BAHASAN KADUA POKOK KADUA
Nalika wawakil ahli kasasaran henteu mendakan hiji hal ogé pikeun dicekel sarta ngadasarkeun kasasaranana kana éta, sarta henteu tiasa ngalawan hujah, anjeunna nyarios kieu:
"Lantaran numutkeun kuring kabagjaan dunya, kanikmatan kahirupan, kamajuan peradaban sareng kasampurnaan seni katingal dina henteu mikiran aherat, henteu wanoh ka Alloh, kanyaah kana dunya, kabébasan sareng percaya ka diri sorangan, kuring parantos nungtun sarta masih nungtun seuseueurna manusa kana jalan ieu ku pitulung sétan."
Waleran: Urang ogé nyarios kalayan nami Al-Qur'an: Wahai manusa anu henteu gaduh daya! Sadar! Ulah ngadangukeun wawakil ahli kasasaran! Upami anjeun ngadangukeun anjeunna, karugian anjeun sakitu ageungna, dugi ka roh, akal sareng manah ngageter ku ngabayangkeunana. Di payuneun anjeun aya dua jalan:
Anu hiji: Jalan cilaka anu dipintonkeun ku wawakil ahli kasasaran.
Anu séjén: Jalan bagja anu dijelaskeun ku Al-Qur'an Al-Hakîm.
Anjeun parantos ningali sareng ngartos seueur babandingan dua jalan éta dina seueur Kalimah, hususna dina Küçük Sözler. Ayeuna, numutkeun patalina tempat ieu, tingal sareng ngartos deui hiji tina sarébu babandinganana. Kieu:
Jalan syirik, kasasaran, fasik sareng hirup nurut kana hawa nafsu ngajantenkeun manusa ragrag dina darajat panghandapna. Di antara kanyeri tanpa wates, éta ngabeungbeuratkeun beban anu henteu aya tungtungna sareng kacida beuratna kana cangkéngna anu lemah sareng henteu mampuh. Sabab, upami manusa henteu wanoh ka Alloh sareng henteu tawakal ka Mantenna, dina waktos éta manusa sapertos sato fana anu kacida lemah sareng henteu mampuh, kacida peryogi sareng fakir, kakeunaan musibah tanpa wates, pinuh kanyeri sareng duka. Anjeunna terus-terusan ngalaman kanyeri pipisahan ti sakabéh barang anu dipikanyaah sareng dipatalikeun ku anjeunna. Tungtungna anjeunna ngantunkeun sakabéh sobatna anu tetep dina pipisahan anu nyeri, sarta angkat nyalira kana poék kubur.
Kitu deui, salila kahirupan, ku kahoyong bébas anu kacida kawatesna, kakuatan alit, kahirupan pondok pisan, umur sakedik sareng pamikiran anu pudur, anjeunna ngalawan kanyeri sareng harepan anu henteu aya tungtungna tanpa mangpaat; sarta ngupayakeun tanpa hasil, sia-sia, pikeun ngahontal kahayang sareng maksud tanpa wates. Sanajan anjeunna henteu tiasa nanggung ayana dirina sorangan, anjeunna nanggung beban dunya anu kacida ageungna dina cangkéng sareng sirahna anu henteu gaduh daya. Sateuacan angkat ka naraka, anjeunna ngalaman azab naraka.
Leres, pikeun henteu ngaraos kanyeri anu nyeri sareng azab maknawi anu dahsyat ieu, ahli kasasaran samentara henteu ngaraos ku mabok lalawora anu sapertos mareuman rarasaan. Nanging, nalika anjeunna bakal ngaraos, nyaéta nalika caket kubur, anjeunna sakaligus ngaraos. Sabab, upami henteu janten abdi sajati Alloh, anjeunna bakal nyangka gaduh diri sorangan. Padahal ku kahoyong bébas anu kawates sareng kakuatan alit éta, anjeunna henteu tiasa ngatur ayana dina dunya anu pinuh badai ieu. Ti mikroba anu ngabahayakeun kahirupanana dugi ka lini, anjeunna ningali rébuan golongan musuh dina kaayaan nyerang kahirupanana. Dina rasa sieun anu nyeri sareng dahsyat, unggal waktos anjeunna ningali lawang kubur anu katingal pikasieuneun pikeun dirina.
Kitu deui, nalika aya dina kaayaan ieu, sanajan tina segi kamanusaan anjeunna patali sareng umat manusa sareng dunya, lantaran anjeunna henteu ngabayangkeun dunya sareng manusa dina pangaturan Gusti anu Hakîm, 'Alîm, Qadîr, Rahîm sareng Karîm, sarta masrahkeunana kana kabeneran sareng tabiat, kaayaan pikasieuneun dunya sareng kaayaan manusa salawasna ngaganggu anjeunna. Sareng kanyerina sorangan, anjeunna ogé ngalaman kanyeri manusa. Lini, wabah, caah, paceklik sareng mahalna harga, fana sareng leungitna dunya nyiksa anjeunna dina wangun musibah anu kacida ngaganggu sareng poékna.
