MAKSUD KATILU
Wawakil sakabéh ahli kasasaran, sanggeus nampi waleran anu pasti, ngayakinkeun sareng netepkeun hujah pikeun patarosan kadua anjeunna {(Catetan handap): Hartina patarosan dina awal Maksud Kadua, sanés patarosan anu alit pisan ieu dina ahir panutup.}, naros kieu hiji patarosan katilu.
Anjeunna nyarios: Dina Al-Qur'an, kecap-kecap sapertos ﺍَﺣْﺴَﻦُ ﺍﻟْﺨَﺎﻟِﻘ۪ﻴﻦَ ، ﺍَﺭْﺣَﻢُ ﺍﻟﺮَّﺍﺣِﻤ۪ﻴﻦَ ngajantenkeun karaos aya nu nyiptakeun sareng nu welas asih séjén.
Aranjeun ogé nyarios: Gusti Khâliq alam ngagaduhan kasampurnaan anu henteu aya tungtungna, nyakup darajat pangluhurna sakabéh rupa kasampurnaan. Padahal kasampurnaan barang dipikahartos ku lawanna; upami henteu aya kanyeri, kasenangan henteu janten kasampurnaan; upami henteu aya poék, pancaran cahya henteu ngawujud; upami henteu aya pipisahan, tepang henteu maparin kasenangan; sareng saterasna?
Waleran: Urang ngawaler bagian kahiji ku lima isyarat:
Isyarat Kahiji: Lantaran Al-Qur'an ti awal dugi ka ahir ngabuktikeun sareng némbongkeun tauhid, ieu bukti pasti yén kecap-kecap sapertos kitu dina Al-Qur'an Al-Hakîm henteu sapertos anu kahartos ku aranjeun. Ngadawuh ﺍَﺣْﺴَﻦُ ﺍﻟْﺨَﺎﻟِﻘ۪ﻴﻦَ hartina "Mantenna aya dina anu pangéndahna tina darajat nyiptakeun", anu henteu nuduhkeun pisan ayana nu nyiptakeun séjén. Nyiptakeun, sapertos sipat séjén, ngagaduhan seueur darajat. ﺍَﺣْﺴَﻦُ ﺍﻟْﺨَﺎﻟِﻘ۪ﻴﻦَ hartina "Mantenna Gusti Khâliq Dzul-Jalâl dina darajat nyiptakeun anu pangéndahna sareng pangahirna".
Isyarat Kadua: Ungkapan sapertos ﺍَﺣْﺴَﻦُ ﺍﻟْﺨَﺎﻟِﻘ۪ﻴﻦَ henteu nyanghareup kana lobana nu nyiptakeun. Éta nyanghareup kana rupa-rupa mahluk anu diciptakeun. Hartina, "Mantenna Gusti Khâliq anu nyiptakeun unggal barang dina cara anu pantes pikeun unggal barang, dina darajat anu pangéndahna". Sakumaha ayat sapertos ﺍَﺣْﺴَﻦَ ﻛُﻞَّ ﺷَﻰْﺀٍ ﺧَﻠَﻘَﻪُ ngébréhkeun harti ieu.
Isyarat Katilu: Babandingan dina ungkapan saperti ﺍَﺣْﺴَﻦُ ﺍﻟْﺨَﺎﻟِﻘ۪ﻴﻦَ ، ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﻛْﺒَﺮُ ، ﺧَﻴْﺮُ ﺍﻟْﻔَﺎﺻِﻠ۪ﻴﻦَ ، ﺧَﻴْﺮُ ﺍﻟْﻤُﺤْﺴِﻨ۪ﻴﻦَ henteu ngabandingkeun sareng ngautamakeun sipat sareng Lampah Alloh anu sajatina aya sareng anu sanés anu ngagaduhan conto éta sipat sareng lampah. Sabab kasampurnaan anu aya dina jin, manusa sareng malaikat dina sakabéh alam raya, dibandingkeun sareng kasampurnaan-Na, kalangkang anu lemah; kumaha tiasa dibandingkeun? Babandingan éta numutkeun pandangan manusa, hususna jalma lalawora.
Contona, hiji prajurit némbongkeun taat sareng hormat anu sampurna ka kopralna, ningali sakabéh kahadéan ti anjeunna, sarta sakedik mikiran raja. Sanaos mikiran raja, anjeunna tetep nyanggakeun nuhunna ka kopral. Ka prajurit sapertos kitu disebatkeun: "Hé, raja langkung ageung ti kopral anjeun. Ngan hatur nuhun ka anjeunna." Ucapan ieu henteu ngabandingkeun kapanglimaan sajati raja anu agung sareng kapanglimaan kopralna anu sawaréh sareng lahiriah; sabab babandingan sareng ngautamakeun éta tanpa harti. Éta numutkeun pandangan penting sareng patali éta prajurit, anu ngautamakeun kopralna, nyanggakeun nuhun ka anjeunna sareng ngan mikanyaah anjeunna.
Sapertos ieu, sabab-sabab lahiriah anu disangka nu nyiptakeun sareng nu maparin ni'mat janten tabir pikeun Gusti Nu Maparin Ni'mat Sajati dina pandangan jalma lalawora. Jalma lalawora nyekel kana éta, nganggap ni'mat sareng kahadéan ti éta, sarta nyanggakeun puji-pujianna ka éta. Al-Qur'an ngadawuh: "Alloh langkung agung, Gusti Khâliq anu langkung éndah, Gusti Muhsin anu langkung saé. Ningali ka Mantenna, sukur ka Mantenna."
Isyarat Kaopat: Babandingan sareng ngautamakeun, sapertos tiasa aya di antara mahluk anu sajatina aya, ogé tiasa aya di antara barang anu mungkin, malah anu dibayangkeun. Sakumaha dina seuseueurna hakékat aya sababaraha darajat, kitu deui dina hakékat Asma Alloh sareng sipat suci ogé, tina segi akal tiasa aya darajat tanpa wates. Padahal Alloh aya dina anu pangsampurnana sareng pangéndahna tina sakabéh darajat éta sipat sareng Asma anu mungkin sareng tiasa dibayangkeun. Sakabéh alam raya kalayan kasampurnaanana janten saksi hakékat ieu. ٔﻟَﻪُ الْاَسْمَٓاءُ ﺍﻟْﺤُﺴْﻨٰﻰٔ, nyebat sakabéh Asma-Na pangéndahna, ngébréhkeun harti ieu.
Isyarat Kalima: Babandingan sareng ngautamakeun ieu henteu ngabandingkeun Alloh sareng salian Mantenna. Mantenna kagungan dua rupa tajalli sareng sipat.
Anu hiji: Pangaturan-Na ku rusiah kaésaan dina sadayana, di handapeun tabir sarana sareng sabab, sarta dina wangun hukum umum.
Anu kadua: Pangaturan ku rusiah kaésaan dina unggal barang, tanpa tabir, langsung, kalayan perhatian husus. Hartina, kahadéan, ciptaan sareng kaagungan-Na anu langsung ku rusiah kaésaan dina unggal barang langkung ageung, langkung éndah sareng langkung luhur ti karya kahadéan, ciptaan sareng kaagungan-Na anu katingal ku tempat némbongan sarana sareng sabab.
