina diri abdi — sareng sanaos aya, henteu janten kasalahan pulitik atanapi dasar pikeun nuduh — sapertos janten syékh, janten jalma ageung, gaduh wangsa sareng suku, gaduh pangaruh, seueur pengikut, tepang sareng jalma salembur, patali sareng kaayaan dunya, malah lebet kana pulitik, malah janten oposisi, aranjeunna murag kana sangkaan. Malah nalika aranjeunna ngabahas panghampura pikeun jalma anu aya di panjara sareng di luar, nyaéta jalma anu ku aranjeunna ogé dianggap henteu tiasa dihampura, abdi ampir dilarang tina sagala perkara. Aya hiji ungkara anu saé sareng langgeng ti jalma anu goréng sareng fana: Upami kaniaya gaduh mariem, gaduh pélorna, gaduh bénténgna
Hak ogé gaduh panangan anu teu tiasa dibéngkokkeun sareng raray anu moal malik.
Abdi ogé nyarios: Upami jalma dunya gaduh kakawasaan, gaduh kaagungan, gaduh kakuatan
Ku berkah Al-Qur'an, anu ngalayananana ogé gaduh
Élmu anu henteu kaliru sareng ucapan anu henteu eureun;
Manah anu henteu salah sareng cahya anu moal pareum.
Saurang komandan anu ngawaskeun abdi, sareng seueur rerencangan, sababaraha kali ~naros:
"Naha anjeun henteu nyuhunkeun serat idin? Naha henteu ngalebetkeun serat panyuhunan?" ~Waleran:
Ku lima genep sabab, abdi henteu ngadeuheus sareng henteu tiasa ngadeuheus: Kahiji: Abdi henteu campur kana dunya jalma dunya; ku kituna, abdi henteu kedah janten jalma anu dihukum ku aranjeunna sareng ngadeuheus ka aranjeunna. Abdi dihukum ku takdir Ilahi sareng gaduh kalepatan ka éta; abdi ngadeuheus ka éta. Kadua: Abdi parantos iman sareng terang kalayan yakin yén dunya ieu panginepan anu gancang robih. Ku margi kitu, éta sanés tanah asal anu sajati; unggal tempat sami. Ku margi abdi moal langgeng di lembur abdi, ngupayakeunana tanpa guna sareng mios ka dinya henteu ngahasilkeun nanaon. Ku margi unggal tempat panginepan, upami rohmat Anu Kagungan panginepan marengan, sadayana rerencangan sareng unggal tempat mangpaat. Upami henteu marengan, unggal tempat janten beban manah sareng sadayana musuh. Katilu: Ngadeuheus kedah dina lingkup hukum. Nanging, salami genep taun ieu, lampah ka abdi sakahayang sareng di luhur hukum. Lampah ka abdi henteu nurutkeun hukum jalma anu diasingkeun. Aranjeunna ningal abdi ku cara sapertos abdi parantos dicabut tina hak-hak sipil, malah hak-hak dunya. Ngadeuheus kalayan nami hukum ka jalma anu ngalakukeun lampah di luhur hukum ieu taya hartina. Kaopat: Taun ieu, kapala di dieu ngadeuheus pikeun ngawakilan abdi, nyuhunkeun abdi cicing sababaraha dinten pikeun gentos hawa di désa Bedre anu mangrupa hiji lingkungan Barla; aranjeunna henteu ngidinan. Kumaha ngadeuheus ka jalma anu ngawaler ku panolakan kana pangabutuh abdi anu henteu penting sapertos kitu? Upami ngadeuheus, éta janten ngarendahkeun diri tanpa mangpaat dina kaayaan hina. Kalima: Nuntut hak sareng ngadeuheus ka jalma anu ngakukeun nu teu adil minangka hak, mangrupa lampah anu teu adil sareng henteu hormat ka hak. Abdi henteu hoyong ngalakukeun lampah anu teu adil sareng henteu hormat ka hak ieu, wassalam. Sabab Kagenep: Kasusah anu dipasihkeun ku jalma dunya ka abdi sanés pikeun pulitik, margi aranjeunna ogé uninga yén abdi henteu campur kana pulitik sareng ngajauhan pulitik. Sabalikna, kalayan uninga atanapi henteu, pikeun zindiq aranjeunna nyiksa abdi lantaran abdi pageuh kana agama. Upami kitu, ngadeuheus ka aranjeunna hartina