Kitu deui, manusa dina kaayaan ieu henteu pantes pikeun welas asih sareng kanyaah. Sabab anjeunna nyalira maparin kaayaan dahsyat ieu ka dirina. Sakumaha disebatkeun dina babandingan kaayaan dua dulur anu lebet kana sumur dina Kalimah Kadalapan, hiji jalma dina kebon éndah, dina susuguh éndah, di antara sobat-sobat éndah, henteu sugema ku kanikmatan sareng hiburan anu beresih, amis, anu mulya, pikaresepeun sareng halal, sarta pikeun kanikmatan anu haram sareng kotor nginum anggur goréng sareng najis, teras mabok sarta ngabayangkeun dirina dina tengah usum tiis, dina tempat kotor, malah di antara sato galak, ngageter sareng ngagorowok, kumaha anjeunna henteu pantes pikeun welas asih! Sabab anjeunna ngabayangkeun rerencanganana anu anu mulya sareng dipaparin berkah minangka sato galak, sarta ngahina maranéhna. Anjeunna ogé ngabayangkeun tuangeun nikmat sareng wadah beresih dina susuguh minangka batu anu kotor sareng najis, sarta mimiti ngarecahna. Anjeunna ogé ngabayangkeun kitab anu dihormat sareng surat anu ngandung harti dina majelis minangka ukiran tanpa harti sareng biasa, sarta nyébék sareng ngalungkeunana di handapeun suku, sareng saterasna... Jalma sapertos kitu henteu pantes pikeun welas asih, nanging pantes pikeun teunggeulan.
Kitu deui, ku mabok kufur sareng gélo kasasaran anu timbul tina pilihanana anu goréng, anjeunna nyangka panginepan dunya Gusti Shâni' Hakîm ieu kaulinan kabeneran sareng tabiat. Anjeunna ngabayangkeun karya ciptaan anu ngabaruan tajalli Asma Alloh, anu ngalih ka alam gaib lantaran pancénna parantos réngsé ku kaliwatna waktos, minangka euweuh sareng dimusnahkeun. Anjeunna ngabayangkeun sora tasbih minangka lolong leungit sareng pipisahan salawasna; ngabayangkeun kaca-kaca mahluk ieu, anu surat-surat Gusti Shamad, tanpa harti sareng pacampur; ngabayangkeun lawang kubur, anu muka jalan ka alam rohmat, minangka sungut poék euweuh; sarta ngabayangkeun ajal, sanajan éta ondangan tepang sareng sobat-sobat sajati, minangka waktos pipisahan ti sakabéh sobat. Ku éta, anjeunna boh ngantep dirina dina azab anu dahsyat sareng nyeri, boh mungkir, nganggap handap sareng ngahina mahluk, Asma Alloh sareng surat-surat-Na. Ku kituna, salian henteu pantes pikeun welas asih sareng kanyaah, anjeunna ogé pantes pikeun azab anu kuat. Anjeunna henteu pantes pikeun welas asih dina sisi mana ogé.
Wahai ahli kasasaran sareng hirup nurut kana hawa nafsu anu cilaka! Kamajuan kasampurnaan aranjeun anu mana, élmu aranjeun anu mana, kasampurnaan aranjeun anu mana, peradaban aranjeun anu mana, kamajuan aranjeun anu mana anu tiasa ngalawan ragrag anu dahsyat sareng putus asa anu nindih ieu? Di mana aranjeun tiasa mendakan panglipur sajati anu kacida diperlukeun ku roh manusa?
Kitu deui, tabiat aranjeun anu mana, sabab aranjeun anu mana, sekutu aranjeun anu mana, pamanggihan aranjeun anu mana, bangsa aranjeun anu mana, sesembahan palsu aranjeun anu mana, anu ku aranjeun dipercaya sareng diandelkeun, anu karya Alloh sareng paparin Gusti disanggakeun ku aranjeun ka éta, tiasa ngabébaskeun aranjeun tina poék maot, anu numutkeun aranjeun musnah salawasna; ngalantarankeun aranjeun ngalangkungan wates kubur, wates barzakh, wates mahsyar sareng sasak shirath kalayan ngawasa; sarta ngajantenkeun aranjeun nampi kabagjaan langgeng?
Padahal, lantaran aranjeun henteu nutup lawang kubur, aranjeun tangtos pangumbara jalan ieu. Pangumbara sapertos kitu ngandelkeun hiji Nu sakabéh lingkup anu agung sareng wates-wates lega ieu aya di handapeun paréntah sareng pangaturan-Na.
Kitu deui, wahai ahli kasasaran sareng lalawora anu cilaka! Ku rusiah kaidah "Hasil kanyaah anu haram nyaéta ngalaman azab tanpa welas asih", lantaran aranjeun ngagunakeun kamampuh kanyaah sareng makrifat dina fitrah aranjeun, anu kedah dianggo pikeun Zat, sipat sareng Asma Alloh, sarta pakakas sukur sareng ibadah, pikeun nafsu sareng dunya aranjeun dina cara anu haram, aranjeun ngalaman hukuman anu pantes. Sabab aranjeun parantos maparin kanyaah anu patali sareng Alloh ka nafsu aranjeun. Aranjeun ngalaman balai tanpa wates nafsu aranjeun anu kakasih aranjeun. Sabab aranjeun henteu maparin kanyamanan sajati ka kakasih éta. Aranjeun ogé henteu masrahkeun éta ka Gusti Qadîr Mutlak, Kakasih Sajati, kalayan tawakal, sarta salawasna ngalaman kanyeri.
Kitu deui, aranjeun parantos maparin kanyaah anu patali sareng Asma sareng sipat Alloh ka dunya, sarta ngabagikeun karya seni-Na ka sabab-sabab alam; aranjeun ngalaman balaina. Sabab sawaréh kakasih aranjeun anu tanpa wates éta henteu ngucapkeun "Urang masrahkeun anjeun ka Alloh", nanging ngabéngkolkeun tonggongna ka aranjeun, ngantunkeun sarta angkat. Sawaréh henteu wanoh ka aranjeun pisan; sanajan wanoh, henteu mikanyaah aranjeun; sanajan mikanyaah, henteu maparin mangpaat ka aranjeun. Aranjeun salawasna ngalaman azab tina pipisahan tanpa wates sareng leungit anu tanpa harepan mulih.
