KALIMAH KADUA PULUH TILU

[Kalimah ieu ngagaduhan dua pedaran.] ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻟَﻘَﺪْ ﺧَﻠَﻘْﻨَﺎ الْاِنْسَانَ ﻓ۪ٓﻰ ﺍَﺣْﺴَﻦِ ﺗَﻘْﻮ۪ﻳﻢٍ ٭ ﺛُﻢَّ ﺭَﺩَﺩْﻧَﺎﻩُ ﺍَﺳْﻔَﻞَ ﺳَﺎﻓِﻠ۪ﻴﻦَ ٭ اِلَّا ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮﺍ ﻭَ ﻋَﻤِﻠُﻮﺍ ﺍﻟﺼَّﺎﻟِﺤَﺎﺕِ

Pedaran Kahiji

Tina rébuan kaéndahan iman, abdi sadaya ngan bakal nerangkeun lima dina lima titik. TITIK KAHIJI: Manusa ku cahya iman naék ka tingkat anu pangluhurna, ngahontal ajén anu pantes pikeun sawarga. Ku poékna kufur, anjeunna ragrag ka tingkat anu panghandapna, asup kana kaayaan anu bakal pantes pikeun naraka. Sabab iman ngahubungkeun manusa sareng Gusti Shâni' Dzul-Jalâl-na; iman téh hiji patalina diri. Ku kituna, ku iman, manusa ngagaduhan ajén dumasar kana seni Alloh sareng pola-pola Asma Gusti anu némbongan dina manusa. Kufur megatkeun hubungan éta. Tina pegatna éta, seni Gusti nyumput. Ajénna ogé ngan dumasar kana materi. Materi mah, lantaran mangrupa kahirupan sasatoan anu fana, anu sirna, sareng anu samentawis, ajénna siga henteu nanaon. Abdi sadaya bakal nerangkeun rusiah ieu ku hiji ibarat. Upamana, kumaha dina seni-seni manusa, ajén materi sareng ajén seni téh béda-béda. Sakapeung sarua, sakapeung materi langkung ajén; sakapeung dina hiji bahan sapertos beusi anu hargana lima kuruş aya seni anu hargana lima lira. Malah sakapeung, hiji seni antik ngagaduhan ajén sajuta, padahal bahanna henteu ngahontal harga lima kuruş ogé. Tah, upami seni antik sapertos kitu dibawa ka pasar barang antik, dihubungkeun ka ahli senina anu kacida lami sareng parigelna, anu damel hal-hal luar biasa, tuluy ahli seni éta disebat sareng dipintonkeun kalayan seni éta, bakal dijual ku harga sajuta. Upami dibawa ka pasar tukang beusi kasar, tiasa dipésér ku harga beusi lima kuruş. Tah, manusa téh karya seni antik Gusti sapertos kitu, sareng kaajaiban kakawasaan-Na anu panglemesna sareng pangrapuhna; Mantenna parantos nyiptakeun manusa salaku tempat némbongan tajalli sakabéh Asma-Na, salaku dasar pola-pola-Na, sareng salaku conto alit jagat raya. Upami cahya iman lebet ka jerona, sakabéh pola anu pinuh harti dina dirina kabaca ku cahya éta. Jalma mukmin éta maca kalayan sadar sareng ngajantenkeunana kabaca ku patalina éta. Nyaéta, ku harti-harti sapertos “Sim kuring karya, mahluk Gusti Shâni' Dzul-Jalâl, tempat némbongan rohmat sareng sipat béréhan-Na,” seni Gusti dina manusa némbongan. Hartosna, iman anu mangrupa patalina diri sareng Gusti Shâni'na mintonkeun sakabéh tapak seni dina manusa. Ajén manusa dumasar kana seni Gusti éta sareng kana janten eunteung Gusti Shamad. Dina kaayaan éta, manusa anu henteu penting ieu, tina segi ieu, janten anu diajak nyarios ku Alloh di luhur sakabéh mahluk, sareng tamu Gusti anu pantes pikeun sawarga. Upami kufur anu mangrupa pegatna patalina diri lebet ka jero manusa, waktu éta sakabéh pola Asma Alloh anu pinuh harti éta ragrag kana poék, henteu kabaca. Sabab upami Gusti Shâni' dipohokeun, segi-segi batin anu nyanghareup ka Gusti Shâni' ogé henteu kahartos. Saolah-olah tibalik ragrag. Kalolobaan seni luhur anu pinuh harti sareng pola batin anu luhur éta nyumput. Sababaraha anu tetep sarta katingali ku panon dipasrahkeun ka sabab-sabab handap, ka tabiat, sareng ka kabeneran, tuluy ragrag dugi ka tungtungna. Bari unggal-unggalna hiji inten anu mancorong, janten hiji kaca anu surem. Pentingna ngan dumasar kana materi sasatoan. Tujuan sareng buah materi, sakumaha anu parantos abdi sadaya carioskeun, ngan ngalangkungan kahirupan anu kawates dina umur anu pondok pisan, dina kaayaan janten anu panglemahna, anu pangperyogina, sareng anu pangsedihna di antara sasatoan. Teras buruk sareng leungit. Tah, kufur sapertos kieu ngancurkeun hakékat manusa, ngarobih tina inten janten batu bara. TITIK KADUA: Sakumaha iman téh hiji cahya, nyaangan manusa, ngajantenkeun sakabéh serat Gusti Shamad anu diserat dina dirina kabaca, kitu ogé éta nyaangan jagat raya. Éta nyalametkeun waktos anu kaliwat sareng anu bakal datang tina poék. Abdi sadaya bakal nerangkeun rusiah ieu ku hiji ibarat anu ditingali ku sim kuring dina hiji kajadian ngeunaan hiji rusiah ayat mulya ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﻟِﻰُّ ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮﺍ ﻳُﺨْﺮِﺟُﻬُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻈُّﻠُﻤَﺎﺕِ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﻨُّﻮﺭِ. Kieu: Dina hiji kajadian dina bayangan, sim kuring ningali aya dua gunung luhur anu silih hareup. Di luhurna diwangun hiji sasak anu matak sieun. Di handapeun sasak aya lebak anu kacida jerona. Sim kuring aya di luhur sasak éta. Dunya ogé di unggal arahna parantos dikawasa ku poék anu kandel. Sim kuring ningali ka katuhu, ningali hiji kuburan anu pangageungna dina poék anu teu aya tungtungna, nyaéta sim kuring ngabayangkeun. Sim kuring ningali ka kénca, saolah-olah ningali badai-badai ageung, karusuhan, sareng musibah nuju disayagikeun dina ombak-ombak poék anu matak sieun. Sim kuring ningali ka handapeun sasak, nyangka ningali jurang anu kacida jerona. Pikeun nyanghareupan poék anu matak sieun ieu, sim kuring ngagaduhan hiji lampu saku anu surem. Sim kuring nganggona, ningali ku cahyana anu teu sampurna. Hiji kaayaan anu kacida matak sieunna némbongan ka sim kuring. Malah dina tungtung sasak di payuneun sareng sabudeureun sim kuring némbongan naga-naga, singa-singa, sareng sato-sato buas anu sakitu matak sieunna, nepi ka sim kuring nyarios, “Mugia lampu saku sim kuring ieu henteu aya, supados sim kuring henteu ningali hal-hal anu matak sieun ieu.” Ka arah mana waé sim kuring ngarahkeun lampu éta, sim kuring nampi hal-hal anu matak sieun sapertos kitu. Sim kuring nyarios, “Aduh! Lampu ieu téh bala pikeun sim kuring.” Sim kuring ambek ka éta, ngabenturkeun lampu saku éta kana taneuh, ngarempagkeunana. Saolah-olah rempagna éta sapertos sim kuring parantos nyabak tombol lampu listrik ageung anu nyaangan dunya, sakedapan poék éta buyar. Unggal arah pinuh ku cahya lampu éta. Éta némbongkeun hakékat unggal hal. Sim kuring ningali yén sasak anu ditingali ku sim kuring éta téh hiji jalan dina dataran, di tempat anu kacida tartibna. Sim kuring sadar yén kuburan pangageungna anu ditingali di katuhu téh ti tungtung ka tungtung kebon-kebon héjo anu éndah, riungan-riungan ibadah, khidmah, ngawangkong, sareng zikir dina kapamingpinan jalma-jalma anu pinuh ku cahya. Di kénca, jurang-jurang sareng puncak-puncak anu disangka ku sim kuring pinuh ku badai sareng karusuhan, sim kuring ningali samar-samar yén di tukangeun gunung-gunung anu dihias, pikaresepeun, sareng narik ati, aya hiji tempat susuguh anu ageung, hiji tempat wisata anu éndah, hiji tempat piknik anu luhur. Mahluk-mahluk anu disangka ku sim kuring sato buas sareng naga anu matak sieun éta, sim kuring ningali mangrupa sato piaraan anu dalit sapertos onta, sapi, domba, sareng embé. Kalayan ngucapkeun “Alhamdulillâhi 'alâ nûril-îmân”, sim kuring maca ayat mulya ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﻟِﻰُّ ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮﺍ ﻳُﺨْﺮِﺟُﻬُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻈُّﻠُﻤَﺎﺕِ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﻨُّﻮﺭِ, tuluy sadar tina kajadian éta. Tah, dua gunung éta mimiti hirup sareng tungtung hirup, nyaéta alam bumi sareng alam barzakh. Sasak éta jalan kahirupan. Sisi katuhu éta waktos anu kaliwat. Sisi kénca anu bakal datang. Lampu saku éta ego manusa anu mentingkeun dirina, anu ngandelkeun anu dipikanyahona, sarta anu henteu ngadangukeun wahyu samawi. Hal-hal anu disangka sato buas éta kajadian-kajadian sareng mahluk-mahluk anéh alam. Tah, jalma anu ngandelkeun egona, anu ragrag kana poékna lalawora, anu katarajang poékna kasasatan, sarupa sareng kaayaan sim kuring anu mimiti dina kajadian éta; ku