Mektup Kagenep Belas
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﺍَﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﻗَﺎﻝَ ﻟَﻬُﻢُ ﺍﻟﻨَّﺎﺱُ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻨَّﺎﺱَ ﻗَﺪْ ﺟَﻤَﻌُﻮﺍ ﻟَﻜُﻢْ ﻓَﺎﺧْﺸَﻮْﻫُﻢْ ﻓَﺰَﺍﺩَﻫُﻢْ ﺍ۪ﻳﻤَﺎﻧًﺎ ﻭَ ﻗَﺎﻟُﻮﺍ ﺣَﺴْﺒُﻨَﺎ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﻧِﻌْﻢَ ﺍﻟْﻮَﻛ۪ﻴﻞُ Mektup ieu ngalaman rasiah فَقُولَا ﻟَﻪُ قَوْلًا ﻟَﻴِّﻨًﺎ, henteu ditulis kalayan hébat. Mangrupa waleran kana hiji patarosan anu sumping sacara écés sareng maknawi ti seueur jalmi. Masihan waleran ieu henteu pikaresepeun pikeun abdi, abdi henteu hoyong. Abdi parantos ngabeungkeut sagala perkara abdi kana tawakal ka Alloh. Nanging margi abdi henteu diantep tengtrem dina kaayaan sareng alam abdi sorangan, sareng raray abdi dipalingkeun ka dunya, kalayan kapaksa abdi ngébréhkeun lima titik ku basa Said Baheula, sanés Said Anyar; sanés kanggo pribadi abdi, nanging pikeun nyalametkeun sobat-sobat sareng Kalimah-kalimah abdi tina sangkaan sareng kasusah jalma-jalma dunya, pikeun ngajelaskeun kaayaan anu sajati ka sobat-sobat abdi, jalma-jalma dunya sareng para pangawasa.
TITIK KAHIJI
~Parantos disebatkeun:
"Kanggo naon anjeun mundur tina pulitik? Anjeun henteu ngadeukeutan pisan?" ~Waleran:
Said Baheula salapan atanapi sapuluh taun kapengker rada lebet kana pulitik. Malah anjeunna capé sia-sia bari nyarios bakal khidmah kana agama sareng élmu ngaliwatan pulitik. Teras anjeunna ningali yén jalan éta henteu pasti, seueur kasusah, sareng pikeun abdi henteu peryogi, ngahalangan khidmah anu pangdiperyogikeunana sareng bahaya. Kalolobaanana bohong, sareng aya kamungkinan tanpa sadar janten alat panangan bangsa asing. Sareng nu lebet kana pulitik boh ngadukung boh ngalawan. Upami ngadukung, margi abdi sanés pagawé pamaréntah atanapi anggota parlemén, harita ngajalankeun pulitik pikeun abdi perkara anu teu peryogi sareng teu aya mangpaatna. Henteu peryogi abdi, sahingga abdi kedah campur sia-sia. Upami abdi lebet kana pulitik anu ngalawan, abdi bakal campur boh ku pamikiran boh ku kakuatan. Upami ku pamikiran, henteu peryogi abdi. Margi pasualan-pasualanna parantos écés, sadayana uninga sapertos abdi. Ngobrol sia-sia henteu aya hartina. Upami abdi ngalawan ku kakuatan sareng nimbulkeun kajadian, aya kamungkinan lebet kana rébuan dosa pikeun tujuan anu henteu pasti kahontal. Lantaran saurang jalmi, seueur jalmi katarajang balai. Sareng dumasar kana hiji atanapi dua kamungkinan tina sapuluh, lebet kana dosa sareng ngalungkeun jalma-jalma anu teu gaduh dosa kana dosa henteu ditampi ku nurani abdi; ku nyarios kitu, Said Baheula ngantunkeun koran, pulitik sareng obrolan dunya ngeunaan pulitik, sareng roko. Saksi anu pasti pikeun ieu: Ti waktos éta, salami dalapan taun abdi henteu maos atanapi ngadangu hiji koran ogé. Hayu aya anu kaluar sareng nyarios yén abdi parantos maos atanapi ngadangu. Padahal dalapan taun kapengker, Said Baheula panginten maos dalapan koran sadinten. Sareng salami lima taun kaayaan abdi diawaskeun kalayan taliti pisan. Hayu anu ningali tanda anu siga pulitik nyarios. Padahal saurang manusa anu gampang ambek, tanpa sieun sareng tanpa hubungan, sapertos abdi, anu ku aturan ﺍِﻧَّﻤَﺎ ﺍﻟْﺤ۪ﻴﻠَﺔُ ﻓ۪ﻰ ﺗَﺮْﻙِ ﺍﻟْﺤِﻴَﻞِ mendakan tipu daya pangagungna dina henteu ngagunakeun tipu daya, henteu tiasa nyumputkeun hiji pamikiran sanés dalapan taun, malah dalapan dinten. Upami anjeunna gaduh minat sareng kahayang kana pulitik, tanpa peryogi pamariksaan sareng pamilarian, éta bakal disada sapertos peluru mariem.