Ieu sisi jero sareng hakékat perkara-perkara anu disebat ku ahli kasasaran kabagjaan kahirupan, kasampurnaan manusa, kaéndahan peradaban sareng kanikmatan kabébasan. Hirup nurut kana hawa nafsu sareng mabok hiji tabir, samentara henteu ngajantenkeun karaos. Ucapkeun "Héh, kumaha akal maranéhna!"
Sedengkeun jalan lega Al-Qur'an anu pinuh cahya ngubaran sakabéh tatu anu dialaman ku ahli kasasaran ku hakékat iman, ngusir sakabéh poék dina jalan kahiji, sarta nutup sakabéh lawang kasasaran sareng binasa. Kieu:
Éta ngubaran lemah sareng henteu mampuhna manusa, fakir sareng kabutuhanana ku tawakal ka Gusti Qadîr Rahîm. Ku masrahkeun beban kahirupan sareng ayana kana kakawasaan sareng rohmat-Na, henteu nanggung sorangan, manusa malah mendakan tempat anu merenah, sapertos anjeunna naék kana kahirupan sareng nafsuna. Éta ngajarkeun yén anjeunna henteu "sato anu tiasa nyarios", nanging manusa sajati sareng tamu Gusti Rahmân anu ditampi. Ku némbongkeun yén dunya panginepan Gusti Rahmân, ngajarkeun yén mahluk dina dunya eunteung Asma Alloh sareng karya ciptaanna surat-surat Gusti Shamad anu salawasna dibaruan, éta ngubaran kalayan saé tatu manusa anu datang tina fanana dunya, leungitna barang sareng kanyaah kana anu fana, sarta ngabébaskeun tina poék sangkaan.
Éta ogé némbongkeun maot sareng ajal minangka bubuka tepang sareng pasamoan sareng sobat-sobat anu angkat ka alam barzakh sareng aya di alam anu langgeng. Ku cara ieu éta ngubaran tatu maot, anu dina pandangan ahli kasasaran dianggap pipisahan salawasna ti sakabéh sobat. Éta ngabuktikeun yén pipisahan éta tepang sorangan.
Éta ogé ngabuktikeun yén kubur hiji lawang anu muka ka alam rohmat, nagri kabagjaan, kebon-kebon sawarga sareng nagri cahya Gusti Rahmân. Ku éta, éta ngaleungitkeun rasa sieun manusa anu pangdahsyatna sarta némbongkeun lalampahan barzakh anu pangnyerina, pangmatak dukana sareng pangsesekna minangka lalampahan anu pangnikmatna, pangraketna sareng pangpinuh kabungahanana. Ku kubur éta nutup sungut naga sarta muka lawang ka kebon anu éndah. Hartina, éta némbongkeun yén kubur sanés sungut naga, nanging lawang anu muka kana kebon rohmat.
Éta ogé nyarios ka mukmin: Upami kahoyong bébas anjeun kawates, pasrahkeun padamelan anjeun kana kersa anu nyakup sadayana ti Nu Kagungan anjeun. Upami kakuatan anjeun alit, percanten kana kakawasaan Gusti Qadîr Mutlak. Upami kahirupan anjeun sakedik, pikirkeun kahirupan anu langgeng. Upami umur anjeun pondok, anjeun ngagaduhan umur anu langgeng, ulah hariwang. Upami pamikiran anjeun pudur, lebet ka handapeun panonpoé Al-Qur'an, ningali ku cahya iman, supados ngagentos pamikiran anjeun anu cika-cika, unggal ayat Al-Qur'an maparin cahya ka anjeun kawas hiji béntang. Kitu deui, upami anjeun ngagaduhan harepan sareng kanyeri tanpa wates, pahala anu henteu aya tungtungna sareng rohmat tanpa wates nuju nungguan anjeun. Upami anjeun ngagaduhan kahayang sareng maksud tanpa wates, ulah nyiksa diri ku mikiranana. Éta henteu tiasa katampung dina dunya ieu. Tempatna nagri séjén, sarta Nu Maparin éta ogé Nu Séjén.
Éta ogé nyarios: Wahai manusa! Anjeun henteu gaduh diri anjeun sorangan. Anjeun kagungan Gusti Dzul-Jalâl anu Qadîr, kakawasaan-Na henteu aya tungtungna, sarta Rahîm, rohmat-Na tanpa wates. Ku kituna, ulah ngabeungbeuratkeun kahirupan anjeun ka diri anjeun sorangan sarta nyusahkeun diri. Sabab Nu Maparin kahirupan nyaéta Mantenna, Nu Ngatur ogé Mantenna. Kitu deui, dunya henteu tanpa Nu Kagungan; ulah ngabeungbeuratkeun beban dunya kana sirah anjeun sorangan sarta hariwang ku mikiran kaayaan dahsyatna. Sabab Nu Kagungan dunya Hakîm, 'Alîm. Anjeun ogé tamu; ulah campur tanpa perlu, ulah ngajantenkeun kacau.