Contona, urang ngabayangkeun hiji raja, nanging raja anu wali, anu sakabéh patugas sareng panglimana ngan hiji tabir, sarta sakabéh kawenangan sareng palaksanaan aya dina pananganana. Pangaturan sareng palaksanaan éta raja aya dua rupa. Anu hiji: Paréntah anu dipaparin sareng palaksanaan anu dipintonkeun ku anjeunna ku hiji hukum umum, dina wangun patugas sareng panglima lahiriah, sarta numutkeun kamampuh kadudukan-kadudukan. Anu kadua: Tiasa disebatkeun yén kahadéan sareng palaksanaan rajana anu langsung, tanpa hukum umum sareng tanpa ngajantenkeun patugas lahiriah minangka tabir, langkung éndah sareng langkung luhur.
Kitu deui, Gusti Khâliq alam raya, Sultan mangsa tanpa awal sareng mangsa tanpa tungtung, sanaos parantos ngajantenkeun sarana sareng sabab minangka tabir palaksanaan-Na, sarta némbongkeun kaagungan rububiyah-Na, nanging parantos ngantunkeun telepon husus dina manah abdi-Na. Pikeun ngantunkeun sabab di tukang sarta langsung nyanghareup ka Mantenna, Mantenna ngawajibkeun ubudiyah husus, sarta ku ngadawuh "Ucapkeun ﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﻌْﺒُﺪُ ﻭَﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﺴْﺘَﻌ۪ﻴﻦُ", ngalihkeun raray maranéhna ti alam raya ka Mantenna.
Harti ﺍَﺣْﺴَﻦُ ﺍﻟْﺨَﺎﻟِﻘ۪ﻴﻦَ ، ﺍَﺭْﺣَﻢُ ﺍﻟﺮَّﺍﺣِﻤ۪ﻴﻦَ ، ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﻛْﺒَﺮُ ogé nyanghareup kana harti ieu.
Waleran patarosan bagian kadua wawakil kalayan lima lambang:
Lambang Kahiji: Dina patarosan anjeunna nyarios: "Upami hiji barang henteu gaduh lawan, kumaha barang éta tiasa gaduh kasampurnaan?"
Waleran: Nu gaduh patarosan ieu henteu uninga kasampurnaan sajati. Anjeunna ngan nyangka kasampurnaan anu nisbi. Padahal kautamaan, kaluhuran sareng kaunggulan anu nyanghareup ka anu sanés sarta timbul dibandingkeun sareng anu sanés henteu sajati; éta nisbi sareng lemah. Upami anu sanés ragrag tina pandangan, éta ogé ragrag. Contona, kanikmatan sareng kautamaan haneut anu nisbi ku pangaruh tiis. Kanikmatan tuangeun anu nisbi ku pangaruh kanyeri lapar. Upami anu hiji leungit, anu séjén ogé ngirangan.
Padahal kanikmatan, kanyaah, kasampurnaan sareng kautamaan sajati nyaéta anu henteu dumasar kana ngabayangkeun anu sanés, anu aya dina dirina sareng nyalira hiji hakékat anu tetep. Kautamaan anu aya dina dirina sapertos "kanikmatan ayana, kanikmatan kahirupan, kanikmatan kanyaah, kanikmatan makrifat, kanikmatan iman, kanikmatan langgeng, kanikmatan rohmat, kanikmatan welas asih, kaéndahan cahya, kaéndahan paningali, kaéndahan ucapan, kaéndahan sipat béréhan, kaéndahan budi, kaéndahan wangun, kasampurnaan zat, kasampurnaan sipat sareng kasampurnaan lampah", boh aya anu sanés boh henteu, kautamaan ieu henteu robih.
Sakabéh kasampurnaan Gusti Shâni' Dzul-Jalâl, Gusti Fâthir Dzul-Jamâl sareng Gusti Khâliq Dzul-Kamâl sajati, aya dina Zat-Na; anu sanés sareng salian Mantenna henteu mangaruhan. Éta ngan tiasa janten tempat némbongan.
Lambang Kadua: Sayyid Syarif al-Jurjani nyarios dina "Şerhü'l-Mevakıf": "Sabab kanyaah boh kanikmatan atanapi mangpaat, boh musyakalah, nyaéta condong ka anu sajinis, atanapi kasampurnaan. Sabab kasampurnaan dipikanyaah lantaran dirina sorangan." Hartina, naon waé anu ku anjeun dipikanyaah, boh dipikanyaah pikeun kanikmatan, boh pikeun mangpaat, boh pikeun sarupa jinis sapertos condong ka anak, atanapi lantaran kasampurnaan. Upami kasampurnaan, henteu peryogi sabab atanapi tujuan séjén. Éta nyalira dipikanyaah. Contona, jalma anu ngagaduhan kasampurnaan dina mangsa baheula dipikanyaah ku sadayana; sanaos henteu aya hubungan sareng aranjeunna, aranjeunna dipikanyaah kalayan panghargaan.
Lantaran sakabéh kasampurnaan Alloh, sakabéh darajat sareng sakabéh kautamaan Asmaul-Husna-Na kasampurnaan sajati, éta dipikanyaah lantaran dirina sorangan. Éta "anu dipikanyaah lantaran dirina sorangan". Gusti Dzul-Jalâl, Nu Dipikaasih kalayan haq sareng Kakasih Sajati, mikanyaah sareng nyaah kana kasampurnaan-Na anu sajati sareng kaéndahan sipat sarta Asma-Na dina cara anu pantes pikeun Mantenna.
Kitu deui, Mantenna mikanyaah sareng nyaah kana seni, karya ciptaan-Na sareng kaéndahan mahluk-Na, anu tempat némbongan sareng eunteung éta kasampurnaan. Mantenna mikanyaah para nabi sareng wali-Na, hususna Kakasih Pangmulya-Na, anu Sayyid sakabéh rosul sareng Sultan sakabéh wali. Hartina, ku mikanyaah kaéndahan-Na, Mantenna mikanyaah Kakasih-Na anu eunteung éta kaéndahan. Ku mikanyaah Asma-Na, Mantenna mikanyaah Kakasih éta sareng dulur-dulurna, anu tempat némbongan éta Asma anu sadar sareng nyakup sadayana. Ku mikanyaah seni-Na, Mantenna mikanyaah Kakasih éta sareng anu sarupa sareng anjeunna, anu juru béwara sareng anu ngumumkeun éta seni. Ku mikanyaah karya ciptaan-Na, Mantenna mikanyaah Kakasih éta sareng anu ngiring di tukangeun anjeunna, anu nyarios kana karya ciptaan éta "Masya Alloh, barakalloh, kacida éndahna didamel", sarta ngajénkeun sareng ngahargaan. Ku mikanyaah kaéndahan mahluk-Na, Mantenna mikanyaah sareng nyaah ka Kakasih Pangmulya-Na éta sareng para pangiring sarta dulur-dulurna, anu nyakup sakabéh kaéndahan ahlak éta.
