Bagian 9

Ku sabab salapan hakékat anu geus disebutkeun ieu nyaksian kajujuran anjeunna, tangtu manusa ieu mangrupa sumber kamulyaan turunan Adam sarta sumber kareueus alam ieu. Anjeunna kacida pantesna disebut “Kareueus Alam” jeung “Kamulyaan Turunan Adam”. Ngawengku satengah bumi ku megahna kakawasaan rohani Al-Qur'an anu ngajelaskeun kalayan pikahélokeun, anu aya dina pananganana sarta mangrupa titah Gusti Rahmân, katut kasampurnaan pribadi jeung sipat-sipat luhur anjeunna, némbongkeun yén anjeunna téh pribadi anu pangpentingna di alam ieu; ucapan anu pangpentingna ngeunaan Gusti Khâliq urang nyaéta ucapan anjeunna. Kitu, hayu, tingali! Dumasar kana kakuatan ratusan mujijat anjeunna anu écés, caang, tur pasti, sarta rébuan hakékat luhur jeung dasar dina agamana, dasar sakabéh dakwaanana jeung tujuan sakabéh hirupna nyaéta nuduhkeun jeung nyaksian ayana Gusti Wâjibul Wujûd, katunggalan-Na, sipat-sipat-Na, jeung asma-asma-Na; sarta ngabuktikeun, ngumumkeun, jeung ngawartosan Gusti Wâjibul Wujûd éta. Jadi, panonpoé rohani jagat raya ieu sarta dalil anu pangcaangna ngeunaan Gusti Khâliq urang nyaéta anjeunna anu disebut Habibullah. Aya tilu kasapukan gedé anu henteu katipu sarta henteu nipu, anu nguatkeun, ngabuktikeun, jeung ngesahkeun kasaksian anjeunna: KAHIJI: Jamaah anu caang ngabenerkeun éta sacara sapuk, anu kasohor di sakuliah alam kalayan ngaran kulawarga Kangjeng Nabi Muhammad ﷺ, anu ngawengku rébuan quthub jeung wali agung anu paningalna seukeut sarta bisa ningali gaib. Di antarana Imam Ali radhiyallahu anhu, anu nyarios, “Lamun tabir gaib kabuka, kayakinan abdi moal nambahan,” sarta Gavs-ı A'zam (ks), anu nalika masih di bumi niténan arsy pangagungna jeung wujud Israfil anu agung. KADUA: Jamaah kasohor anu kondang di dunya kalayan ngaran sahabat ngabenerkeun éta sacara sapuk, kalayan iman anu kuat nepi ka ngorbankeun jiwa jeung harta, bapa jeung sukuna. Jamaah éta asalna tina hiji bangsa badawi jeung lingkungan anu henteu bisa maca jeung nulis, anu henteu nyaho kahirupan masarakat jeung pikiran pulitik, henteu boga kitab, sarta aya dina poékna jaman fatrah. Dina waktu anu kacida pondokna, maranéhna jadi guru, pituduh, diplomat, sarta pangawasa anu adil pikeun bangsa jeung pamaréntahan anu pangmajunana dina peradaban, pangaweruh, kahirupan masarakat, jeung pulitik, sarta ngatur ti wétan nepi ka kulon kalayan dipuji ku dunya. KATILU: Jamaah agung para ulama anu nalungtik sarta jembar élmuna, anu teu aya watesna sarta tumuwuh dina umatna, ngabenerkeun éta kalayan silih saluyu dina darajat 'ilmul yaqin. Dina unggal abad aya rébuan individu, anu maju kalayan kapinteran luar biasa dina unggal widang élmu sarta digawé dina jalan anu béda-béda. Jadi, manéhna netepkeun yén kasaksian anjeunna ngeunaan kaésaan henteu saukur pribadi jeung sabagian, tapi umum, ngawengku sakabéhna, sarta teu bisa digoyahkeun; sanajan sakabéh sétan kumpul, éta moal bisa dilawan dina sudut naon waé. Kitu, minangka isyarat ringkes kana pangajaran anu ditampi ku tamu dunya jeung musafir kahirupan, anu ngalalakon babarengan jeung akalna dina jaman kabagjaan, ti madrasah anu caang éta, dina undakan kagenep belas Tingkat Kahiji disebutkeun kieu: لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍﻟْﻮَﺍﺟِﺐُ ﺍﻟْﻮُﺟُﻮﺩِ ﺍَﻟْﻮَﺍﺣِﺪُ الْاَحَدُ ﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﺩَﻝَّ ﻋَﻠٰﻰ ﻭُﺟُﻮﺏِ ﻭُﺟُﻮﺩِﻩ۪ ﻓ۪ﻰ ﻭَﺣْﺪَﺗِﻪ۪ ﻓَﺨْﺮُ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻢِ ﻭَ ﺷَﺮَﻑُ ﻧَﻮْﻉِ ﺑَﻨ۪ﻰ ﺍٰﺩَﻡَ ﺑِﻌَﻈَﻤَﺔِ ﺳَﻠْﻄَﻨَﺔِ ﻗُﺮْﺍٰﻧِﻪ۪ ﻭَ ﺣَﺸْﻤَﺔِ ﻭُﺳْﻌَﺔِ ﺩ۪ﻳﻨِﻪ۪ ﻭَ ﻛَﺜْﺮَﺓِ كَمَالَاتِه۪ ﻭَ ﻋُﻠْﻮِﻳَّﺔِ اَخْلَاقِه۪ ﺣَﺘّٰﻰ ﺑِﺘَﺼْﺪ۪ﻳﻖِ ﺍَﻋْﺪَﺍﺋِﻪ۪ ﻭَ ﻛَﺬَﺍ ﺷَﻬِﺪَ ﻭَ ﺑَﺮْﻫَﻦَ ﺑِﻘُﻮَّﺓِ ﻣِﺎٰﺕِ ﻣُﻌْﺠِﺰَﺍﺗِﻪِ ﺍﻟﻈَّﺎﻫِﺮَﺓِ ﺍﻟْﺒَﺎﻫِﺮَﺓِ ﺍﻟْﻤُﺼَﺪِّﻗَﺔِ ﺍﻟْﻤُﺼَﺪَّﻗَﺔِ ﻭَ ﺑِﻘُﻮَّﺓِ اٰلَافِ ﺣَﻘَﺎﺋِﻖِ ﺩ۪ﻳﻨِﻪِ ﺍﻟﺴَّﺎﻃِﻌَﺔِ ﺍﻟْﻘَﺎﻃِﻌَﺔِ ﺑِﺎِﺟْﻤَﺎﻉِ ﺍٰﻟِﻪ۪ ﺫَﻭِﻯ الْاَنْوَارِ ﻭَ ﺑِﺎِﺗِّﻔَﺎﻕِ ﺍَﺻْﺤَﺎﺑِﻪ۪ ﺫَﻭِﻯ الْاَبْصَارِ ﻭَ ﺑِﺘَﻮَﺍﻓُﻖِ ﻣُﺤَﻘِّﻘ۪ﻰ ﺍُﻣَّﺘِﻪ۪ ﺫَﻭِﻯ ﺍﻟْﺒَﺮَﺍﻫ۪ﻴﻦِ ﻭَ ﺍﻟْﺒَﺼَﺎﺋِﺮِ ﺍﻟﻨَّﻮَّﺍﺭَﺓِ Tuluy musafir anu henteu capé sarta henteu wareg ieu, anu terang yén iman téh tujuan kahirupan sarta kahirupan pikeun kahirupan, ngomong ka haténa sorangan: “Urang kudu ngarujuk kana kitab anu disebut Al-Qur'an anu ngajelaskeun kalayan pikahélokeun, anu mangrupa dawuhan jeung kalam Zat anu urang téangan, anu pangsohorna, pangcaangna, sarta pangkuatna kakawasaanana di dunya ieu, sarta anu dina unggal abad nangtang saha waé anu henteu tunduk ka éta, sangkan urang terang naon anu didawuhkeunana. Tapi mimitina kudu dibuktikeun yén kitab ieu mangrupa kitab Gusti Khâliq urang.” Ku ngomong kitu, manéhna mimiti nalungtik. Ku sabab musafir ieu aya dina jaman ayeuna, mimitina manéhna ningali Resaili'n-Nur, anu mangrupa sorot tina mujijat rohani Al-Qur'an. Manéhna ningali yén saratus tilu puluh risalahna mangrupa harti-harti lemes, cahaya, sarta tafsir anu ngadasar tina ayat-ayat Al-Furqan. Sanajan Risaletü'n-Nur nyebarkeun hakékat Al-Qur'an ka unggal tempat kalayan perjuangan dina hiji abad anu sakitu keukeuh tur mungkir agama, teu aya anu bisa ngalawan éta. Éta ngabuktikeun yén Al-Qur'an, anu jadi guru, sumber, rujukan, jeung panonpoéna, asalna ti langit, lain ucapan manusa. Malah Kalimah Kadua Puluh Lima jeung bagian panutup Mektup Kasalapan Belas, anu mangrupa hiji dalil Al-Qur'an di antara ratusan dalil Resaili'n-Nur, geus ngabuktikeun Al-Qur'an mangrupa mujijat tina opat puluh sudut ku cara anu, saha waé anu ningalina, henteu ngiritik atawa ngabantah, tapi kagum kana