némbongkeun kaduhung kana agama sareng ngusap jalan zindiq. Salajengna, salami abdi ngadeuheus sareng nyuhunkeun panyalindungan ka aranjeunna, takdir Ilahi anu adil bakal nyiksa abdi ku panangan aranjeunna anu zalim. Margi aranjeunna nyusahkeun abdi lantaran abdi pageuh kana agama. Ari takdir nyusahkeun abdi margi abdi kirang dina ngagem agama sareng ihlas, sareng sakapeung ngalakukeun riya ka jalma dunya. Upami kitu, kanggo ayeuna abdi henteu tiasa leupas tina ieu kasusah. Upami abdi ngadeuheus ka jalma dunya, takdir nyarios: "Héy, jalma riya! Rasakeun hukuman tina ngadeuheus ieu!" Upami abdi henteu ngadeuheus, jalma dunya nyarios: "Anjeun henteu ngaku urang, tetep dina kasusah!" Sabab Katujuh: Dipikanyaho yén tugas pagawé nyaéta henteu masihan kasempetan ka jalma anu ngarugikeun masarakat sareng ngabantosan jalma anu mangpaat. Nanging, pagawé anu ngawaskeun abdi, nalika abdi ngajelaskeun nikmat iman anu lemes dina "Lâ ilahe illallah" ka hiji sepuh sémah anu parantos caket kana panto kubur — sapertos néwak abdi nalika ngalakukeun kajahatan — sanaos salami waktos anu lami henteu sumping ka abdi, harita sumping, saolah-olah abdi nuju ngalakukeun kalepatan. Anjeunna ogé ngahalangan jalma anu sangsara éta tina ngadangukeun kalayan ihlas, sareng ngajantenkeun abdi ambek. Padahal di dieu aya sababaraha jalma anu henteu dipaliré ku anjeunna. Teras nalika aranjeunna ngalakukeun perkara anu henteu sopan sareng ngaracun kahirupan masarakat di désa, anjeunna ngawitan merhatikeun sareng ngahargaan aranjeunna. Salajengna, dipikanyaho yén jalma di panjara anu parantos ngalakukeun saratus kajahatan tiasa iraha waé tepang sareng anu ditugaskeun ngawaskeun, boh perwira boh prajurit. Nanging, salami sataun, dua jalma penting dina pamaréntahan bangsa, anu hiji kapala sareng anu hiji ditugaskeun ngawaskeun, sanaos sababaraha kali ngalangkungan kamar abdi, henteu pisan kantos tepang sareng abdi atanapi naros kaayaan abdi. Mimitina abdi nyangka aranjeunna henteu ngadeukeutan lantaran mumusuhan. Teras janten écés yén éta lantaran sangkaan-sangkaan aranjeunna... Aranjeunna kabur saolah-olah abdi bakal ngelek aranjeunna. Nganggap pamaréntahan anu gaduh anggota sareng pagawé sapertos ieu jalma minangka pamaréntahan anu janten tempat ngadeuheus, teras ngadeuheus ka éta, sanés lampah jalma anu gaduh akal, nanging hiji kahinaan anu taya gunana. Upami Said Lami anu aya, anjeunna bakal nyarios sapertos Antere: ﻣَﺎﺀُ ﺍﻟْﺤَﻴَﺎﺓِ ﺑِﺬِﻟَّﺔٍ ﻛَﺠَﻬَﻨَّﻢَ ٭ ﻭَ ﺟَﻬَﻨَّﻢُ ﺑِﺎﻟْﻌِﺰِّ ﻓَﺨْﺮُ ﻣَﻨْﺰِﻟ۪ﻰ Said Lami henteu aya; Said Anyar nganggap nyarios sareng jalma dunya taya hartina. Mugia dunya aranjeunna ngancurkeun sirah aranjeunna! Naon waé anu aranjeunna lakukeun, mangga lakukeun! Anjeunna nyarios, "Urang bakal diadili sareng aranjeunna di mahkamah pangageungna," teras cicing. Sabab kadalapan tina henteu ngadeuheusna abdi: Nurutkeun padoman yén "hasil tina kanyaah anu henteu sah nyaéta mumusuhan anu henteu gaduh welas asih", takdir Ilahi anu adil nyiksa abdi ku panangan jalma dunya ieu anu zalim, anu ku abdi dipikacondong sanaos aranjeunna henteu pantes. Abdi ogé nyarios, "Abdi pantes meunang azab ieu," teras cicing. Margi dina Perang Dunya, abdi damel sareng tarung salami dua taun salaku Komandan Resimén Sukarélawan. Dina pangajén Komandan Tentara sareng Enver Paşa, abdi ngorbankeun murid-murid sareng rerencangan