TITIK KADUA
Ku naon Said Anyar sakitu kuatna ngajauhan pulitik? ~Waleran:
Pikeun henteu ngorbankeun usaha sareng ngahontal kahirupan langgeng anu langkung ti milyaran taun, ku campur sacara teu peryogi sareng sia-sia kana hiji atanapi dua taun kahirupan dunya anu henteu pasti... Sareng anjeunna ngajauhan pulitik kalayan kuat pikeun khidmah iman sareng Al-Qur'an anu pangpentingna, pangdiperyogikeunana, pangmurnina sareng pangsajatina. Margi anjeunna nyarios: Abdi janten sepuh, henteu terang sabaraha taun deui abdi bakal hirup. Upami kitu, padamelan anu pangpentingna pikeun abdi nyaéta kedah usaha pikeun kahirupan langgeng. Alat pangkahijina pikeun ngahontal kahirupan langgeng sareng konci kabagjaan langgeng mangrupa iman; kedah usaha kanggo éta. Nanging margi tina segi élmu, ku syariat abdi diwajibkeun khidmah pikeun masihan mangpaat ka manusa ogé, abdi hoyong khidmah. Nanging khidmah éta boh patali sareng kahirupan masarakat sareng dunya; éta henteu tiasa ku abdi. Sareng dina mangsa badai, khidmah henteu tiasa dilaksanakeun kalayan teguh. Ku sabab éta, abdi ngantunkeun jihat éta sareng milih jihat khidmah kana iman, anu pangpentingna, pangdiperyogikeunana sareng pangamanna. Abdi ngantunkeun lawang éta kabuka sangkan hakékat-hakékat iman anu dihontal ku abdi pikeun nafsu abdi sareng ubar-ubar maknawi anu parantos dicobian dina nafsu abdi ogé tiasa nepi ka panangan manusa séjén. Mugia Alloh nampi khidmah ieu sareng ngajantenkeun éta kafarat dosa abdi anu kapengker. Teu aya saha waé, kajaba sétan anu dikutuk —boh mu'min boh kafir, boh siddiq boh zindiq—, anu gaduh hak ngalawan khidmah ieu. Margi henteu iman béda sareng perkara-perkara séjén. Dina kadzoliman, fasiq sareng dosa ageung tiasa aya masing-masing nikmat sétan anu mawa cilaka. Nanging dina henteu iman, teu aya jihat nikmat naon waé. Éta nyeri dina nyeri, poék dina poék, siksaan dina siksaan. Ngantunkeun usaha pikeun kahirupan langgeng anu henteu aya tungtungna sapertos kitu sareng khidmah kana cahya suci sapertos iman, teras dina mangsa sepuh nyeburkeun diri kana kaulinan-kaulinan pulitik anu teu peryogi sareng bahaya, dina saurang jalmi sapertos abdi anu henteu gaduh hubungan, nyalira sareng kapaksa milarian kafarat pikeun dosa-dosana anu kapengker, sakitu henteu luyu sareng akal, henteu luyu sareng hikmah sareng gélo, nepi ka jalma-jalma anu gélo ogé tiasa ngartos. Ari upami anjeun nyarios ku naon khidmah Al-Qur'an sareng iman ngalarang abdi, abdi ogé nyarios: Sanaos hakékat-hakékat iman sareng Al-Qur'an masing-masing kawas inten, upami abdi kacemar ku pulitik, jalma-jalma umum anu tiasa ditipu bakal mikir ngeunaan inten-inten dina panangan abdi éta, "Naha ieu sanés propaganda pulitik pikeun ngahontal pangrojong?" Aranjeunna tiasa ningali inten-inten éta minangka botol kaca biasa. Harita ku nyentuh pulitik éta, abdi ngadzoliman inten-inten éta sareng janten ngurangan ajénna. Hé jalma-jalma dunya! Ku naon anjeun ngaganggu abdi? Anjeun henteu ngantunkeun abdi dina kaayaan sorangan? ~Upami anjeun nyarios:
Para syekh sakapeung campur kana urusan urang. Anjeun ogé sakapeung disebat syekh. ~Abdi ogé nyarios:
Hé tuan-tuan! Abdi sanés syekh, abdi guru. Dalil ieu: Salami opat taun abdi di dieu; upami abdi parantos masihan tarékat ka hiji jalmi ogé, anjeun gaduh hak mamang. Nanging abdi parantos nyarios ka saha waé anu sumping ka abdi: Iman diperyogikeun, Islam diperyogikeun; sanés waktos tarékat. ~Upami anjeun nyarios:
Anjeun disebat Said-i Kürdî. Panginten anjeun gaduh pamikiran ngautamakeun etnis; éta henteu cocog sareng urusan urang. ~Abdi ogé nyarios:
Hé tuan-tuan! Tulisan Said Baheula sareng Said Anyar aya di payuneun. Abdi ngajantenkeun éta saksi yén ku firman anu pasti اَلْاِسْلَامِيَّةُ ﺟَﺒَّﺖِ ﺍﻟْﻌَﺼَﺒِﻴَّﺔَ ﺍﻟْﺠَﺎﻫِﻠِﻴَّﺔَ, ti baheula abdi ningali kabangsaan négatif sareng ngautamakeun etnis minangka racun anu maéhan, margi mangrupa sajenis panyakit Frank Éropa. Sareng Éropa parantos ngalungkeun panyakit Frank éta kana Islam, bari mikir pikeun ngaburencaykeun, mecahkeun sareng nyiapkeun supaya tiasa ditelen. Murid-murid sareng jalma-jalma anu patepang sareng abdi uninga yén ti baheula abdi usaha ngubar pikeun ngalawan panyakit Frank éta. Margi kitu, hé tuan-tuan! Naon sababna nyandak unggal kajadian minangka alesan pikeun masihan kasusah ka abdi? Upami saurang prajurit kaliru di wétan, masihan kasusah sareng hukuman ka prajurit di kulon lantaran hubungan kaprajuritan; atanapi ngahukum saurang nu gaduh toko di Baghdad lantaran kajahatan hiji padagang di Istanbul, margi hubungan padagangan; numutkeun tatacara naon masihan kasusah ka abdi dina unggal kajadian dunya sapertos kitu? Nurani mana anu mutuskeun kitu? Mangpaat mana anu nungtut?
