Risale-i Nur — Basa Sunda

Mektup Kaopat Belas

Serat-Serat · Basa Sunda

Mektup Kaopat Belas

Henteu dikarang.

Mektup Kalima Belas

ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪ Sadérék abdi anu dipikaasih! Patarosan Kahiji anjeun nyaéta: Ku naon para sahabat henteu tiasa mendakan jalma-jalma anu ngaruksak ku paningal kawalian, sahingga nyababkeun syahidna tilu Khulafaur Rasyidin? Padahal sahabat anu alit disebat langkung agung tibatan wali anu agung. ~Waleran:

Dina ieu aya dua tingkat. Tingkat Kahiji: Patarosan diréngsékeun ku ngajelaskeun hiji rasiah kawalian anu taliti. Nyaéta kieu: Kawalian para sahabat mangrupa kawalian anu disebat kawalian ageung, anu asalna tina warisan kanabian, anu tanpa ngalangkungan jalan barzah langsung ngalih ti anu lahir kana hakékat, sareng ningali kabukana caketna Alloh ka mahluk; jalan kawalian éta pondok pisan, nanging luhur pisan. Perkara-perkara luar biasana sakedik, nanging kaunggulanana seueur. Paningal batin sareng karamah sakedik katingali di dinya. Sareng karamah para wali kalolobaanana sanés ku pilihan. Tina tempat anu teu dipiharep, hiji perkara luar biasa némbongan ti anjeunna minangka paparin kamulyaan Ilahi. Kalolobaan paningal batin sareng karamah ieu ogé nalika lalampahan ruhani, nalika ngalangkungan barzah tarékat, margi aranjeunna leupas dina hiji darajat tina kamanusaan biasa, aranjeunna ngalaman kaayaan anu saluareun kabiasaan. Ari para sahabat, ku pantulan, daya tarik sareng iksir ti paguneman sareng Nabi, henteu kapaksa ngalangkungan bunderan ageung lalampahan ruhani dina tarékat. Dina hiji léngkah sareng hiji paguneman aranjeunna tiasa ngalih ti anu lahir kana hakékat. Upamana, sakumaha aya dua jalan pikeun ngahontal Lailatul Qadr tadi wengi: Anu hiji: Ngider sareng ngalalampahan salami sataun dugi ka wengi éta. Pikeun ngahontal deukeut ieu, kedah ngalangkungan jarak sataun. Ieu jalan jalma-jalma anu ngalalampahan ruhani, anu kalolobaan ahli tarékat nuturkeun. Kadua: Leupas tina bungkus jasmani matéri anu kabeungkeut ku waktos, naék sacara ruhani ku leupas, teras ningali Lailatul Qadr tadi wengi sareng wengi Id pagéto hadir sapertos dinten ieu. Margi roh henteu kabeungkeut ku waktos. Nalika rasa-rasa manusa naék kana darajat roh, mangsa ayeuna éta ngalegaan. Waktos-waktos anu pikeun batur mangrupa mangsa kapengker sareng nu bakal sumping, pikeun anjeunna kawas mangsa ayeuna. Numutkeun ibarat ieu, pikeun ngalih kana Lailatul Qadr tadi wengi, nyaéta naék kana darajat roh sareng ningali mangsa kapengker dina darajat hadir. Dasar rasiah anu jero ieu nyaéta kabukana caketna Alloh ka mahluk. Upamana, panonpoé caket ka urang, margi cahya, panas sareng gambaranana aya dina eunteung sareng panangan urang. Nanging urang jauh ti éta. Upami tina segi cahya urang ngaraos caketna éta, ngartos hubungan urang sareng gambaranana dina eunteung urang, terang panonpoé ngaliwatan éta, sareng terang naon cahya, panas sareng wangunna, caketna panonpoé kabuka ka urang, sareng urang terang éta di caket urang sareng ngagaduhan hubungan. Upami tina segi jauhna urang, urang hoyong ngadeukeutan sareng terang éta, urang kapaksa seueur ngalalampahan ku pamikiran sareng akal: ku hukum-hukum sains urang naék kana langit dina pamikiran, ngabayangkeun panonpoé di langit, teras saatos ngartos cahya sareng panas dina sipat dasarna sareng tujuh warna dina cahayana ku panalungtikan sains anu panjang, urang mung tiasa ngahontal deukeut sacara maknawi anu dihontal ku jalmi kahiji ku tafakur anu sakedik dina eunteungna sorangan. Sapertos ibarat ieu, kanabian sareng kawalian dina warisan kanabian ningali kabukana rasiah caketna Alloh ka mahluk. Ari kawalian séjén kalolobaanana ngalangkungan dasar ngadeukeutan. Éta kedah ngalalampahan ruhani dina seueur darajat. Tingkat Kadua: Anu nyababkeun kajadian-kajadian éta sareng ngajalankeun karusakan sanés mung sababaraha urang Yahudi, sahingga ku mendakan aranjeunna karusakan tiasa dicegah. Margi ku lebetna seueur bangsa anu béda kana Islam, seueur aliran sareng pamikiran anu patukang tonggong sareng silih ngalawan campur. Hususna margi adigung kabangsaan sabagian maranéhna raheut parna ku pukulan Hazrat Ömer (radhiyallahu anhu), ku sipatna maranéhna ngantos kasempetan males dendam. Margi boh agama baheulana dibatalkeun, boh pamaréntahan sareng karajaan baheulana anu mangrupa sumber kahormatanana diruksak. Rasa maranéhna janten ngadukung males dendam kana kakawasaan Islam, kalayan sadar atanapi tanpa sadar. Ku sabab éta, disebatkeun yén sabagian jalma munafik anu pinter sareng licik sapertos urang Yahudi ngamangpaatkeun kaayaan masarakat éta. Hartina, nyegah kajadian-kajadian éta kedah ku ngabenerkeun kahirupan masarakat sareng pamikiran-pamikiran anu béda dina waktos éta. Upami henteu, ku mendakan hiji atanapi dua jalmi anu ngaruksak éta moal tiasa. ~Upami disebatkeun:

Paréntah Hazrat Ömer (radhiyallahu anhu) anu ngandung karamah, nalika di luhur mimbar anjeunna ngucapkeun ﻳَﺎ ﺳَﺎﺭِﻳَﺔُ ﺍَﻟْﺠَﺒَﻞَ ﺍَﻟْﺠَﺒَﻞَ ka panglima anu namina Sâriye dina jarak lalampahan sabulan, ngajantenkeun Sâriye ngadangu sareng nyababkeun kameunanganana tina segi ngatur pasukan, némbongkeun kumaha seukeutna paningal anjeunna; ku naon anjeunna henteu ningali Firuz, nu maéhan anjeunna, anu aya di gigireunana, ku paningal kawalian anu seukeut éta? ~Waleran:

Urang ngawaler ku waleran anu dipasihkeun ku Hazrat Yakub alaihissalam. {(Catetan handap): ﺯِ ﻣِﺼْﺮَﺵْ ﺑُﻮﻯِ ﭘ۪ﻴﺮَﺍﻫَﻦْ ﺷِﻨ۪ﻴﺪ۪ﻯ ﭼِﺮَﺍ ﺩَﺭْ ﭼَﺎﻩِ ﻛَﻨْﻌَﺎﻧَﺶْ ﻧَﺪ۪ﻳﺪ۪ﻯ ﺑَﮕُﻔْﺖْ ﺍَﺣْﻮَﺍﻝِ ﻣَﺎ ﺑَﺮْﻕِ ﺟِﻬَﺎﻧَﺴْﺖْ ﺩَﻣ۪ﻰ ﭘَﻴْﺪَﺍ ﻭُ ﺩ۪ﻳﮕَﺮْ ﺩَﻡْ ﻧِﻬَﺎﻧَﺴْﺖْ ﮔَﻬ۪ﻰ ﺑَﺮْ ﻃَﺎﺭُﻡِ ﺍَﻋْﻠٰﻰ ﻧِﺸ۪ﻴﻨَﻢْ ﮔَﻬ۪ﻰ ﺑَﺮْ ﭘُﺸْﺖِ ﭘَﺎﻯِ ﺧُﻮﺩْ ﻧَﺒ۪ﻴﻨَﻢْ } Hartina, Hazrat Yakub parantos ditaros: "Ku naon anjeun ngaraos seungit anggoanana anu sumping ti Mesir, nanging henteu ningali Yusuf dina Sumur Ken'an anu aya di caket anjeun?" Anjeunna ngawaler: "Kaayaan urang sapertos kilat; sakapeung katingali, sakapeung nyumput. Sakapeung urang saolah-olah calik dina tempat anu pangluhurna sareng ningali ka sagala arah. Sakapeung ogé urang henteu tiasa ningali luhureun suku urang." ~Cindekna:

Sanaos manusa mangrupa nu ngalakukeun ku pilihan, numutkeun rasiah ﻭَﻣَﺎ ﺗَﺸَٓﺎﺅُﻥَ اِلَّٓا ﺍَﻥْ ﻳَﺸَٓﺎﺀَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ, masyîah Ilahi anu utama sareng takdir anu mutuskeun. Masyîah Ilahi nahan masyîah manusa. Éta ngalaksanakeun hukum ﺍِﺫَﺍ ﺟَﺎﺀَ ﺍﻟْﻘَﺪَﺭُ ﻋُﻤِﻰَ ﺍﻟْﺒَﺼَﺮُ. Upami takdir nyarios, kamampuh manusa henteu nyarios, ikhtiar juz'i cicing. Harti patarosan kadua anjeun: Naon hakékat perang-perang anu mimiti dina jaman Hazrat Ali (radhiyallahu anhu)? Sebutan naon anu tiasa urang pasihan ka jalma-jalma anu perang sareng ka anu maot sareng anu maéhan dina perang éta? ~Waleran:

Perang anu disebat Kajadian Cemel, antara Hazrat Ali sareng Hazrat Talha, Hazrat Zübeyr sareng Âişe-i Sıddıka radhiyallahu taala anhum ajmain, mangrupa usaha bajoang antara kaadilan anu murni sareng kaadilan anu relatif. Nyaéta kieu: Hazrat Ali parantos ijtihad pikeun ngajantenkeun kaadilan anu murni minangka dasar sareng nuturkeun dasar éta sapertos dina jaman dua syekh. Ari nu ngalawan anjeunna ijtihad dumasar kana kaadilan relatif anu disebat "milih kajahatan anu langkung hampang", margi kasucian Islam dina jaman dua syekh cocog pikeun kaadilan anu murni, nanging ku kalangkungna waktos, margi bangsa-bangsa anu béda sareng lemah Islamna lebet kana kahirupan masarakat Islam, ngalaksanakeun kaadilan anu murni sesah pisan. Margi papaséaan ijtihad lebet kana pulitik, éta ngahasilkeun perang. Margi ijtihad dilaksanakeun mung kanggo Alloh sareng mangpaat Islam, sareng perang timbul tina ijtihad, tangtos urang tiasa nyarios yén boh nu maéhan boh anu dipaéhan, duanana ahli sawarga, duanana jalma-jalma anu nampi pahala. Sanaos ijtihad Hazrat Ali leres sareng nu ngalawan anjeunna kaliru, aranjeunna tetep henteu pantes disiksa. Margi nu ijtihad, upami mendakan bebeneran, nampi dua pahala. Upami henteu mendakan, anjeunna nampi hiji pahala minangka pahala ijtihad anu mangrupa sajenis ibadah. Anjeunna dihampura tina kaliruna. Saurang ahli anu nalungtik, anu kasohor pisan di antawis urang sareng anu ucapanana mangrupa hujah, parantos nyarios dina basa Kurdi: ﮊ۪ﻯ ﺷَﺮِّ ﺻَﺤَﺎﺑَﺎﻥْ ﻣَﻜَﻪ ﻗَﺎﻝُ ﻭ ﻗ۪ﻴﻞْ ﻟَﻮْﺭَﺍ ﺟَﻨَّﺘ۪ﻴﻨَﻪ ﻗَﺎﺗِﻞُ ﻭ ﻫَﻢْ ﻗَﺘ۪ﻴﻞْ Hartina, ulah loba nyarioskeun perang para sahabat. Margi boh nu maéhan boh anu dipaéhan, duanana ahli sawarga. Katerangan kaadilan anu murni sareng kaadilan anu relatif kieu: Ku harti isyarat ayat ﻣَﻦْ ﻗَﺘَﻞَ ﻧَﻔْﺴًﺎ ﺑِﻐَﻴْﺮِ ﻧَﻔْﺲٍ ﺍَﻭْ ﻓَﺴَﺎﺩٍ ﻓِﻰ الْاَرْضِ ﻓَﻜَﺎَﻧَّﻤَﺎ ﻗَﺘَﻞَ ﺍﻟﻨَّﺎﺱَ ﺟَﻤ۪ﻴﻌًﺎ, hak hiji jalma anu teu gaduh dosa henteu dibatalkeun sanajan pikeun sakumna jalma. Hiji individu ogé henteu dikorbankeun pikeun kasalametan sadayana. Dina paningal welas asih Alloh, hak téh hak, henteu ningali alit atanapi ageung. Anu alit henteu dibatalkeun pikeun anu ageung. Pikeun kasalametan hiji jamaah, kahirupan sareng hak hiji individu henteu dikorbankeun tanpa ridha anjeunna. Upami kalayan ridha sorangan demi rasa tanggung jawab, éta pasualan anu séjén. Ari kaadilan anu relatif: Éta ngorbankeun bagian pikeun kasalametan sadayana. Éta henteu maliré hak individu pikeun jamaah. Kalayan nyarios kajahatan anu langkung hampang, éta usaha ngalaksanakeun sajenis kaadilan relatif. Nanging upami kaadilan anu murni tiasa dilaksanakeun, henteu kénging ngalih kana kaadilan relatif; upami ngalih, éta kadzoliman. Imam Ali radhiyallahu anhu ngawangun khilafah Islam dumasar kana éta, bari nyarios yén kaadilan anu murni tiasa dilaksanakeun sapertos dina jaman dua syekh. Ari pihak anu ngalawan sareng anu henteu satuju sareng anjeunna parantos ijtihad dumasar kana kaadilan relatif, bari nyarios "Henteu tiasa dilaksanakeun, seueur kasusahna." Sabab-sabab séjén anu ditingalikeun ku sajarah sanés sabab sajati, nanging alesan. ~Upami anjeun nyarios:

Tina segi khilafah Islam, sanaos Imam Ali gaduh kamampuh anu luar biasa, kacerdasan anu pikahélokeun sareng kapantesan anu luhur, ku naon anjeunna kirang hasil dibandingkeun sareng nu miheulaanna? ~Waleran:

Jalmi anu diberkahan éta pantes pikeun tugas-tugas séjén anu langkung penting tibatan pulitik sareng karajaan. Upami aya hasil pulitik anu sampurna sareng karajaan anu lengkep, anjeunna moal tiasa leres-leres ngahontal gelar "Syah Kawalian" anu ngandung harti. Padahal anjeunna ngahontal karajaan maknawi anu jauh saluhureun khilafah lahir sareng pulitik, janten kawas guru pikeun sadayana; malah karajaan maknawina tetep dugi ka kiamat. Ari perang Hazrat Imam Ali sareng nu ngadukung Hazrat Muaviye dina Kajadian Sıffîn mangrupa perang khilafah sareng karajaan. Hartina, Hazrat Imam Ali ngajantenkeun hukum-hukum agama, hakékat-hakékat Islam sareng aherat minangka dasar, teras ngorbankeun sabagian hukum karajaan sareng tuntutan pulitik anu teu gaduh welas asih kanggo éta. Ari Hazrat Muaviye sareng nu ngadukung anjeunna, pikeun nguatkeun kahirupan masarakat Islam ku pulitik karajaan, ngantunkeun azimah sareng ngagem rukhsah; nganggap dirina kapaksa dina alam pulitik, milih rukhsah sareng kaliru. Ari usaha bajoang Hazrat Hasan sareng Hüseyin ngalawan Umayyah mangrupa perang agama sareng kabangsaan. Hartina, Umayyah, margi ngandelkeun nagara Islam kana kabangsaan Arab sareng nempatkeun beungkeutan Islam di tukangeun beungkeutan kabangsaan, masihan karugian dina dua jihat: Anu hiji: Ngararanyeri bangsa-bangsa séjén sareng ngajantenkeun aranjeunna ngajauhan. Anu séjén: Margi dasar-dasar etnis sareng kabangsaan henteu nuturkeun kaadilan sareng hak, éta ngadzoliman. Éta henteu ngalangkungan kaadilan. Margi saurang pangawasa anu ngautamakeun etnis milih jalma sabangsana, henteu tiasa adil. Ku firman anu pasti اَلْاِسْلَامِيَّةُ ﺟَﺒَّﺖِ ﺍﻟْﻌَﺼَﺒِﻴَّﺔَ ﺍﻟْﺠَﺎﻫِﻠِﻴَّﺔَ لَا ﻓَﺮْﻕَ ﺑَﻴْﻦَ ﻋَﺒْﺪٍ ﺣَﺒَﺸِﻰٍّ ﻭَﺳَﻴِّﺪٍ ﻗُﺮَﻳْﺸِﻰٍّ ﺍِﺫَﺍ ﺍَﺳْﻠَﻤَﺎ, beungkeutan kabangsaan henteu dipasang ngagentos beungkeutan agama; upami dipasang, kaadilan henteu dilaksanakeun, adil kana hak leungit. Hazrat Hüseyin ngajantenkeun beungkeutan agama minangka dasar sareng kalayan hak bajoang ngalawan maranéhna, dugi ka ngahontal kalungguhan syahid. ~Upami disebatkeun:

Sanaos sakitu leres sareng dumasar kana hakékat, ku naon anjeunna henteu hasil? Sareng ku naon takdir Ilahi sareng rohmat Ilahi ngidinan aranjeunna ngalaman tungtung anu tragis? ~Waleran:

Sanés jalma-jalma anu caket ngadukung Hazrat Hüseyin, nanging dina bangsa-bangsa séjén anu ngiring jamaahna, aya pamikiran males dendam ka bangsa Arab tina segi adigung kabangsaanana anu parantos raheut; éta ngaruksak jalan Hazrat Hüseyin sareng nu ngadukung anjeunna anu murni sareng mancorong, sareng nyababkeun éléhna. Ari hikmah tungtung anu tragis tina segi takdir: Hasan sareng Hüseyin, kulawarga sareng turunanana, disiapkeun pikeun hiji karajaan maknawi. Ngahijikeun karajaan dunya sareng karajaan maknawi sesah pisan. Ku sabab éta, takdir ngajantenkeun aranjeunna henteu resep ka dunya sareng némbongkeun raray dunya anu goréng, sangkan haténa henteu gaduh hubungan deui sareng dunya. Pananganana ditarik tina karajaan anu samentawis sareng lahir, nanging aranjeunna ditunjuk kana karajaan maknawi anu mancorong sareng teras aya; aranjeunna janten tempat rujukan para kutub wali, ngagentos gubernur biasa. Patarosan Katilu anjeun: Anjeun nyarios, "Naon hikmah lampah anu tragis sareng kejem anu tumiba kana jalmi-jalmi anu diberkahan éta?" ~Waleran:

Sakumaha anu parantos dijelaskeun sateuacanna, dina karajaan Umayyah anu ngalawan Hazrat Hüseyin, aya tilu dasar anu bakal nyababkeun pangkhianatan anu teu gaduh welas asih: Anu hiji: Aturan pulitik anu teu gaduh welas asih: "Pikeun kasalametan pamaréntahan sareng lumangsungna katengtreman, individu-individu dikorbankeun." Kadua: Margi karajaan maranéhna ngandelkeun etnis sareng kabangsaan, aturan kabangsaan anu kejem: "Pikeun kasalametan bangsa, sagalana dikorbankeun." Katilu: Margi dorongan saingan dina tradisi Umayyah ngalawan Bani Hasyim aya dina sabagian jalma sapertos Yezid, éta némbongkeun kamampuh pikeun pangkhianatan anu teu gaduh rasa welas. Sabab kaopat ogé aya dina nu ngadukung Hazrat Hüseyin: Margi Umayyah ngajantenkeun kabangsaan Arab minangka dasar, nyebut individu-individu bangsa séjén "memalik", ningali aranjeunna minangka budak sareng ngaruksak adigung kabangsaanana, bangsa-bangsa séjén ngiring jamaah Hazrat Hüseyin kalayan niat males dendam sareng kacau; ku sabab éta, aranjeunna langkung nyentuh fanatisme kabangsaan Umayyah sareng nyababkeun tragedi anu kasohor kalayan kejem pisan sareng tanpa welas asih. Opat sabab anu disebatkeun éta lahir. Nalika ditingali tina segi takdir, hasil-hasil aherat, karajaan ruhani sareng kamajuan maknawi anu dihontal Hazrat Hüseyin sareng barayana lantaran tragedi éta sakitu ajénna, nepi ka kasusah anu ditandangan ku aranjeunna dina tragedi éta hampang sareng murah pisan. Sapertos saurang prajurit, upami disyahidkeun dina siksaan salami hiji jam, anjeunna ngahontal darajat anu jalmi séjén mung tiasa ngahontal ku usaha sapuluh taun. Upami prajurit éta tiasa ditaros saatos syahid, anjeunna bakal nyarios, "Ku perkara anu sakedik, abdi parantos ngahontal seueur pisan perkara." Harti patarosan kaopat anjeun: Dina ahir jaman, saatos Hazrat Isa alaihissalam maéhan Dajjal, kalolobaan manusa lebet kana agama anu hak. Padahal parantos aya dina riwayat yén "Salami aya anu nyarios Alloh, Alloh di bumi, kiamat henteu kajadian." Saatos sacara umum iman sapertos kitu, kumaha aranjeunna sacara umum ngalih deui kana kufur? ~Waleran:

Jalma-jalma anu lemah imanna nganggap jauh kamungkinan riwayat dina hadis anu sahih yén "Hazrat Isa alaihissalam bakal sumping, ngalaksanakeun syariat Islam sareng maéhan Dajjal". Upami hakékatna dijelaskeun, henteu aya deui tempat pikeun nganggap jauh kamungkinan. Nyaéta kieu: Harti anu diébréhkeun ku hadis éta sareng hadis-hadis ngeunaan Süfyan sareng Mahdi nyaéta kieu: Dina ahir jaman, dua aliran teu boga agama bakal ngahontal kakuatan: Anu hiji: Dina tabir munafik, hiji pribadi anu pikagigireun anu namina Süfyan, anu bakal mungkir karosulan Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ, bakal janten pamingpin ahli munafik sareng usaha ngaruksak syariat Islam. Ngalawan anjeunna, hiji jalmi anu pinuh ku cahya tina Ahlul Bait, anu namina Muhammed Mehdi, anu nyambung kana runtuyan Ahlul Bait Nabi anu pinuh ku cahya sareng bakal janten pamingpin ahli kawalian sareng ahli kasampurnaan, bakal maéhan sareng ngaburencaykeun aliran munafik anu mangrupa pribadi maknawi Süfyan éta. Ari aliran kadua: Hiji aliran sapertos Nimrod anu timbul tina filsafat penganut tabiat sareng materialis, dina ahir jaman beuki lami nyebar ngaliwatan filsafat matéri sareng ngahontal kakuatan, dugi kana darajat mungkir kailahian. Sakumaha saurang jalmi liar anu henteu mikawanoh hiji raja sareng henteu nampi yén perwira sareng prajurit dina pasukan mangrupa prajuritna, masihan sajenis karajaan sareng sajenis kakawasaan ka unggal jalmi, ka unggal prajurit. Kitu deui individu-individu aliran anu mungkir Alloh éta, masing-masing kawas Nimrod alit, masihan sajenis rububiyah ka nafsuna. Ari Dajjal, anu pangageungna anu janten pamingpinna sareng anu ngalaman perkara-perkara luar biasa anu pikagigireun tina jinis kajadian spiritisme sareng magnétisme, langkung jauh deui: anjeunna nganggap pamaréntahanna anu lahir sareng maksa minangka sajenis rububiyah, teras ngumumkeun kailahian dirina. Dipikanyaho kumaha bodona kaulinan pikaseurieun yén saurang manusa lemah, anu éléh ku hiji laleur sareng henteu tiasa nyiptakeun sanajan hiji jangjang laleur, ngaku kailahian. Dina waktos sapertos kitu, nalika aliran éta katingali kuat pisan, agama Nasrani anu sajati, anu mangrupa pribadi maknawi Hazrat Isa alaihissalam, bakal némbongan, nyaéta turun tina langit rohmat Ilahi; agama Kristen anu aya ayeuna bakal janten murni di payuneun hakékat éta, leupas tina tahayul sareng parobahan anu nyimpang, sareng ngahiji sareng hakékat-hakékat Islam; sacara maknawi, Kristen bakal robih janten sajenis Islam. Sareng ku nuturkeun Al-Qur'an, pribadi maknawi agama Nasrani éta bakal tetep dina kalungguhan anu nuturkeun, sareng Islam dina kalungguhan anu dituturkeun; ku ngahiji ieu, agama anu hak bakal ngahontal kakuatan anu agung. Nalika agama Nasrani sareng Islam, anu éléh nalika papisah ngalawan aliran teu boga agama, ku hasil ngahiji gaduh kamampuh ngéléhkeun sareng ngaburencaykeun aliran teu boga agama, saurang Nu Ngawartakeun anu jujur parantos ngawartakeun, bari ngandelkeun jangji Gusti anu Kawasa kana sagala perkara, yén pribadi Isa alaihissalam, anu aya sareng jasad manusa di alam langit, bakal janten pamingpin aliran agama anu hak éta. Margi parantos ngawartakeun, éta hak; margi Gusti anu Kawasa kana sagala perkara parantos jangji, tangtos Mantenna bakal ngalaksanakeunana. Leres, Gusti Hakîm Dzul-Jalâl, anu unggal waktos ngintunkeun malaikat-malaikat ti langit ka bumi sareng sakapeung masang aranjeunna dina wangun manusa, sapertos Hazrat Jibril lebet kana wangun "Dıhye"; anu ngintunkeun mahluk-mahluk ruhani ti alam roh sareng ngajantenkeun aranjeunna némbongan dina wangun manusa; malah anu ngintunkeun seueur roh wali anu parantos pupus ka dunya kalayan jasad gambaran; pikeun tungtung anu saé anu pangpentingna tina agama Isa, sanés mung Hazrat Isa anu aya sareng jasadna sareng masih hirup di langit dunya, malah upami anjeunna parantos angkat ka juru pangjauhna alam aherat sareng leres-leres parantos pupus, ngagemkeun deui jasad ka anjeunna sareng ngintunkeun anjeunna ka dunya pikeun hasil anu sakitu agungna henteu jauh tina hikmah Gusti Hakîm éta; malah margi hikmah-Na nungtut kitu, Mantenna parantos jangji, sareng margi parantos jangji, tangtos Mantenna bakal ngintunkeun. Nalika Hazrat Isa alaihissalam sumping, henteu kedah sadayana uninga yén anjeunna Isa anu sajati. Jalma-jalma anu caket sareng anu husus bakal mikawanoh anjeunna ku cahya iman. Upami henteu, sadayana moal mikawanoh anjeunna dina darajat anu écés. ~Patarosan:

Parantos aya dina riwayat: "Dajjal gaduh sawarga palsu, anjeunna ngalungkeun nu nuturkeun anjeunna kana éta. Sareng gaduh naraka palsu, anjeunna ngalungkeun anu henteu nuturkeun kana éta. Malah anjeunna parantos ngajantenkeun hiji ceuli kaldéna kawas sawarga sareng hiji ceuli kawas naraka. Ageungna jasad anjeunna sakieu, sakitu..." Aya katerangan sapertos kitu? ~Waleran:

Pribadi lahir Dajjal sapertos manusa. Margi adigung, janten sapertos Fir'aun sareng mopohokeun Alloh, anjeunna masihan nami kailahian kana kakawasaanana anu lahir sareng maksa; anjeunna mangrupa sétan anu bodo sareng manusa anu licik. Nanging aliran teu boga agama anu ageung, anu mangrupa pribadi maknawina, ageung pisan. Katerangan-katerangan anu pikagigireun ngeunaan Dajjal dina riwayat nunjukkeun éta. Dina hiji waktos, gambar Panglima Agung Jepang digambarkeun hiji sukuna aya di Samudra, anu séjén di Benteng Port Artur dina jarak lalampahan sapuluh dinten. Ku gambar panglima Jepang anu alit éta dina wangun sapertos kitu, pribadi maknawi pasukanana ditingalikeun. Ari sawarga palsu Dajjal mangrupa hiburan sareng perkara-perkara méwah peradaban anu narik ati. Kaldéna mangrupa tutumpakan sapertos karéta api, anu dina hiji tungtungna aya tungku seuneu, sareng sakapeung ngalungkeun jalma anu henteu nuturkeun kana seuneu. Hiji ceuli kaldé éta, nyaéta tungtung anu séjén, dihias sapertos sawarga, sareng anjeunna ngajantenkeun jalma anu nuturkeun calik di dinya. Saéstuna karéta api, anu mangrupa tutumpakan penting peradaban anu hirup nurut kana hawa nafsu sareng kejem, mawa sawarga palsu pikeun jalma-jalma anu hirup nurut kana hawa nafsu sareng dunya. Kanggo jalma-jalma anu taat kana agama sareng ahli Islam anu taya daya, éta mawa bahaya sapertos malaikat panyiksa naraka dina panangan peradaban, ngalungkeun aranjeunna kana tawanan sareng nalangsa. Ku némbongna agama Nasrani anu sajati sareng robihna kana Islam, sanaos éta nyebarkeun cahayana ka kalolobaan anu mutlak di alam, nanging caket kana kiamat, hiji aliran teu boga agama deui bakal némbongan sareng ngéléhkeun; numutkeun aturan "Hukum nurutkeun kalolobaan", moal aya deui di bumi anu nyarios "Alloh, Alloh"; hartina, hiji jamaah anu penting henteu bakal nyarios "Alloh, Alloh" ku cara gaduh tempat anu penting di bumi. Upami henteu, ahli bebeneran anu tetep sakedik atanapi éléh bakal tetep aya dugi ka kiamat; mung dina waktos kiamat bakal kajadian, pikeun henteu ningali kajadian-kajadian kiamat anu pikagigireun, minangka karya rohmat, roh-roh ahli iman bakal dicandak langkung tiheula, sareng kiamat bakal tumiba kana jalma-jalma kafir. Harti patarosan kalima anjeun: Naha roh-roh anu tetep aya bakal kapangaruhan ku kajadian-kajadian kiamat? ~Waleran:

Aranjeunna bakal kapangaruhan numutkeun darajatna. Sakumaha malaikat kapangaruhan ku tajalli-tajalli qahr numutkeun kaayaanana, aranjeunna ogé kapangaruhan. Sapertos saurang manusa anu aya di tempat haneut, upami ningali jalma-jalma di luar ngageter dina salju sareng badai salju, anjeunna kapangaruhan tina segi akal sareng nurani. Kitu deui, margi roh-roh anu tetep aya sareng sadar gaduh hubungan sareng jagat raya, isyarat-isyarat Al-Qur'an némbongkeun yén aranjeunna kapangaruhan ku kajadian-kajadian agung jagat raya numutkeun darajatna; ahli siksaan kapangaruhan ku nyeri, ari ahli kabagjaan kapangaruhan ku kagum, rasa héran, malah tina hiji jihat ku rasa nampi wartos gumbira. Margi Al-Qur'an Al-Hakîm salawasna nyebut perkara-perkara pikahélokeun dina kiamat ku cara ancaman. Al-Qur'an nyarios, "Anjeun bakal ningali!" Padahal anu ningali éta ku jasad manusa nyaéta anu ngahontal kiamat. Hartina, roh-roh anu jasadna parantos buruk dina kubur ogé gaduh bagian tina ancaman Al-Qur'an éta. Harti patarosan kagenep anjeun: ﻛُﻞُّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻫَﺎﻟِﻚٌ اِلَّا ﻭَﺟْﻬَﻪُ Naha ayat ieu nyakup aherat, sawarga, naraka sareng pangeusina, atanapi henteu? ~Waleran:

Pasualan ieu parantos janten bahasan seueur ahli anu nalungtik, ahli paningal batin sareng ahli kawalian. Dina pasualan ieu, ucapan téh hak aranjeunna. Sareng ayat ieu lega pisan sareng gaduh seueur darajat. Kalolobaan ahli anu nalungtik parantos nyarios: Éta henteu nyakup alam anu langgeng. Ari bagian séjén: Aranjeunna ogé, sakedapan, dina waktos anu pondok pisan, ngalaman sajenis musna. Éta lumangsung dina waktos anu sakitu pondokna, nepi ka aranjeunna parantos lebet sareng kaluar tina sirna tanpa ngaraos. Nanging sirna mutlak anu disimpulkeun ku sabagian ahli paningal batin anu pamikiranna kaleuleuwihi sanés hakékat. Margi Zat Ilahi anu pangsucina langgeng sareng teras aya, tangtos sipat sareng Asma-Na ogé langgeng sareng teras aya. Margi sipat sareng Asma-Na teras aya sareng langgeng, tangtos perkara-perkara sareng jalma-jalma anu tetep aya dina alam langgeng, anu mangrupa eunteung, tajalli, ukiran sareng tempat némbongna sipat sareng Asma éta, sacara pasti henteu tiasa ngalih kana sirna mutlak. Ku berkah Al-Qur'an Al-Hakîm, ayeuna dua titik sumping kana émutan; urang bakal nyerat sacara singget: Kahiji: Alloh mangrupa Gusti Qadîr Mutlak, anu teu aya sareng aya, dibandingkeun sareng kakawasaan sareng kersa-Na, sapertos dua padumukan; Mantenna ngintunkeun sareng nyandak ka dinya kalayan gampang pisan. Upami kersa, Mantenna mulangkeun ti dinya dina hiji dinten atanapi dina sakedapan. Sareng teu aya mutlak saéstuna henteu aya, margi aya élmu anu nyakup sadayana. Sareng henteu aya tempat di luar lingkungan élmu Ilahi pikeun ngalungkeun hiji perkara ka dinya. Ari teu aya anu aya di jero lingkungan élmu mangrupa henteuna wujud luar, sareng mangrupa sebutan anu janten tabir pikeun wujud dina élmu. Malah sabagian ahli anu nalungtik parantos nyebut mahluk-mahluk dina élmu ieu "a'yan tsabitah". Upami kitu, ngalih kana sirna nyaéta ngaleupaskeun anggoan luar samentawis sareng lebet kana wujud maknawi sareng wujud dina élmu. Hartina, anu musna sareng fana ngantunkeun wujud luar, sipat dasarna ngagem wujud maknawi, kaluar tina lingkungan kakawasaan sareng lebet kana lingkungan élmu. Kadua: Sakumaha anu parantos dijelaskeun dina seueur Kalimah: Unggal perkara, ku harti ismi sareng tina jihat anu ningali dirina sorangan, teu aya. Dina dirina sorangan éta henteu gaduh wujud anu mandiri sareng tetep ku dirina. Sareng henteu gaduh hakékat anu nangtung mung ku dirina sorangan. Nanging dina jihat anu ningali Alloh, nyaéta upami ku harti harfi, éta sanés teu aya. Margi aya Asma anu tetep aya, anu tajalli-Na katingali dina éta. Éta sanés teu aya, margi mawa kalangkang wujud anu langgeng. Éta gaduh hakékat, tetep sareng luhur. Margi éta sajenis kalangkang anu tetep tina Asma anu tetep aya, anu némbongan dina éta. Sareng ﻛُﻞُّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻫَﺎﻟِﻚٌ اِلَّا ﻭَﺟْﻬَﻪُ mangrupa pedang pikeun megatkeun panangan manusa tina perkara-perkara salian Alloh; pikeun megatkeun hubungan sareng perkara-perkara fana dina dunya fana anu henteu kanggo Alloh, hukumna ningali perkara-perkara fana dunya. Hartina, upami kanggo Alloh, ku harti harfi sareng demi raray Alloh, éta henteu kalebet perkara-perkara salian Alloh anu kedah dipotong sirahna ku pedang ﻛُﻞُّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻫَﺎﻟِﻚٌ اِلَّا ﻭَﺟْﻬَﻪُ. ~Cindekna:

Upami kanggo Alloh sareng mendakan Alloh, teu aya deui anu sanés anu kedah dipotong sirahna. Upami henteu mendakan Alloh sareng henteu ningali kanggo Mantenna, sagalana mangrupa anu sanés. Kedah nganggo pedang ﻛُﻞُّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻫَﺎﻟِﻚٌ اِلَّا ﻭَﺟْﻬَﻪُ, nyobék tabir dugi ka mendakan Mantenna!.. ﺍَﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ

Said Nursî