abdi anu aya ajénna. Abdi tatu sareng janten tawanan. Saatos mulang tina ditawan, ku karya-karya abdi sapertos Hutuvat-ı Sitte, abdi ngalebetkeun diri kana bahaya sareng nyerang urang Inggris nalika İstanbul dikawasa ku Inggris. Abdi ngabantosan jalma anu ayeuna ngatawan abdi ku siksaan tanpa sabab ieu. Aranjeunna ogé masihan hukuman pikeun éta bantuan ku cara kieu. Kasusah sareng kanyeri anu ku abdi dirasakeun salami tilu taun ditawan di Rusia, di dieu dipasihkeun ku rerencangan ieu ka abdi dina tilu bulan. Padahal, sanaos urang Rusia ningal abdi salaku Komandan Sukarélawan Kurdi, jalma kejem anu ngabunuh urang Kazak sareng tawanan, aranjeunna henteu ngalarang abdi ngajarkeun. Abdi masihan pangajaran ka kalolobaan tina salapan puluh perwira tawanan anu janten rerencangan abdi. Hiji waktos, Komandan Rusia sumping sareng ngadangukeun. Ku henteu ngartos basa Turki, anjeunna nyangka éta pangajaran pulitik; sakali ngalarang abdi, teras ngidinan deui. Dina barak anu sami, urang ogé ngajantenkeun hiji kamar masjid. Abdi janten imam. Aranjeunna henteu campur pisan, henteu ngalarang campur gaul, sareng henteu megatkeun abdi tina silih kirim serat. Nanging, rerencangan ieu, anu saolah-olah sasama warga nagara sareng sasama agama abdi, sareng jalma anu ku abdi diusahakeun mangpaat imanna, tanpa sabab naon waé, sanaos uninga yén abdi parantos megatkeun hubungan sareng pulitik ogé dunya, sanés tilu taun, malah genep taun ngatawan abdi dina kasusah; aranjeunna ngalarang campur gaul. Sanaos abdi gaduh serat pangakuan, aranjeunna ngalarang abdi ngajarkeun, malah pangajaran pribadi di kamar abdi ogé; aranjeunna ngahalangan silih kirim serat. Malah, sanaos abdi gaduh serat pangakuan, aranjeunna ngalarang abdi ti masjid anu ku abdi nyalira dilereskeun sareng salami opat taun abdi janten imam di dinya. Ayeuna ogé, pikeun ngahalangan abdi tina pahala solat sasarengan, aranjeunna henteu nampi abdi janten imam malah kanggo tilu jalma anu tangtu — jamaah tetep sareng sadérék aherat abdi. Salian ti éta, sanaos abdi henteu hoyong, upami aya anu nyarios abdi hadé, pagawé anu ngawaskeun abdi sirik sareng ambek. Ku nyarios, "Kuring rék ngarempak pangaruhna," anjeunna ngalakukeun rupa-rupa cara tanpa nurani, sareng pikeun meunang pangajén ti kapala-kapalana, anjeunna ngaganggu abdi. Dina kaayaan sapertos ieu, hiji jalma ngadeuheus ka saha salian ti Alloh? Upami hakim nyalira anu nuduh, tangtos henteu tiasa ngawadul ka anjeunna. Mangga anjeun nyarios, naon anu kedah urang sebat kana ieu kaayaan? Naon waé anu anjeun carioskeun, mangga. Abdi nyarios: Di antara rerencangan ieu seueur jalma munafik. Munafik langkung parah tibatan kafir. Ku margi kitu, aranjeunna ngajantenkeun abdi ngalaman naon anu henteu dipasihkeun ku urang Rusia anu kafir ka abdi. Héy, jalma-jalma cilaka! Naon anu parantos sareng nuju ku abdi dilakukeun ka anjeun? Abdi ngalayanan supaya iman anjeun salamet sareng anjeun bagja salamina! Hartina jasa abdi henteu ihlas, henteu pikeun Alloh, dugi ka timbul hasil anu sabalikna. Ari anjeun, salaku balasan, dina unggal kasempetan nyilakakeun abdi. Tangtos urang bakal tepang di mahkamah pangageungna. Abdi nyarios ﺣَﺴْﺒُﻨَﺎ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﻧِﻌْﻢَ ﺍﻟْﻮَﻛ۪ﻴﻞُ ٭ ﻧِﻌْﻢَ ﺍﻟْﻤَﻮْﻟٰﻰ ﻭَﻧِﻌْﻢَ ﺍﻟﻨَّﺼ۪ﻴﺮُ. ﺍَﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ
Said Nursî