TITIK KATILU
Sobat-sobat abdi anu mikirkeun kaayaan sareng reureuh abdi, sareng anu héran kana sabar sareng cicingna abdi di payuneun unggal musibah, gaduh patarosan sapertos kieu: "Kumaha anjeun nahan kasusah sareng kanyeri anu sumping ka anjeun? Padahal baheula anjeun ambekan pisan sareng ngajaga kamulyaan, henteu tiasa nahan sanajan panghinaan anu pangleutikna?" ~Waleran:
Dangukeun dua kajadian sareng carita alit, sareng tampi waleranana: Carita Kahiji: Dua taun kapengker, saurang diréktur tanpa sabab parantos nyarios ucapan anu ngahinakeun sareng nyela ngeunaan abdi nalika abdi henteu aya. Teras éta ditepikeun ka abdi. Kira-kira sajam, ku dorongan Said Baheula, abdi kapangaruhan. Teras ku rohmat Alloh, hakékat sapertos kieu sumping kana haté, ngaleungitkeun kasusah sareng ngajantenkeun abdi ngahampura jalmi éta ogé. Hakékat éta kieu: Abdi nyarios ka nafsu abdi: Upami panghinaan sareng kakurangan-kakurangan anu disebatkeun ku anjeunna patali sareng pribadi sareng nafsu abdi, mugia Alloh ridha ka anjeunna, margi anjeunna nyarioskeun cacad-cacad nafsu abdi. Upami anjeunna nyarios leres, anjeunna ngarahkeun abdi kana ngadidik nafsu sareng ngabantosan nyalametkeun abdi tina adigung. Upami anjeunna bohong, anjeunna ngabantosan nyalametkeun abdi tina riya sareng kasohor palsu anu mangrupa dasar riya. Leres, abdi henteu acan akur sareng nafsu abdi. Margi abdi henteu acan ngadidik éta. Upami aya anu nyarios atanapi némbongkeun yén aya kalajengking dina beuheung atanapi dada abdi, abdi kedah resep ka anjeunna, sanés ambek. Upami panghinaan jalmi éta patali sareng sipat abdi salaku palayan iman sareng Al-Qur'an, éta henteu patali sareng abdi. Abdi masrahkeun jalmi éta ka Nu Kagungan Al-Qur'an, anu nganggo abdi. Mantenna Azîz, Hakîm. Upami mung tina jinis nyumpahan, ngahinakeun sareng ngaruksak ajén abdi, éta ogé henteu patali sareng abdi. Margi abdi diasingkeun, tawanan, asing sareng panangan kabeungkeut, henteu pantes abdi usaha ngabenerkeun kahormatan abdi ku panangan sorangan. Nanging éta patali sareng nu maréntah kampung ieu tempat abdi janten sémah sareng anu ngawasan abdi, teras kacamatan, teras propinsi. Ngahinakeun tawanan dina panangan hiji jalmi patali sareng nu gaduhna; anjeunna anu ngajaga. Margi ieu hakékatna, haté abdi tengtrem. Abdi nyarios ﻭَﺍُﻓَﻮِّﺽُ ﺍَﻣْﺮ۪ٓﻯ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﺑَﺼ۪ﻴﺮٌ ﺑِﺎﻟْﻌِﺒَﺎﺩِ. Abdi nganggap kajadian éta sapertos henteu kantos aya, teras hilap. Nanging hanjakal, saatos éta dipikanyaho yén Al-Qur'an henteu ngahampura anjeunna... Carita Kadua: Dina taun ieu abdi ngadangu yén aya hiji kajadian. Sanaos saatos kajadian éta abdi mung ngadangu sacara singget yén éta kajadian, abdi diperlakukeun saolah-olah gaduh hubungan anu serius sareng kajadian éta. Saéstuna abdi henteu silih serat; sanaos silih serat, jarang pisan abdi nyerat hiji pasualan iman ka sobat. Malah salami opat taun abdi nyerat mung hiji serat ka sadérék abdi. Sareng boh abdi sorangan nyegah campur sareng batur, boh jalma-jalma dunya nyegah abdi. Abdi mung tiasa patepang sareng hiji atanapi dua sobat saminggu sakali. Ari sémah anu sumping ka kampung, hiji atanapi dua sabulan, sakapeung ngobrol sareng abdi ngeunaan pasualan aherat salami hiji atanapi dua menit. Dina kaayaan asing ieu, asing, nyalira sareng taya nu ngiring, di hiji kampung anu henteu cocog pikeun jalmi sapertos abdi usaha pangupa jiwa, abdi dicegah tina sagalana sareng ti sadayana. Malah opat taun kapengker abdi ngajantenkeun hiji masjid anu parantos ruksak dibebenah. Margi dokumén imam sareng juru da'wah ti lemah cai aya dina panangan abdi, sanaos parantos janten imam di masjid éta salami opat taun —mugia Alloh nampi—, dina Ramadan anu diberkahan anu parantos kalangkung ieu abdi henteu tiasa mios ka masjid. Sakapeung abdi solat nyalira. Abdi henteu nampi dua puluh lima pahala sareng kasaéan solat anu dilaksanakeun sasarengan sareng