bukti-buktina, ngajénan, sarta kacida mujina. Ku ngarujuk urusan ngabuktikeun sudut mujijat Al-Qur'an jeung yén éta saéstuna kalam Alloh ka Risaletü'n-Nur, manéhna ngan merhatikeun sababaraha titik anu némbongkeun agungna Al-Qur'an ku isyarat ringkes: TITIK KAHIJI: Sakumaha Al-Qur'an, ku sakabéh mujijatna sarta sakabéh hakékatna anu jadi dalil kaleresanana, mangrupa mujijat Muhammad ﷺ, kitu deui Muhammad ﷺ, ku sakabéh mujijatna, dalil-dalil kanabianana, sarta kasampurnaan élmuna, mangrupa mujijat Al-Qur'an sarta hiji bukti anu pasti yén Al-Qur'an téh kalam Alloh. TITIK KADUA: Al-Qur'an, babarengan jeung ngarobah kahirupan masarakat di dunya ieu ku cara anu caang, bagja, sarta pinuh ku hakékat, geus ngalakukeun, ngajaga, sarta ngatur hiji parobahan anu sakitu gedéna dina nafsu, haté, roh, akal, kahirupan pribadi, kahirupan masarakat, sarta kahirupan pulitik manusa. Salila opat belas abad, dina unggal menit, genep rébu genep ratus genep puluh genep ayatna dibaca kalayan rasa hormat anu sampurna ku létah sahenteuna leuwih ti saratus juta manusa, sarta ngaping manusa, nyucikeun nafsuna, jeung ngabersihkeun haténa. Éta maparin roh sangkan mekar jeung maju, maparin akal jalan anu lempeng jeung cahaya, sarta maparin kahirupan hirup jeung kabagjaan. Tangtu kitab saperti ieu teu aya tandinganana, matak pikahélokeun, luar biasa, sarta mangrupa mujijat. TITIK KATILU: Al-Qur'an geus némbongkeun kakuatan basa anu jero tur écés ti jaman harita nepi ka ayeuna, nepi ka kasidah para sastrawan anu pangsohorna, anu ditulis ku emas dina témbok Ka'bah jeung kasohor ku ngaran “Muallakat-ı Seb'a”, turun ajénna sakitu jauhna. Nalika putri Lebid nurunkeun kasidah bapana ti Ka'bah, anjeunna nyarios, “Di payuneun ayat-ayat ieu, éta geus teu aya ajénna deui.” Sarta saurang sastrawan badawi, nalika ngadéngé ayat ﻓَﺎﺻْﺪَﻉْ ﺑِﻤَﺎ ﺗُﺆْﻣَﺮُ dibaca, langsung sujud. Anjeunna ditaros, “Naha anjeun parantos jadi Muslim?” Anjeunna ngawaler, “Henteu, abdi sujud kana kakuatan basa ieu ayat.” Sarta rébuan imam anu kacida pinterna sarta sastrawan anu ahli, saperti Abdülkahir-i Cürcanî, Sekkakî, jeung Zemahşerî, di antara para ahli anu pinterna luar biasa dina élmu balaghah, sacara sapuk netepkeun yén: “Kakuatan basa Al-Qur'an ngaleuwihan kamampuh manusa, teu bisa kahontal.” Sarta ti harita Al-Qur'an terus ngajak ka médan tanding, nyentuh rasa adigung sarta ego para sastrawan jeung ahli basa, sarta megatkeun rasa gedé huluna ku ngumumkeun: “Boh anjeun mawa anu sarupa jeung ngan hiji surah, boh narima cilaka jeung hina di dunya jeung aherat.” Sanajan kitu, ahli-ahli basa jaman harita anu keukeuh, ninggalkeun jalan pondok pikeun tanding ku mawa anu sarupa jeung hiji surah, sarta milih jalan panjang perang, anu ngabahayakeun jiwa jeung hartana. Éta ngabuktikeun yén jalan pondok éta teu bisa ditempuh. Sarta jutaan kitab basa Arab anu ditulis ti harita ku sobat-sobat Al-Qur'an ku kahayang nyaruaan jeung nyonto Al-Qur'an, sarta ku musuh-musuhna ku dorongan pikeun ngalawan jeung ngiritik Al-Qur'an, sarta anu maju ku gabungna pikiran-pikiran, ayeuna aya di mana-mana. Teu aya hiji ogé anu bisa ngahontal éta; malah lamun jalma anu pangbiasana ngadéngé, tangtu bakal ngomong, “Al-Qur'an ieu henteu sarupa jeung kitab-kitab ieu, sarta henteu aya dina undakan anu sarua jeung éta.” Boh éta kudu aya di handapeunana, boh di luhur sakabéhna. Di dunya, teu aya hiji jalma, hiji kafir, malah hiji jalma bodo ogé anu bisa ngomong yén Al-Qur'an aya di handapeun sakabéhna. Jadi, undakan kakuatan basana aya di luhur sakabéhna. Malah saurang jalma maca ayat ﺳَﺒَّﺢَ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻣَﺎ ﻓِﻰ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضِ, tuluy ngomong, “Abdi henteu ningali kakuatan basa ieu ayat anu dianggap matak pikahélokeun.” Anjeunna dibéjaan, “Anjeun ogé indit ka jaman harita kawas musafir ieu, sarta déngékeun di dinya.” Nalika anjeunna ngabayangkeun dirina aya di dinya saméméh Al-Qur'an, anjeunna ningali yén: Sagala anu aya di alam aya dina rohangan angkasa anu kosong, teu aya watesna, sarta henteu boga tungtung; dina hiji dunya anu teu ajeg sarta fana, kalayan kacau, poék, minangka barang paéh, henteu boga kasadaran jeung pancén. Ujug-ujug, nalika ngadéngé ayat ieu tina basa Al-Qur'an, anjeunna ningali yén: Ayat ieu muka tabir sarta nyaangan jagat raya jeung beungeut dunya ku cara anu, ieu dawuhan azali jeung titah anu langgeng salawasna, maparin pangajaran ka mahluk anu boga kasadaran anu diruntuykeun sapanjang abad-abad. Anjeunna niténan yén ayat ieu némbongkeun jagat raya minangka hiji masjid gedé, sarta sakabéh mahlukna, utamana langit jeung bumi, aya dina zikir jeung tasbih kalayan hirup, sarta ngalaksanakeun pancénna kalayan sumanget, bagja, jeung sugema. Ku ngarasakeun darajat kakuatan basa ieu ayat sarta ngabandingkeun ayat-ayat séjén kana éta, anjeunna ngarti kana hiji hikmah tina rébuan hikmah yén wirahma kakuatan basa Al-Qur'an geus ngawengku satengah bumi jeung saperlima umat manusa, sarta megahna kakawasaanana terus dijaga salila opat belas abad tanpa pegat, kalayan rasa hormat anu sampurna. TITIK KAOPAT: Al-Qur'an geus némbongkeun rasa amis anu pinuh ku hakékat, nepi ka pangulangan anu loba, anu ngalantarankeun bosen malah kana hal anu pangamisna, henteu ngalantarankeun bosen pikeun anu maca Al-Qur'an. Sabalikna, pikeun jalma anu haténa henteu buruk sarta rasana henteu ruksak, ngulang macana beuki nambahan rasa amisna. Ti baheula, ieu geus ditarima ku saréréa