Lambang Katilu: Sakabéh kasampurnaan dina sakabéh alam raya mangrupikeun ayat kasampurnaan sareng isyarat kaéndahan Gusti Dzul-Jalâl. Malah, dibandingkeun sareng kasampurnaan-Na anu sajati, kaéndahan, kasampurnaan sareng kaelokan dina sakabéh alam raya kalangkang anu lemah. Urang nunjukkeun lima hujah hakékat ieu sacara ringkes.
Hujah Kahiji: Karaton anu sampurna, agung, pinuh ukiran sareng paésan tangtos nuduhkeun kamahéran sareng seni ngawangun anu sampurna. Seni ngawangun sareng ukiran éta, anu lampah sampurna, pasti nuduhkeun anu ngalakukeun anu sampurna, hiji ahli, hiji insinyur, sareng sebutan sareng namina sapertos "nu ngukir sareng nu ngabentuk". Nami-nami anu sampurna éta ogé, tanpa mamang, nuduhkeun sipat éta ahli anu sampurna sareng pinuh seni. Kasampurnaan seni sareng sipat éta tangtos nuduhkeun kasampurnaan kamampuh sareng kabisa éta ahli. Kasampurnaan kamampuh sareng kabisa éta pasti nuduhkeun kasampurnaan dirina sareng luhurna hakékatna.
Kitu pisan, karaton alam ieu, karya anu sampurna sareng pinuh paésan ieu, tangtos nuduhkeun Lampah anu kacida sampurnana. Sabab kasampurnaan dina karya timbul tina kasampurnaan éta Lampah sarta némbongkeunana. Kasampurnaan Lampah pasti nuduhkeun Gusti Nu Midamel anu sampurna sareng kasampurnaan Asma Gusti Nu Midamel éta, nyaéta dibandingkeun sareng karya, kasampurnaan Asma sapertos Gusti Mudabbir, Mushawwir, Hakîm, Rahîm sareng Muzayyin. Kasampurnaan Asma sareng sebutan, tanpa ragu sareng mamang, nuduhkeun kasampurnaan sipat Gusti Nu Midamel éta. Sabab upami sipat henteu sampurna, Asma sareng sebutan anu timbul tina sipat henteu tiasa sampurna. Kasampurnaan sipat éta tangtos nuduhkeun kasampurnaan kaayaan Zat-Na, sabab awal sipat nyaéta kaayaan Zat éta. Kasampurnaan kaayaan Zat, kalayan 'ilmul-yaqin, nuduhkeun kasampurnaan Gusti Nu Kagungan kaayaan éta, sarta kasampurnaan anu pantes sapertos kieu: sanaos pancaran cahya kasampurnaan éta parantos ngaliwatan tabir kaayaan, sipat, Asma, Lampah sareng karya, éta tetep némbongkeun sakitu seueur kaéndahan, kaelokan sareng kasampurnaan dina alam raya ieu.
Sanggeus ayana kasampurnaan Zat anu sajati dina darajat ieu tetep ku bukti anu pasti, anjeun ngartos naon pentingna anu tetep pikeun kasampurnaan nisbi anu nyanghareup ka anu sanés sarta dina sisi ngunggulan anu sarupa sareng lawan, sarta sabaraha pudurna éta...
Hujah Kadua: Nalika alam raya ieu ditingali kalayan pandangan pangajaran, nurani sareng manah ngaraos ku intuisi anu leres yén Nu Ngajantenkeun alam raya ieu sakitu éndahna, Maparin paésan sareng Maparin paésan ku rupa-rupa kaéndahan, kagungan kaéndahan sareng kasampurnaan dina darajat pangluhurna, dugi ka midamel sapertos kitu.
Hujah Katilu: Parantos dipikanyaho yén seni anu saimbang, tartib, sampurna sareng éndah ngandelkeun rancangan anu kacida éndahna. Rancangan anu sampurna sareng éndah nuduhkeun élmu anu sampurna sareng éndah, pamikiran anu éndah sareng kamampuh rohani anu éndah. Hartina, kaéndahan maknawi roh anu némbongan dina senina ngaliwatan élmu.
Alam raya ieu, kalayan kaéndahan matérina anu tanpa wates, mangrupa rembesan kaéndahan maknawi sareng élmu. Kaéndahan sareng kasampurnaan élmu sarta maknawi éta tangtos tajalli kaéndahan, kaelokan sareng kasampurnaan anu langgeng salawasna sarta tanpa wates.
Hujah Kaopat: Parantos dipikanyaho yén nu maparin pancaran cahya kedah gaduh pancaran cahya, anu nyaangan kedah pinuh cahya, kahadéan datang tina kabeungharan, sarta paparin némbongan ti anu lemes. Lantaran kitu, maparin sakitu seueur kaéndahan sareng kaelokan ka alam raya, sarta maparin rupa-rupa kasampurnaan ka mahluk, némbongkeun kaéndahan anu langgeng salawasna, sapertos cahya némbongkeun panonpoé.
Lantaran mahluk dina beungeut bumi mancorong ku kilatan kasampurnaan, ngalangkungan kawas walungan ageung. Sapertos walungan éta mancorong ku tajalli panonpoé, aliran mahluk ieu ogé mancorong samentara ku kilatan kaéndahan, kaelokan sareng kasampurnaan, teras angkat. Lantaran anu sumping di tukangeunana némbongkeun cahya mancorong sareng kilatan anu sami, kahartos yén tajalli sareng kaéndahan dina gelembung cai anu ngalir henteu tina dirina sorangan, nanging kaéndahan sareng tajalli pancaran cahya hiji panonpoé.
Kitu deui, kaéndahan sareng kasampurnaan anu mancorong samentara dina aliran alam raya ieu nyaéta kilatan kaéndahan Asma hiji Panonpoé anu langgeng salawasna. ﻧَﻌَﻢْ ﺗَﻔَﺎﻧِﻰ ﺍﻟْﻤِﺮْﺍٰﺕِ ﺯَﻭَﺍﻝُ ﺍﻟْﻤَﻮْﺟُﻮﺩَﺍﺕِ ﻣَﻊَ ﺗَﺠَﻠِّﻰ ﺍﻟﺪَّﺍﺋِﻢِ ﻣَﻊَ ﺍﻟْﻔَﻴْﺾِ الْمُلَازِمِ ﻣِﻦْ ﺍَﻇْﻬَﺮِ ﺍﻟﻈَّﻮَﺍﻫِﺮِ ﺍَﻥَّ ﺍﻟْﺠَﻤَﺎﻝَ ﺍﻟﻈَّﺎﻫِﺮَ ﻟَﻴْﺲَ ﻣُﻠْﻚَ ﺍﻟْﻤَﻈَﺎﻫِﺮِ ﻣِﻦْ ﺍَﻓْﺼَﺢِ ﺗِﺒْﻴَﺎﻥٍ ﻣِﻦْ ﺍَﻭْﺿَﺢِ ﺑُﺮْﻫَﺎﻥٍ ﻟِﻠْﺠَﻤَﺎﻝِ ﺍﻟْﻤُﺠَﺮَّﺩِ لِلْاِحْسَانِ ﺍﻟْﻤُﺠَﺪَّﺩِ ﻟِﻠْﻮَﺍﺟِﺐِ ﺍﻟْﻮُﺟُﻮﺩِ ﻟِﻠْﺒَﺎﻗِﻰ ﺍﻟْﻮَﺩُﻭﺩِ
Hujah Kalima: Parantos dipikanyaho yén upami anu sumping ti tilu atanapi opat jalan anu béda nyarios kajadian anu sami, éta nuduhkeun pasti kajadianana dina darajat tawatur anu ngébréhkeun kayakinan.