Kitu deui, mahluk sapertos manusa sareng sasatoan henteu diantep tanpa pangaturan, nanging papancén anu ngagaduhan pancén. Maranéhna aya dina pandangan Gusti Hakîm Rahîm. Ulah nganyerikeun roh anjeun ku mikiran kanyeri sareng kasusah maranéhna. Ulah ngamajukeun welas asih anjeun saluareun rohmat Gusti Khâliq Rahîm maranéhna. Kitu deui, tali kendali sakabéh barang anu nyandak kaayaan musuh ka anjeun, ti mikroba dugi ka wabah, caah, paceklik sareng lini, aya dina panangan Gusti Rahîm Hakîm éta. Mantenna Hakîm, henteu midamel perkara anu sia-sia. Mantenna Rahîm, welas asih-Na seueur. Dina unggal padamelan anu dilakukeun ku Mantenna aya hiji rupa paparin.
Éta ogé nyarios: Alam ieu sanajan fana, nanging ngahasilkeun kabutuhan hiji alam anu langgeng. Sanajan bakal leungit sareng samentara, nanging ngahasilkeun buah anu langgeng, némbongkeun tajalli Asma anu langgeng ti Gusti anu langgeng. Sanajan kanikmatanana sakedik sareng kanyerina seueur, nanging perhatian Gusti Rahmân Rahîm kanikmatan sajati anu henteu leungit. Sedengkeun kanyeri ngahasilkeun kanikmatan maknawi tina segi pahala. Lantaran lingkup anu halal cekap pikeun sakabéh kanikmatan, kasenangan sareng kabungahan roh, manah sareng nafsu, ulah lebet kana lingkup anu haram. Sabab hiji kanikmatan dina éta lingkup sakapeung ngagaduhan sarébu kanyeri. Éta ogé sabab kaleungitan perhatian Gusti Rahmân, anu kanikmatan sajati sareng terus-terusan.
Kitu deui, dina jalan kasasaran, sakumaha parantos dijelaskeun saméméhna, manusa diragragkeun kana panghandapna anu handap dina cara anu henteu aya peradaban sareng filsafat anu tiasa mendakan ubar pikeun éta, sarta henteu aya kamajuan manusa sareng kasampurnaan élmu anu tiasa ngaluarkeun manusa tina sumur poék anu jero éta. Padahal Al-Qur'an Al-Hakîm ku iman sareng amal saleh ngangkat manusa tina ragrag kana panghandapna anu handap éta ka pangluhurna anu luhur, sarta ngabuktikeun ku bukti anu pasti yén éta ngangkat manusa. Éta ngeusian sumur anu jero éta ku undakan-undakan kamajuan maknawi sareng pakakas kasampurnaan rohani.
Éta ogé kacida ngagampilkeun sareng ngagampilkeun lalampahan manusa anu panjang, pinuh badai sareng ribut nuju mangsa langgeng. Éta némbongkeun sarana anu bakal ngalantarankeun jarak sarébu, malah lima puluh rébu taun kahontal dina sadinten.
Ku ngajantenkeun wanoh ka Gusti Dzul-Jalâl, Sultan mangsa tanpa awal sareng mangsa tanpa tungtung, éta maparin ka manusa kaayaan abdi anu janten papancén-Na sareng tamu anu ngagaduhan pancén. Éta ngajamin lalampahanana kalayan kanyamanan anu sampurna, boh dina panginepan dunya boh dina tempat barzakh sareng aherat. Sapertos pepancén hiji raja anu lempeng ngalalana sareng ngalangkungan kalayan gampil dina lingkup nagrina, ngaliwatan wates unggal propinsi sareng kalayan sarana lalampahan anu gancang sapertos kapal hiber, kapal sareng karéta api. Kitu deui, hiji manusa anu patali sareng Gusti Sultan Azali ku iman sareng taat ku amal saleh ngalangkungan tempat-tempat panginepan dunya ieu, lingkup alam barzakh sareng alam mahsyar, sarta saterasna wates-wates lega sakabéh alam sanggeus kubur, dina kagancangan kilat sareng Buraq, dugi ka mendakan kabagjaan langgeng. Éta ngabuktikeun hakékat ieu sacara pasti sarta némbongkeun ka jalma murni sareng wali.
Hakékat Al-Qur'an ogé nyarios: Wahai mukmin! Ulah maparin kamampuh kanyaah anu henteu aya tungtungna dina diri anjeun ka nafsu ammarah anjeun anu goréng, henteu lengkep, jahat sareng ngabahayakeun anjeun. Ulah ngajantenkeun éta kakasih sareng hawa nafsuna sesembahan pikeun anjeun. Jadikeun Kakasih sareng Ma'bûd anjeun hiji Zat anu pantes pikeun kanyaah anu henteu aya tungtungna; anu tiasa maparin kahadéan anu henteu aya tungtungna ka anjeun; anu ngabagjakeun anjeun tanpa tungtung dina mangsa payun; anu ngabagjakeun ku kahadéan-Na sakabéh jalma anu patali sareng anjeun sareng anu anjeun bagja ku kabagjaan maranéhna; anu kagungan kasampurnaan anu henteu aya tungtungna; anu kagungan kaéndahan anu dina darajat tanpa tungtung suci, luhur, murni, tanpa cacad, tanpa kakurangan sareng tanpa leungit; anu sakabéh Asma-Na kacida éndahna; anu dina unggal Asma-Na aya seueur cahya kaéndahan sareng kaelokan; anu sawarga kalayan sakabéh kaéndahan sareng ni'matna némbongkeun kaéndahan rohmat-Na sareng rohmat kaéndahan-Na; sarta anu sakabéh kaéndahan, kaelokan, kahadéan sareng kasampurnaan dina sakabéh alam raya, anu pikaresepeun sareng dipikanyaah, nunjukkeun, ngabuktikeun sareng janten tanda kaéndahan sareng kasampurnaan-Na. Sanggakeun kamampuh kanyaah anjeun anu henteu aya tungtungna éta ka Mantenna.