sarta geus jadi kawas paribasa. Sarta Al-Qur'an némbongkeun sipat seger, ngora, pinuh ku sumanget nonoman, sarta matak héran, nepi ka sanajan geus hirup opat belas abad jeung gampang aya dina panangan saha waé, éta ngajaga segerna kawas kakara diturunkeun ayeuna. Unggal abad ningalina kalayan ngora, saolah-olah ngadawuh ka éta abad. Sanajan unggal golongan ahli élmu nyimpen éta dina jumlah anu loba jeung nyukupan di gigireunana pikeun unggal waktu meunang mangpaat, sarta nuturkeun jeung nyonto gaya ngébréhkeunana, Al-Qur'an tetep ngajaga sipat anu matak héran dina gaya jeung cara ngajelaskeunana. KALIMA: Hiji jangjang Al-Qur'an aya dina mangsa kaliwat, sarta hiji jangjangna aya dina mangsa hareup. Akar jeung hiji jangjangna mangrupa hakékat anu disapukan ku nabi-nabi baheula; Al-Qur'an ngabuktikeun jeung nguatkeun para nabi, sarta para nabi ogé ngabuktikeun Al-Qur'an ku basa kaayaanana anu silih saluyu. Kitu deui, sakabéh tarekat kawalian anu hak sarta sakabéh élmu Islam anu ngandung hakékat, anu tumuwuh jeung hirup dina panangtayungan jangjang kadua, ku buah-buahna saperti para wali jeung ashfiya anu meunang kahirupan tina Al-Qur'an, sarta ku mekarna anu hirup, nuduhkeun yén tangkal berkahna hirup, pinuh ku limpahan, sarta dumasar kana hakékat. Éta nyaksian yén Al-Qur'an téh hak murni, tempat ngumpulna hakékat, sarta hiji hal anu matak pikahélokeun anu teu aya tandinganana dina ngawengku sakabéhna. KAGENEP: Genep arah Al-Qur'an caang, sarta némbongkeun kajujuran jeung kaleresanana. Enya, di handapna aya tihang bukti jeung dalil; di luhurna aya sorot cap mujijat; di hareupna jeung dina tujuanana aya kurnia kabagjaan dunya jeung aherat; di tukangeunana minangka tempat nyarande aya hakékat wahyu ti langit; di katuhuna aya akal anu lempeng anu teu aya watesna, anu ngabenerkeun ku dalil; sarta di kéncana aya katengtreman anu enya-enya, rasa kataji anu ihlas, jeung pasrahna haté anu séhat sarta nurani anu beresih. Sakumaha éta ngabuktikeun yén Al-Qur'an mangrupa bénténg langit jeung bumi anu luar biasa, matak pikahélokeun, pageuh, sarta teu bisa diserang... Anu ogé ngesahkeun tina genep kalungguhan yén éta mangrupa hak murni jeung jujur, lain ucapan manusa, sarta henteu salah nyaéta: Mimiti, Gusti anu ngawasaan jagat raya ieu, anu ngajadikeun kabiasaan salawasna némbongkeun kaéndahan, nangtayungan kahadéan jeung kabeneran, sarta ngancurkeun jeung mupus tukang tipu sarta tukang fitnah minangka aturan damel-Na, maparin Al-Qur'an kalungguhan hormat anu pangditarima, pangluhurna, sarta pangkuatna kakawasaanana di alam, jeung undakan hasil anu luhur. Sakumaha ku cara kitu Mantenna ngabuktikeun jeung ngesahkeun éta... Iman jeung rasa hormat pribadi anu jadi sumber Islam sarta panarjamah Al-Qur'an ﷺ kana Al-Qur'an, anu leuwih ti saha waé; kaayaan anjeunna kawas saré nalika Al-Qur'an diturunkeun; dawuhan-dawuhan séjénna anu henteu ngahontal sarta henteu nyaruaan Al-Qur'an sanajan saeutik; sanajan anjeunna henteu bisa maca jeung nulis, anjeunna ngajelaskeun kajadian nyata jagat raya anu geus kaliwat jeung anu bakal datang tina gaib ngaliwatan Al-Qur'an, tanpa ragu sarta kalayan tengtrem; panarjamah éta, anu dina panitén panon anu kacida talitina henteu kungsi katingali tipu daya atawa sikep anu salah, iman jeung ngabuktikeun unggal hukum Al-Qur'an ku sakabéh kakuatanana, sarta teu aya naon waé anu ngoyagkeun anjeunna; éta sakabéhna ngesahkeun yén Al-Qur'an asalna ti langit, ngandung kaleresan, sarta mangrupa kalam berkah Gusti Khâliq Rahîm-na. Sarta saperlima umat manusa, malah bagian anu panggedéna, sacara katémbong kabeungkeut kana Al-Qur'an kalayan kataji jeung taat kana agama, sarta ngadéngékeun kalayan mikaresep hakékat jeung pinuh ku kahayang; sarta sakumaha kasaksian loba tanda, kajadian, jeung paningal batin, jin, malaikat, jeung mahluk rohani ogé ngumpul di sabudeureunana nalika dibaca, kawas ngengat, kalayan mikaresep anu hak; éta ngesahkeun yén Al-Qur'an ditarima ku jagat raya sarta aya dina kalungguhan anu pangluhurna. Sarta unggal lapisan umat manusa, ti anu pangbodona jeung pangbiasana nepi ka anu pangpinterna jeung ahli élmu, meunang bagian anu lengkep tina pangajaran Al-Qur'an sarta ngarti kana hakékat anu pangjerona. Unggal golongan, saperti ratusan widang jeung élmu Islam, utamana para mujtahid gedé syariat agung sarta panalungtik anu kacida pinterna dina usuluddin jeung élmu kalam, meunang sakabéh pangabutuh jeung jawaban anu patali jeung élmuna tina Al-Qur'an. Éta ngesahkeun yén Al-Qur'an téh sumber anu hak sarta tambang hakékat. Sarta para sastrawan Arab anu pangmajunana dina sastra—anu henteu asup Islam—sanajan nepi ka ayeuna kacida merlukeun tanding, henteu daék mawa anu sarupa jeung ngan hiji sudut mujijat Al-Qur'an, nyaéta kakuatan basana (ngan hiji surah), padahal aya tujuh sudut gedé mujijatna. Sastrawan kasohor anu ahli basa sarta ulama anu kacida pinterna, anu datang nepi ka ayeuna sarta hayang meunang kasohor ku tanding, henteu bisa ngalawan hiji sudut mujijatna ogé, sarta cicing lantaran teu mampuh. Éta ngesahkeun yén Al-Qur'an téh mujijat sarta ngaleuwihan kamampuh manusa. Enya, nalika ditaroskeun ngeunaan hiji ucapan, “Datang ti saha, ka saha, sarta pikeun naon?”, ajén, luhur, jeung kakuatan basana témbong; tina sudut ieu, Al-Qur'an moal aya tandinganana sarta teu bisa kahontal. Sabab Al-Qur'an téh dawuhan jeung paguneman Gusti sarta Khâliq sakabéh alam, anu dina sagala hal henteu miboga tanda anu nuduhkeun nyonto atawa ngada-ngada. Éta