jamaah. Ngalawan dua kajadian anu tumiba kana abdi ieu, abdi némbongkeun sabar sareng tahan sapertos anu ditingalikeun kana lampah pagawé éta ka abdi dua taun kapengker. Insya Alloh abdi ogé bakal neraskeun. Abdi ogé mikir sareng nyarios sapertos kieu: Upami kasusah, kanyeri sareng tekanan anu tumiba kana abdi ti jalma-jalma dunya ieu kanggo nafsu abdi anu cacad sareng kirang, abdi ngahampura. Panginten nafsu abdi ngabenerkeun kaayaanana ku ieu sareng éta janten kafarat dosa-dosana. Abdi parantos seueur ngaraosan kasenangan bumi sémah dunya; upami ngaraosan saeutik kasangsaraanana, abdi tetep sukur. Upami jalma-jalma dunya neken abdi tina segi khidmah abdi kana iman sareng Al-Qur'an, ngajaga éta henteu patali sareng abdi; abdi masrahkeun éta ka Gusti Azîz Jabbâr. Upami tujuanana ngaruksak pangrojong umum ka abdi pikeun ngaruksak kasohor palsu anu henteu aya dasarna, nyababkeun riya sareng ngaruksak ihlas, mugia rohmat ka aranjeunna... Margi abdi ngira yén janten tempat perhatian umum sareng kasohor dina paningal jalma-jalma mangrupa karugian kanggo jalmi sapertos abdi. Anu patepang sareng abdi uninga yén abdi henteu hoyong kahormatan pikeun pribadi abdi, malah henteu resep kana éta. Malah hiji sobat anu penting sareng ajénna parantos ku abdi ditegor panginten lima puluh kali lantaran seueur teuing hormat. Upami tujuanana ngaruksak ajén abdi, ngalungsurkeun sareng ngajantenkeun abdi murag tina pamadegan umum patali sareng hakékat-hakékat iman sareng Al-Qur'an anu ku abdi dijantenkeun tarjamah, éta sia-sia. Margi tabir henteu tiasa ditarik kana béntang-béntang Al-Qur'an. Nu nutup panonna mung dirina anu henteu ningali, henteu tiasa ngajantenkeun wengi kanggo batur.
TITIK KAOPAT
Waleran sababaraha patarosan anu ngandung sangkaan anu matak hariwang: ~Kahiji:
Jalma dunya nyarios ka abdi: "Ku naon anjeun hirup? Kumaha anjeun nyumponan pangabutuh hirup tanpa damel? Di nagara urang, urang henteu mikahayang jalma anu cicing kedul sareng hirup tina usaha batur." ~Waleran:
Abdi hirup ku hémat sareng berkah. Abdi henteu nampi budi ti saha waé salian ti Gusti Razzâq abdi, sareng parantos mutuskeun moal nampina. Leres, jalma anu hirup ku saratus para sapoé, malah ku opat puluh para, henteu kudu nampi budi batur. Abdi henteu pisan hoyong ngajelaskeun ieu perkara. Ngébréhkeunana kacida henteu pikaresepeun pikeun abdi, margi abdi nyangka tiasa matak karasa aya sombong sareng ananiyah. Nanging, ku margi jalma dunya naros ku pinuh ku sangkaan, abdi ogé nyarios: Ti alit, henteu nampi harta jalma séjén — sanajan zakat — sareng henteu nampi gajih — ngan salami hiji dua taun di Dârülhikmeti'l-İslâmiye, ku pangjurung rerencangan, abdi kapaksa nampina, sareng artos éta ogé sacara maknawi parantos urang mulangkeun ka bangsa — ogé henteu ngabeungkeut diri ku budi batur pikeun pangabutuh hirup dunya, mangrupa padoman hirup abdi sapanjang umur. Jalma di lembur abdi sareng anu wanoh ka abdi di tempat séjén uninga kana ieu. Salami pangasingan lima taun ieu, seueur rerencangan anu kacida narékahan supaya abdi nampi hadiahna, nanging abdi henteu nampi. Upami aya anu nyarios, "Upami kitu, kumaha anjeun nyumponan pangabutuh hirup?" abdi ngawaler: Abdi hirup ku berkah sareng ikram Ilahi. Sanaos nafsu abdi pantes dihina sareng direndahkeun ku sagala rupa, nanging salaku karamah tina ngalayanan Al-Qur'an, dina urusan bekel, abdi nampi berkah anu mangrupa ikram Ilahi. Ku rusiah ﻭَ ﺍَﻣَّﺎ ﺑِﻨِﻌْﻤَﺔِ ﺭَﺑِّﻚَ ﻓَﺤَﺪِّﺙْ, abdi badé émut kana ihsan anu dipaparin ku Alloh ka abdi sareng nyebatkeun sababaraha conto salaku hiji rupa sukur maknawi. Sanaos ieu mangrupa sukur maknawi, abdi hariwang yén ku matak karasa aya riya sareng sombong, berkah anu diberkahan éta bakal eureun. Margi ngébréhkeun berkah anu disumputkeun bari reueus ka diri téh nyababkeun éta berkah eureun. Nanging, kumaha deui, abdi kapaksa nyarios. Ieu salah sahijina: Salami genep bulan ieu, hiji kile gandum anu janten tilu puluh genep roti parantos cekap pikeun abdi. Masih aya, henteu acan béak. Abdi henteu terang sabaraha lami deui éta bakal cekap {(Catetan): Teras salami sataun.