Éta ogé nyarios: Wahai manusa! Ulah maparin kamampuh kanyaah anjeun anu patali sareng Asma sareng sipat-Na ka mahluk séjén anu henteu langgeng; ulah ngabagikeun kana mahluk anu henteu mangpaat. Sabab karya sareng mahluk fana. Nanging, Asmaul-Husna anu ukiran sareng tajallina katingal dina karya sareng ciptaan éta langgeng, terus-terusan. Dina unggal Asma sareng sipat aya rébuan darajat kahadéan sareng kaéndahan, sarta rébuan lapisan kasampurnaan sareng kanyaah. Anjeun ngan tingal Asma Rahmân, anu sawarga hiji tajallina, kabagjaan langgeng hiji kilatanna, sarta sakabéh rezeki sareng ni'mat di dunya hiji tétésna.
Perhatoskeun ayat ﻟَﻘَﺪْ ﺧَﻠَﻘْﻨَﺎ الْاِنْسَانَ ﻓ۪ٓﻰ ﺍَﺣْﺴَﻦِ ﺗَﻘْﻮ۪ﻳﻢٍ ٭ ﺛُﻢَّ ﺭَﺩَﺩْﻧَﺎﻩُ ﺍَﺳْﻔَﻞَ ﺳَﺎﻓِﻠ۪ﻴﻦَ ٭ اِلَّا ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮﺍ ﻭَ ﻋَﻤِﻠُﻮﺍ ﺍﻟﺼَّﺎﻟِﺤَﺎﺕِ, anu nunjukkeun hakékat ahli kasasaran sareng ahli iman tina sisi kahirupan sareng pancén, sarta ﻓَﻤَﺎ ﺑَﻜَﺖْ ﻋَﻠَﻴْﻬِﻢُ ﺍﻟﺴَّﻤَٓﺎﺀُ ﻭَ الْاَرْضُ, anu nunjukkeun hasil sareng tungtung maranéhna. Sabaraha luhur sareng pinuh mu'jizatna ayat-ayat éta ngébréhkeun babandingan anu ku urang dijelaskeun!
Ayat kahiji, lantaran hakékat anu diébréhkeun ku éta ayat kalayan mu'jizat anu henteu tiasa ditiron sareng kalayan ringkes parantos dijelaskeun sacara jéntré dina Kalimah Kasabelas, urang masrahkeun kana éta Kalimah.
Sedengkeun ayat kadua, urang ngan bakal némbongkeun ku hiji isyarat alit sabaraha luhur hakékat anu diébréhkeun ku éta. Kieu:
Ayat ieu ngadawuh kieu ku harti anu cocog: "Ku maotna ahli kasasaran, langit-langit sareng bumi henteu nangisan aranjeunna." Ku harti anu sabalikna, éta nuduhkeun: "Ku angkatna ahli iman ti dunya, langit-langit sareng bumi nangisan aranjeunna." Hartina, lantaran ahli kasasaran mungkir pancén langit-langit sareng bumi, henteu uninga hartina, nurunkeun ajénna, henteu wanoh ka Gusti Shâni' maranéhna, sarta ngahina sareng mumusuhan maranéhna, tangtos langit-langit sareng bumi henteu nangisan aranjeunna, malah ngalaknat aranjeunna sareng sugema ku paéhna.
Ku harti anu sabalikna, éta nyarios: "Langit-langit sareng bumi nangis ku pupusna ahli iman." Sabab ahli iman uninga pancén langit-langit sareng bumi, mastikeun hakékatna anu sajati, sarta ngartos harti anu diébréhkeun ku maranéhna kalayan iman. Anjeunna nyarios: "Kacida éndahna didamel, kacida éndahna khidmah." Anjeunna maparin ajén anu pantes sareng ngahormat ka maranéhna. Pikeun Alloh, anjeunna mikanyaah maranéhna sareng Asma anu maranéhna eunteungna. Ku rusiah ieu, langit-langit sareng bumi duka ku leungitna ahli iman, kawas nangis.
Hiji Patarosan Penting
Aranjeun nyarios: "Kanyaah henteu ku pilihan. Kitu deui, dumasar kana kabutuhan fitrah, kuring mikanyaah tuangeun nikmat sareng buah. Kuring mikanyaah bapa, indung sareng anak-anak kuring. Kuring mikanyaah pamajikan kuring. Kuring mikanyaah sobat sareng rerencangan kuring. Kuring mikanyaah para nabi sareng wali. Kuring mikanyaah kahirupan sareng mangsa ngora kuring. Kuring mikanyaah usum semi, barang éndah sareng dunya. Kumaha kuring henteu bakal mikanyaah ieu? Kumaha kuring tiasa nyanggakeun sakabéh kanyaah ieu kana Zat, sipat sareng Asma Alloh? Naon hartina ieu?"
Waleran: Dangukeun opat pangajaran lemes.
Pangajaran Lemes Kahiji: Sanajan kanyaah henteu ku pilihan, nanging ku pilihan, raray kanyaah tiasa ngalih ti hiji kakasih ka kakasih séjén. Contona, ku némbongkeun goréngna hiji kakasih, atanapi némbongkeun yén éta tabir atanapi eunteung pikeun kakasih séjén anu sajatina pantes pikeun kanyaah, raray kanyaah tiasa dialihkeun ti kakasih majasi ka Kakasih Sajati.
Pangajaran Lemes Kadua: Urang henteu nyarios ulah mikanyaah anu dipikanyaah ku anjeun anu disebatkeun. Urang nyarios: Mikanyaah éta pikeun Alloh sareng kalayan nami kanyaah-Na.