diturunkeun ka anu jadi utusan anu ngawakilan sakabéh manusa, malah sakabéh mahluk, anu jadi jalma anu diajak ngadawuh anu pangsohorna sarta pangkondangna di antara umat manusa. Kakuatan jeung legana iman anjeunna ngalantarankeun Islam anu sakitu gedéna ngalimpah, sarta ngangkat anjeunna kana maqam Qâba Qausain, nepi ka nampi dawuhan Gusti Shamad. Al-Qur'an ngébréhkeun jeung ngajelaskeun pasualan ngeunaan kabagjaan dunya jeung aherat, hasil nyiptakeun jagat raya jeung tujuan Rabbani di jerona, sarta iman anjeunna anu pangluhurna jeung panglegana, anu mawa sakabéh hakékat Islam. Éta némbongkeun jeung ngagerakkeun unggal bagian jagat raya anu sakitu gedéna, kawas hiji peta, hiji jam, sarta hiji imah, sarta ku cara kitu ngébréhkeun jeung ngenalkeun Gusti Nu Nyiptakeun éta kalayan seni. Tangtu mustahil mawa anu sarupa jeung Al-Qur'an anu ngajelaskeun kalayan pikahélokeun ieu, sarta darajat mujijatna henteu bisa kahontal. Sarta rébuan ulama anu ahli, kacida pinterna, sarta taliti, anu napsirkeun Al-Qur'an, sabagian nulis tafsir nepi ka tilu puluh, opat puluh, malah tujuh puluh jilid, némbongkeun jeung ngabuktikeun ku rujukan jeung dalilna kaunggulan, harti lemes, sipat husus, rusiah, harti luhur anu teu aya watesna dina Al-Qur'an, sarta loba béja gaib tina unggal rupa urusan gaib. Utamana, unggal kitab tina saratus tilu puluh kitab Risale-i Nur ngabuktikeun hiji kaunggulan jeung hiji harti lemes Al-Qur'an ku dalil anu pasti. Utamana Mu'cizat-ı Kur'aniye Risalesi; Tingkat Kadua Kalimah Kadua Puluh, anu nyokot loba hal tina mujijat peradaban saperti karéta api jeung pesawat tina Al-Qur'an; Şuâ Kahiji anu disebut İşarat-ı Kur'aniye, anu ngawartosan isyarat ayat-ayat anu nuduhkeun Risale-i Nur jeung listrik; dalapan risalah leutik anu disebut Rumuzat-ı Semaniye, anu némbongkeun kumaha tartibna, pinuh ku rusiah, sarta hartina aksara-aksara Al-Qur'an; sarta hiji risalah leutik anu ngabuktikeun mujijat ayat panutup Surah Al-Fath tina lima sudut béja gaib. Ku cara kitu, unggal bagian Risale-i Nur némbongkeun hiji hakékat jeung hiji cahaya Al-Qur'an. Éta ngesahkeun yén Al-Qur'an teu aya tandinganana, mangrupa mujijat jeung matak pikahélokeun, sarta dina alam anu katémbong ieu jadi basa alam gaib jeung kalam Gusti 'Allâmul-Ghuyûb. Musafir dunya ngarti yén ku sabab kaunggulan jeung sipat husus Al-Qur'an anu geus disebutkeun, anu diisyaratkeun dina genep titik, genep arah, jeung genep kalungguhan, kakawasaanana anu caang tur megah sarta karajaanana anu suci tur agung terus lumangsung kalayan rasa hormat anu sampurna, bari nyaangan beungeut abad-abad jeung nyaangan beungeut bumi salila sarébu tilu ratus taun. Ku sabab sipat husus éta ogé, unggal aksara Al-Qur'an nampi kaistiméwaan suci: sahenteuna miboga sapuluh pahala jeung sapuluh kahadéan, sarta maparin sapuluh buah anu langgeng salawasna; malah unggal aksara sabagian ayat jeung surah maparin saratus, sarébu, jeung leuwih loba buah; sarta dina waktu anu diberkahan, cahaya, pahala, jeung ajén unggal aksarana ningkat tina sapuluh kana ratusan. Manéhna ngomong ka haténa: Kitu, Al-Qur'an ieu, anu dina unggal sudut miboga mujijat, ku kasapukan surah-surahna, kasapukan ayat-ayatna, silih saluyuna rusiah jeung cahayana, sarta kacocogan buah jeung pangaruhna, geus méré kasaksian ku dalil anu ngabuktikeun ayana hiji-hijina Gusti Wâjibul Wujûd, katunggalan-Na, sipat-sipat-Na, jeung asma-asma-Na, nepi ka kasaksian jalma-jalma anu iman anu teu aya watesna ngalimpah tina kasaksian Al-Qur'an. Kitu, minangka isyarat ringkes kana pangajaran tauhid jeung iman anu ditampi ku musafir ieu ti Al-Qur'an, dina undakan katujuh belas Tingkat Kahiji disebutkeun kieu: لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍﻟْﻮَﺍﺟِﺐُ ﺍﻟْﻮُﺟُﻮﺩِ ﺍﻟْﻮَﺍﺣِﺪُ الْاَحَدُ ﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﺩَﻝَّ ﻋَﻠٰﻰ ﻭُﺟُﻮﺏِ ﻭُﺟُﻮﺩِﻩ۪ ﻓ۪ﻰ ﻭَﺣْﺪَﺗِﻪِ ﺍﻟْﻘُﺮْﺍٰﻥُ ﺍﻟْﻤُﻌْﺠِﺰُ ﺍﻟْﺒَﻴَﺎﻥِ ﺍَﻟْﻤَﻘْﺒُﻮﻝُ ﺍﻟْﻤَﺮْﻏُﻮﺏُ لِاَجْنَاسِ ﺍﻟْﻤَﻠَﻚِ ﻭَ الْاِنْسِ ﻭَ ﺍﻟْﺠَﺎﻥِّ ﺍَﻟْﻤَﻘْﺮُﻭﺀُ ﻛُﻞُّ ﺍٰﻳَﺎﺗِﻪ۪ ﻓ۪ﻰ ﻛُﻞِّ ﺩَﻗ۪ﻴﻘَﺔٍ ﺑِﻜَﻤَﺎﻝِ الْاِحْتِرَامِ ﺑِﺎَﻟْﺴِﻨَﺔِ ﻣِﺎٰﺕِ ﻣِﻠْﻴُﻮﻥٍ ﻣِﻦْ ﻧَﻮْﻉِ الْاِنْسَانِ ﺍﻟﺪَّﺍﺋِﻢُ ﺳَﻠْﻄَﻨَﺘُﻪُ ﺍﻟْﻘُﺪْﺳِﻴَّﺔُ ﻋَﻠٰﻰ ﺍَﻗْﻄَﺎﺭِ الْاَرْضِ ﻭَ الْاَكْوَانِ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﻭُﺟُﻮﻩِ الْاَعْصَارِ ﻭَ ﺍﻟﺰَّﻣَﺎﻥِ ﻭَ ﺍﻟْﺠَﺎﺭ۪ﻯ ﺣَﺎﻛِﻤِﻴَّﺘُﻪُ ﺍﻟْﻤَﻌْﻨَﻮِﻳَّﺔُ ﺍﻟﻨُّﻮﺭَﺍﻧِﻴَّﺔُ ﻋَﻠٰﻰ ﻧِﺼْﻒِ الْاَرْضِ ﻭَ ﺧُﻤْﺲِ ﺍﻟْﺒَﺸَﺮِ ﻓ۪ﻰ ﺍَﺭْﺑَﻌَﺔَ ﻋَﺸَﺮَ ﻋَﺼْﺮًﺍ ﺑِﻜَﻤَﺎﻝِ الْاِحْتِشَامِ ﻭَ ﻛَﺬَﺍ: ﺷَﻬِﺪَ ﻭَ ﺑَﺮْﻫَﻦَ ﺑِﺎِﺟْﻤَﺎﻉِ ﺳُﻮَﺭِﻩِ ﺍﻟْﻘُﺪْﺳِﻴَّﺔِ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﻭِﻳَّﺔِ ﻭَ ﺑِﺎِﺗِّﻔَﺎﻕِ ﺍٰﻳَﺎﺗِﻪِ ﺍﻟﻨُّﻮﺭَﺍﻧِﻴَّﺔِ الْاِلٰهِيَّةِ ﻭَ ﺑِﺘَﻮَﺍﻓُﻖِ ﺍَﺳْﺮَﺍﺭِﻩ۪ ﻭَ ﺍَﻧْﻮَﺍﺭِﻩ۪ ﻭَ ﺑِﺘَﻄَﺎﺑُﻖِ ﺣَﻘَﺎﺋِﻘِﻪ۪ ﻭَ ﺛَﻤَﺮَﺍﺗِﻪ۪ ﻭَ ﺍٰﺛَﺎﺭِﻩ۪ ﺑِﺎﻟْﻤُﺸَﺎﻫَﺪَﺓِ ﻭَ ﺍﻟْﻌَﻴَﺎﻥِ Tuluy tamu jeung musafir kahirupan anu geus disebutkeun, anu terang yén modal manusa anu pangajénna nyaéta iman, ngomong ka nafsuna sorangan. Iman méré saurang manusa fakir, lain ngan hiji sawah atawa imah anu fana tur samentara, tapi jagat raya anu sakitu gedéna jeung hiji karajaan anu langgeng salawasna sakumaha gedéna dunya; ngalantarankeun saurang manusa fana manggihan pangabutuh kahirupan abadi; nyalametkeun saurang anu teu boga daya, anu ngantosan tihang gantungan ajal, tina hukuman musna salawasna; sarta muka khazanah kabagjaan anu langgeng salawasna. Manéhna ngomong, “Hayu, maju! Pikeun meunang hiji undakan deui tina undakan iman anu teu aya watesna, urang kudu ngarujuk ka jagat raya sagemblengna, sarta ngadéngékeun