Sakabéh ahli paningal batin, pangraos rohani, kasaksian sareng paningali langsung, ti lapisan-lapisan béda sakabéh ahli panetepan bebeneran, jalan-jalan béda para wali, jalan-jalan béda jalma murni sareng ajaran-ajaran béda ahli hikmah sajati, anu kacida béda sareng papisah tina segi sipat rohani, jalan, kamampuh sareng abad, kalayan paningal batin, pangraos rohani sareng kasaksian, parantos sapuk: Kaéndahan sareng kasampurnaan anu katingal dina tempat némbongan alam raya sareng eunteung mahluk nyaéta tajalli kasampurnaan sareng némbongan kaéndahan Asma hiji-hijina Zat Wâjibul Wujûd.
Ijmak aranjeunna mangrupikeun hujah pasti anu henteu tiasa digoyangkeun.
Sim kuring ngira yén dina lambang ieu, wawakil ahli kasasaran kapaksa nutup ceulina sareng kabur supados henteu ngadangukeun. Sirah maranéhna anu poék, sapertos kalong, memang henteu tiasa tahan ningali cahya-cahya ieu. Ku kituna, ti dieu urang henteu bakal merhatoskeun maranéhna teuing.
Lambang Kaopat: Kanikmatan, kaéndahan sareng kaelokan hiji barang langkung ningali tempat némbonganana tibatan anu sarupa sareng lawanna. Contona, sipat béréhan hiji sipat anu éndah sareng pikaresepeun. Jalma anu béréhan nampi kanikmatan anu sarébu kali langkung pikaresepeun tina kanikmatan sareng kabungahan jalma anu dipaparin ku anjeunna, tibatan kanikmatan nisbi anu ditampi ku ngunggulan jalma béréhan séjén. Kitu deui, anu gaduh welas asih sareng sipat nyaah nampi kanikmatan sajati numutkeun darajat kanyamanan mahluk anu dipikanyaah ku anjeunna. Contona, kanikmatan anu ditampi ku hiji indung tina kabagjaan sareng kanyamanan anakna ngaliwatan kanyaah, sakitu kuatna dugi ka ngajantenkeun anjeunna ngorbankeun nyawana demi kanyamanan maranéhna. Malah, kanikmatan kanyaah éta ngajantenkeun hayam nyerang singa pikeun ngajaga anak-anakna.
Lantaran kanikmatan sajati, kaéndahan, kabagjaan sareng kasampurnaan dina sipat luhur henteu ningali anu sarupa sareng lawan, nanging ningali tempat némbongan sareng anu patali sarengna; tangtos kaéndahan dina rohmat Gusti Dzul-Jamâl wal-Kamâl, anu Hayy Qayyûm, Hannân Mannân, Rahîm sareng Rahmân, nyanghareup ka anu dipaparin rohmat. Numutkeun darajat kabagjaan, ngaraosan ni'mat sareng kabungahan anu nampi welas asih-Na, hususna anu nampi rupa-rupa rohmat sareng kanyaah-Na anu henteu aya tungtungna di sawarga anu langgeng, Gusti Rahmânur-Rahîm kagungan harti anu luhur, suci, éndah sareng murni, sapertos kanyaah sareng mikanyaah dina cara anu pantes pikeun Mantenna, anu disebat kaayaan anu pantes pikeun Mantenna. Mantenna kagungan kaayaan anu kacida murni sareng suci, anu disebat "kanikmatan suci, asih suci, kabungahan murni, kagumbiraan suci", anu ku urang henteu tiasa disebatkeun lantaran henteu aya idin syariat. Urang parantos ngabuktikeun dina seueur tempat yén masing-masing langkung luhur, langkung luhur martabatna, langkung suci sareng langkung murni dina darajat anu henteu aya tungtungna ti asih, kabungahan sareng kagumbiraan anu ku urang ditingali dina alam raya sareng karaos di antara mahluk. Upami anjeun hoyong ningali hiji kilatan éta harti, tingal ku taropong ibarat-ibarat anu bakal sumping:
Contona, hiji jalma anu béréhan, mulya sareng welas asih nyayagikeun susuguh éndah dina kapalna anu éndah anu ngalalana, pikeun dipaparin ka anu kacida fakir, lapar sareng peryogi. Anjeunna nyalira ogé ngalalana di luhur kapal. Anjeun tiasa ngartos sabaraha ngagumbirakeun sareng ngabungahkeun jalma béréhan éta, sarta sabaraha dipikaresep ku anjeunna, nalika jalma fakir ngaraosan ni'mat kalayan rasa hatur nuhun, jalma lapar ngaraosan kanikmatan kalayan sukur, sareng jalma peryogi sugema kalayan pujian.
Upami kagumbiraan hiji manusa anu henteu leres-leres gaduh hiji méja alit, anu sapertos patugas ngabagikeun, sapertos kieu, anjeun tiasa ngabandingkeun harti suci kanyaah sareng hasil rohmat anu patali sareng Gusti Rahmânur-Rahîm, anu ku urang henteu mampuh diébréhkeun. Mantenna naékkeun jin, manusa sareng sasatoan kana bumi anu kacida ageungna, hiji kapal Gusti, ngalantarankeun maranéhna ngalalana dina laut angkasa alam; nyayagikeun dina beungeutna méja anu nyakup rupa-rupa tuangeun tanpa wates; ngondang sakabéh mahluk hirup kana susuguh éta salaku hiji rupa sasarap alit. Sareng éta, dina nagri anu langgeng salawasna, anu kacida sampurnana sareng nyakup sakabéh rupa kanikmatan, Mantenna ngajantenkeun sawarga-sawarga masing-masing méja ni'mat, sarta muka susuguh pikeun leres-leres tuang, ka abdi-Na anu henteu aya tungtungna, anu peryogina henteu aya tungtungna sareng mikahayangna henteu aya tungtungna, dina waktos anu henteu aya tungtungna, dina cara anu nyakup kanikmatan sareng perkara-perkara lemes tanpa wates.
Kitu deui, contona hiji ahli anu mahér, mikaresep seni sarta resep némbongkeun kamahéranana, sanggeus nyiptakeun hiji karya seni éndah sapertos fonograf anu nyarios tanpa piringan, nyetél, nguji sareng némbongkeunana. Upami éta némbongkeun hasil anu dipikirkeun sareng dipikahoyong ku ahli seni dina cara anu pangsampurnana, sabaraha reueus nu nyiptakeunana, sabaraha sugema sareng sabaraha pikaresepeun pikeun anjeunna! Anjeunna nyarios ka dirina sorangan "Barakalloh".