Contona, mikanyaah tuangeun nikmat sareng buah éndah tina sisi kahadéan Alloh sareng paparin ni'mat Gusti Rahmân Rahîm éta, nyaéta mikanyaah Asma Rahmân sareng Mun'im, sarta ogé sukur maknawi. Anu némbongkeun kanyaah ieu henteu ngan pikeun nafsu, nanging kalayan nami Gusti Rahmân, nyaéta ngahontalna dina lingkup halal kalayan sugema, sarta tuang kalayan tafakur sareng sukur.
Kitu deui, hormat sareng kanyaah ka bapa sareng indung, pikeun hikmah sareng rohmat anu ngalengkepan maranéhna ku welas asih sarta ngajantenkeun anjeun dididik ku leungeun maranéhna anu welas asih, patali sareng kanyaah ka Alloh. Tanda yén kanyaah, hormat sareng welas asih éta kanggo Alloh nyaéta: Nalika maranéhna sepuh, henteu aya deui mangpaatna pikeun anjeun, sarta ngajantenkeun anjeun susah sareng hese, langkung seueur mikanyaah, maparin welas asih sareng kanyaah. ﺍِﻣَّﺎ ﻳَﺒْﻠُﻐَﻦَّ ﻋِﻨْﺪَﻙَ ﺍﻟْﻜِﺒَﺮَ ﺍَﺣَﺪُﻫُﻤَٓﺎ ﺍَﻭْ كِلَاهُمَا فَلَا ﺗَﻘُﻞْ ﻟَﻬُﻤَٓﺎ ﺍُﻑٍّ Ayat éta, ku ngondang anak kana lima darajat hormat sareng welas asih, némbongkeun sabaraha pentingna hak kolot sareng sabaraha goréngna doraka ka maranéhna dina pandangan Al-Qur'an. Lantaran bapa henteu mikahoyong saha ogé, ngan anakna, janten langkung saé ti dirina; sabalikna, anak ogé henteu tiasa ngaku hak ngalawan bapana. Hartina, sacara fitrah henteu aya sabab paséa antara kolot sareng anak. Sabab paséa boh datang tina hoyong nyarupaan sareng dengki, anu henteu aya dina bapa ka anakna; atanapi paséa datang tina henteu adil, sedengkeun anak henteu ngagaduhan hak pikeun ngaku hak ngalawan bapana. Sanajan ningali bapana henteu adil, anjeunna henteu tiasa doraka ka anjeunna. Hartina, anu doraka ka bapana sareng nganyerikeun manahna hiji sato galak anu manusa ruksak.
Mikanyaah sareng ngajaga anak-anak kalayan welas asih sareng kanyaah anu sampurna, lantaran maranéhna hadiah Gusti Rahîm Karîm éta, ogé patali sareng Alloh. Tanda anu némbongkeun yén kanyaah éta kanggo Alloh nyaéta sabar sareng sukur nalika maranéhna pupus, henteu ngagorowok kalayan putus asa. Nyaéta masrahkeun diri bari nyarios: "Éta hiji mahluk anu pikaresepeun, hiji milik Gusti Khâliq kuring, anu ku Mantenna dipasrahkeun kana panitén kuring. Ayeuna hikmah-Na merlukeun, Mantenna nyandak éta ti kuring sareng mawa ka tempat anu langkung saé. Upami kuring ngagaduhan hiji bagian lahiriah dina éta milik, sarébu bagian sajati kagungan Gusti Khâliq-na. ﺍَﻟْﺤُﻜْﻢُ ﻟِﻠّٰﻪِ"
Kitu deui, upami sobat sareng rerencangan sobat Alloh lantaran iman sareng amal saleh, ku rusiah ﺍَﻟْﺤُﺐُّ ﻓِﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ, kanyaah éta ogé patali sareng Alloh.
Mikanyaah sareng nyaah ka pamajikan anjeun, lantaran anjeunna hadiah anu raket sareng lemes ti rohmat Alloh. Nanging, ulah ngabeungkeut kanyaah anjeun kana kaéndahan rupana anu gancang luntur. Kaéndahan wanoja anu pangnarikna sareng pangamisna nyaéta kaéndahan budi dina sipat lemes sareng sopan anu husus pikeun wanoja. Kaelokanana anu pangluhur ajénna sareng pangpikaresepeunna nyaéta welas asihna anu luhur, enya-enya, ihlas sareng pinuh cahya. Kaéndahan welas asih sareng kaéndahan budi ieu terus dugi ka ahir kahirupan sarta ngaronjat. Hak mahluk anu lemah sareng lemes éta pikeun dihormat dipiara ku kanyaah éta. Upami henteu, ku leungitna kaéndahan rupa, anu henteu gaduh daya éta kaleungitan hakna dina waktos anu pangperyogina.
Mikanyaah para nabi sareng wali, tina sisi janten abdi Alloh anu ditampi, kalayan nami sareng pikeun Alloh; tina pandangan éta, kanyaah patali sareng Mantenna.
Kitu deui, mikanyaah kahirupan, ngajagana sareng ngagunakeunana dina khidmah ka Alloh, tina sisi yén éta modal anu pangluhur ajénna sareng khazanah anu bakal ngahontal kahirupan langgeng, anu dipaparin ku Alloh ka manusa sareng ka anjeun, sarta khazanah anu nyakup pakakas kasampurnaan anu langgeng; kanyaah éta ogé dina hiji sisi patali sareng Gusti Ma'bûd.