}. Kadua: Dina Ramadan anu diberkahan ieu, ngan ti dua bumi aya tuangeun anu dikintunkeun ka abdi, sareng duanana nyababkeun abdi udur. Abdi ngartos yén abdi henteu diidinan neda tuangeun batur. Salian ti éta, sapanjang Ramadan, dumasar kana béja sareng kasaksian ti hiji kulawarga anu diberkahan anu ngurus pangabutuh hirup abdi, sareng anu gaduh éta bumi, Abdullah Çavuş, rerencangan satia abdi, tilu roti sareng hiji kıyye (hartina kilo) béas parantos cekap pikeun abdi. Malah éta béas nembé béak lima belas dinten saatos Ramadan. Katilu: Di gunung, salami tilu bulan, hiji kıyye mantéga cekap pikeun abdi sareng sémah-sémah abdi, kalayan unggal dinten didahar sareng roti. Malah abdi gaduh sémah anu diberkahan, namina Süleyman. Roti abdi sareng rotina parantos badé béak. Éta dinten Rebo; abdi nyarios ka anjeunna: "Mangga angkat nyandak roti." Di sakuriling urang sajauh perjalanan dua jam, henteu aya saha waé anu tiasa dijugjug pikeun ngagaleuh roti. Anjeunna nyarios: "Abdi hoyong dina wengi Jumaah ngadoa sareng anjeun di gunung ieu." Abdi ogé nyarios: "Tevekkelnâ alallah, mangga cicing." Teras, sanaos henteu aya patalina pisan sareng henteu aya alesan, urang duaan leumpang dugi ka puncak hiji gunung. Dina kendi aya cai sakedik. Urang gaduh gula sareng téh sakedik. Abdi nyarios: "Sadérék, mangga ngadamel téh sakedik." Anjeunna ngawitan ngadamelna, sareng abdi calik di handapeun tangkal katran anu nyanghareup ka lebak anu jero. Ku sedih abdi mikir: Urang gaduh sapotong roti anu parantos kapang; kanggo wengi ieu ukur cekap pikeun urang duaan. Kumaha salami dua dinten, sareng naon anu kedah ku abdi dicarioskeun ka jalma anu beresih manahna ieu? Nalika abdi nuju mikir kitu, ujug-ujug, sapertos aya anu ngalieukkeun sirah abdi, abdi ngalieuk; abdi ningal yén hiji roti ageung di luhur tangkal katran, di antara dahanna, nyanghareup ka urang. Abdi nyarios: "Süleyman, béja bagja! Alloh parantos maparin rezeki ka urang." Urang nyandak éta roti sareng ningal yén teu aya hiji ogé manuk atanapi sato galak anu ngarampa éta. Salami dua puluh atanapi tilu puluh dinten, teu aya hiji ogé jalma anu naék ka éta puncak. Éta roti cekap kanggo urang duaan salami dua dinten. Nalika urang nuju nedana sareng parantos badé béak, Süleyman anu lempeng lampahna, anu salami opat taun janten rerencangan abdi anu satia tur leres, sumping ti handap bari nyandak roti. Kaopat: Jas anu ayeuna dianggo ku abdi ieu, tujuh taun ka tukang abdi ngagaleuhna dina kaayaan parantos lami. Salami lima taun, pikeun anggoan, anggoan jero, sapatu sareng kaos suku, abdi nyumponanana ku opat satengah lira. Berkah tina hémat sareng rohmat Ilahi parantos cekap pikeun abdi. Sapertos conto-conto ieu, aya seueur perkara sareng seueur sisi berkah Ilahi. Jalma di désa ieu uninga kalolobaanana. Nanging, ulah pisan nyangka yén abdi nyebatkeun ieu pikeun ngagungkeun diri; abdi kapaksa. Ulah ogé nyangka yén ieu janten dasar pikeun nganggap abdi jalma hadé. Ieu berkah-berkah téh, boh ihsan ka rerencangan abdi anu ihlas anu sumping ka abdi, boh ikram pikeun ngalayanan Al-Qur'an, boh mangpaat anu pinuh ku berkah tina hémat, atanapi rezeki opat ucing anu aya di caket abdi sareng dzikir "Yâ Rahîm, Yâ Rahîm", anu sumping dina rupa berkah, sareng abdi ogé ngamangpaatkeunana. Leres, upami anjeun ngadangukeun kalayan taliti sora mir-mirna anu sedih, anjeun bakal ngartos yén éta nyebat "Yâ Rahîm, Yâ Rahîm". Obrolan ngeunaan ucing ngingetkeun kana hayam. Abdi gaduh hiji hayam. Dina usum tiris ieu, sapertos mesin endog, ampir unggal dinten, kalayan ngan sakedik sela, éta mawa hiji endog ka abdi tina khazanah rohmat. Dina hiji dinten, éta mawa dua endog, sareng abdi ogé héran. Abdi naros ka rerencangan: "Naha tiasa kitu?" Aranjeunna nyarios: "Panginten hiji ihsan Ilahi." Éta hayam ogé gaduh anak alit anu kaluar dina usum panas. Dina awal Ramadan anu mulya, éta ngawitan endogan, sareng teras salami opat puluh dinten. Sanaos alit, dina usum tiris sareng dina Ramadan, boh abdi boh anu ngabantosan abdi henteu deui cangcaya yén kaayaan anu diberkahan ieu mangrupa ikram Rabbani. Sareng pas indungna eureun, éta langsung ngawitan, henteu ngantep abdi tanpa endog. ~Patarosan kadua anu pinuh ku sangkaan:
Jalma dunya nyarios: Kumaha urang tiasa percanten yén anjeun moal campur kana dunya urang? Upami urang ngantep anjeun bébas, panginten anjeun bakal campur kana dunya urang. Kumaha ogé urang tiasa terang yén anjeun henteu ngakal-ngakalan? Kumaha urang tiasa terang yén ieu sanés tipu daya, nyaéta anjeun némbongkeun diri salaku jalma anu ninggalkeun dunya sareng sacara lahir henteu nampi harta jalma, nanging sacara rusiah nampina? ~Waleran:
Kaayaan sareng lampah abdi, anu dipikanyaho ku seueur jalma dina Divan-ı Harb-i Örfî dua puluh taun ka tukang sareng sateuacan Hürriyet, ogé bélaan abdi di mahkamah militér harita anu namina "İki Mekteb-i Musibetin Şehadetnamesi", némbongkeun kalayan pasti yén abdi ngajalankeun hirup ku cara anu henteu sudi kana tipu daya anu panghandapna ogé, komo ngakal-ngakalan. Upami aya tipu daya, salami lima taun ieu tangtos abdi bakal ngadeuheus ka anjeun bari nyanjung-nyanjung. Jalma anu ngagunakeun tipu daya narékahan supaya dipikaresep, henteu ngajauhan diri; salawasna narékahan pikeun ngagoda sareng nipu. Nanging, dina nyanghareupan serangan sareng kritik anu pangpentingna ka abdi, abdi henteu sudi ngarendahkeun diri. Ku nyarios "Tevekkeltü alallah", abdi ngalieukkeun tonggong ka jalma dunya. Salian ti éta, jalma anu terang kana aherat sareng parantos manggihan hakékat dunya, upami gaduh akal, moal kaduhung sareng moal mulang deui ka dunya pikeun ngupayakeunana. Saatos lima puluh taun, jalma anu henteu gaduh patalina, nyalira, moal ngorbankeun hirup langgengna pikeun omongan kosong sareng pura-pura dunya salami hiji dua taun. Upami ngorbankeunana, anjeunna sanés jalma anu pinter ngakal-ngakalan, nanging jalma gélo anu bodo. Naon anu tiasa dilakukeun ku jalma gélo anu bodo, dugi ka kedah terus diurus? Ari sangkaan yén sacara lahir abdi ninggalkeun dunya, nanging dina batin mikahayang dunya, ku rusiah ﻭَﻣَٓﺎ ﺍُﺑَﺮِّﺉُ ﻧَﻔْﺴ۪ٓﻰ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻨَّﻔْﺲَ لَاَمَّارَةٌ ﺑِﺎﻟﺴُّٓﻮﺀِ: Abdi henteu nyatakeun nafsu abdi beresih; nafsu abdi mikahayang sagala kajahatan. Nanging, dina dunya anu fana ieu, di panginepan samentara ieu, nalika sepuh, dina umur anu pondok, ngaruksak hirup anu langgeng sareng terus-terusan, ogé bagja anu langgeng pikeun sakedik kanikmatan, sanés lampah jalma anu gaduh akal. Ku margi éta sanés lampah jalma anu gaduh akal sareng sadar, nafsu ammarah abdi, daék atanapi henteu, parantos nurut kana akal. ~Patarosan katilu anu pinuh ku sangkaan:
Jalma dunya nyarios: Naha anjeun nyaah ka urang? Naha anjeun resep ka urang? Upami nyaah, naha anjeun pundung ka urang sareng henteu ngiring campur? Upami anjeun henteu resep, anjeun lawan urang; urang ngaremukkeun lawan-lawan urang? ~Waleran:
Henteu kedah nyebat anjeun; upami abdi mikanyaah ka dunya anjeun waé, abdi moal ngajauhan dunya. Abdi henteu resep ka anjeun atanapi ka dunya anjeun. Nanging, abdi henteu ngiring campur. Margi maksud abdi aya dina perkara séjén; titik-titik séjén parantos ngeusian manah abdi, henteu ngantep tempat dina manah abdi pikeun mikiran perkara séjén. Tugas anjeun ningal kana leungeun, sanés kana manah! Margi anu anjeun pikahayang nyaéta pamaréntahan sareng katengtreman anjeun. Nalika leungeun henteu ngiring campur, naon hak anjeun pikeun nyarios, "Manah ogé kedah nyaah ka urang," padahal anjeun henteu pantes pisan? Upami anjeun campur kana manah... Leres, sakumaha dina usum tiris ieu abdi ngarepkeun sareng mikahayang usum semi, nanging henteu tiasa nangtukeunana sareng henteu tiasa ngusahakeun pikeun mawana, kitu ogé abdi ngarepkeun kaayaan dunya janten hadé, abdi ngadoa sareng mikahayang jalma dunya janten hadé, nanging abdi henteu tiasa nangtukeunana, margi henteu aya dina kamampuh abdi. Abdi henteu tiasa ngamimitian usaha sacara nyata, margi sanés tugas abdi sareng abdi henteu gaduh kamampuhna. ~Patarosan kaopat anu diragukeun:
Jalma dunya nyarios: Urang parantos ngalaman seueur pisan balai, dugi ka henteu deui percanten ka saha waé. Kumaha urang tiasa percanten ka anjeun yén upami kasempetan aya dina panangan anjeun, anjeun moal ngiring campur sakahayang anjeun? ~Waleran:
Salian ti titik-titik sateuacanna anu masihan kayakinan ka anjeun, di lembur abdi, di antara murid sareng baraya abdi, di tengah jalma anu ngadangukeun abdi, dina kajadian-kajadian anu ngageunjleungkeun, abdi henteu campur kana dunya anjeun. Upami ayeuna jalma anu aya di nagri pangumbaraan, nyalira, teu aya anu marengan, asing, lemah, henteu mampuh, anu kalayan sadaya kakuatanana nyanghareup ka aherat, dipisahkeun tina campur gaul sareng silih kirim serat, anu ngan manggihan sababaraha jalma aherat janten rerencangan ti kajauhan ku hubungan iman sareng aherat, anu asing ka sakabéh jalma séjén sareng sadayana ogé ningal ka anjeunna salaku jalma asing, ngiring campur kana dunya anjeun anu henteu ngahasilkeun buah sareng bahaya, anjeunna kedah janten jalma gélo anu ngalipet gélo.
TITIK KALIMA
Ngeunaan lima perkara alit: Kahiji: Jalma dunya nyarios ka abdi: Naha anjeun henteu nerapkeun tata cara peradaban urang, cara hirup urang sareng cara dangdan urang ka diri anjeun? Hartina anjeun lawan urang. ~Abdi ogé nyarios:
Héy, para sadérék! Ku hak naon anjeun nuntut abdi nuturkeun tata cara peradaban anjeun? Padahal anjeun, sapertos parantos ngaleungitkeun hak-hak sipil abdi, sacara henteu adil salami lima taun nempatkeun abdi di hiji désa bari dilarang silih kirim serat sareng campur gaul. Anjeun ngantep unggal jalma anu diasingkeun cicing di kota sareng rerencangan ogé barayana, teras masihan serat idin; nanging tanpa sabab, anjeun misahkeun abdi sareng henteu ngantep abdi tepang sareng sasama urang salembur, kajabi ngan hiji dua jalma. Hartina anjeun henteu nganggap abdi anggota bangsa sareng rayat. Kumaha anjeun nuntut aturan peradaban anjeun dilarapkeun ka abdi? Anjeun parantos ngajantenkeun dunya panjara pikeun abdi. Jalma anu aya di panjara henteu ditungtut ku perkara sapertos kitu. Anjeun nutupkeun panto dunya ka abdi; abdi ogé ngetrok panto aherat, sareng rohmat Ilahi mukakeunana. Kumaha jalma anu aya di panto aherat dituntut nuturkeun tata cara sareng kabiasaan dunya anu campur aduk? Nalika anjeun ngantep abdi bébas, mulangkeun abdi ka lembur sareng masihan deui hak-hak abdi, harita anjeun tiasa nuntut abdi nuturkeun tata cara anjeun. Perkara Kadua: Jalma dunya nyarios: Urang gaduh hiji kantor resmi anu bakal ngajarkeun hukum-hukum agama sareng hakékat-hakékat Islam ka urang. Ku wewenang naon anjeun nyebarkeun tulisan agama? Ku margi anjeun dihukum diasingkeun, anjeun henteu gaduh hak pikeun campur dina ieu perkara. ~Waleran:
Bebeneran sareng hakékat henteu tiasa dimonopoli! Kumaha iman sareng Al-Qur'an tiasa dimonopoli? Anjeun tiasa ngamonopoli tata cara sareng hukum dunya anjeun. Nanging, hakékat-hakékat iman sareng dasar-dasar Al-Qur'an henteu tiasa dijantenkeun urusan dunya sacara resmi kalayan dibayar. Sabalikna, rusiah-rusiah anu mangrupa paparin Ilahi sareng berkah éta tiasa sumping ku niat anu ihlas sareng ku ngajauhan dunya ogé kasenangan nafsu. Salian ti éta, kantor resmi anjeun ogé, nalika abdi di lembur, parantos nampi sareng ngangkat abdi janten juru piwuruk agama. Abdi nampi tugas éta, nanging henteu nyandak gajihna. Abdi gaduh serat pangakuanana. Kalayan serat pangakuan salaku juru piwuruk sareng imam, abdi tiasa ngalaksanakeunana di mana