naon anu diucapkeunana. Urang kudu ngalengkepan jeung nyaangan pangajaran anu ditampi tina rukun jeung bagian-bagianna.” Tuluy manéhna ningali ku taropong anu lega tur ngawengku sakabéhna anu dicandak tina Al-Qur'an, sarta ningali yén: Jagat raya ieu kacida ngandung harti jeung tartibna, nepi ka katingali minangka hiji kitab Subhani anu ngawujud, hiji Al-Qur'an Rabbani anu jasmani, hiji karaton Shamadani anu dipapaésan, sarta hiji kota Rahmani anu tartib. Sakabéh surah, ayat, jeung kecap tina éta kitab, malah aksara, bab, bagéan, kaca, jeung jajaranana, dipupus jeung ditetepkeun unggal waktu kalayan ngandung harti, sarta dirobah jeung dipindahkeun kalayan hikmah. Éta sakabéhna sacara sapuk jeung écés ngébréhkeun ayana Gusti Alîm Kulli Syai', Gusti Qadîr Kulli Syai', sarta Gusti Nu Nyusun; Gusti Naqqâsy Dzul-Jalâl jeung Kâtib Dzul-Kamâl, anu ningali sagala hal dina unggal hal, anu uninga sarta ngajaga hubungan unggal hal jeung sakabéh hal. Sakumaha kitu, ku sakabéh rukun jeung rupa-rupana, bagian jeung rincina, pangeusi jeung sakabéh eusina, asupan jeung pangaluaranana, sarta parobahan anu ngandung kasaéan jeung ngabarukeun anu pinuh ku hikmah di jerona, jagat raya sacara sapuk ngawartosan ayana jeung katunggalan hiji Ahli anu luhur sarta Gusti Shâni' anu teu aya tandinganana, anu damel ku kakawasaan anu teu aya watesna jeung hikmah anu teu aya tungtungna. Kasaksian dua hakékat gedé tur lega, anu luyu jeung agungna jagat raya, ngabuktikeun kasaksian gedé jagat raya ieu. HAKÉKAT KAHIJI: Ieu nyaéta hakékat “huduts” jeung “imkan”, anu ditingali sarta dibuktikeun ku dalil anu teu aya watesna ku para ulama anu kacida pinterna dina usuluddin jeung élmu kalam, sarta para filsuf Islam. Maranéhna nyarios: “Ku sabab aya parobahan jeung bagantina dina alam sarta unggal hal, tangtu éta fana, anyar ayana, sarta henteu bisa azali. Ku sabab éta anyar ayana, tangtu aya Gusti Shâni' anu ngayakeunana. Ku sabab dina hakékat unggal hal, aya jeung euweuhna sarua lamun henteu aya sabab, tangtu éta henteu bisa wajib aya sarta azali. Ku sabab dalil anu pasti geus ngabuktikeun yén mustahil silihnyiptakeun ku daur jeung runtuyan tanpa tungtung anu mustahil tur batal, tangtu kudu aya Gusti Wâjibul Wujûd, anu mustahil aya tandinganana jeung sarupana, sarta sagala salian ti Mantenna mungkin, sarta sagala salian ti Mantenna mangrupa mahluk-Na.” Enya, hakékat huduts geus ngawengku jagat raya. Lolobana katingali ku panon, sarta bagian séjénna katingali ku akal. Sabab di hareupeun panon urang, unggal taun dina usum gugur, hiji alam maot; babarengan jeung éta alam, saratus rébu rupa pepelakan jeung sasatoan leutik maot, anu unggal rupana miboga individu anu teu aya watesna, sarta unggal-unggalna mangrupa hiji jagat raya anu hirup. Tapi maotna kacida tartibna. Éta ninggalkeun siki, bibit, jeung endog-endog leutikna di tempatna dina usum semi, anu jadi dasar hasyr jeung sumebarna deui, sarta anu mangrupa mujijat rohmat jeung hikmah, hal anu matak pikahélokeun tina kakawasaan jeung élmu. Éta masrahkeun buku catetan amalna sarta program pancén anu geus dilaksanakeun ka panangan siki, bibit, jeung endog éta, sarta masrahkeunana ka hikmah Gusti Hafîzh Dzul-Jalâl dina panangtayungan-Na; sanggeus éta, éta maot. Dina usum semi, tatangkalan, akar, jeung sabagian sasatoan leutik anu geus maot éta dihirupkeun sarta hudang deui kalayan sarua pisan, minangka saratus rébu conto, gambaran, jeung dalil hasyr pangagungna. Pikeun sabagian deui, di tempatna diciptakeun jeung dihirupkeun mahluk anu sarupa sarta persis kawas éta. Sagala anu aya dina usum semi kaliwat nyebarkeun kaca-kaca amal jeung pancén anu geus dilaksanakeunana kawas pangumuman, sarta némbongkeun hiji conto ayat ﻭَﺍِﺫَﺍ ﺍﻟﺼُّﺤُﻒُ ﻧُﺸِﺮَﺕْ. Sarta sacara gembleng, dina unggal usum gugur jeung unggal usum semi, hiji alam gedé maot sarta hiji alam anyar ngawujud. Maot jeung huduts éta lumangsung kalayan kacida tartibna. Dina maot jeung huduts éta, sakitu lobana rupa mahluk maot sarta anyar ayana kalayan tartib jeung ukuran anu hadé pisan, nepi ka saolah-olah dunya téh hiji imah tamu, anu didatangan ku jagat-jagat raya anu hirup. Alam-alam anu ngumbara jeung dunya-dunya anu indit-inditan datang ka dinya, ngalaksanakeun pancénna, tuluy indit. Kitu, wajib ayana Zat Dzul-Jalâl, kakawasaan-Na anu teu aya watesna, sarta hikmah-Na anu teu aya tungtungna, katingali kalayan écés kawas panonpoé ku akal. Mantenna ngayakeun jeung nyiptakeun dunya-dunya anu hirup sarta jagat-jagat raya anu boga pancén saperti ieu di dunya, kalayan élmu, hikmah, ukuran, kasaimbangan, jeung tartib anu sampurna, sarta ngagunakeunana kalayan kawasa pikeun maksud Rabbani jeung tujuan Ilahi, sarta maparin pancén kalayan rohmat dina jasa Rahmani. Ku ngarujuk pasualan “huduts” ka Risale-i Nur jeung kitab-kitab panalungtik élmu kalam, urang nutup éta bahasan. Ari sudut imkan, éta ogé geus ngawengku jeung ngaliput jagat raya. Sabab urang ningali yén unggal hal, boh gembleng boh sabagian, boh gedé boh leutik, unggal anu aya ti arsy nepi ka taneuh, ti partikel nepi ka planét, dikirim ka dunya kalayan hakékat anu husus, wangun anu tangtu, pribadi anu béda, sipat anu husus, kaayaan anu pinuh ku hikmah, sarta pakakas anu ngandung mangpaat. Padahal maparin kaistiméwaan éta ka hakékat jeung inti anu husus éta di antara kamungkinan anu teu aya watesna... Sarta maparin wangun anu tangtu, anu diukir, béda, sarta luyu éta, di antara kamungkinan jeung peluang saloba wangun... Sarta nangtukeun