Kitu deui, ngahargaan, mikanyaah sareng ngagunakeun kalayan saé sipat lemes sareng kaéndahan mangsa ngora, tina pandangan yén éta ni'mat Alloh anu lemes, amis sareng éndah, mangrupikeun hiji rupa kanyaah halal kalayan sukur.
Mikanyaah usum semi kalayan tafakur, tina sisi yén éta kaca ukiran anu panglemesna sareng pangéndahna tina Asma Alloh anu pinuh cahya, sarta tempat paméran seni antik Gusti Shâni' Hakîm anu pangpinuh paésan sareng pangmancorongna, nyaéta mikanyaah Asma Alloh.
Mikanyaah dunya tina sisi ladang aherat, eunteung Asma Alloh, surat-surat Alloh sareng panginepan-Na anu samentara, kalayan sarat nafsu ammarah henteu campur, patali sareng Alloh.
Cindekna: Mikanyaah dunya sareng mahluk di jerona dina harti anu nunjukkeun salian dirina. Ulah mikanyaah dina harti anu nunjukkeun dirina sorangan. Ucapkeun "Kacida éndahna didamel". Ulah nyarios "Kacida éndahna". Ulah maparin tempat pikeun kanyaah séjén lebet kana batin manah anjeun. Sabab batin manah eunteung Gusti Shamad, sarta husus pikeun Mantenna. Ucapkeun ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺍﺭْﺯُﻗْﻨَﺎ ﺣُﺒَّﻚَ ﻭَ ﺣُﺐَّ ﻣَﺎ ﻳُﻘَﺮِّﺑُﻨَﺎ ﺍِﻟَﻴْﻚَ.
Sakabéh kanyaah anu parantos disebatkeun ku urang, upami dina cara ieu, boh maparin kanikmatan tanpa kanyeri, boh dina hiji sisi tepang anu henteu leungit. Éta ogé nambihan kanyaah ka Alloh, kanyaah anu halal, sukur anu kanikmatan sorangan, sarta pamikiran anu kanyaah sorangan.
Contona, upami hiji raja luhur {(Catetan handap): Dina hiji waktos, dua kapala suku lebet ka payuneun hiji raja, sarta aya dina kaayaan anu sami anu ditulis di dieu.} maparin hiji apel ka anjeun, aya dua kanyaah kana apel éta sareng dua kanikmatan dina éta:
Anu hiji: Apel dipikanyaah lantaran apel, sarta aya kanikmatan anu husus pikeun apel sareng saukuran apel. Kanyaah ieu henteu patali sareng raja. Jalma anu ngalebetkeun apel éta kana sungutna sarta tuang di payuneun raja mikanyaah apel, henteu raja, sarta mikanyaah nafsuna. Sakapeung raja henteu resep kana kanyaah anu ngamanjakeun nafsu éta, sarta geuleuh ka éta. Kanikmatan apel ogé sakedik. Éta ogé leungit; sanggeus apel dituang, kanikmatan éta ogé angkat, tinggal rasa kaduhung.
Sedengkeun kanyaah kadua nyaéta perhatian raja dina apel, anu dipintonkeun ku apel. Jalma anu nempatkeunana dina sirahna kalayan nyarios saolah-olah "Apel éta conto sareng wangun perhatian raja", némbongkeun yén anjeunna mikanyaah raja. Dina buah anu sarung perhatian éta, aya kanikmatan anu langkung luhur ti kanikmatan sarébu apel. Kanikmatan ieu sukur sorangan. Kanyaah ieu kanyaah anu hormat ka raja.
Kitu pisan, upami sakabéh ni'mat sareng buah dipikanyaah lantaran dirina sorangan, sarta kanikmatanana ngan diraosan kalayan lalawora dina kanikmatan materi, kanyaah éta pikeun nafsu. Kanikmatan éta ogé samentara sareng nyeri. Upami dipikanyaah tina sisi perhatian rohmat Alloh sareng buah kahadéan-Na, sarta kanikmatan diraosan kalayan kahoyong tuang anu sampurna dina cara ngahargaan darajat paparin kahadéan sareng perhatian éta, éta boh sukur maknawi boh kanikmatan tanpa kanyeri.
Pangajaran Lemes Katilu: Kanyaah kana Asma Alloh ngagaduhan lapisan. Sakumaha parantos dijelaskeun saméméhna, sakapeung anjeunna mikanyaah Asma dina wangun mikanyaah karya. Sakapeung anjeunna mikanyaah Asma tina sisi éta sebutan kasampurnaan Alloh. Sakapeung manusa, tina sisi hakékatna anu nyakup sadayana, dina kabutuhan tanpa wates peryogi sareng mikahayang Asma, sarta mikanyaah ku kabutuhan éta.
Contona, nalika anjeun ngaraos kabutuhan nyuhunkeun pitulung kalayan henteu mampuh pikeun sakabéh baraya, jalma fakir, lemah sareng mahluk peryogi anu dipikanyaah ku anjeun, upami aya hiji jalma anu sumping sarta midamel kahadéan ka maranéhna sakumaha kahayang anjeun, sabaraha anjeun bakal resep kana sebutan anjeunna anu maparin ni'mat sareng nami béréhanana, sabaraha anjeun bakal mikanyaah jalma éta ku éta sebutan! Kitu deui, ngan pikirkeun Asma Rahmân sareng Rahîm Alloh, tina sisi ngabagjakeun sakabéh bapa, karuhun, baraya sareng sobat anu mukmin, anu anjeun pikanyaah sareng dipaparin welas asih, ku rupa-rupa ni'mat di dunya, ku rupa-rupa kanikmatan di sawarga, sarta ku némbongkeun maranéhna ka anjeun sareng némbongkeun anjeun ka maranéhna dina kabagjaan langgeng. Anjeun tiasa ngabandingkeun sabaraha Asma Rahmân sareng sebutan Rahîm éta pantes dipikanyaah, sarta dina darajat naon roh manusa peryogi dua Asma éta. Anjeun ogé ngartos sabaraha pantes ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻋَﻠٰﻰ ﺭَﺣْﻤَﺎﻧِﻴَّﺘِﻪ۪ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺭَﺣ۪ﻴﻤِﻴَّﺘِﻪ۪.
Kitu deui, upami anjeun merhatoskeun, anjeun bakal ngartos sabaraha roh anjeun peryogi sareng mikahayang Asma Hakîm sareng sebutan Murabbi tina Gusti anu ngatur, ngaping sareng ngadidik kalayan hikmah anu sampurna dunya, anu patali sareng anjeun sarta karuksakanana ngajantenkeun anjeun duka, anu hiji rupa imah anjeun, sareng mahluk di jerona, anu sapertos kabutuhan raket sareng paésan pikaresepeun éta imah anjeun.
Kitu deui, upami anjeun merhatoskeun, anjeun bakal ngartos sabaraha roh anjeun peryogi Asma Wârits sareng Bâ'its, sebutan Bâqî, Karîm, Muhyî sareng Muhsin tina Gusti anu nalika pupus ngabébaskeun sakabéh jalma anu patali sareng anjeun sarta leungitna nganyerikeun anjeun tina poék euweuh, teras nempatkeunana dina tempat anu langkung éndah ti dunya ieu.
Lantaran hakékat manusa luhur sareng fitrahna nyakup sadayana, sacara fitrah anjeunna peryogi sarébu hiji Asma Alloh sareng seueur darajat unggal Asma, kalayan rébuan rupa kabutuhan. Kabutuhan anu ngaronjat nyaéta kahayang. Kahayang anu ngaronjat nyaéta kanyaah. Kanyaah anu ngaronjat ogé asih. Numutkeun kasampurnaan roh, darajat kanyaah kabuka numutkeun darajat Asma. Kanyaah kana sakabéh Asma ogé, lantaran éta sebutan sareng tajalli Gusti Dzul-Jalâl, mulih kana kanyaah kana Zat-Na.
Ayeuna, ngan minangka conto, ti sarébu hiji Asma, urang bakal ngajelaskeun hiji darajat tina sarébu hiji darajat Asma 'Adl, Hakam, Haq sareng Rahîm. Kieu:
Upami anjeun hoyong ningali Asma Rahmânur-Rahîm sareng Haq dina hikmah sareng kaadilan, dina lingkup anu pangagungna, tingal ibarat ieu: Urang ngabayangkeun dina hiji pasukan aya opat ratus golongan anu béda, anu masing-masing pakean anu dipikaresepna béda, bekel anu dipikaresepna béda, pakarang anu tiasa dianggo kalayan merenah béda, sareng ubar anu bakal ngubaran sipat awakna béda. Sanajan sadaya opat ratus golongan éta henteu dipisahkeun kana regu sareng kompani anu béda, nanging pacampur, upami hiji raja tunggal anu henteu aya bandinganana, ku welas asih sareng kanyaahna anu sampurna, kakuatanana anu luar biasa, élmu sareng pangaweruhna anu nyakup sadayana sarta némbongkeun mu'jizat, sareng kaadilan sarta hikmahna anu luar biasa, nyalira maparin sadaya pakean, bekel, ubar sareng pakarang anu béda-béda sarta pantes pikeun maranéhna, tanpa pangbantu, tanpa salah kana hiji ogé sareng tanpa hilap ka hiji ogé, anjeun bakal ngartos sabaraha kuat, welas asih, adil sareng béréhan éta raja. Sabab, upami dina hiji batalyon aya jalma ti sapuluh bangsa, maparin pakean sareng pakakas anu béda-béda ka maranéhna kacida héséna, sahingga kapaksa, tina jinis naon ogé, dipaparin pakakas dina hiji cara.
Kitu deui, upami anjeun hoyong ningali tajalli Asma Haq sareng Rahmânur-Rahîm Alloh dina kaadilan sareng hikmah, tingal pasukan tutuwuhan sareng sasatoan anu agung, anu diwangun ku opat ratus rébu bangsa, anu ténda-téndana dipasang dina beungeut bumi nalika usum semi. Sanajan sakabéh bangsa sareng golongan éta aya di antara hiji sareng nu sanés, masing-masing pakeanna béda, bekelna béda, pakarangna béda, cara hirupna béda, pangajaranana béda sareng dibébaskeun tina pancénna béda; sarta sanajan henteu ngagaduhan kakuatan pikeun nyayagikeun kabutuhanana sareng basa pikeun nyuhunkeun paménta éta, tingal sareng tingali sebutan Gusti Haq sareng Rahmân, Razzâq sareng Rahîm, Karîm, dina lingkup hikmah sareng kaadilan, kalayan timbangan sareng aturan. Kumaha Mantenna ngadidik, ngaping sareng ngatur tanpa salah ka hiji ogé, tanpa hilap sareng tanpa pacampur.
Naha ramo anu sanés tiasa campur kana padamelan anu dilakukeun kalayan aturan sareng timbangan anu ngaliput sadayana sarta matak héran sapertos ieu? Salian Gusti Wâhid Ahad, Gusti Hakîm Mutlak, Gusti Qadîr kana sadaya barang, barang mana anu tiasa ngulurkeun leungeunna kana seni, pangaturan, rububiyah sareng puteran ieu? Sabab mana anu tiasa campur?