waé, margi pangasingan abdi henteu adil. Sareng ku margi jalma-jalma anu diasingkeun parantos dipulangkeun, serat-serat pangakuan abdi anu lami tetep sah. Kadua, hakékat-hakékat iman anu ditulis ku abdi téh langsung ditujukeun ka nafsu abdi. Abdi henteu ngajak sadayana. Sabalikna, jalma anu rohna merlukeun sareng manahna tatu milarian sareng manggihan ubar-ubar Al-Qur'an éta. Ngan pikeun pangabutuh hirup abdi, sateuacan aksara anyar medal, abdi nyitak hiji risalah abdi ngeunaan hasyr. Gubernur baheula anu henteu adil ka abdi ogé nalungtik éta risalah, sareng ku henteu manggihan hiji sisi pikeun dikritik, anjeunna henteu tiasa ngaganggu éta. Perkara Katilu: Sababaraha rerencangan abdi, ku margi jalma dunya ningal abdi kalayan curiga, pikeun némbongkeun diri pikaresepeun ka jalma dunya, sacara lahir misahkeun diri ti abdi, malah ngiritik. Nanging, jalma dunya anu pinter ngakal-ngakalan nganggap aranjeunna misahkeun diri sareng ngajauhan abdi sanés salaku satia ka jalma dunya, nanging salaku hiji rupa riya sareng teu gaduh nurani, teras ningal rerencangan abdi éta ku pandangan anu goréng. ~Abdi ogé nyarios:
Héy, rerencangan aherat abdi! Ulah misahkeun diri sareng kabur tina ngalayanan Al-Qur'an ku abdi. Margi, insya Alloh, moal aya cilaka ka anjeun ti abdi. Upami umpamana aya musibat atanapi abdi dikaniaya, anjeun henteu tiasa salamet ku misahkeun diri ti abdi. Ku kaayaan éta, anjeun malah langkung pantes meunang musibat sareng tamparan. Sareng naon anu nyababkeun anjeun murag kana sangkaan-sangkaan? Perkara Kaopat: Dina mangsa pangasingan ieu, abdi ningal sababaraha jalma anu resep némbongkeun diri sareng parantos murag kana rawa pulitik ningal abdi salaku jalma anu mihak sareng saingan. Saolah-olah abdi ogé, sapertos aranjeunna, patali sareng arus-arus dunya. Héy, para sadérék! Abdi aya dina arus iman. Di payuneun abdi aya arus henteu iman. Abdi henteu patali sareng arus-arus séjén. Di antara éta jalma, anu damel pikeun dibayar panginten nganggap dirina aya alesan pikeun dihampura dugi ka hiji tingkat. Nanging, tanpa dibayar, kalayan nami sumanget ngabéla, nyokot sikep mihak sareng jadi saingan ka abdi, ngaganggu sareng nyiksa abdi, mangrupa kasalahan anu kacida goréngna. Margi, sakumaha parantos dibuktikeun, abdi henteu patali pisan sareng pulitik dunya; abdi ngan ngahususkeun sareng ngawakafkeun sadaya waktos sareng hirup abdi pikeun hakékat-hakékat iman sareng Al-Qur'an. Ku margi kitu, jalma anu nyiksa sareng ngaganggu abdi salaku saingan kedah mikir yén lampahna éta janten ngaganggu iman pikeun zindiq sareng henteu iman. Perkara Kalima: Ku margi dunya fana. Sareng ku margi umur pondok. Sareng ku margi tugas anu kacida diperlukeun seueur. Sareng ku margi hirup langgeng bakal dihontal di dieu. Sareng ku margi dunya henteu tanpa Nu Kagungan. Sareng ku margi aya Gusti Pangatur ieu panginepan dunya anu kacida Hakîm sareng Karîm. Sareng ku margi boh kahadéan boh kajahatan moal tanpa balasan. Sareng ku margi, ku rusiah لَا ﻳُﻜَﻠِّﻒُ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻧَﻔْﺴًﺎ اِلَّا ﻭُﺳْﻌَﻬَﺎ, henteu aya beban tugas di luar kamampuh. Sareng ku margi jalan anu henteu nyilakakeun langkung utama tibatan jalan anu nyilakakeun. Sareng ku margi rerencangan sareng kalungguhan dunya ngan dugi ka panto kubur. Tangtos anu pangbagjana nyaéta jalma anu: henteu mopohokeun aherat pikeun dunya, henteu ngorbankeun aheratna pikeun dunya, henteu ngaruksak hirup langgengna pikeun hirup dunya, henteu miceunan umurna ku perkara anu teu aya gunana, nganggap dirina sémah sareng milampah nurut kana paréntah Anu Kagungan panginepan, mukakeun panto kubur kalayan salamet sareng lebet kana bagja anu langgeng. {(Catetan): Ku margi ieu sadaya "ku margi" éta, abdi henteu maliré sareng henteu nganggap penting kana kaniaya sareng kasusah anu ditujukeun ka diri abdi. Abdi nyarios, "Henteu pantes dipikahariwang," sareng henteu campur kana dunya.}