pribadi anu pantes pikeun éta mahluk kalayan kaistiméwaan, nalika éta aya dina kamungkinan saloba individu anu sarua jinisna... Sarta nempatkeun sipat anu husus, luyu, sarta ngandung mangpaat éta dina karya ciptaan anu henteu boga wangun sarta can ditangtukeun, di antara kamungkinan jeung peluang saloba jinis jeung undakan sipat... Sarta masang jeung ngalengkepan mahluk anu bingung, teu puguh, sarta henteu boga tujuan, di antara kamungkinan jeung peluang anu teu aya watesna, lantaran bisa aya dina jalan jeung cara anu teu aya watesna, ku kaayaan anu pinuh ku hikmah sarta pakakas anu pinuh ku pitulung éta... Tangtu tina hakékat imkan kaluar isyarat, pituduh, jeung kasaksian saloba sakabéh mahluk anu mungkin, boh gembleng boh sabagian, sarta saloba kamungkinan tina hakékat, idéntitas, susunan, wangun, sipat, jeung kaayaan unggal anu mungkin anu geus disebutkeun. Éta nuduhkeun wajib ayana Gusti Wâjibul Wujûd anu ngahususkeun, milih, nangtukeun, jeung ngayakeun; kakawasaan-Na anu teu aya watesna; hikmah-Na anu teu aya tungtungna; yén euweuh hiji hal atawa hiji urusan anu nyumput ti Mantenna; yén euweuh hiji hal anu beurat pikeun Mantenna; yén hal anu panggedéna gampang pikeun Mantenna saperti hal anu pangleutikna; sarta yén Mantenna tiasa nyiptakeun hiji usum semi kalayan gampangna saperti hiji tangkal, sarta hiji tangkal saperti hiji siki. Éta ngabentuk hiji jangjang tina kasaksian gedé jagat raya ieu. Ku sabab bagian-bagian Risale-i Nur, utamana Kalimah Kadua Puluh Dua jeung Katilu Puluh Dua, sarta Mektup Kadua Puluh jeung Katilu Puluh Tilu, geus ngabuktikeun jeung ngajelaskeun kasaksian jagat raya kalayan dua jangjang jeung dua hakékatna sacara lengkep, urang ngarujuk ka éta sarta nyingget ieu carita anu kacida panjangna. Anu ngabuktikeun jangjang kadua tina kasaksian anu gedé tur ngawengku sakabéhna, anu datang ti jagat raya sagemblengna, nyaéta: HAKÉKAT KADUA: Dina mahluk anu narékahan ngajaga ayana jeung jasana, sarta lamun hirup, ogé kahirupanana, jeung ngalaksanakeun pancénna di tengah parobahan gedé sarta bagantina anu terus ngagalura ieu, katingali hiji hakékat silihbantu anu sapinuhna ngaleuwihan kakuatanana. Contona, unsur-unsur datang pikeun mantuan mahluk hirup, utamana méga pikeun nulungan pepelakan, pepelakan pikeun mantuan sasatoan, sasatoan pikeun mantuan manusa, susu pinareup anu kawas Kautsar pikeun nyukupan anak-anakna; loba pangabutuh jeung bekel mahluk hirup anu ngaleuwihan kamampuhna dipasihkeun kana pananganana ti tempat anu teu disangka-sangka; malah partikel tuangeun ogé buru-buru ngalereskeun sél awak. Loba conto hakékat silihbantu, anu lumangsung ku nungkulkeun Rabbani jeung maparin pancén Rahmani saperti ieu, langsung némbongkeun rububiyah umum tur pinuh ku rohmat Gusti Rabbul-'Âlamîn, anu ngatur sakabéh jagat raya kawas hiji karaton. Enya, palayan-palayan anu mantuan ieu, anu barang paéh, henteu boga kasadaran jeung kanyaah, tapi némbongkeun sikep silihasih sarta pinuh ku kasadaran ka sasamana, tangtu digerakkeun pikeun mantuan ku kakuatan, rohmat, sarta paréntah Gusti Rabb Dzul-Jalâl anu kacida Rahîm jeung Hakîm-Na. Kitu, kasaksian hakékat-hakékat anu kacida gedéna, saimbang jeung gedéna éta hakékat, ngabuktikeun jeung ngabentuk jangjang kadua kasaksian jagat raya. Di antarana silihbantu umum anu lumangsung di jagat raya; kasaimbangan umum jeung panjagaan anu ngawengku sakabéhna, anu lumangsung kalayan tartib sampurna ti planét nepi ka anggota, pakakas, jeung partikel awak mahluk hirup; mapaésan anu ngagerakkeun kalam ti beungeut langit anu ngagurilap jeung beungeut bumi anu éndah nepi ka beungeut kembang anu dipapaésan; nyusun anu lumaku ti Bima Sakti jeung tata surya nepi ka buah saperti jagong jeung dalima; sarta maparin pancén ti panonpoé, bulan, unsur, jeung méga nepi ka nyiruan. Ku sabab Risale-i Nur geus ngabuktikeun jeung ngajelaskeun kasaksian gedé ieu, di dieu urang nyukupan ku ieu isyarat anu kacida ringkesna. Kitu, minangka isyarat ringkes kana pangajaran iman anu ditampi ku musafir dunya ti jagat raya, dina undakan kadalapan belas Tingkat Kahiji disebutkeun kieu: لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍﻟْﻮَﺍﺟِﺐُ ﺍﻟْﻮُﺟُﻮﺩِ ﺍﻟْﻤُﻤْﺘَﻨِﻊُ ﻧَﻈ۪ﻴﺮُﻩُ ﺍَﻟْﻤُﻤْﻜِﻦُ ﻛُﻞُّ ﻣَﺎﺳِﻮَﺍﻩُ ﺍﻟْﻮَﺍﺣِﺪُ الْاَحَدُ ﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﺩَﻝَّ ﻋَﻠٰﻰ ﻭُﺟُﻮﺏِ ﻭُﺟُﻮﺩِﻩ۪ ﻓ۪ﻰ ﻭَﺣْﺪَﺗِﻪ۪ ﻫٰﺬِﻩِ ﺍﻟْﻜَﺎﺋِﻨَﺎﺕُ ﺍﻟْﻜِﺘَﺎﺏُ ﺍﻟْﻜَﺒ۪ﻴﺮُ ﺍﻟْﻤُﺠَﺴَّﻢُ ﻭَ ﺍﻟْﻘُﺮْﺍٰﻥُ ﺍﻟْﺠِﺴْﻤَﺎﻧِﻰُّ ﺍﻟْﻤُﻌَﻈَّﻢُ ﻭَ ﺍﻟْﻘَﺼْﺮُ ﺍﻟْﻤُﺰَﻳَّﻦُ ﺍﻟْﻤُﻨَﻈَّﻢُ ﻭَ ﺍﻟْﺒَﻠَﺪُ ﺍﻟْﻤُﺤْﺘَﺸَﻢُ ﺍﻟْﻤُﻨْﺘَﻈَﻢُ ﺑِﺎِﺟْﻤَﺎﻉِ ﺳُﻮَﺭِﻩ۪ ﻭَ ﺍٰﻳَﺎﺗِﻪ۪ ﻭَ ﻛَﻠِﻤَﺎﺗِﻪ۪ ﻭَ ﺣُﺮُﻭﻓِﻪ۪ ﻭَ ﺍَﺑْﻮَﺍﺑِﻪ۪ ﻭَ ﻓُﺼُﻮﻟِﻪ۪ ﻭَ ﺻُﺤُﻔِﻪ۪ ﻭَ ﺳُﻄُﻮﺭِﻩ۪ ﻭَ ﺍِﺗِّﻔَﺎﻕِ ﺍَﺭْﻛَﺎﻧِﻪ۪ ﻭَ ﺍَﻧْﻮَﺍﻋِﻪ۪ ﻭَ ﺍَﺟْﺰَﺍﺋِﻪ۪ ﻭَ ﺟُﺰْﺋِﻴَّﺎﺗِﻪ۪ ﻭَ ﺳَﻜَﻨَﺘِﻪ۪ ﻭَ مُشْتَمِلَاتِه۪ ﻭَ ﻭَﺍﺭِﺩَﺍﺗِﻪ۪ ﻭَ ﻣَﺼَﺎﺭِﻓِﻪ۪ ﺑِﺸَﻬَﺎﺩَﺓِ ﻋَﻈَﻤَﺔِ ﺍِﺣَﺎﻃَﺔِ ﺣَﻘ۪ﻴﻘَﺔِ ﺍﻟْﺤُﺪُﻭﺙِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﻐَﻴُّﺮِ ﻭَ الْاِمْكَانِ ﺑِﺎِﺟْﻤَﺎﻉِ ﺟَﻤ۪ﻴﻊِ ﻋُﻠَﻤَﺎﺀِ ﻋِﻠْﻢِ الْكَلَامِ ﻭَ ﺑِﺸَﻬَﺎﺩَﺓِ ﺣَﻘ۪ﻴﻘَﺔِ ﺗَﺒْﺪ۪ﻳﻞِ ﺻُﻮﺭَﺗِﻪ۪ ﻭَ مُشْتَمِلَاتِه۪ ﺑِﺎﻟْﺤِﻜْﻤَﺔِ ﻭَ الْاِنْتِظَامِ ﻭَ ﺗَﺠْﺪ۪ﻳﺪِ ﺣُﺮُﻭﻓِﻪ۪ ﻭَ ﻛَﻠِﻤَﺎﺗِﻪ۪ ﺑِﺎﻟﻨِّﻈَﺎﻡِ ﻭَ ﺍﻟْﻤ۪ﻴﺰَﺍﻥِ ﻭَ ﺑِﺸَﻬَﺎﺩَﺓِ ﻋَﻈَﻤَﺔِ ﺍِﺣَﺎﻃَﺔِ ﺣَﻘ۪ﻴﻘَﺔِ ﺍﻟﺘَّﻌَﺎﻭُﻥِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﺠَﺎﻭُﺏِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﺴَﺎﻧُﺪِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﺪَﺍﺧُﻞِ ﻭَ ﺍﻟْﻤُﻮَﺍﺯَﻧَﺔِ ﻭَ ﺍﻟْﻤُﺤَﺎﻓَﻈَﺔِ ﻓ۪ﻰ ﻣَﻮْﺟُﻮﺩَﺍﺗِﻪ۪ ﺑِﺎﻟْﻤُﺸَﺎﻫَﺪَﺓِ ﻭَ ﺍﻟْﻌَﻴَﺎﻥِ Tuluy, lalaki musafir anu