Upami hiji manusa anu alit, kalayan seni alitna anu henteu nyiptakeun sarta ngan lahiriah, sakitu sugema lantaran fonograf damel saé, kumaha Gusti Shâni' Dzul-Jalâl, anu sapertos nyiptakeun alam raya anu kacida ageungna salaku musik sareng fonograf, ogé parantos ngadamel bumi sareng sakabéh mahluk hirup di jerona, hususna sirah manusa di antara mahluk hirup, dina cara fonograf Gusti sareng musik Alloh sapertos kieu, dugi ka hikmah manusa ngegel ramona lantaran héran nyanghareupan éta seni.
Lantaran sakabéh karya ciptaan éta némbongkeun sakabéh hasil anu dipikahoyong ti aranjeunna dina darajat pangluhurna sareng cara anu kacida éndahna, sarta lantaran taatna aranjeunna kana paréntah ciptaan anu disebat ibadah husus, tasbih husus sareng salam hormat anu tangtu, sareng kahontalna maksud Gusti anu dipikahoyong ti aranjeunna, aya harti suci sareng kaayaan murni anu timbul, anu ku urang henteu tiasa diébréhkeun ku reueus, sugema sareng kabungahan. Éta sakitu luhur sareng sucina, dugi ka sakabéh akal manusa upami ngahiji janten hiji akal ogé, tetep henteu tiasa ngahontal jero hakékatna sareng ngaliputna.
Kitu deui, contona hiji hakim anu mikaresep kaadilan, resep netepkeun hak sareng ngaraosan kanikmatan ti éta, kumaha sugema sareng nampi kanikmatan tina maparin hak jalma anu dikaniaya, tina nuhun jalma anu dikaniaya, sarta tina males pikeun jalma anu dikaniaya ku ngahukum anu nganiaya!
Anjeun tiasa ngabandingkeun harti suci anu sumping ti Gusti Hakîm Mutlak, Gusti 'Âdil kalayan haq sareng Gusti Qahhâr Dzul-Jalâl, tina netepkeun hak, henteu ngan dina jin sareng manusa, nanging dina sakabéh mahluk; nyaéta maparin hak aya sareng hak hirup ka unggal barang, ngajaga ayana sareng kahirupanana tina anu ngarempak, ngeureunkeun sareng nahan mahluk dahsyat tina ngalangkungan wates; hususna, salian pangadilan jin sareng manusa di mahsyar sareng nagri aherat, tina tajalli pangagungna kaadilan sareng hikmah ka sakabéh mahluk hirup.
Sapertos tilu conto ieu, dina unggal Asma tina sarébu hiji Asma Alloh, salian aya seueur lapisan kaéndahan, kaelokan, paparin sareng kasampurnaan, ogé aya seueur darajat kanyaah, reueus, kamulyaan sareng kaagungan. Ku sabab ieu, para wali ahli panetepan bebeneran anu nampi tajalli Asma "Wadûd" nyarios: "Bahan dasar sakabéh alam raya nyaéta kanyaah. Gerak sakabéh mahluk ku kanyaah. Hukum katarik, rasa katarik sareng daya tarik dina sakabéh mahluk tina kanyaah." Salah sahiji aranjeunna nyarios: ﻓَﻠَﻚْ ﻣَﺴْﺖْ ﻣَﻠَﻚْ ﻣَﺴْﺖْ ﻧُﺠُﻮﻡْ ﻣَﺴْﺖْ ﺳَﻤٰﻮَﺍﺕْ ﻣَﺴْﺖْ ﺷَﻤْﺲْ ﻣَﺴْﺖْ ﻗَﻤَﺮْ ﻣَﺴْﺖْ ﺯَﻣ۪ﻴﻦْ ﻣَﺴْﺖْ ﻋَﻨَﺎﺻِﺮْ ﻣَﺴْﺖْ ﻧَﺒَﺎﺕْ ﻣَﺴْﺖْ ﺷَﺠَﺮْ ﻣَﺴْﺖْ ﺑَﺸَﺮْ ﻣَﺴْﺖْ ﺳَﺮَﺍﺳَﺮْ ﺫ۪ﻯ ﺣَﻴَﺎﺕْ ﻣَﺴْﺖْ ﻫَﻤَﻪ ﺫَﺭَّﺍﺕِ ﻣَﻮْﺟُﻮﺩَﺍﺕْ ﺑَﺮَﺍﺑَﺮْ ﻣَﺴْﺖْ ﺩَﺭْﻣَﺴْﺘَﺴْﺖْ
Hartina, dina tajalli kanyaah Alloh sareng tina anggur kanyaah éta, unggal jalma mabok numutkeun kamampuhna.
Parantos dipikanyaho yén unggal manah mikanyaah anu maparin kahadéan ka dirina, nyaah kana kasampurnaan sajati sareng kataji ku kaéndahan luhur. Manah langkung seueur pisan mikanyaah anu maparin kahadéan ka jalma anu dipikanyaah sareng dipikanyaah kalayan welas asih ku dirina, sareng dirina sorangan. Naha henteu kahartos, sakumaha parantos dijelaskeun saméméhna, sabaraha pantes Gusti Jamîl Dzul-Jalâl, Gusti Nu Dipikaasih Dzul-Kamâl pikeun asih sareng kanyaah? Dina unggal Asma-Na aya rébuan khazanah kahadéan, Mantenna ngabagjakeun sakabéh anu ku urang dipikanyaah ku kahadéan-Na, janten sumber rébuan kasampurnaan sareng dasar rébuan lapisan kaéndahan, sarta kagungan sarébu hiji Asma éta. Naha henteu kahartos yén pantes sakabéh alam raya mabok sareng bingung ku kanyaah-Na?
Ku rusiah ieu, sawaréh wali anu nampi tajalli Asma "Wadûd" nyarios: "Urang henteu hoyong sawarga. Hiji kilatan kanyaah Alloh cekap pikeun urang salawasna."
Kitu deui, ku sabab ieu, sakumaha sumping dina hadis: "Ningali kaéndahan Alloh salila hiji menit di sawarga langkung luhur ti sakabéh kanikmatan sawarga."
Kasampurnaan kanyaah anu henteu aya tungtungna ieu timbul ku Asma sareng mahluk Gusti Dzul-Jalâl sorangan, dina lingkup kaésaan dina sadayana sareng kaésaan dina unggal barang. Hartina, kasampurnaan anu disangka di luar éta lingkup sanés kasampurnaan.
Lambang Kalima: Aya lima pokok:
Pokok Kahiji: Wawakil ahli kasasaran nyarios: "Dina hadis-hadis aranjeun, dunya dilaknat sarta disebat 'bangké'. Sakabéh ahli kawalian sareng ahli hakékat ogé ngahina dunya, nyarios 'Goréng, kotor'. Padahal anjeun némbongkeun éta minangka dasar sareng hujah sakabéh kasampurnaan Alloh, sarta nyarios ngeunaan éta kalayan asih."
Waleran: Dunya ngagaduhan tilu raray:
Raray kahiji: Nyanghareup ka Asma Alloh. Némbongkeun ukiranana, janten eunteung pikeun Asma éta dina harti anu nunjukkeun salian dirina. Raray dunya ieu surat-surat Gusti Shamad tanpa wates. Raray ieu kacida éndahna, pantes pikeun asih, henteu pikeun geuleuh.
Raray kadua: Nyanghareup ka aherat. Éta ladang aherat, tempat melak sawarga sareng tempat kembangan rohmat. Raray ieu ogé éndah sapertos raray kahiji, pantes pikeun kanyaah, henteu pikeun hinaan.
Raray katilu: Raray anu nyanghareup kana hawa nafsu manusa, anu tabir lalawora sarta tempat ulin hawa nafsu ahli dunya. Raray ieu goréng. Sabab fana, bakal leungit, pinuh kanyeri sareng nipu. Hinaan anu sumping dina hadis sareng geuleuh anu dilakukeun ku ahli hakékat patali sareng raray ieu.
Sedengkeun Al-Qur'an Al-Hakîm nyarios ngeunaan alam raya sareng mahluk kalayan perhatian sareng panghargaan patali sareng dua raray kahiji. Dunya anu dipikaresep ku para sahabat sareng ahli Alloh séjén aya dina dua raray kahiji.
Ayeuna, anu ngahina dunya aya opat golongan:
Kahiji: Ahli makrifat, anu ngahina lantaran dunya ngahalangan makrifat ka Alloh, kanyaah sareng ibadah ka Mantenna.
Kadua: Ahli aherat, anu boh lantaran urusan dunya anu diperlukeun ngahalangan maranéhna tina amal aherat, atanapi ku iman dina darajat ningali langsung, ningali dunya goréng dibandingkeun sareng kasampurnaan sareng kaéndahan sawarga. Leres, sakumaha jalma anu kasép tetep katingal goréng upami dibandingkeun sareng Kangjeng Nabi Yusuf 'alaihis-salam, sabaraha ogé kaéndahan anu luhur ajénna dunya, upami dibandingkeun sareng kaéndahan sawarga, éta sapertos euweuh.
Katilu: Ngahina dunya lantaran henteu kahontal ku anjeunna. Hinaan ieu henteu datang tina geuleuh dunya; éta timbul tina kanyaah kana dunya.
Kaopat: Ngahina dunya lantaran dunya kahontal ku anjeunna, nanging henteu tetep, angkat. Anjeunna ogé bendu. Pikeun mendakan panglipur anjeunna ngahina, nyarios "Kotor". Hinaan ieu ogé timbul tina kanyaah kana dunya. Padahal hinaan anu ditampi nyaéta anu timbul tina kanyaah kana aherat sareng kanyaah kana makrifat ka Alloh.
Hartina, hinaan anu ditampi nyaéta dua golongan kahiji. Mugia Alloh ngajantenkeun urang ti antara aranjeunna, amin, ku kamulyaan Sayyid sakabéh rosul.
--
BAGÉAN KATILU
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪
Bagéan Katilu ieu nyaéta "Pokok Kadua". Éta ogé diwangun ku dua bahasan.
BAHASAN KAHIJI
Ku rusiah ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪, tina unggal barang aya seueur sisi anu sapertos jandéla nyanghareup ka Alloh. Hakékat sakabéh mahluk sareng hakékat sakabéh alam raya ngandelkeun Asma Alloh. Hakékat unggal barang ngandelkeun hiji Asma atanapi seueur Asma. Sipat sareng seni dina barang-barang ogé masing-masing ngandelkeun hiji Asma.
Malah, sapertos élmu hikmah sajati ngandelkeun Asma "Hakîm", élmu kadokteran anu leres Asma "Syâfî", élmu géométri Asma "Muqaddir", sarta saterasna unggal élmu ngandelkeun hiji Asma sareng tungtungna dina éta; hakékat sakabéh élmu, kasampurnaan manusa sareng lapisan jalma anu sampurna di antara manusa ngandelkeun Asma Alloh.
Malah sawaréh wali ahli panetepan bebeneran parantos nyarios: "Hakékat barang-barang anu sajati nyaéta Asma Alloh. Sipat dasar barang-barang nyaéta kalangkang éta hakékat."
Malah dina hiji barang hirup tunggal, ngan sacara lahiriah, tiasa katingal tajalli ukiran sakitar dua puluh Asma Alloh.
Urang bakal ngupayakeun ngadeukeutkeun hakékat anu lemes, taliti, kacida ageung sareng lega ieu kana pamahaman ku hiji ibarat. Urang bakal nganalisis ku cara ngayak ku dua atanapi tilu ayakan anu béda. Sabaraha panjang ogé katerangan urang, tetep pondok. Kedah henteu bosen. Kieu:
Upami hiji jalma anu kacida mahérna dina ngagambar sareng ngukir patung hoyong ngadamel gambar sareng patung hiji kembang anu kacida éndahna sareng hiji wanoja anu kacida geulisna ti jinis manusa anu lemes, anu kahiji anjeunna nangtukeun wangun umum dua barang éta ku sababaraha garis. Panangtuan ieu kalayan pangaturan, dilakukeun kalayan ukuran. Anjeunna nangtukeun wates dumasar kana géométri. Pangaturan sareng pangukuran ieu némbongkeun yén éta dilakukeun kalayan hikmah sareng élmu; lampah ngatur sareng ngawatesan muter ku jangka élmu sareng hikmah. Ku kituna, harti élmu sareng hikmah ngawasa di tukangeun pangaturan sareng ngawatesan.
Ku kituna, jangka élmu sareng hikmah bakal némbongkeun dirina. Éta parantos némbongkeun dirina, mimiti ngagambar perkara-perkara sapertos panon, ceuli, irung, daun sareng rumbai-rumbai anu leutik pisan dina éta wates. Ayeuna urang ningali yén anggota anu ditangtukeun ku gerak jangka di jerona ditempatkeun kalayan seni sareng perhatian. Ku kituna, di tukang aya harti seni sareng pitulung anu muterkeun jangka élmu sareng hikmah éta, anu ngawasa sarta bakal némbongkeun dirina.
Ku sabab éta, katingal kamampuh pikeun kaéndahan sareng paésan. Ku kituna, anu ngagerakkeun seni sareng pitulung nyaéta kahayang ngajantenkeun éndah sareng maksud maparin paésan. Hartina, éta ngawasa, sarta mimiti maparin paésan sareng nyaangan. Éta némbongkeun kaayaan seuri sareng maparin wangun anu hirup.
Tangtos anu ngagerakkeun harti ngajantenkeun éndah sareng nyaangan ieu nyaéta harti paparin sareng sipat béréhan. Leres, dua harti éta ngawasa dina éta dugi ka saolah-olah kembang éta paparin anu ngawujud, patung éta sipat béréhan anu ngagaduhan awak.
Ayeuna anu ngagerakkeun sareng ngahirupkeun harti sipat béréhan sareng paparin ieu nyaéta harti "ngajantenkeun dipikanyaah sareng dipikawanoh". Hartina, harti ngajantenkeun dirina dipikawanoh ku kamahéranana sareng ngajantenkeun dirina dipikanyaah ku mahluk ngawasa di tukang.
Ngajantenkeun dipikawanoh sareng dipikanyaah ieu tangtos sumping tina condong maparin welas asih sareng kahayang maparin ni'mat. Lantaran rohmat sareng kahayang maparin ni'mat ngawasa di tukang, ku kituna éta bakal ngeusian sareng maparin paésan patung éta ku rupa-rupa ni'mat, sarta masangkeun gambar kembang éta kana hiji hadiah. Éta ngeusian leungeun, pangkonan sareng kantong patung ku ni'mat anu luhur ajénna, sarta masangkeun gambar kembang éta kana hiji permata.
Hartina, anu ngagerakkeun rohmat sareng kahayang maparin ni'mat ieu nyaéta ngarasa karunya sareng mikanyaah. Harti "ngarasa karunya sareng maparin welas asih" ngagerakkeun rohmat sareng ni'mat.
Anu ngagerakkeun harti karunya sareng welas asih dina jalma anu cekap sareng henteu peryogi ka saha ogé éta, sarta nungtun kana némbongan, tangtos kaéndahan sareng kasampurnaan maknawi dina jalma éta, anu hoyong némbongan.
Sedengkeun kanyaah anu bagian pangpikaresepeunna tina éta kaéndahan sareng rohmat anu bagian pangamisna, hoyong némbongan ku eunteung seni sarta ningali dirina ku panon anu mikahayang. Hartina, kaéndahan sareng kasampurnaan, lantaran nyalira dipikanyaah, mikanyaah dirina sorangan langkung ti sagala barang. Éta boh kaéndahan boh asih. Ngahijina kaéndahan sareng asih tina titik ieu. Lantaran kaéndahan mikanyaah dirina, éta hoyong ningali dirina dina eunteung-eunteung. Ni'mat pikaresepeun sareng buah éndah anu dilebetkeun kana patung sareng dipasangkeun kana gambar ngemban masing-masing hiji kilatan kaéndahan maknawi éta, numutkeun kamampuhna sorangan. Éta némbongkeun kilatan-kilatan éta boh ka nu gaduh kaéndahan boh ka anu sanés.
Kitu pisan, Gusti Shâni' Hakîm ngawatesan sareng ngatur wangun, maparin ukuran anu tangtu ka sawarga sareng dunya, langit-langit sareng bumi, tutuwuhan sareng sasatoan, jin sareng manusa, malaikat sareng mahluk rohani, sakabéh barang anu nyakup sadayana sareng sawaréh, ku tajalli Asma-Na. Ku éta Mantenna ngajantenkeun maranéhna maca Asma "Muqaddir, Munazhzhim, Mushawwir". Mantenna nangtukeun wates wangun umumna dina cara anu némbongkeun Asma "'Alîm, Hakîm".
Lajeng ku panggaris élmu sareng hikmah, Mantenna mimiti ngagambar barang éta dina wates éta, dina cara anu némbongkeun harti seni sareng pitulung, sarta Asma "Gusti Shâni' sareng Karîm".
Lajeng, ku panangan bodas seni sareng ku sikat pitulung, Mantenna maparin warna kaéndahan sareng paésan kana anggota wangun éta, sapertos panon, ceuli, daun sareng rumbai, upami hiji manusa tunggal sareng hiji kembang tunggal. Upami bumi, Mantenna maparin warna kaéndahan sareng paésan kana mineral, tutuwuhan sareng sasatoanna. Upami sawarga, Mantenna maparin warna kaéndahan sareng paésan kana kebon, karaton sareng hurina, sareng saterasna... Bandingkeun anu séjén. Mantenna ogé maparin paésan sareng nyaangan dina cara anu harti paparin sareng sipat béréhan sakitu ngawasana dina éta, dugi ka saolah-olah mahluk anu dipapaés sareng karya ciptaan anu caang éta janten paparin anu ngawujud sareng sipat béréhan anu ngagaduhan awak. Éta nyebat Asma "Gusti Lathîf sareng Karîm".
Lajeng, anu nungtun paparin sareng sipat béréhan éta kana tajalli ieu tangtos ngajantenkeun dipikanyaah sareng dipikawanoh, nyaéta kaayaan ngajantenkeun diri-Na dipikanyaah ku mahluk hirup sareng dipikawanoh ku mahluk sadar. Di tukangeun Asma "Gusti Lathîf, Karîm", éta ngajantenkeun maca Asma "Gusti Wadûd sareng Ma'rûf", sarta kadangu tina basa kaayaan karya ciptaan.
Lajeng Mantenna maparin paésan mahluk anu dipapaés, mahluk éndah éta, ku buah nikmat sareng hasil anu pikaresepeun, ngarobih tina paésan kana ni'mat, tina paparin kana rohmat. Mantenna ngajantenkeun maca Asma "Gusti Mun'im sareng Rahîm", sarta némbongkeun tajalli dua Asma éta di tukangeun tabir lahiriah.
Lajeng, anu nungtun Rahîm sareng Karîm ieu kana tajalli ieu, dina Gusti anu henteu peryogi naon ogé sacara mutlak, tangtos kaayaan karunya sareng welas asih, anu ngajantenkeun maca sareng némbongkeun Asma "Gusti Hannân sareng Rahmân".
Anu nungtun harti karunya sareng welas asih ieu kana tajalli tangtos kaéndahan sareng kasampurnaan Zat-Na, anu hoyong némbongan. Éta ngajantenkeun maca Asma "Gusti Jamîl", sarta Asma "Gusti Wadûd sareng Rahîm" anu aya dina Asma Jamîl. Sabab kaéndahan nyalira dipikanyaah. Nu kagungan kaéndahan mikanyaah diri-Na sorangan, kitu deui kaéndahan mikanyaah dirina sorangan. Éta boh kaéndahan boh kanyaah. Kasampurnaan ogé nyalira dipikanyaah, dipikanyaah tanpa sabab. Éta boh anu mikanyaah boh anu dipikanyaah.
Lantaran kaéndahan dina darajat kasampurnaan anu henteu aya tungtungna sareng kasampurnaan dina darajat kaéndahan anu henteu aya tungtungna kacida dipikanyaahna, sarta pantes pikeun kanyaah sareng asih, tangtos éta hoyong némbongan ku ningali sareng némbongkeun kilatan sareng tajallina dina eunteung-eunteung numutkeun kamampuh éta eunteung.
Hartina, kaéndahan Zat sareng kasampurnaan Zat dina Zat Gusti Shâni' Dzul-Jalâl, Gusti Hakîm Dzul-Jamâl sareng Gusti Qadîr Dzul-Kamâl mikersakeun karunya sareng welas asih, sarta nungtun Asma "Gusti Rahmân sareng Hannân" kana tajalli.
Karunya sareng welas asih, ku némbongkeun rohmat sareng ni'mat, nungtun Asma "Gusti Rahîm sareng Mun'im" kana tajalli.
Rohmat sareng ni'mat merlukeun kaayaan ngajantenkeun dipikanyaah sareng dipikawanoh, sarta nungtun Asma "Gusti Wadûd sareng Ma'rûf" kana tajalli. Éta némbongkeunana dina hiji tabir karya ciptaan.
Ngajantenkeun dipikanyaah sareng dipikawanoh ngagerakkeun harti paparin sareng sipat béréhan. Éta ngajantenkeun maca Asma "Gusti Lathîf sareng Karîm" dina sababaraha tabir karya ciptaan.
Kaayaan paparin sareng sipat béréhan ngagerakkeun Lampah maparin paésan sareng nyaangan. Éta ngajantenkeun maca Asma "Gusti Muzayyin sareng Munawwir" kalayan basa kaéndahan sareng pinuh cahayana karya ciptaan.
Kaayaan maparin paésan sareng ngajantenkeun éndah éta merlukeun harti seni sareng pitulung. Éta ngajantenkeun maca Asma "Gusti Shâni' sareng Muhsin" ku raray éndah karya ciptaan éta.
Seni sareng pitulung éta merlukeun élmu sareng hikmah. Éta ngajantenkeun maca Asma "Gusti 'Alîm sareng Hakîm" ku anggota karya ciptaan anu teratur sareng pinuh hikmah.
Élmu sareng hikmah éta merlukeun Lampah ngatur, ngagambar sareng ngawangun. Éta ngajantenkeun maca sareng némbongkeun Asma "Gusti Mushawwir sareng Muqaddir" ku susunan sareng wangun karya ciptaan.
Gusti Shâni' Dzul-Jalâl parantos ngadamel sakabéh karya ciptaan-Na dina cara anu seuseueurna, hususna bagian anu hirup, ngajantenkeun maca seueur Asma Alloh. Saolah-olah Mantenna parantos maparin dua puluh kaméja anu dipakékeun anu béda-béda tumpang tindih kana unggal karya ciptaan-Na, sarta ngabungkusna dina dua puluh tabir. Dina unggal kaméja sareng unggal tabir Mantenna nyerat Asma-Na anu béda-béda. Contona, sakumaha dipintonkeun dina ibarat, ngan dina ciptaan lahiriah hiji kembang éndah tunggal sareng hiji wanoja geulis ti bagian kadua manusa, aya seueur kaca. Bandingkeun karya ciptaan séjén anu ageung sareng nyakup sadayana sareng dua conto sawaréh éta.
Kaca kahiji: Susunan anu némbongkeun wangun sareng ukuran umumna, anu nyebat Asma "Ya Mushawwir, ya Muqaddir, ya Munazhzhim".
Kaca kadua: Susunan basajan kembang sareng manusa, anu timbul ku mekarna anggota anu béda-béda dina wangunna. Dina éta kaca ditulis seueur Asma, sapertos Asma "Gusti 'Alîm, Hakîm".
Kaca katilu: Ku maparin kaéndahan sareng paésan anu béda-béda kana anggota anu béda-béda dua mahluk éta, dina kaca éta ditulis seueur Asma, sapertos Asma "Gusti Shâni' sareng Bâri'".
Kaca kaopat: Dipaparin paésan sareng kaéndahan kana dua karya ciptaan éta, dugi ka saolah-olah paparin sareng sipat béréhan parantos ngawujud sarta janten éta. Kaca éta nyebat sareng maca seueur Asma, sapertos "Ya Lathîf, ya Karîm".
Kaca kalima: Ku masangkeun buah nikmat kana kembang éta, anak-anak anu pikaresepeun sareng ahlak éndah kana wanoja geulis éta, kaca éta ngajantenkeun maca Asma sapertos "Ya Wadûd, ya Rahîm, ya Mun'im".
Kaca kagenep: Dina kaca maparin ni'mat sareng kahadéan éta dibaca Asma sapertos "Ya Rahmân, ya Hannân".
Kaca katujuh: Dina ni'mat sareng hasil éta katingal kilatan kaéndahan sareng kaelokan sapertos kieu, anu pantes pikeun sukur ihlas sareng kanyaah murni, anu diolah kalayan sumanget sareng welas asih sajati. Dina kaca éta ditulis sareng dibaca Asma "Ya Jamîl Dzul-Kamâl, ya Kâmil Dzul-Jamâl".
Upami ngan hiji kembang éndah sareng hiji manusa geulis, sarta ngan dina wangun materi sareng lahiriah, némbongkeun sakitu seueur Asma, anjeun tiasa ngabandingkeun sabaraha luhur sareng nyakup sadayana Asma anu diaos ku sakabéh kembang, sakabéh mahluk hirup sareng mahluk ageung anu nyakup sadayana.
Kitu deui, anjeun tiasa ngabandingkeun sabaraha seueur Asma suci anu pinuh cahya, sapertos "Gusti Hayy, Qayyûm sareng Muhyî", anu dibaca sareng diaoskeun ku manusa tina sisi roh, manah sareng akal, sarta ku kaca kahirupan sareng perkara-perkara lemesna.
Sawarga hiji kembang. Golongan huri ogé hiji kembang. Beungeut bumi ogé hiji kembang. Usum semi ogé hiji kembang. Langit ogé hiji kembang; béntang-béntang ukiran anu ngagurilap tina éta kembang. Panonpoé ogé hiji kembang; tujuh warna dina pancaran cahayana cét pinuh ukiran éta kembang. Alam hiji manusa anu éndah sareng ageung, sakumaha manusa hiji alam alit. Rupa huri, kelompok mahluk rohani, jinis malaikat, golongan jin sareng umat manusa, masing-masing digambar, diatur sareng diciptakeun sapertos hiji jalma anu éndah.
Masing-masing salaku sakabéh sareng unggal mahlukna nyalira, sakumaha némbongkeun Asma Gusti Shâni' Dzul-Jamâl-na, ogé masing-masing eunteung anu béda pikeun kaéndahan, kasampurnaan, rohmat sareng kanyaah-Na. Masing-masing saksi anu leres pikeun kaéndahan, kasampurnaan, rohmat sareng kanyaah-Na anu henteu aya tungtungna. Masing-masing ayat sareng tanda éta kaéndahan, kasampurnaan, rohmat sareng kanyaah. Rupa-rupa kasampurnaan anu henteu aya tungtungna ieu timbul dina lingkup kaésaan dina sadayana sareng kaésaan dina unggal barang. Hartina, kasampurnaan anu disangka di luar éta lingkup sanés kasampurnaan.
Ngartos yén hakékat barang dumasar kana sareng ngandelkeun Asma Alloh, malah hakékat sajati mangrupikeun tajalli éta Asma, sarta unggal barang zikir sareng tasbih ka Gusti Shâni'-na ku seueur sisi sareng seueur basa. Uninga hiji harti ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪, sarta ucapkeun ﺳُﺒْﺤَﺎﻥَ ﻣَﻦِ ﺍﺧْﺘَﻔٰﻰ ﺑِﺸِﺪَّﺓِ ﻇُﻬُﻮﺭِﻩ۪. Ngartos hiji rusiah dina zikir sareng pangulangan sapertos ﻭَ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻌَﺰ۪ﻳﺰُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ ٭ ﻭَ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻐَﻔُﻮﺭُ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢُ ٭ ﻭَ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﻘَﺪ۪ﻳﺮُ anu aya dina ahir ayat-ayat.
Upami anjeun henteu tiasa maca Asma dina hiji kembang sareng henteu tiasa ningali kalayan écés, tingal sawarga, perhatoskeun usum semi, tingal beungeut bumi. Anjeun tiasa maca kalayan écés Asma anu ditulis dina sawarga, usum semi sareng bumi, anu kembang ageung rohmat ieu; anjeun bakal ngartos sareng ningali tajalli sareng ukiranana.
--