pangaweruh anu kirang sareng diliputan kasasatan, anu siga lampu saku éta, anjeunna ningali waktos anu kaliwat dina rupa kuburan pangageungna sareng dina poék anu diliputan ku teu aya. Éta némbongkeun anu bakal datang salaku tempat anu liar, kacida pinuh ku badai sarta kabeungkeut ku kabeneran. Malah, éta ngenalkeun kajadian-kajadian sareng anu aya, anu unggal-unggalna hiji pagawé anu tumut ka Gusti Hakîm Nu Rahîm, siga hiji sato buas anu ngabahayakeun; ngajantenkeun anjeunna katarajang ku kaputusan ﻭَﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﻛَﻔَﺮُٓﻭﺍ ﺍَﻭْﻟِﻴَٓﺎﺅُﻫُﻢُ ﺍﻟﻄَّﺎﻏُﻮﺕُ ﻳُﺨْﺮِﺟُﻮﻧَﻬُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻨُّﻮﺭِ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﻈُّﻠُﻤَﺎﺕِ. Upami hidayah Alloh ngahontal anjeunna, iman lebet kana haténa, sipat Fir'aun dina nafsuna pegat, anjeunna ngadangukeun Kitab Alloh, anjeunna bakal sarupa sareng kaayaan sim kuring anu kadua dina kajadian éta. Waktu éta sakedapan jagat raya nyandak warna beurang, pinuh ku cahya Alloh. Alam maca ayat ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻧُﻮﺭُ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضِ. Waktu éta, waktos anu kaliwat sanés kuburan pangageungna; malah ku panon haté anjeunna ningali, dina unggal abad, jamaah-jamaah roh anu murni, anu ngalaksanakeun pancén ubudiyah dina kapamingpinan hiji nabi atawa para wali, parantos ngaréngsékeun pancén kahirupanana, teras ngucapkeun “Allohu akbar”, ngapung ka tingkat-tingkat luhur sareng ngalih ka sisi anu bakal datang. Anjeunna ningali ka kénca; ku cahya iman éta, ti kajauhan anjeunna ngabédakeun hiji susuguh Gusti Rahmân anu disayagikeun di karaton-karaton kabagjaan dina kebon-kebon sawarga, di tukangeun sababaraha parobahan barzakh sareng aherat anu siga gunung. Anjeunna uninga yén kajadian-kajadian sapertos badai, lini, sareng wabah téh masing-masing hiji pagawé anu tunduk. Anjeunna ningali kajadian-kajadian sapertos badai usum semi sareng hujan minangka dasar hikmah-hikmah anu kasar dina rupana nanging kacida lemesna dina hartina. Malah anjeunna ningali maot minangka bubuka kahirupan anu langgeng salawasna, sareng kubur minangka lawang kabagjaan langgeng. Bandingkeun segi-segi séjén ku anjeun. Larapkeun hakékat kana ibarat... TITIK KATILU: Iman téh cahya sareng kakuatan. Leres, jalma anu ngahontal iman sajati tiasa nantang jagat raya sareng, numutkeun kakuatan imanna, tiasa leupas tina tekanan kajadian-kajadian. Anjeunna ngucapkeun "Tawakkaltu ‘alalloh", ngalanglang dina kapal kahirupan kalayan kaamanan anu sampurna di antara ombak-ombak kajadian anu siga gunung. Anjeunna masrahkeun sakabéh bebanana kana panangan kakawasaan Gusti Qadîr Mutlak, ngaliwat dunya kalayan tengtrem, reureuh di barzakh. Teras anjeunna tiasa ngapung ka sawarga pikeun lebet kana kabagjaan langgeng. Upami henteu, upami anjeunna henteu tawakal, beban-beban dunya, tibatan ngamungkinkeun anjeunna ngapung, malah narik anjeunna ka tingkat anu panghandapna. Hartosna, iman merlukeun tauhid, tauhid merlukeun pasrah, pasrah merlukeun tawakal, tawakal merlukeun kabagjaan dua alam. Nanging ulah salah ngartos! Tawakal henteu hartosna nolak sabab-sabab sagemblengna. Malah, ku uninga yén sabab-sabab téh tabir panangan kakawasaan sarta ku ngajénanana, ngagunakeun sabab-sabab dianggap hiji jinis doa ku lampah; nyuhunkeun hasil-hasilna ngan ti Gusti, uninga yén hasil-hasil tina Mantenna, sareng ngahaturkeun nuhun ka Mantenna. Conto jalma anu tawakal sareng anu henteu, sarupa sareng carita ieu: Dina hiji waktos, dua jalma mawa beban beurat dina cangkéng sareng sirahna, tuluy mésér hiji tikét sareng lebet kana kapal ageung. Hiji, pas lebet, nempatkeun bebanana dina kapal, calik di luhurna sareng ngawaskeunana. Anu hiji deui, lantaran bodo sareng sombong, henteu nempatkeun bebanana kana lantai. Anjeunna diwartosan, “Tempatkeun beban beurat anjeun dina kapal, teras reureuh.” Anjeunna nyarios, “Henteu, abdi moal nempatkeunana. Panginten bakal leungit. Abdi kuat. Abdi bakal ngajaga barang abdi dina cangkéng sareng sirah abdi.” Anjeunna diwartosan deui, “Kapal karajaan anu aman ieu, anu mawa abdi sadaya sareng anjeun, langkung kuat, langkung saé ngajaga. Panginten sirah anjeun lieur, anjeun ragrag ka laut sareng beban anjeun. Malah, beuki lila anjeun beuki lemah. Cangkéng anjeun anu ngagulung ieu, sirah anjeun anu teu boga akal ieu, moal sanggup nahan beban-beban anu beuki beurat ieu. Malah, upami kaptén ningali anjeun dina kaayaan ieu, anjeunna bakal ngusir anjeun kalayan nyebat anjeun gélo, atawa bakal maréntah, anjeunna panghianat, nuduh kapal abdi sadaya, ngécé ka abdi sadaya, panjarakeun anjeunna. Malah anjeun janten olok-olok pikeun unggal jalma. Sabab dina paningal jalma anu taliti, ku kasombongan anjeun anu némbongkeun kalemahan, ku kaangkuhan anjeun anu némbongkeun henteu mampuh, ku pura-pura anjeun anu némbongkeun riya sareng kahinaan, anjeun parantos ngajantenkeun diri anjeun pikaseurieun pikeun masarakat. Unggal jalma seuri ka anjeun.” Saatos diwartosan kitu, jalma malang éta sadar ku akal. Anjeunna nempatkeun bebanana kana lantai, calik di luhurna. Anjeunna nyarios, “Ah! Mugia Alloh rido ka anjeun. Abdi parantos leupas tina kasusah, panjara, sareng olok-olok.” Tah, hé manusa anu henteu tawakal! Anjeun ogé, sapertos jalma ieu, sadar ku akal sareng tawakal. Supados anjeun leupas tina nyuhun-nyuhun ka sakabéh jagat raya, tina ngageter di payuneun unggal kajadian, tina pamer diri sareng janten olok-olok, tina kasangsaraan aherat, sareng tina panjara tekanan-tekanan dunya. TITIK KAOPAT: Iman ngajantenkeun manusa janten manusa. Malah ngajantenkeun manusa janten sultan. Ku kituna, pancén utama manusa nyaéta iman sareng doa. Kufur ngajantenkeun manusa janten sato buas anu kacida lemahna. Tina rébuan dalil pasualan ieu, ngan bédana sato sareng manusa nalika sumping ka dunya mangrupa dalil anu écés sareng bukti anu pasti pikeun éta pasualan. Leres, bédana manusa sareng sato dina sumping ka dunya némbongkeun yén kamanusaan janten kamanusaan ku iman. Sabab nalika sato sumping ka dunya, saolah-olah parantos sampurna di alam séjén, sumping sacara sampurna numutkeun bakatna, nyaéta dikirim. Boh dina dua jam, boh dina dua dinten, atawa dina dua bulan, éta diajar sakabéh sarat hirupna, hubunganana sareng jagat raya, sareng hukum-hukum kahirupanana, janten ngagaduhan kaparigelan anu tetep. Kamampuhan hirup sareng kaparigelan lampah anu ku manusa kahontal dina dua puluh taun, ku sato sapertos manuk piit sareng nyiruan kahontal dina dua puluh dinten, nyaéta diilhamkeun ka éta. Hartosna, pancén utama sato sanés nyampurnakeun diri ku diajar, sanés maju ku ngahontal pangaweruh, sareng sanés nyuhunkeun pitulung sareng ngadoa ku némbongkeun kalemahanana. Malah pancénna ngalaksanakeun numutkeun bakatna, damel, ubudiyah ku lampah. Manusa mah, nalika sumping ka dunya, peryogi diajar sagala hal sareng henteu uninga kana hukum-hukum kahirupan; malah dina dua puluh taun ogé henteu tiasa diajar sarat-sarat hirup kalayan lengkep. Malah peryogi diajar dugi ka tungtung umurna; ogé dikirim ka dunya dina rupa anu kacida lemahna sareng henteu mampuh, ngan tiasa ngadeg dina hiji dugi ka dua taun. Ngan dina lima belas taun tiasa ngabédakeun karugian sareng mangpaat. Ngan ku pitulung kahirupan manusa anjeunna tiasa ngahontal mangpaat-mangpaatna sareng ngajauhan karugian. Hartosna, pancén fitrah manusa nyaéta nyampurnakeun diri ku diajar, ubudiyah ku doa. Nyaéta uninga, “Ku welas asih saha sim kuring diatur kalayan hikmah sapertos kieu? Ku sipat béréhan saha sim kuring diasuh kalayan kanyaah sapertos kieu? Ku kahadéan hiji anu sapertos kumaha sim kuring dipasihan kadaharan sareng diatur kalayan sakitu lemesna?” Sarta ngeunaan kabutuhan-kabutuhan anu tina sarébu, hiji ogé henteu tiasa kahontal ku leungeunna, neneda ka Gusti Qâdhîl-Hâjât ku basa kalemahan sareng kakurangan, nyuhunkeun sareng ngadoa. Nyaéta ngapung ka tingkat ubudiyah anu pangluhurna ku jangjang-jangjang kalemahan sareng kakurangan. Hartosna, manusa parantos sumping ka alam ieu pikeun nyampurnakeun diri ngaliwatan élmu sareng doa. Tina segi hakékat sareng bakat, sagala hal gumantung kana élmu. Dasar, tambang, cahya, sareng roh sakabéh élmu sajati nyaéta makrifat ka Alloh; dasar anu pangutamana ogé iman ka Alloh. Malahan manusa, kalayan kalemahanana anu teu aya tungtungna, kakeunaan musibah-musibah anu teu aya tungtungna sareng katarajang serangan musuh anu teu aya watesna; sareng kakuranganana anu teu aya tungtungna, kabeungkeut ku kabutuhan anu teu aya tungtungna sarta peryogi kana anu dipikahoyong anu teu aya tungtungna. Ku sabab éta, pancén fitrahna anu utama saatos iman nyaéta doa. Doa mah dasar ubudiyah. Sakumaha hiji murangkalih, pikeun ngahontal hiji maksud, hiji kahoyong anu henteu kahontal ku leungeunna, boh ceurik boh nyuhunkeun. Nyaéta ngadoa ku basa kalemahan, boh ku lampah boh ku ucapan, tuluy ngahontal anu dipikahoyongna. Kitu ogé, manusa di antara sakabéh alam mahluk hirup siga hiji murangkalih anu lemes, rapuh, sareng manja. Di payuneun Gusti Rahmân Rahîm, kedah boh ceurik ku kalemahan sareng henteu mampuhna, boh ngadoa ku kakurangan sareng kabutuhanana. Supados tujuan-tujuanna dijantenkeun tunduk ka anjeunna, atawa anjeunna ngalaksanakeun sukur kana dijantenkeun tundukna éta. Upami henteu, sapertos murangkalih anu bodo sareng bangor anu ngagorowok lantaran hiji laleur, nyarios yén sim kuring ku kakuatan sim kuring ngajantenkeun hal-hal anéh ieu, anu henteu tiasa ditundukkeun sarta sarébu kali langkung kuat tibatan anjeunna, tunduk; ku pamikiran sareng pangaturan sim kuring, sim kuring ngajantenkeunana taat ka sim kuring; tuluy nyimpang kana henteu sukur kana ni'mat, sakumaha ngalawan fitrah asli kamanusaan, ogé ngajantenkeun dirina pantes pikeun siksa anu beurat. TITIK KALIMA: Sakumaha iman merlukeun doa salaku sarana anu pasti sareng fitrah manusa nungtutna kalayan kuat, Gusti ogé ngadawuh ﻗُﻞْ ﻣَﺎ ﻳَﻌْﺒَﺆُ۬ﺍ ﺑِﻜُﻢْ ﺭَﺑِّﻰ لَوْلَا ﺩُﻋَٓﺎﺅُ۬ﻛُﻢْ, anu hartosna, “Upami henteu aya doa anjeun, naon pentingna anjeun?” Malah Mantenna maréntahkeun ﺍُﺩْﻋُﻮﻧ۪ٓﻰ ﺍَﺳْﺘَﺠِﺐْ ﻟَﻜُﻢْ. Upami anjeun nyarios: “Urang sababaraha kali ngadoa, henteu ditarima. Padahal ayatna umum, ngungkabkeun yén aya waleran pikeun unggal doa. Waleran: Masihan waleran téh béda, ngabulkeun téh béda. Aya masihan waleran pikeun unggal doa; nanging ngabulkeun sareng maparin persis anu dipénta tunduk kana hikmah Gusti. Upamana, hiji murangkalih anu gering ngageroan, “Hé dokter! Perhatoskeun abdi.” Dokter nyarios, “Labbayk,” ngawaler, “Naon anu dipikahoyong ku anjeun?” Murangkalih nyarios, “Pasihan abdi ubar éta.” Dokter mah boh masihan persis anu dipénta, boh dumasar kana kahadéan pikeun anjeunna masihan anu langkung saé tibatan éta, boh uninga yén éta ngabahayakeun panyakitna, henteu masihan pisan. Tah, lantaran Gusti Hakîm Mutlak, hadir sareng ningal, Mantenna maparin waleran kana doa abdi-Na. Ku kahadiran sareng waleran-Na, Mantenna ngarobih kasieun sepi sareng teu ngagaduhan saha-saha janten kadalitan. Nanging sanés ku paksaan manusa anu nuturkeun hawa nafsu sareng kahoyong, malah ku tuntutan hikmah Gusti, Mantenna boh maparin anu dipénta atawa anu langkung utama, atawa henteu maparin pisan. Malahan doa téh hiji ubudiyah. Buah ubudiyah mah di aherat. Tujuan-tujuan dunya nyaéta waktos-waktos jinis doa sareng ibadah éta. Maksud-maksud éta sanés tujuan ahirna. Upamana, solat sareng doa hujan téh hiji ibadah. Henteu aya hujan téh waktos ibadah éta. Ibadah sareng doa éta sanés pikeun ngadatangkeun hujan. Upami murni ku niat éta, doa sareng ibadah éta, lantaran henteu ihlas, henteu pantes ditarima. Sakumaha surupna panonpoé téh waktos solat Magrib. Malah, gerhana panonpoé sareng bulan téh waktos-waktos dua ibadah husus anu disebat solat kusuf sareng husuf. Nyaéta, lantaran ditutupanana tanda-tanda anu pinuh ku cahya peuting sareng beurang janten dasar pikeun béwara kaagungan Alloh, Gusti ngajak para abdi-Na kana hiji jinis ibadah dina waktos éta. Solat éta sanés pikeun kabukana gerhana bulan sareng panonpoé, anu kabuka sareng sabaraha lami lumangsungna parantos ditangtukeun ku itungan ahli béntang. Persis sapertos éta, henteu aya hujan ogé waktos solat hujan. Ngarajalelana musibah sareng dikawasana ku hal-hal anu ngabahayakeun téh waktos-waktos husus sababaraha doa; dina waktos-waktos éta manusa ngartos kalemahanana, ku doa sareng neneda nyuhunkeun panyalindungan di payuneun Gusti Qadîr Mutlak. Upami sanaos seueur ngadoa, musibah-musibah henteu diusir, henteu kedah diucapkeun, “Doa henteu ditarima.” Malah kedah diucapkeun, “Waktos doa henteu acan kaliwat.” Upami Gusti ku karunia sareng sipat béréhan-Na ngaleungitkeun musibah, cahya di luhur cahya; waktu éta waktos doa réngsé, parantos kaliwat. Hartosna, doa téh hiji rusiah ubudiyah. Ubudiyah mah kedah murni demi Alloh. Kedah ngan némbongkeun kalemahanana sareng ku doa nyuhunkeun panyalindungan ka Mantenna. Ulah milu campur kana rububiyah-Na. Kedah masrahkeun pangaturan ka Mantenna. Kedah ngandelkeun hikmah-Na. Ulah nuduh rohmat-Na. Leres, dina hakékat kaayaan, anu parantos tetep ku katerangan ayat-ayat anu écés: sakumaha sakabéh anu aya, unggal-unggalna ngalaksanakeun hiji tasbih husus, hiji ibadah husus, hiji sujud husus, anu angkat ti sakabéh jagat raya ka payuneun Alloh téh hiji doa. Boh ku basa bakat. (Sapertos doa sakabéh tutuwuhan sareng sasatoan, anu unggal-unggalna ku basa bakatna nyuhunkeun hiji rupa ti Gusti Fayyâdh Mutlak sarta nyuhunkeun janten tempat némbongan Asma-Asma-Na anu kabuka.) Atawa ku basa kabutuhan fitrah. (Éta doa sakabéh mahluk hirup pikeun kabutuhan-kabutuhan poko anu teu aya dina kamampuhanana; unggal-unggalna ku basa kabutuhan fitrah éta nyuhunkeun sababaraha anu diperyogikeun, minangka hiji jinis rejeki, ti Gusti Jawwâd Mutlak pikeun ngajaga kahirupanana.) Atawa hiji doa ku basa kaayaan kapaksa; unggal mahluk anu ngagaduhan roh anu kapaksa ngadoa kalayan nyuhunkeun panyalindungan anu pasti, nyuhunkeun panyalindungan ka hiji anu nyalindungan anu teu dipikanyahona, malah nyanghareup ka Gusti Rabbna Nu Rahîm. Tilu jinis doa ieu salawasna ditarima upami teu aya halangan. Jinis kaopat, anu pangkasohorna, nyaéta doa abdi sadaya. Ieu ogé aya dua bagian: hiji ku lampah sareng kaayaan; anu hiji deui ku haté sareng ucapan. Upamana, ngagunakeun sabab-sabab téh hiji doa ku lampah. Kumpulna sabab-sabab sanés pikeun ngayakeun hasilna, malah pikeun nyandak hiji kalungguhan anu diridoan pikeun nyuhunkeun hasilna ti Gusti ku basa kaayaan. Malah ngabajak téh ngetrok lawang gudang harta rohmat. Jinis doa ku lampah ieu, lantaran nyanghareup kana Asma sareng gelar Gusti Jawwâd Mutlak, ampir salawasna ditarima. Bagian kadua: Ngadoa ku lisan sareng ku haté. Nyuhunkeun sababaraha anu diperyogikeun anu henteu kahontal ku leungeunna. Segina anu pangpentingna, tujuanana anu pangéndahna, buahna anu pangamisna nyaéta: “Jalma anu ngadoa ngartos yén aya hiji; anu nguping eusi haténa, anu panangan-Na ngahontal sagala hal, anu tiasa nyumponan unggal kahoyongna, anu mikawelas kalemahanana, anu nulungan kakuranganana.” Tah, hé manusa anu lemah, sareng hé manusa anu fakir! Ulah ngaleupaskeun hiji sarana sapertos doa, anu mangrupa konci gudang harta rohmat sareng dasar kakuatan anu teu béak; cekelan éta, naék ka tingkat kamanusaan anu pangluhurna. Sapertos hiji sultan, lebetkeun doa-doa sakabéh jagat raya kana doa anjeun sorangan. Sapertos hiji abdi anu ngawengku sakabéhna sareng hiji wakil umum, ucapkeun ﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﺴْﺘَﻌ۪ﻴﻦُ. Janten gambaran jagat raya anu éndah.

Pedaran Kadua

Ngawengku lima pangajaran lemes anu janten dasar kabagjaan sareng kasangsaraan manusa.

[Lantaran manusa diciptakeun dina susunan anu pangsaéna sareng dipasihan bakat anu kacida ngaliputna, anjeunna dialungkeun ka médan cocoba, anu anjeunna tiasa lebet sareng ragrag kana tempat, tingkat, darajat luhur, sareng darajat handap anu disusun ti anu panghandapna nepi ka anu pangluhurna, ti bumi nepi ka arsy, ti zarah nepi ka panonpoé. Dua jalan anu nuju kana ragrag sareng naék anu teu aya tungtungna dibuka di payuneunana; anjeunna dikirim ka dunya ieu minangka kaajaiban kakawasaan, hasil ciptaan, sareng hal seni anu matak hémeng. Tah, abdi sadaya bakal nerangkeun rusiah majuna sareng mundurna manusa anu matak sieun ieu dina "lima pangajaran lemes".] PANGAJARAN LEMES KAHIJI: Manusa peryogi sareng patali sareng kalolobaan jinis jagat raya. Kabutuhanana sumebar ka unggal arah alam, kahoyongna manjang dugi ka anu langgeng salawasna. Sakumaha anjeunna hoyong hiji kembang, anjeunna ogé hoyong hiji usum semi anu ageung. Sakumaha anjeunna hoyong hiji kebon, anjeunna ogé hoyong sawarga anu langgeng salawasna. Sakumaha anjeunna sono hoyong ningali hiji rerencangan, anjeunna ogé sono hoyong ningali Gusti Jamîl Dzul-Jalâl. Sakumaha pikeun nganjang ka hiji anu dipikaasih anu aya di tempat séjén anjeunna peryogi muka lawang tempat éta, pikeun nganjang ka salapan puluh salapan persén para kakasihna anu parantos ngalih ka barzakh sareng pikeun leupas tina papisah anu langgeng salawasna, anjeunna peryogi nyuhunkeun panyalindungan di payuneun Gusti Qadîr Mutlak, anu bakal nutup lawang dunya anu ageung ieu sareng muka lawang aherat anu mangrupa médan kumpul anu anéh, anu bakal ngangkat dunya sareng ngadegkeun sareng nempatkeun aherat minangka gantina. Tah, anu tiasa janten Ma'bûd sajati pikeun manusa dina kaayaan ieu ngan Gusti anu tali kendali sagala hal aya dina panangan-Na, gudang harta sagala hal aya di payuneun-Na, anu ningal di gigireun sagala hal, anu hadir di unggal tempat, anu suci tina tempat, anu bébas tina kalemahan, anu suci tina cacad, anu luhur tina kakurangan: Gusti Qadîr Dzul-Jalâl, Gusti Rahîm Dzul-Jamâl, Gusti Hakîm Dzul-Kamâl. Sabab anu tiasa nyumponan kabutuhan manusa anu teu aya tungtungna ngan anu kagungan kakawasaan anu teu aya tungtungna sareng élmu anu ngaliput sadayana. Ku kituna, ngan Mantenna anu pantes disembah. Tah, hé manusa! Upami anjeun ngan janten abdi Mantenna, anjeun ngahontal hiji kalungguhan di luhur sakabéh mahluk. Upami anjeun nampik ubudiyah, anjeun janten abdi anu hina pikeun mahluk-mahluk anu lemah. Upami anjeun ngandelkeun ego sareng kamampuhan anjeun, ngantunkeun tawakal sareng doa, nyimpang kana kasombongan sareng pangakuan diri, waktu éta dina segi kahadéan sareng ngayakeun, anjeun langkung handap tibatan nyiruan sareng sireum, langkung lemah tibatan lancah sareng laleur. Dina segi kagoréngan sareng ngancurkeun, anjeun janten langkung beurat tibatan gunung, langkung ngabahayakeun tibatan wabah. Leres, hé manusa! Dina diri anjeun aya dua segi: hiji segi ngayakeun, ayana, kahadéan, anu positip, sareng lampah. Anu hiji deui segi ngancurkeun, teu aya, kagoréngan, mungkir, sareng kakeunaan pangaruh. Tina segi kahiji, anjeun langkung handap tibatan nyiruan sareng manuk piit; langkung lemah tibatan laleur sareng lancah. Tina segi kadua, anjeun ngaleuwihan gunung, bumi, sareng langit. Anjeun nanggung hiji beban anu sadayana mundur sareng némbongkeun henteu mampuh kana éta. Anjeun nyandak lingkungan anu langkung lega, langkung ageung tibatan éta. Sabab nalika anjeun ngalakukeun kahadéan sareng ngayakeun, anjeun ngan tiasa ngalakukeun kahadéan sareng ngayakeun saluyu sareng legana kamampuhan anjeun, sakadar anu kahontal ku leungeun anjeun, sakadar anu kahontal ku kakuatan anjeun. Upami anjeun ngalakukeun kagoréngan sareng ngancurkeun, waktu éta kagoréngan anjeun ngaleuwihan wates sareng pangancuran anjeun sumebar. Upamana, kufur téh hiji kagoréngan, hiji pangancuran, hiji henteu ngabenerkeun. Nanging hiji dosa éta ngawengku ngahina sakabéh jagat raya, ngarendahkeun sakabéh Asma Alloh, sareng ngahina sakabéh kamanusaan. Sabab anu aya ieu ngagaduhan tingkat anu luhur, pancén anu penting. Sabab éta serat-serat Gusti, eunteung-eunteung Gusti Nu Maha Suci, sareng pagawé-pagawé Alloh. Kufur mah nurunkeun éta tina tingkat janten eunteung, ngagaduhan pancén, sareng ngagaduhan harti, kana darajat handap janten kaulinan anu tanpa tujuan sareng kabeneran; kana bahan-bahan fana anu gancang ruksak sareng robah ku pangancuran sirna sareng papisah; sareng kana darajat henteu penting, henteu ajén, henteu nanaon. Sakumaha kitu, ku ngingkari, kufur ngarendahkeun Asma-Asma Alloh anu pola-pola, tajalli-tajalli, sareng kaéndahanana katingali dina sakabéh jagat raya sareng dina eunteung-eunteung anu aya. Sarta anu disebat kamanusaan, hiji kasidah hikmah anu kasusun anu ngabéwarakeun kalayan éndah tajalli-tajalli sakabéh Asma Alloh anu suci, hiji kaajaiban kakawasaan anu écés anu siga siki anu ngawengku pakakas hiji tangkal anu langgeng, sareng anu ngagaduhan tingkat khalifah bumi anu ku nampi amanat pangageungna ngaleuwihan bumi, langit, sareng gunung sarta ngahontal kaunggulan di payuneun malaikat, dialungkeun kana darajat handap anu langkung hina, langkung lemah, langkung henteu mampuh, sareng langkung fakir tibatan sato fana anu sirna anu panghinana. Sarta diturunkeun kana darajat handap hiji papan biasa anu tanpa harti, campur-aduk, sareng gancang ruksak. Cindekna: nafsu ammarah tiasa ngalakukeun kajahatan anu teu aya tungtungna dina segi ngancurkeun sareng kagoréngan, nanging kamampuhanana dina ngayakeun sareng kahadéan kacida sakedikna sareng kawates. Leres, éta ngancurkeun hiji bumi dina hiji dinten, henteu tiasa ngawangunna dina saratus dinten. Nanging upami ngantunkeun ego, nyuhunkeun kahadéan sareng ayana tina taufik Alloh, ngantunkeun kagoréngan, pangancuran, sareng ngandelkeun nafsu, istigfar sareng janten abdi anu lengkep, waktu éta janten tempat némbongan rusiah ﻳُﺒَﺪِّﻝُ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺳَﻴِّﺌَﺎﺗِﻬِﻢْ ﺣَﺴَﻨَﺎﺕٍ. Kamampuhan kagoréngan anu teu aya tungtungna dina dirina robah janten kamampuhan kahadéan anu teu aya tungtungna. Ngahontal ajén susunan anu pangsaéna, naék ka tingkat anu pangluhurna. Tah, hé manusa anu lalawora! Tingali karunia sareng sipat béréhan Gusti! Padahal adil pikeun nyerat hiji dosa janten sarébu, nyerat hiji kahadéan janten hiji atawa henteu nyeratna pisan, Mantenna nyerat hiji dosa janten hiji, hiji kahadéan janten sapuluh, sakapeung tujuh puluh, sakapeung tujuh ratus, sakapeung tujuh rébu. Malah tina pangajaran lemes ieu, sing ngartos yén lebet kana naraka anu matak sieun éta hukuman lampah, murni kaadilan. Nanging lebet ka sawarga murni karunia. PANGAJARAN LEMES KADUA: Dina manusa aya dua sisi. Hiji ningali kahirupan dunya ieu tina segi ego. Anu hiji deui ningali kahirupan anu langgeng salawasna tina segi ubudiyah. Tina sisi kahiji, anjeunna hiji mahluk anu sakitu malangna, anu modalna ngan kahoyong bébas manusa anu kawates anu alit sakumaha sahélar buuk tina kabébasan milih; hiji kasb anu lemah tina kamampuhan; hiji seuneu anu gancang pareum tina kahirupan; hiji waktos alit anu gancang kaliwat tina umur; sareng hiji awak alit anu gancang buruk tina ayana. Sareng kaayaan éta, anjeunna aya minangka individu anu rapuh sareng lemah tina individu-individu anu teu kaitung, tina jinis-jinis anu teu aya watesna anu digelar dina lapisan-lapisan jagat raya. Tina sisi kadua, sareng hususna tina segi kalemahan sareng kakurangan anu nyanghareup kana ubudiyah, wengkuan dirina kacida legana, pentingna anu kacida ageungna. Sabab Gusti Fâthir Nu Hakîm parantos ngalebetkeun kalemahan anu kacida ageungna anu teu aya tungtungna sareng kakurangan anu kacida ageungna anu teu aya watesna kana hakékat batin manusa. Supados anjeunna janten hiji eunteung anu lega anu ngawengku tajalli-tajalli anu teu aya watesna hiji Zat, Gusti Qadîr Nu Rahîm anu kakawasaan-Na teu aya tungtungna, Gusti Ghaniyy Nu Karîm anu kabeungharan-Na teu aya tungtungna. Leres, manusa sarupa sareng hiji siki. Sakumaha siki éta dipasihan pakakas batin anu penting tina kakawasaan sareng aturan anu lemes sareng ajén tina takdir. Supados damel di handapeun taneuh, kaluar tina alam anu heureut éta, lebet kana alam hawa anu lega, nyuhunkeun ka Gusti Khâliqna ku basa bakat pikeun janten tangkal, tuluy manggihan kasampurnaan anu pantes pikeun dirina. Upami siki éta, lantaran watekna anu goréng, ngagunakeun pakakas batin anu dipasihkeun ka éta pikeun narik sababaraha bahan anu ngabahayakeun di handapeun taneuh, éta bakal buruk sareng jadi ruksak tanpa mangpaat dina waktos anu pondok di tempat anu heureut éta. Upami siki éta ngagunakeun pakakas batinna kalayan saé, ku nurut kana paréntah ciptaan ﻓَﺎﻟِﻖُ ﺍﻟْﺤَﺐِّ ﻭَﺍﻟﻨَّﻮٰﻯ, éta bakal kaluar tina alam anu heureut éta, sarta ku janten tangkal buahan anu ageung, hakékat individuna anu kacida alitna sareng roh batinna bakal nyandak rupa hakékat umum anu ageung. Tah, persis sapertos éta, dina hakékat manusa ditempatkeun pakakas anu penting tina kakawasaan sareng aturan-aturan anu aya ajénna tina takdir. Upami manusa, di alam bumi anu heureut ieu, di handapeun taneuh kahirupan dunya, ngagunakeun pakakas batinna pikeun kahoyong-kahoyong nafsu, sapertos siki anu ruksak, pikeun kasenangan anu kawates, dina umur anu pondok, di tempat anu heureut, sareng dina kaayaan anu kasiksa, anjeunna bakal buruk sareng jadi ruksak, nanggung tanggung jawab batin kana rohna anu sangsara, teras ngalih sareng angkat ti dunya ieu. Upami anjeunna ngasuh siki bakat éta ku cai Islam sareng pancaran cahya iman di handapeun taneuh ubudiyah, nurut kana paréntah-paréntah Al-Qur'an, sareng ngarahkeun pakakas batinna kana tujuan-tujuan sajatina, tangtos anjeunna bakal janten siki anu aya ajénna anu ngawengku pakakas hiji tangkal anu langgeng sareng hiji hakékat anu tetep, anu bakal ngaluarkeun dahan sareng ranting di alam misal sareng barzakh sarta janten dasar kasampurnaan sareng ni'mat anu teu aya watesna di alam aherat sareng sawarga; hiji mesin anu mancorong, sareng hiji buah anu berkah sareng pinuh ku cahya tina tangkal jagat raya ieu. Leres, kamajuan sajati mah nyaéta haté, rusiah batin, roh, akal, malah bayangan sareng daya-daya séjén anu dipasihkeun ka manusa, ngabalikkeun rarayna ka kahirupan anu langgeng salawasna, sarta unggal-unggalna sibuk ku hiji pancén ubudiyah husus anu pantes pikeun dirina. Upami henteu, anu disangka kamajuan ku jalma-jalma anu kasasar, nyaéta pikeun lebet kana sakabéh rinci kahirupan dunya sareng ngaraosan unggal jinis kasenanganana, malah anu panghandapna, ngajantenkeun sakabéh daya lemesna, haté sareng akalna tunduk sarta ngabantosan nafsu ammarah, éta sanés kamajuan, nanging ragrag. Sim kuring ningali hakékat ieu dina hiji kajadian dina bayangan, dina ibarat sapertos kieu: Sim kuring nuju lebet ka hiji kota ageung. Sim kuring ningali yén di kota éta aya karaton-karaton ageung. Sim kuring ningali lawang sababaraha karaton; aya daya tarik anu narik perhatian, anu kacida raména, sapertos téater anu mancorong, anu ngahibur unggal jalma. Sim kuring perhatoskeun yén juragan karaton éta parantos sumping ka lawang, ulin sareng anjing sarta ngabantosan anjingna ulin. Para istri ngawangkong kalayan amis sareng nonoman-nonoman anu asing. Para mojang anu parantos déwasa ogé ngatur kaulinan murangkalih. Nu ngajaga lawang ogé parantos nyandak laku hiji palaku téater, saolah-olah mingpin aranjeunna. Waktu éta sim kuring ngartos yén jero karaton anu ageung éta kosong pisan. Sakabéh pancén anu lemes parantos diantep teu dilaksanakeun. Ahlakna parantos ragrag, nepi ka di lawang nyandak rupa sapertos kieu. Teras sim kuring ngalangkung, mendakan deui hiji karaton ageung. Sim kuring ningali di lawang aya hiji anjing anu satia anu ngagolér, hiji nu ngajaga lawang anu kasar, tegas, sareng tengtrem, sarta hiji kaayaan anu surem. Sim kuring panasaran. Naha éta kitu, ieu kieu? Sim kuring lebet. Sim kuring ningali jerona kacida raména. Di rohangan-rohangan anu tingkatna silih luhuran, para pangeusi karaton sibuk ku pancén-pancén lemes anu béda-béda. Jalma-jalma dina rohangan kahiji ngurus pangaturan sareng rarancang karaton. Dina rohangan di luhurna, para mojang sareng murangkalih diajar. Langkung luhur deui, para istri sibuk ku seni-seni anu kacida lemesna sareng pola-pola anu éndah. Di pangluhurna, sim kuring ningali juragan silih kirim warta sareng raja, sibuk ku pancén-pancén anu husus sareng luhur pikeun mastikeun katengtreman masarakat sareng pikeun kasampurnaan sareng kamajuan dirina. Lantaran sim kuring henteu katingali ku aranjeunna, aranjeunna henteu nyarios, “Dilarang,” sim kuring tiasa ngurilingan. Teras sim kuring kaluar sareng ningali. Di unggal arah kota éta aya dua jinis karaton ieu. Sim kuring naros; aranjeunna ngawaler, “Karaton-karaton anu lawangna ramé sareng jerona kosong éta kagungan para jalma utama kaum kafir sareng jalma-jalma anu kasasar. Anu sanés kagungan para jalma utama Muslim anu ngajaga kahormatan.” Teras di hiji juru sim kuring mendakan hiji karaton. Sim kuring ningali nami “Said” di luhurna. Sim kuring panasaran. Sim kuring langkung perhatoskeun, asa siga ningali rupa sim kuring dina éta. Ku kacida héranna, sim kuring ngagorowok, sadar ku akal, hudang. Tah, sim kuring bakal napsirkeun kajadian dina bayangan éta pikeun anjeun. Mugia Alloh ngajantenkeunana kahadéan. Tah, kota éta kahirupan masarakat manusa sareng kota kamajuan budaya manusa. Unggal karaton éta hiji manusa. Para pangeusi karaton éta daya-daya lemes dina manusa sapertos panon, ceuli, haté, rusiah batin, roh, akal, sareng hal-hal sapertos nafsu, hawa nafsu, daya syahwat, sareng daya amarah. Dina unggal manusa, unggal daya lemes ngagaduhan pancén-pancén ubudiyah anu béda-béda. Aya kasenangan sareng kanyeri anu béda-béda. Nafsu sareng hawa nafsu, daya syahwat sareng amarah, siga hiji nu ngajaga lawang sareng anjing. Tah, ngajantenkeun daya-daya lemes anu luhur éta tunduk kana nafsu sareng hawa nafsu, sareng ngajantenkeunana mopohokeun pancén-pancén utamana, tangtos ragrag, sanés kamajuan. Anjeun tiasa napsirkeun segi-segi séjén. PANGAJARAN LEMES KATILU: Manusa, dina segi lampah sareng amal sareng tina segi usaha materi, mangrupa sato anu lemah, mahluk anu henteu mampuh. Wengkuan pangaturan sareng milikna dina segi éta sakitu heureutna, nepi ka upami anjeunna manjangkeun leungeunna, tiasa ngahontal éta. Malah, sato-sato piaraan anu masrahkeun tali kendalina kana leungeun manusa parantos nyandak bagian tina kalemahan, henteu mampuh, sareng kedulna manusa, nepi ka nalika dibandingkeun sareng anu sarupa anu liar, katingali bédana anu ageung, sapertos embé sareng sapi piaraan, dibandingkeun sareng embé sareng sapi liar. Nanging manusa éta, dina segi kakeunaan pangaruh, nampi, doa, sareng nyuhunkeun, mangrupa musafir anu mulya di panginepan dunya ieu. Anjeunna janten tamu Gusti Karîm anu parantos muka gudang-gudang harta rohmat anu teu aya tungtungna pikeun anjeunna. Mantenna parantos ngajantenkeun karya-karya anu éndah sareng palayan-palayan anu teu aya watesna tumut ka anjeunna. Pikeun tamu éta wisata, ningali, sareng nyandak mangpaat, Mantenna parantos muka sareng nyayagikeun hiji lingkungan anu sakitu ageungna, anu radiusna, nyaéta ti puseur nepi ka garis lingkaranana, lega sareng panjang sakadar anu kahontal ku panon, malah dugi ka tempat anu kahontal ku bayangan. Tah, upami manusa ngandelkeun egona, ngajantenkeun kahirupan dunya janten cita-cita, damel pikeun sababaraha kasenangan samentawis dina kasusah néangan pangupa jiwa, anjeunna tilelep sareng leungit dina lingkungan anu kacida heureutna. Sakabéh pakakas, alat, sareng daya lemes anu dipasihkeun ka anjeunna bakal ngawadul ngeunaan anjeunna, masihan kasaksian ngalawan anjeunna nalika hudang deui, sareng janten anu nungtut. Upami anjeunna uninga yén dirina tamu, ngagunakeun modal umurna dina lingkungan idin Zat Gusti Karîm anu anjeunna janten tamuna, anjeunna damel kalayan saé pikeun kahirupan anu panjang anu langgeng salawasna dina lingkungan anu sakitu legana, ngambekan sareng reureuh. Teras anjeunna tiasa angkat dugi ka tingkat anu pangluhurna. Malah, sakabéh pakakas sareng alat anu dipasihkeun ka manusa ieu bakal sugema ka anjeunna sareng masihan kasaksian pikeun anjeunna di aherat. Leres, sakabéh pakakas anéh anu dipasihkeun ka manusa parantos dipasihkeun pikeun kahirupan langgeng anu kacida pentingna, sanés pikeun kahirupan dunya anu henteu penting ieu. Sabab upami abdi sadaya ngabandingkeun manusa sareng sato, abdi sadaya ningali yén manusa tina segi pakakas sareng alat kacida beungharna, saratus darajat langkung seueur tibatan sato. Dina kasenangan kahirupan dunya sareng hirup sasatoan, anjeunna ragrag saratus darajat langkung handap. Sabab dina unggal kasenangan anu katarima, aya tapak kanyeri. Kanyeri waktos anu kaliwat, kasieun waktos anu bakal datang, sareng kanyeri sirnana unggal kasenangan, ngarusak kasenanganana sareng ninggalkeun hiji tapak dina rasa nikmatna. Nanging sato henteu kitu. Éta nampi kasenangan tanpa kanyeri, ngaraosan tanpa kasusah. Boh kanyeri waktos anu kaliwat henteu nganyenyeri éta, boh kasieun waktos anu bakal datang henteu nyingsieunan éta. Éta hirup kalayan tengtrem, ngagolér, sukur ka Gusti Khâliqna. Hartosna, manusa anu diciptakeun dina rupa susunan anu pangsaéna, upami museurkeun pamikiranana kana kahirupan dunya, bari modalna saratus darajat langkung luhur tibatan sato, anjeunna ragrag saratus darajat langkung handap tibatan sato sapertos manuk piit. Di tempat séjén sim kuring parantos nerangkeun hakékat ieu ku hiji ibarat. Aya patalina, sim kuring ngulang deui ibarat éta. Kieu: Hiji jalma masihan sapuluh emas ka hiji palayanna sareng maréntah, “Damelkeun hiji pasang papakéan tina kaén husus.” Ka anu kadua anjeunna masihan sarébu emas, nempatkeun hiji catetan anu eusina sababaraha hal anu diserat kana saku palayan éta, sareng ngutusna ka pasar. Palayan kahiji, ku sapuluh emas, mésér papakéan anu sampurna tina kaén anu pangsaéna. Palayan kadua kalakuan gélo, ningali palayan kahiji, henteu maca catetan itungan anu ditempatkeun kana sakuna, tuluy masihan sarébu emas ka hiji padagang sareng nyuhunkeun hiji pasang papakéan. Padagang anu henteu adil ogé masihan hiji pasang papakéan tina kaén anu pangruksakna. Palayan anu sangsara éta sumping ka payuneun juraganna, nampi hukuman anu beurat sareng ngalaman siksa anu matak sieun. Tah, anu ngagaduhan kasadaran sakedik ogé ngartos yén sarébu emas anu dipasihkeun ka palayan kadua sanés pikeun mésér hiji pasang papakéan. Malah pikeun dagang anu penting. Persis sapertos éta, pakakas batin sareng daya-daya lemes manusa, anu unggal-unggalna parantos mekar saratus darajat dibandingkeun sareng sato. Upamana, di mana panon manusa anu ngabédakeun sakabéh tingkat kaéndahan, daya pangrasa létah manusa anu ngabédakeun sakabéh rupa-rupa rasa husus kadaharan, akal manusa anu nembus sakabéh rincian hakékat, haté manusa anu sono kana sakabéh jinis kasampurnaan, sareng pakakas sareng alat-alat séjén sapertos éta? Di mana alat-alat sato anu kacida basajanna, anu ngan mekar dina hiji dugi ka dua tingkat? Ngan aya bédana sakieu: sato langkung mekar dina hiji lampah anu husus pikeun dirina, hiji pakakas husus anu ngan aya dina sato éta. Nanging kamekaran éta husus. Kabeungharan manusa tina segi pakakas asal tina rusiah ieu: ku sabab akal sareng pamikiran, indra sareng rarasaan manusa parantos langkung mekar sareng ngalegaan. Ku sabab seueur kabutuhan, parantos timbul rarasaan anu rupa-rupa. Kapekaanana parantos seueur rupa. Ku sabab fitrahna ngaliput, anjeunna parantos janten dasar kahoyong-kahoyong anu nyanghareup kana seueur tujuan. Ku sabab anjeunna ngagaduhan seueur pancén fitrah, alat sareng pakakasana parantos langkung mekar. Sarta ku sabab diciptakeun kalayan siap pikeun sakabéh jinis ibadah, anjeunna dipasihan bakat anu ngawengku siki-siki sakabéh kasampurnaan. Tah, kabeungharan pakakas sareng lobana modal anu sakitu luhurna, tangtos henteu dipasihkeun pikeun ngahontal kahirupan dunya anu henteu penting sareng samentawis ieu. Malah pancén utama manusa sapertos kieu nyaéta ngalaksanakeun pancén-pancénna anu nyanghareup kana tujuan-tujuan anu teu aya tungtungna, ngabéwarakeun kalemahan, kakurangan, sareng cacadna dina wangun ubudiyah; ku paningalna anu ngawengku sakabéhna, ningali tasbih mahluk-mahluk anu aya sarta masihan kasaksian; ningali pitulung Gusti Rahmân dina ni'mat-ni'mat sarta sukur; sareng ningali kaajaiban-kaajaiban kakawasaan Gusti dina karya-karya, tuluy mikiran kalayan paningal anu nyandak pangajaran. Hé manusa anu nyembah dunya, anu cinta kana kahirupan dunya, sareng anu lalawora kana rusiah susunan anu pangsaéna! Said Baheula parantos ningali hakékat kahirupan dunya ieu dina hiji kajadian dina bayangan. Dangukeun kajadian ibarat ieu anu parantos ngarobih anjeunna janten Said Anyar: Sim kuring ningali yén sim kuring hiji musafir. Sim kuring angkat dina hiji jalan anu panjang, nyaéta dikirim. Zat anu janten Juragan sim kuring masihan artos ka sim kuring saeutik-saeutik tina genep puluh emas anu parantos disadiakeun pikeun sim kuring. Sim kuring ogé ngagunakeunana, tuluy dugi ka hiji panginepan anu kacida pikahibureunna. Dina hiji wengi di panginepan éta, sim kuring ngagunakeun sapuluh emas pikeun judi sareng sagala rupana, hiburan, sareng jalan nyembah kamashuran. Isuk-isuk teu aya artos pisan anu nyésa dina leungeun sim kuring. Sim kuring henteu tiasa dagang. Sim kuring henteu tiasa mésér barang pikeun tempat anu bakal dituju. Anu nyésa dina leungeun sim kuring ngan kanyeri, dosa, sareng tatu, lebam, kasusah anu datang tina hiburan, anu nyésa pikeun sim kuring tina artos éta. Sakedapan, nalika sim kuring aya dina kaayaan anu sedih éta, hiji jalma muncul di ditu. Anjeunna nyarios ka sim kuring, “Anjeun parantos ngaleungitkeun modal anjeun sagemblengna. Anjeun ogé pantes ditampiling. Anjeun ogé bakal angkat ka tempat anu bakal dituju dina kaayaan bangkrut, kalayan leungeun kosong. Nanging upami anjeun ngagaduhan akal, lawang tobat kabuka. Tina lima belas emas anu nyésa anu bakal dipasihkeun ka anjeun ti ayeuna, unggal kahontal ku leungeun anjeun, jaga satengahna pikeun cadangan. Nyaéta mésér sababaraha hal anu bakal diperyogikeun ku anjeun di tempat anu bakal dituju.” Sim kuring ningali nafsu sim kuring henteu rido. Anjeunna nyarios, “Sapertilu.” Kana éta ogé nafsu sim kuring henteu taat. Teras anjeunna nyarios, “Saparapat.” Sim kuring ningali nafsu sim kuring henteu tiasa ngantunkeun kabiasaan anu parantos ngabeungkeutna. Jalma éta ngabalikkeun rarayna kalayan ambek, tuluy angkat. Sakedapan kaayaan éta robah. Sim kuring ningali yén sim kuring aya dina hiji karéta api anu angkat kalayan gancang saolah-olah ragrag di jero torowongan. Sim kuring panik. Nanging naon akalna, teu tiasa kabur ka arah mana waé. Anéhna, dina dua sisi karéta api éta katingali kembang-kembang anu kacida narik ati sareng buah-buahan anu ngeunah. Sim kuring ogé, sapertos jalma anyar anu teu boga akal, ningali éta sareng manjangkeun leungeun sim kuring. Sim kuring narékahan metik kembang-kembang éta sareng nyandak buah-buahan éta. Nanging kembang-kembang sareng buah-buahan éta, kalayan cucuk sareng sagala rupana, nalika nepungan, nusuk leungeun sim kuring, ngajantenkeunana getihan. Nalika papisah lantaran karéta api angkat, éta nyééh leungeun sim kuring, janten kacida mahalna pikeun sim kuring. Sakedapan hiji palayan dina karéta api nyarios, “Pasihan lima kuruş, sim kuring bakal masihan ka anjeun kembang sareng buah éta sakumaha anu dipikahoyong. Minangka gaganti lima kuruş, ku leungeun anjeun kasééh, anjeun rugi saratus kuruş. Malah aya hukuman ogé, anjeun henteu tiasa metik tanpa idin.” Sakedapan, lantaran kasusah, sim kuring ngaluarkeun sirah sareng ningali ka payun, bari mikiran iraha torowongan bakal réngsé. Sim kuring ningali yén minangka gaganti lawang torowongan, seueur liang katingali. Tina karéta api anu panjang éta, jalma-jalma dialungkeun kana liang-liang éta. Sim kuring ningali hiji liang anu nyanghareup ka sim kuring. Dina dua sisina masing-masing diadegkeun hiji batu nisan. Sim kuring perhatoskeun kalayan panasaran. Dina batu nisan éta sim kuring ningali nami “Said” diserat ku aksara ageung. Ku hanjakal sareng héran, sim kuring nyarios, “Aduh!” Sakedapan sim kuring nguping sora jalma anu parantos mapatahan sim kuring di lawang panginepan éta. Anjeunna nyarios, “Naha akal anjeun parantos sadar?” Sim kuring ngawaler, “Leres, parantos sadar, nanging kakuatan henteu nyésa, teu aya jalan kaluar.” Anjeunna nyarios, “Tobat, tawakal.” Sim kuring nyarios, “Parantos!” Sim kuring sadar... Said Baheula parantos ngaleungit. Sim kuring ningali diri sim kuring salaku Said Anyar. Tah, sim kuring bakal napsirkeun hiji dugi ka dua bagian kajadian dina bayangan éta, mugia Alloh ngajantenkeunana kahadéan; napsirkeun segi-segi séjén ku anjeun sorangan. Perjalanan éta hiji perjalanan ka arah langgeng salawasna, anu ngaliwat alam roh, rahim indung, mangsa ngora, sepuh, kubur, barzakh, hudang deui, sareng sasak. Genep puluh emas éta genep puluh taun umur; nalika sim kuring ningali kajadian ieu, sim kuring ngira diri sim kuring umur opat puluh lima taun. Sim kuring teu ngagaduhan dokumén, nanging hiji murid anu ihlas Al-Qur'an Al-Hakîm parantos ngabimbing sim kuring pikeun ngagunakeun satengah tina lima belas anu nyésa pikeun aherat. Panginepan éta tétéla Istanbul pikeun sim kuring. Karéta api éta waktos. Unggal taun hiji gerbong. Torowongan éta kahirupan dunya. Kembang-kembang sareng buah-buahan anu cucukan éta kasenangan anu henteu halal sareng hiburan anu diharamkeun; nalika nepungan, kanyeri dina mikiran sirnana ngajantenkeun haté getihan. Nalika papisah nyééh. Ogé ngajantenkeun nanggung hukuman. Palayan karéta api parantos nyarios, “Pasihan lima kuruş, sim kuring bakal masihan sakumaha anu dipikahoyong tina éta.” Tafsirna nyaéta kasenangan sareng rasa nikmat anu kahontal ku manusa ku usaha halal dina lingkungan anu diidinan téh cekap pikeun kasenanganana. Henteu nyésakeun kabutuhan pikeun lebet kana anu haram. Anjeun tiasa napsirkeun bagian-bagian séjén... PANGAJARAN LEMES KAOPAT: Manusa, di jero jagat raya ieu, sarupa sareng hiji murangkalih anu kacida lemesna sareng rapuhna. Dina kalemahanana aya kakuatan anu ageung, sareng dina henteu mampuhna aya kakawasaan anu ageung. Sabab ku kakuatan kalemahan éta sareng ku kakawasaan henteu mampuh éta, anu aya ieu parantos dijantenkeun tunduk ka anjeunna. Upami manusa ngartos kalemahanana, ngadoa ku ucapan, kaayaan, sareng laku, sarta uninga kana henteu mampuhna sareng nyuhunkeun pitulung, bari ngalaksanakeun sukur kana dijantenkeun tundukna éta, anjeunna ngahontal anu dipénta ku cara anu sapertos kitu, sareng tujuan-tujuanna dijantenkeun tunduk ka anjeunna ku cara anu sapertos kitu, anu ku kamampuhan dirina sorangan anjeunna henteu tiasa ngahontal saperatusna. Ngan sakapeung anjeunna sacara salah nganggap yén hiji anu dipénta anu kahontal ku doa basa kaayaan téh hasil kamampuhanana sorangan. Upamana, kakuatan dina kalemahan anak hayam ngajantenkeun indung hayam nyerang singa. Anak singa anu énggal lahir ngajantenkeun singa anu buas sareng lapar éta tunduk ka dirina, ngantep éta lapar, sedengkeun dirina wareg. Tah, hiji kakuatan dina kalemahan anu kedah diperhatoskeun sareng hiji tajalli rohmat anu pantes ditingali... Sakumaha hiji murangkalih anu manja, ku ceurikna, atawa ku nyuhunkeunana, atawa ku kaayaanana anu sedih, ngahontal anu dipénta ku cara anu sapertos kitu, sareng anu kuat dijantenkeun tunduk ka anjeunna ku cara anu sapertos kitu, anu ku kakuatan alitna sarébu kali ogé anjeunna henteu tiasa ngahontal sapersarébu tina anu dipénta éta. Hartosna, lantaran kalemahan sareng henteu mampuh ngagerakkeun kanyaah sareng panyalindungan pikeun anjeunna, ku ramona anu alit anjeunna ngajantenkeun para pahlawan tunduk ka dirina. Ayeuna upami murangkalih sapertos kitu, ku ngingkari kanyaah éta sareng nuduh panyalindungan éta, nyarios kalayan kasombongan anu bodo, “Abdi ku kakuatan abdi ngajantenkeun ieu tunduk,” tangtos anjeunna bakal ditampiling. Tah, manusa ogé, ku cara anu ngingkari rohmat Gusti Khâliqna sareng nuduh hikmah-Na, dina wangun henteu sukur kana ni'mat, nyarios sapertos Qarun, ﺍِﻧَّﻤَٓﺎ ﺍُ۫ﻭﺗ۪ﻴﺘُﻪُ ﻋَﻠٰﻰ ﻋِﻠْﻢٍ, nyaéta, “Sim kuring parantos ngahontal ku élmu sim kuring sorangan, ku kamampuhan sim kuring sorangan,” tangtos anjeunna ngajantenkeun dirina pantes pikeun tampilingan siksa. Hartosna, kakawasaan kamanusaan, kamajuan manusa, sareng kasampurnaan kamajuan budaya anu kasaksian ieu, sanés ku narik, sanés ku ngéléhkeun, sanés ku perang; malah pikeun kalemahanana, éta dijantenkeun tunduk ka anjeunna; pikeun henteu mampuhna, anjeunna dibantosan; pikeun kakuranganana, anjeunna dipasihan; pikeun kabodoanana, anjeunna dipasihan ilham; pikeun kabutuhanana, anjeunna dipasihan panghormatan. Sabab kakawasaan éta sanés kakuatan sareng kamampuhan élmu; malah kanyaah sareng welas asih Gusti, rohmat sareng hikmah Alloh, anu parantos ngajantenkeun hal-hal tunduk ka anjeunna. Leres, ka manusa anu éléh ku mahluk-mahluk sapertos kalajengking anu teu boga panon sareng oray anu teu boga suku, anu makékeun sutra tina hileud alit sareng masihan madu tina serangga anu gaduh racun kanggo didahar, téh sanés kamampuhanana, malah dijantenkeun tundukna ku Gusti sareng paparin Gusti Rahmân, anu mangrupa buah kalemahanana. Hé manusa! Ku margi hakékatna sapertos kieu, ngantunkeun kasombongan sareng ego. Di payuneun kailahian, béwarakeun henteu mampuh sareng kalemahan anjeun ku basa nyuhunkeun pitulung, kakurangan sareng kabutuhan anjeun ku basa neneda sareng doa, sareng tuduhkeun yén anjeun abdi. Ucapkeun ﺣَﺴْﺒُﻨَﺎ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﻧِﻌْﻢَ ﺍﻟْﻮَﻛ۪ﻴﻞُ, teras naék. Malahan ulah nyarios, “Sim kuring henteu nanaon, naon pentingna sim kuring, nepi ka jagat raya ieu ku Gusti Hakîm Mutlak dihaja dijantenkeun tunduk ka sim kuring, sareng dipénta ti sim kuring hiji sukur anu ngawengku sakabéhna?” Sabab anjeun, sanaos tina segi nafsu sareng rupa anjeun siga henteu nanaon, nanging tina segi pancén sareng darajat, anjeun siga hiji panénjo anu taliti kana jagat raya anu megah ieu, hiji lisan anu nyarios kalayan fasih tina anu aya anu pinuh hikmah ieu, hiji pamaca anu ngartos buku alam ieu, hiji pangawas anu héran kana mahluk-mahluk anu tasbih ieu, sareng hiji kapala ahli anu hormat kana karya-karya anu ibadah ieu. Leres, hé manusa! Anjeun tina segi awak anjeun anu boga sipat tutuwuhan sareng tina segi nafsu sasatoan anjeun, hiji bagian alit, hiji individu hina, hiji mahluk fakir, hiji sato lemah, anu anjeun ngaguluyur sareng angkat di antara ombak-ombak sakabéh anu aya anu ngalir anu matak sieun. Nanging ku nyampurnakeun diri ku pangasuhan Islam, anu pinuh ku cahya ku cahya iman anu ngawengku pancaran cahya kanyaah ka Alloh, tina segi kamanusaan, anjeun hiji sultan dina kaabdian, hiji anu ngawengku sakabéhna dina kaindividuan, hiji alam dina alitna; dina kahinaan, anjeun hiji pangawas anu tingkatna sakitu ageungna sareng lingkungan pangawasanna sakitu legana, nepi ka anjeun tiasa nyarios, “Gusti Rabb sim kuring Nu Rahîm parantos ngajantenkeun dunya hiji bumi pikeun sim kuring. Mantenna ngajantenkeun bulan sareng panonpoé hiji lampu pikeun bumi sim kuring éta; usum semi hiji ranggeuyan mawar; usum panas hiji méja ni'mat; sareng sato hiji palayan pikeun sim kuring. Mantenna parantos ngajantenkeun tutuwuhan pakakas anu dihias pikeun bumi sim kuring éta.” Cindekna: Upami anjeun ngadangukeun nafsu sareng sétan, anjeun ragrag ka tingkat anu panghandapna. Upami anjeun ngadangukeun Gusti Haqq sareng Al-Qur'an, anjeun naék ka tingkat anu pangluhurna, janten gambaran jagat raya anu éndah. PANGAJARAN LEMES KALIMA: Manusa parantos dikirim ka dunya ieu minangka pagawé sareng tamu, bakat anu kacida pentingna parantos dipasihkeun ka anjeunna. Numutkeun bakat-bakat éta, pancén-pancén anu penting parantos ditempatkeun. Pikeun ngajantenkeun manusa damel pikeun tujuan éta sareng pancén-pancén éta, parantos dipasihan pangjurung-pangjurung anu kuat sareng ancaman-ancaman anu matak sieun. Di dieu abdi sadaya bakal ngaringkes dasar-dasar pancén kamanusaan sareng ubudiyah anu parantos dipedar di tempat séjén. Supados rusiah “ahsan at-taqwîm” kahartos. Tah, saatos manusa sumping ka jagat raya ieu, anjeunna ngagaduhan ubudiyah tina "dua segi": hiji segina, aya ubudiyah, aya tafakur dina cara tanpa nyanghareup langsung. Anu hiji deui, aya ubudiyah, aya munajat dina cara hadir, dina wangun paguneman. Sisi kahiji nyaéta: Ngabenerkeun karajaan rububiyah anu katingali dina jagat raya kalayan taat, sarta nengetan kasampurnaan sareng kaéndahanana kalayan héran. Teras, némbongkeun seni-seni anu éndah, anu mangrupa pola-pola Asma Alloh anu suci, kana paningal anu nyandak pangajaran sasamana, sarta janten juru béwara sareng anu ngumumkeun. Teras, nimbang permata-permata Asma Gusti, anu unggal-unggalna siga hiji gudang harta batin anu nyumput, ku timbangan pamahaman, sareng masihan ajén kalayan pangajén ku haté anu uninga kana ajén. Teras, maca kaca-kaca anu aya, lambaran-lambaran bumi sareng langit, anu siga serat-serat pulpén kakawasaan, sareng mikiran kalayan héran. Teras, ku ningali hiasan-hiasan sareng seni-seni lemes dina anu aya ieu kalayan pangajén, mikacinta kana makrifat Gusti Fâthir Dzul-Jamâlna, sareng sono hoyong sumping ka payuneun Gusti Shâni' Dzul-Kamâlna sareng nampi perhatosan-Na. Sisi kadua nyaéta maqam kahadiran sareng paguneman langsung; anjeunna ngalih tina karya ka anu ngahasilkeun, ningali yén: Gusti Shâni' Dzul-Jalâl hoyong ngajantenkeun diri-Na dipikawanoh sareng dipikanyaho ku kaajaiban-kaajaiban seni-Na. Anjeunna ogé ngabales ku iman sareng makrifat. Teras anjeunna ningali yén Gusti Rabb Nu Rahîm hoyong ngajantenkeun diri-Na dipikaasih ku buah-buahan rohmat-Na anu éndah. Anjeunna ogé ngajantenkeun dirina dipikaasih ku Mantenna, ku museurkeun kanyaah sareng ngahususkeun ibadahna ka Mantenna. Teras anjeunna ningali yén Gusti Mun'im Nu Karîm ngasuh anjeunna ku ni'mat-ni'mat materi sareng batin anu ngeunah. Anjeunna ogé ngabales ka Mantenna ku lampah, kaayaan, ucapan, malah upami mampuh, ku sakabéh indra sareng pakakasna, ngalaksanakeun sukur, hamd, sareng pujian. Teras anjeunna ningali yén Gusti Jalîl Nu Jamîl mintonkeun kabesaran sareng kasampurnaan, kaagungan sareng kaéndahan-Na dina eunteung-eunteung anu aya ieu, sarta narik perhatosan. Anjeunna ogé ngabales ka Mantenna ku ngucapkeun “Allohu akbar, Subhanalloh”, sujud kalayan héran sareng kanyaah dina ngarendahkeun diri. Teras anjeunna ningali yén Gusti Ghaniyy Mutlak némbongkeun kabeungharan sareng gudang-gudang harta-Na anu teu aya tungtungna dina sipat béréhan mutlak. Anjeunna ogé ngabales ka Mantenna, dina pangagungan sareng pujian, kalayan kakurangan anu sampurna, neneda sareng nyuhunkeun. Teras anjeunna ningali yén Gusti Fâthir Dzul-Jalâl éta parantos ngajantenkeun beungeut bumi siga hiji paméran. Mantenna mintonkeun sakabéh seni antik-Na di ditu. Anjeunna ogé ngabales ka Mantenna ku ngucapkeun “Masya Alloh” kalayan pangajén, “Barakalloh” kalayan muji kaéndahan, “Subhanalloh” kalayan héran, sareng “Allohu akbar” kalayan nganggap saé. Teras anjeunna ningali yén Gusti Wâhid Ahad, di karaton jagat raya ieu, ku cap-cap-Na anu henteu tiasa ditiron, ku segel-segel anu husus kagungan-Na, ku tanda-tanda karajaan anu ngan kagungan-Na, ku titah-titah anu husus kagungan-Na, nempatkeun tanda kaésaan dina sakabéh anu aya sareng ngagambar ayat-ayat tauhid. Mantenna ngadegkeun bandéra kaésaan di penjuru cakrawala alam sareng ngabéwarakeun rububiyah-Na. Anjeunna ogé ngabales ka Mantenna ku pangakuan, ku iman, ku tauhid, ku kayakinan haté, ku kasaksian, sareng ku ubudiyah. Tah, ku ibadah-ibadah sareng tafakur-tafakur sapertos ieu, anjeunna janten manusa sajati, némbongkeun yén dirina aya dina susunan anu pangsaéna. Ku berkah iman, anjeunna janten khalifah bumi anu dipercaya, anu pantes pikeun amanat. Hé manusa lalawora anu diciptakeun dina susunan anu pangsaéna, anu ku pilihan goréngna angkat ka arah tingkat anu panghandapna! Dangukeun sim kuring. Sim kuring ogé, sapertos anjeun, dina mabokna mangsa ngora sareng lalawora ningali dunya pikaresepeun sareng éndah, nanging dina menit sim kuring sadar tina mabokna mangsa ngora dina isuk mangsa sepuh, tingali dua papan hakékat anu diserat dina kaca 219–220 Tingkat Kadua Kalimah Katujuh Belas, sareng anjeun ogé tingali kumaha goréngna anu ditingali ku sim kuring tina raray dunya anu henteu nyanghareup kana aherat, anu ku sim kuring disangka éndah éta, sareng sakumaha éndahna raray sajatina anu ningali ka aherat: Papan Kahiji: Ngagambarkeun hakékat dunya jalma-jalma lalawora anu kapungkur ditingali ku sim kuring ku tabir lalawora, sapertos jalma-jalma anu kasasar nanging tanpa mabok. Papan Kadua: Nuduhkeun kana hakékat dunya jalma-jalma hidayah sareng kahadiran. Sim kuring ngantepkeunana dina cara anu ditulis kapungkur. Sarupa sajak, nanging sanés sajak. ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ ﺭَﺏِّ ﺍﺷْﺮَﺡْ ﻟ۪ﻰ ﺻَﺪْﺭ۪ﻯ ٭ ﻭَﻳَﺴِّﺮْ ﻟ۪ٓﻰ ﺍَﻣْﺮ۪ﻯ ٭ ﻭَﺍﺣْﻠُﻞْ ﻋُﻘْﺪَﺓً ﻣِﻦْ ﻟِﺴَﺎﻧ۪ﻰ ٭ ﻳَﻔْﻘَﻬُﻮﺍ ﻗَﻮْﻟ۪ﻰ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟﺬَّﺍﺕِ ﺍﻟْﻤُﺤَﻤَّﺪِﻳَّﺔِ ﺍﻟﻠَّﻄ۪ﻴﻔَﺔِ الْاَحَدِيَّةِ ﺷَﻤْﺲِ ﺳَﻤَٓﺎﺀِ الْاَسْرَارِ ﻭَ ﻣَﻈْﻬَﺮِ الْاَنْوَارِ ﻭَ ﻣَﺮْﻛَﺰِ ﻣَﺪَﺍﺭِ الْجَلَالِ ﻭَ ﻗُﻄْﺐِ ﻓَﻠَﻚِ ﺍﻟْﺠَﻤَﺎﻝِ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺑِﺴِﺮِّﻩِ ﻟَﺪَﻳْﻚَ ﻭَ ﺑِﺴَﻴْﺮِﻩ۪ٓ ﺍِﻟَﻴْﻚَ ﺍٰﻣِﻦْ ﺧَﻮْﻓ۪ﻰ ﻭَ ﺍَﻗِﻞْ ﻋُﺜْﺮَﺗ۪ﻰ ﻭَ ﺍَﺫْﻫِﺐْ ﺣُﺰْﻧ۪ﻰ ﻭَ ﺣِﺮْﺻ۪ﻰ ﻭَ ﻛُﻦْ ﻟ۪ﻰ ﻭَ ﺧُﺬْﻧ۪ٓﻰ ﺍِﻟَﻴْﻚَ ﻣِﻨّ۪ﻰ ﻭَ ﺍﺭْﺯُﻗْﻨِﻰ ﺍﻟْﻔَﻨَٓﺎﺀَ ﻋَﻨّ۪ﻰ ﻭَ لَا ﺗَﺠْﻌَﻠْﻨ۪ﻰ ﻣَﻔْﺘُﻮﻧًﺎ ﺑِﻨَﻔْﺴ۪ﻰ ﻣَﺤْﺠُﻮﺑًﺎ ﺑِﺤِﺴّ۪ﻰ ﻭَﺍﻛْﺸِﻒْ ﻟ۪ﻰ ﻋَﻦْ ﻛُﻞِّ ﺳِﺮٍّ ﻣَﻜْﺘُﻮﻡٍ ﻳَﺎ ﺣَﻰُّ ﻳَﺎ ﻗَﻴُّﻮﻡُ ﻳَﺎ ﺣَﻰُّ ﻳَﺎ ﻗَﻴُّﻮﻡُ ﻳَﺎ ﺣَﻰُّ ﻳَﺎ ﻗَﻴُّﻮﻡُ ﻭَﺍﺭْﺣَﻤْﻨ۪ﻰ ﻭَﺍﺭْﺣَﻢْ ﺭُﻓَﻘَٓﺎﺋ۪ﻰ ﻭَ ﺍﺭْﺣَﻢْ ﺍَﻫْﻞِ الْا۪يمَانِ ﻭَ ﺍﻟْﻘُﺮْﺍٰﻥِ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﻳَٓﺎ ﺍَﺭْﺣَﻢَ ﺍﻟﺮَّﺍﺣِﻤ۪ﻴﻦَ ﻭَ ﻳَٓﺎ ﺍَﻛْﺮَﻡَ الْاَكْرَم۪ينَ ٭ ﻭَ ﺍٰﺧِﺮُ ﺩَﻋْﻮٰﻳﻬُﻢْ ﺍَﻥِ ﺍﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﺭَﺏِّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