pinuh ku rasa panasaran jeung kahayang, anu datang ka dunya sarta néangan Gusti Nu Nyiptakeun dunya, maju tina makrifat ngeunaan Gusti anu henteu disaksian, kana hiji maqam hadir sarta langsung ngadeuheus ka Gusti, ku mi'raj iman anu naék tina dalapan belas undakan sarta ngahontal arsy hakékat. Manéhna ngomong ka rohna sorangan: Sakumaha dina Al-Fatihah anu mulya, tina awal nepi ka kecap ﺍِﻳَّﺎﻙَ, ku muji jeung ngagungkeun Gusti anu henteu disaksian, kahontal hiji hadir tuluy naék kana hitab ﺍِﻳَّﺎﻙَ, kitu deui urang kudu langsung ninggalkeun néangan Gusti anu henteu disaksian, sarta naroskeun anu urang téangan ka Gusti anu urang téangan. Urang kudu naroskeun panonpoé anu némbongkeun sagala hal ka panonpoé éta sorangan. Enya, anu némbongkeun sagala hal némbongkeun dirina leuwih ti sagala hal. Lamun kitu, sakumaha ningali jeung mikawanoh panonpoé ngaliwatan sinarna, urang tiasa narékahan mikawanoh Gusti Khâliq urang luyu jeung kamampuh urang, ngaliwatan asmaul husna jeung sipat-sipat suci-Na. Dina ieu risalah, urang bakal ngajelaskeun kalayan ringkes dua jalan tina jalan anu teu aya watesna pikeun tujuan ieu; dua undakan tina undakan anu teu aya watesna dina dua jalan éta; sarta ngan dua hakékat tina loba hakékat jeung loba katerangan anu panjang dina dua undakan éta. HAKÉKAT KAHIJI: Ieu nyaéta katingalina hakékat kagiatan anu ngawasa jeung ngaliput jagat raya, anu sacara langsung katingali ku panon urang; anu ngawengku sakabéhna, langgeng, tartib, matak gentar, boh di langit boh di bumi, anu ngagerakkeun, ngarobah, sarta ngabarukeun sakabéh anu aya. Dina hakékat kagiatan anu dina unggal sudut dumasar kana hikmah éta, hakékat némbongan rububiyah karasa kalayan écés. Dina hakékat némbongan rububiyah anu ngalimpahkeun rohmat tina unggal sudut éta, hakékat écésna kailahian pasti dipikanyaho. Kitu, tina kagiatan anu terus lumangsung kalayan ngawasa sarta pinuh ku hikmah ieu, di balik tabirna, lampah Gusti Fâ'il Qadîr Alîm karasa saolah-olah katingali. Tina lampah Rabbani anu ngaping jeung ngatur ieu, sarta ti balik tabirna, asma-asma Ilahi anu tajallina aya dina unggal hal, dipikanyaho kalayan écés nepi ka darajat anu karasa. Tina asmaul husna ieu, anu tajalli kalayan agung sarta pinuh ku kaéndahan, sarta di balik tabirna, ayana jeung nyata ayana tujuh sipat suci dipikaharti dina darajat 'ilmul yaqin, malah 'ainul yaqin, malah haqqul yaqin. Ku kasaksian sakabéh karya ciptaan kana tajalli tujuh sipat suci ieu tanpa wates, kalayan hirup, kawasa, uninga, ngadangu, ningali, kersa, jeung ngadawuh, ayana Gusti Wâjibul Wujûd anu miboga sipat éta, Gusti Wâhid Ahad anu disebat ku asma éta, sarta Gusti Fard Shamad anu ngalaksanakeun lampah éta, dipikanyaho kalayan écés, pasti, sarta 'ilmul yaqin. Éta saolah-olah katingali ku panon iman dina haté, ku cara anu leuwih écés sarta leuwih caang batan panonpoé. Sabab hiji kitab anu éndah tur ngandung harti sarta hiji imah anu tartib, kalayan écés merlukeun lampah nulis jeung nyieun. Lampah nulis kalayan éndah sarta nyieun kalayan tartib ogé kalayan écés merlukeun ngaran panulis jeung tukang kai. Gelar panulis jeung tukang kai kalayan écés merlukeun seni jeung sipat nulis sarta ngawangun ku kai. Seni jeung sipat éta tangtu kalayan écés merlukeun hiji pribadi anu miboga sipat éta, anu nyieun, anu disebut ku ngaran éta, sarta anu ngalaksanakeun lampah. Sakumaha mustahil aya lampah tanpa anu ngalaksanakeunana sarta ngaran tanpa anu disebut ku éta ngaran, kitu deui mustahil aya sipat tanpa anu miboga sipat éta, sarta seni tanpa ahli anu nyiptakeunana. Kitu, dumasar kana hakékat jeung aturan ieu, jagat raya katut sakabéh anu aya di jerona mangrupa kitab jeung serat anu teu aya watesna sarta ngandung harti, gedong jeung karaton anu teu aya tungtungna, anu ditulis ku kalam takdir jeung dijieun ku palu kakawasaan. Unggal-unggalna tina rébuan sudut, sarta babarengan tina sudut-sudut anu teu aya watesna, ku lampah Rabbani jeung Rahmani anu teu aya tungtungna; ku tajalli anu teu aya watesna tina sarébu hiji asma Ilahi anu jadi asal éta lampah; sarta ku tajalli anu teu aya tungtungna tina tujuh sipat Subhani anu jadi sumber asma-asma anu éndah éta, méré isyarat anu teu aya watesna jeung kasaksian anu teu aya tungtungna kana wajib ayana jeung katunggalan Zat Dzul-Jalâl anu azali tur abadi, anu jadi sumber sarta anu miboga tujuh sipat anu ngawengku sakabéhna tur suci éta. Sakumaha kitu, sakabéh rupa anu hadé, kaéndahan, ajén, jeung kasampurnaan anu aya dina sagala anu aya éta ogé kalayan écés nyaksian kaéndahan jeung kasampurnaan suci anu pantes sarta luyu pikeun lampah Rabbani, asma Ilahi, sipat Shamadani, jeung syuunat Subhani; sarta sakabéhna babarengan nyaksian kaéndahan jeung kasampurnaan suci Zat Nu Maha Suci. Kitu, hakékat rububiyah anu némbongan dina hakékat kagiatan némbongkeun jeung ngenalkeun dirina ku syuunat sarta pangaturan saperti nyiptakeun, ngayakeun, ngadamel kalayan seni, jeung ngayakeun anu anyar ku élmu jeung hikmah; netepkeun ukuran, méré wangun, ngatur, jeung ngagerakkeun ku tartib sarta kasaimbangan; mindahkeun, ngarobah, nurunkeun, jeung nyampurnakeun kalayan dihaja sarta ku kersa; sarta maparin tuangeun, ni'mat, kamulyaan, jeung ihsan ku kanyaah sarta rohmat. Hakékat écésna kailahian, anu karasa tur aya kalayan écés dina hakékat némbongan rububiyah, ogé ngenalkeun jeung ngawartosan dirina ku tajalli asmaul husna anu pinuh ku rohmat sarta sipat béréhan, jeung ku tajalli anu agung tur éndah tina tujuh sipat tsabuti, nyaéta Kahirupan, Élmu, Kakawasaan, Kersa, Ngadangu, Ningali, jeung Kalam. Enya, sakumaha sipat kalam ngenalkeun Zat Nu Maha Suci ku wahyu jeung ilham, kitu deui sipat kakawasaan ngawartosan Zat Nu Maha Suci éta ku karya seni-Na, anu kawas kecap-kecap anu ngawujud. Éta némbongkeun sakuliah jagat raya minangka Al-Furqan anu jasmani, sarta ngajelaskeun sipat jeung ngenalkeun Gusti Qadîr Dzul-Jalâl. Sipat élmu ogé ngawartosan hiji-hijina Zat Nu Maha Suci, anu miboga sipat éta, saloba sakabéh karya ciptaan anu pinuh ku hikmah, tartib, sarta saimbang, sarta saloba sakabéh mahluk anu diatur, dirarancang, dipapaésan, jeung dibédakeun ku élmu. Ari sipat kahirupan, sakabéh karya anu ngawartosan kakawasaan, sakabéh wangun jeung kaayaan anu tartib, pinuh ku hikmah, saimbang, sarta dipapaésan anu ngawartosan ayana élmu, jeung sakabéh dalil anu ngawartosan sipat séjén, babarengan jeung dalil sipat kahirupan, nuduhkeun nyata ayana sipat kahirupan. Sakumaha kitu, kahirupan ogé, ku sakabéh dalil éta, ngawartosan Zat Hayy Qayyûm, bari ngajadikeun sakabéh mahluk hirup anu jadi eunteungna minangka saksi. Kahirupan ngarobah sakuliah jagat raya jadi hiji eunteung panggedéna, anu diwangun ku eunteung-eunteung anu teu aya watesna, anu salawasna robah jeung dibarukeun pikeun unggal waktu némbongkeun tajalli jeung ukiran anu seger sarta béda-béda. Ku ngabandingkeun kana ieu, sipat ningali, ngadangu, kersa milih, jeung ngadawuh ogé unggal-unggalna ngawartosan jeung ngenalkeun Zat Nu Maha Suci sakumaha legana hiji jagat raya. Sarta sakumaha sipat-sipat éta nuduhkeun ayana Zat Dzul-Jalâl, éta ogé kalayan écés nuduhkeun ayana jeung nyata ayana kahirupan, sarta yén Zat éta miboga kahirupan sarta hirup. Sabab uninga téh tanda kahirupan, ngadangu tanda hirup, ningali husus pikeun anu hirup, kersa tiasa aya ku kahirupan, kamampuh anu dipaké ku pilihan aya dina mahluk hirup, sarta nyarita téh pagawéan anu hirup sarta nyaho. Kitu, tina titik-titik ieu dipikaharti yén sipat kahirupan miboga dalil tujuh kali sakumaha legana jagat raya, sarta bukti anu ngawartosan ayana dirina jeung ayana Gusti anu miboga sipat éta. Ku kituna, éta jadi dasar jeung sumber sakabéh sipat, sarta asal jeung dasar asma pangagungna. Ku sabab Risale-i Nur geus ngabuktikeun hakékat kahiji ieu ku dalil anu kuat sarta ngajelaskeunana saeutik, pikeun ayeuna urang nyukupan ku tétés anu geus disebutkeun ieu tina sagara éta. HAKÉKAT KADUA: Ieu nyaéta dawuhan Ilahi anu asalna tina sipat kalam. Ku rusiah ayat ﻟَﻮْ ﻛَﺎﻥَ ﺍﻟْﺒَﺤْﺮُ ﻣِﺪَﺍﺩًﺍ ﻟِﻜَﻠِﻤَﺎﺕِ ﺭَﺑّ۪ﻰ, kalam Ilahi teu aya tungtungna. Tanda anu pangécésna anu ngawartosan ayana hiji pribadi nyaéta nyaritana. Jadi, hakékat ieu nyaksian ayana jeung katunggalan Gusti Mutakallim Azali ku cara anu teu aya watesna. Dua kasaksian anu kuat tina hakékat ieu datang tina sudut wahyu jeung ilham anu dijelaskeun dina undakan kaopat belas jeung kalima belas ieu risalah; hiji kasaksian anu lega datang tina sudut kitab suci ti langit anu diisyaratkeun dina undakan kasapuluh; sarta hiji kasaksian séjén anu kacida caang tur ngawengku loba hal datang tina sudut Al-Qur'an anu ngajelaskeun kalayan pikahélokeun dina undakan katujuh belas. Ku sabab kitu, katerangan jeung kasaksian hakékat ieu dipasrahkeun ka éta undakan-undakan. Cahaya jeung rusiah ayat agung ﺷَﻬِﺪَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﻧَّﻪُ لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮَ ﻭَﺍﻟْﻤَﻠٰٓﺌِﻜَﺔُ ﻭَ ﺍُﻭﻟُﻮﺍ ﺍﻟْﻌِﻠْﻢِ ﻗَٓﺎﺋِﻤًﺎ ﺑِﺎﻟْﻘِﺴْﻂِ لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻌَﺰ۪ﻳﺰُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ, anu ngumumkeun hakékat éta kalayan mujijat sarta ngébréhkeun kasaksianana babarengan jeung kasaksian hakékat-hakékat séjén, geus cukup tur nyumponan pikeun musafir urang ieu, nepi ka manéhna henteu bisa maju deui. Kitu, minangka isyarat kana harti ringkes pangajaran anu ditampi ku musafir ieu tina maqam suci éta, dina undakan kasalapan belas Tingkat Kahiji disebutkeun لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍﻟْﻮَﺍﺟِﺐُ ﺍﻟْﻮُﺟُﻮﺩِ ﺍﻟْﻮَﺍﺣِﺪُ الْاَحَدُ ﻟَﻪُ الْاَسْمَاءُ ﺍﻟْﺤُﺴْﻨٰﻰ ﻭَ ﻟَﻪُ ﺍﻟﺼِّﻔَﺎﺕُ ﺍﻟْﻌُﻠْﻴَﺎ ﻭَ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﻤَﺜَﻞُ الْاَعْلٰى ﺍَﻟَّﺬ۪ﻯ ﺩَﻝَّ ﻋَﻠٰﻰ ﻭُﺟُﻮﺏِ ﻭُﺟُﻮﺩِﻩ۪ ﻓ۪ﻰ ﻭَﺣْﺪَﺗِﻪ۪ ﺍَﻟﺬَّﺍﺕُ ﺍﻟْﻮَﺍﺟِﺐُ ﺍﻟْﻮُﺟُﻮﺩِ ﺑِﺎِﺟْﻤَﺎﻉِ ﺟَﻤ۪ﻴﻊِ ﺻِﻔَﺎﺗِﻪِ ﺍﻟْﻘُﺪْﺳِﻴَّﺔِ ﺍﻟْﻤُﺤ۪ﻴﻄَﺔِ ﻭَ ﺟَﻤ۪ﻴﻊِ ﺍَﺳْﻤَﺎﺋِﻪِ ﺍﻟْﺤُﺴْﻨٰﻰ ﺍَﻟْﻤُﺘَﺠَﻠِّﻴَّﺔِ ﺑِﺎِﺗِّﻔَﺎﻕِ ﺟَﻤ۪ﻴﻊِ ﺷُﺆُﻧَﺎﺗِﻪ۪ ﻭَ ﺍَﻓْﻌَﺎﻟِﻪِ ﺍﻟْﻤُﺘَﺼَﺮِّﻓَﺔِ ﺑِﺸَﻬَﺎﺩَﺓِ ﻋَﻈَﻤَﺔِ ﺣَﻘ۪ﻴﻘَﺔِ ﺗَﺒَﺎﺭُﺯِ الْاُلُوهِيَّةِ ﻓ۪ﻰ ﺗَﻈَﺎﻫُﺮِ ﺍﻟﺮُّﺑُﻮﺑِﻴَّﺔِ ﻓ۪ﻰ ﺩَﻭَﺍﻡِ ﺍﻟْﻔَﻌَّﺎﻟِﻴَّﺔِ ﺍﻟْﻤُﺴْﺘَﻮْﻟِﻴَﺔِ ﺑِﻔِﻌْﻞِ الْا۪يجَادِ ﻭَ ﺍﻟْﺨَﻠْﻖِ ﻭَ ﺍﻟﺼُّﻨْﻊِ ﻭَ الْاِبْدَاعِ ﺑِﺎِﺭَﺍﺩَﺓٍ ﻭَ ﻗُﺪْﺭَﺓٍ ﻭَ ﺑِﻔِﻌْﻞِ ﺍﻟﺘَّﻘْﺪ۪ﻳﺮِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﺼْﻮ۪ﻳﺮِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﺪْﺑ۪ﻴﺮِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﺪْﻭ۪ﻳﺮِ ﺑِﺎِﺧْﺘِﻴَﺎﺭٍ ﻭَ ﺣِﻜْﻤَﺔٍ ﻭَ ﺑِﻔِﻌْﻞِ ﺍﻟﺘَّﺼْﺮ۪ﻳﻒِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﻨْﻈ۪ﻴﻢِ ﻭَ ﺍﻟْﻤُﺤَﺎﻓَﻈَﺔِ ﻭَ الْاِدَارَةِ ﻭَ الْاِعَاشَةِ ﺑِﻘَﺼْﺪٍ ﻭَ ﺭَﺣْﻤَﺔٍ ﻭَ ﺑِﻜَﻤَﺎﻝِ الْاِنْتِظَامِ ﻭَ ﺍﻟْﻤُﻮَﺍﺯَﻧَﺔِ ﻭَ ﺑِﺸَﻬَﺎﺩَﺓِ ﻋَﻈَﻤَﺔِ ﺍِﺣَﺎﻃَﺔِ ﺣَﻘ۪ﻴﻘَﺔِ ﺍَﺳْﺮَﺍﺭِ - ﺷَﻬِﺪَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﻧَّﻪُ لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮَ ﻭَ ﺍﻟْﻤَﻠٰٓﺌِﻜَﺔُ ﻭَ ﺍُﻭﻟُﻮﺍ ﺍﻟْﻌِﻠْﻢِ ﻗَٓﺎﺋِﻤًﺎ ﺑِﺎﻟْﻘِﺴْﻂِ لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻌَﺰ۪ﻳﺰُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ.