DAHAN KAOPAT
ﺍَﻟَﻢْ ﺗَﺮَ ﺍَﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻳَﺴْﺠُﺪُ ﻟَﻪُ ﻣَﻦْ ﻓِﻰ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ ﻭَﻣَﻦْ ﻓِﻰ الْاَرْضِ ﻭَﺍﻟﺸَّﻤْﺲُ ﻭَﺍﻟْﻘَﻤَﺮُ ﻭَﺍﻟﻨُّﺠُﻮﻡُ ﻭَﺍﻟْﺠِﺒَﺎﻝُ ﻭَﺍﻟﺸَّﺠَﺮُ ﻭَﺍﻟﺪَّﻭَٓﺍﺏُّ ﻭَﻛَﺜ۪ﻴﺮٌ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻨَّﺎﺱِ ﻭَﻛَﺜ۪ﻴﺮٌ ﺣَﻖَّ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﺍﻟْﻌَﺬَﺍﺏُ ﻭَﻣَﻦْ ﻳُﻬِﻦِ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻓَﻤَﺎ ﻟَﻪُ ﻣِﻦْ ﻣُﻜْﺮِﻡٍ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻳَﻔْﻌَﻞُ ﻣَﺎ ﻳَﺸَٓﺎﺀُ
Tina khazanah ayat anu ageung sareng lega ieu, urang ngan bakal némbongkeun hiji permatana. Kieu:
Al-Qur'an Al-Hakîm nerangkeun kalayan écés yén ti arsy nepi ka bumi, ti béntang-béntang nepi ka laleur-laleur, ti malaikat nepi ka lauk-lauk, ti planét-planét nepi ka zarah-zarah, sagala hal sujud, ibadah, hamd, sareng tasbih ka Alloh. Nanging ibadahna béda-béda, rupa-rupa, numutkeun Asma-Asma anu aranjeunna janten tempat némbonganana sareng numutkeun kamampuhanana. Urang nerangkeun hiji jinis tina rupa-rupana ibadahna ku hiji perumpamaan.
Upamana, ﻭَ ﻟِﻠّٰﻪِ ﺍﻟْﻤَﺜَﻞُ الْاَعْلٰى, nalika hiji Mâlikul Mulk anu ageung ngawangun hiji kota ageung atawa karaton anu megah, zat éta ngagunakeun sareng ngerjakeun opat jinis pagawé dina ngawangun éta:
Jinis kahiji: Abdi-abdi sareng budak-budak beulianna. Jinis ieu teu ngagaduhan gaji sareng teu ngagaduhan upah. Malah dina unggal amal anu dilakukeun ku paréntah juraganna, aranjeunna ngagaduhan hiji kasenangan anu kacida lemesna sareng hiji sumanget anu pikaresepeun. Naon waé anu diucapkeun tina pujian sareng sipat juraganna, nambahan kasenangan sareng sumangetna. Aranjeunna uninga yén patalina diri sareng juraganna anu suci éta mangrupa kahormatan anu ageung, sareng nganggap éta cekap. Malah tina nengetan padamelan kalayan nami juragan éta, pikeun anjeunna, sareng kalayan paningalna, aranjeunna ogé manggihan kasenangan batin. Aranjeunna henteu peryogi upah, darajat, sareng gaji.
Bagian kadua nyaéta sababaraha palayan anu awam. Henteu uninga naha aranjeunna damel. Malah anu kagungan anu mulya éta ngagunakeun aranjeunna, ngajantenkeun aranjeunna damel ku pamikiran sareng élmuna sorangan. Anjeunna ogé masihan upah anu kawates anu pantes pikeun aranjeunna. Palayan-palayan éta henteu uninga rupa-rupa tujuan umum sareng kahadéan luhur anu timbul tina amal-amalna. Malah sababaraha nyangka yén amal-amalna henteu ngagaduhan tujuan sanés upah sareng gaji anu husus pikeun dirina éta.
Bagian katilu: Mâlikul Mulk éta ngagaduhan sababaraha sato. Anjeunna ngagunakeun éta dina sababaraha padamelan pikeun ngawangun kota éta, karaton éta. Anjeunna ngan masihan pakan. Damel dina padamelan anu saluyu sareng bakatna ogé masihan kasenangan ka éta. Sabab nalika hiji kamampuhan sareng bakat anu masih poténsi lebet kana rupa lampah sareng amal, éta ngambekan kalayan mekar, masihan hiji kasenangan; kasenangan dina sakabéh kagiatan asal tina rusiah ieu. Upah sareng gaji palayan-palayan tina bagian ieu ngan pakan sareng kasenangan batin ieu. Éta nganggap ieu cekap.
Bagian kaopat: Pagawé-pagawé anu uninga kana naon anu dilakukeun, naha ngalakukeunana, pikeun saha ngalakukeunana, naha pagawé-pagawé séjén damel, sareng naon maksud Mâlikul Mulk éta, naha anjeunna ngajantenkeun damel. Tah, jinis pagawé ieu ngagaduhan kapamingpinan sareng pangawasan ka pagawé-pagawé séjén. Aranjeunna ngagaduhan gaji tingkat demi tingkat numutkeun darajat sareng tingkatna.
Persis sapertos ieu, Rabbul 'Âlamîn, anu mangrupa Gusti Mâlik Dzul-Jalâl langit sareng bumi, sareng Gusti Bânî Dzul-Jamâl dunya sareng aherat, sanés pikeun kabutuhan, sabab Gusti Khâliq sagala hal téh Mantenna, malah pikeun sababaraha hikmah sapertos urusan kamulyaan, kaagungan, sareng rububiyah, di karaton jagat raya ieu, di lingkungan sabab-sabab ieu, ngagunakeun malaikat, sato-sato, barang-barang anu teu hirup sareng tutuwuhan, sareng manusa. Mantenna ngajantenkeun aranjeunna ibadah.
Mantenna parantos masihan pancén-pancén ubudiyah anu béda-béda ka opat jinis ieu:
Bagian Kahiji: Conto pikeun abdi-abdi dina perumpamaan nyaéta para malaikat. Para malaikat mah teu aya kamajuan ku bajoang. Malah unggal-unggalna ngagaduhan hiji tingkat anu tetep, hiji darajat anu ditangtukeun. Nanging dina amalna sorangan aranjeunna ngagaduhan kasenangan husus. Dina ibadahna sorangan aranjeunna nampi feyz numutkeun darajatna. Hartosna, ganjaran para palayan Mantenna éta aya di jero khidmahna. Sakumaha manusa nampi kadaharan sareng ngaraosan ku cai, hawa, cahya, sareng kadaharan, kitu ogé malaikat nampi kadaharan sareng ngaraosan ku cahya-cahya zikir, tasbih, hamd, ibadah, makrifat, sareng cinta. Sabab lantaran aranjeunna diciptakeun tina cahya, cahya cekap pikeun kadaharanana. Malah seungit anu saé anu deukeut kana cahya ogé mangrupa hiji jinis kadaharanana, anu dipikaresep ku aranjeunna. Leres, roh-roh anu saé resep seungit-seungit anu saé.
Malahan, dina padamelan anu dilakukeun ku malaikat ku paréntah Gusti Ma'bûd maranéhna, dina amal-amal anu dilakukeun pikeun Mantenna, dina khidmah anu dilakukeun kalayan Asma-Na, dina pangawasan anu dilakukeun kalayan paningal-Na, dina kahormatan anu kahontal ku patalina diri sareng Mantenna, dina wisata anu kahontal ku maca mulk sareng malakut-Na, sareng dina kasenangan anu kahontal ku nyaksian tajalli kaéndahan sareng kaagungan-Na, aya kabagjaan anu ageung anu akal manusa henteu ngartos, anu sanés malaikat henteu tiasa uninga.
Sababaraha malaikat ahli ibadah, sababaraha anu sanés ubudiyahna dina amal. Bagian pagawé malaikat bumi hiji jinis sapertos manusa. Upami ungkapan ieu diidinan, aranjeunna ngalaksanakeun hiji jinis ngangon, hiji jinis tani. Nyaéta, beungeut bumi hiji kebon umum. Hiji malaikat anu dipasihan tanggung jawab ngawasi sakabéh golongan sato anu aya di jerona ku paréntah sareng idin Gusti Khâliq Dzul-Jalâl, pikeun Mantenna, sareng ku daya sareng kakuatan-Na. Aya hiji malaikat anu dipasihan tanggung jawab anu bakal ngalaksanakeun hiji jinis ngangon anu husus pikeun unggal jinis sato anu langkung alit tibatan éta.
Malahan beungeut bumi hiji kebon, sakabéh tutuwuhan dipelak di jerona. Aya hiji malaikat anu dipasihan tanggung jawab pikeun ngawasi sadayana kalayan Asma sareng kakuatan Alloh. Aya malaikat-malaikat anu langkung handap tibatan éta, anu ku ngawasi hiji golongan husus, ibadah sareng tasbih ka Alloh. Hazrat Mikail 'alaihis-salam, anu mangrupa salah sahiji anu mawa arsy panyadiaan rezeki, pangawas aranjeunna anu pangageungna.
Malaikat-malaikat anu siga pangangon sareng patani henteu sarupa sareng manusa. Sabab pangawasanna murni pikeun Alloh, kalayan Asma-Na, kakuatan-Na, sareng paréntah-Na. Malah pangawasanna ngan mangrupa nyaksian tajalli rububiyah dina jinis anu dipasrahkeun ka anjeunna, maca tajalli kakawasaan sareng rohmat dina jinis éta, ngilhamkeun paréntah-paréntah Alloh kana jinis éta ku hiji cara, sareng ngatur lampah-lampah pilihan jinis éta ku hiji cara.
Hususna pangawasanna ka tutuwuhan dina kebon bumi mangrupa ngawakilan tasbih batinna ku basa malaikat; ngabéwarakeun ku basa malaikat panghormatan batin anu dipasrahkeun ku kahirupanana ka Gusti Fâthir Dzul-Jalâl; ogé ngagunakeun kalayan saé pakakas anu dipasihkeun ka éta, ngarahkeunana kana sababaraha tujuan, sareng ngatur ku hiji cara.
Khidmah-khidmah malaikat ieu hiji jinis kasb ku ikhtiar juz'ina. Malah hiji jinis ubudiyah sareng ibadah. Aranjeunna henteu ngagaduhan pangaturan anu nyata. Sabab dina unggal hal aya hiji cap anu husus kagungan Gusti Khâliq sagala hal. Anu sanés henteu tiasa ngalebetkeun ramona kana pangayakeun. Hartosna, amal-amal malaikat tina jinis ieu mangrupa ibadahna. Sanés kabiasaan sapertos manusa.
Bagian kadua pagawé di karaton jagat raya ieu: sato-sato. Sato-sato ogé, lantaran ngagaduhan hiji nafsu anu gaduh kahoyong sareng kabébasan milih anu kawates, amal-amalna henteu murni demi Alloh. Dina kadar nu tangtu, éta ogé nyandak hiji bagian pikeun nafsuna. Ku sabab éta, Gusti Mâlikul Mulk Dzul-Jalâli wal-Ikrâm, lantaran Karîm, masihan hiji gaji ka éta dina kandungan amal-amalna pikeun masihan hiji bagian ka nafsuna. Upamana, manuk bulbul anu kasohor {(Catetan handap): Lantaran bulbul nyarios siga panyajak, pedaran urang ieu ogé janten rada siga sajak. Nanging sanés bayangan, ieu hakékat.}, sato alit anu dipikawanoh ku cintana ka mawar éta, ku Gusti Fâthir Nu Hakîm dianggo. Mantenna ngagunakeunana pikeun lima tujuan:
Kahiji: Dipasihan pancén pikeun ngabéwarakeun, ngawakilan suku-suku sato, hubungan anu kuat sareng golongan-golongan tutuwuhan.
Kadua: Hiji juru pidato Gusti ti pihak sato-sato anu siga tamu Gusti Rahmân anu peryogi rezeki, anu dipasihan pancén pikeun muji hadiah-hadiah anu dikirim ku Gusti Razzâq Nu Karîm sareng pikeun ngabéwarakeun kabagjaan.
Katilu: Mintonkeun di luhureun sirah unggal-unggalna sambutan anu saé ka tutuwuhan anu dikirim pikeun nulungan sasamana.
Kaopat: Nerangkeun kuatna kabutuhan jinis sato ka tutuwuhan, anu dugi kana darajat cinta, nyanghareup raray éndah tutuwuhan di luhur sirah-sirahna anu berkah.
Kalima: Ngahaturkeun tasbih anu panglemesna ka payuneun welas asih Gusti Mâlikul Mulk Dzul-Jalâli wal-Jamâli wal-Ikrâm, dina sumanget anu panglemesna, dina raray anu panglemesna sapertos mawar.
Tah, aya harti-harti séjén ogé sapertos lima tujuan ieu. Harti-harti sareng tujuan-tujuan ieu mangrupa tujuan amal bulbul anu dilakukeun pikeun Alloh Subhanahu wa Ta'ala. Bulbul nyarios ku basana sorangan. Urang ngartos harti-harti ieu tina cariosanana anu sedih, sapertos anu kahartos ku malaikat sareng mahluk-mahluk rohani; sanaos éta henteu uninga kalayan lengkep harti nada-nadana sorangan, henteu ngarusak pamahaman urang. Kasohor yén “Anu ngadangukeun langkung ngartos tibatan anu nyarios.” Malah, henteu uningana bulbul kana tujuan-tujuan ieu kalayan rinci henteu nunjukkeun yén tujuan-tujuan éta henteu aya. Sahenteuna sapertos jam, éta masihan béja waktos-waktosna ka anjeun, dirina henteu uninga naon anu dilakukeun. Henteu uningana henteu ngarusak anu anjeun uninga.
Ari gaji bulbul anu kawates nyaéta kasenangan anu ditampina ku ningali kembang-kembang mawar anu éndah anu mesem sareng seuri éta, sareng kasenangan anu ditampina ku paguneman, ngawangkong, sareng ngungkabkeun kasusahna ka éta. Hartosna, nada-nadana anu sedih sanés wadul-wadul anu datang tina kanyeri sasatoan, malah rasa nuhun anu datang tina paparin-paparin Gusti Rahmân.
Bandingkeun sareng bulbul: nahl, fahl, 'ankabût, sareng naml, nyaéta nyiruan, sato jalu anu mangrupa sarana turunan, lancah, sareng sireum, sarta bulbul-bulbul serangga sareng sato alit. Amal unggal-unggalna ngagaduhan seueur tujuan sapertos bulbul. Pikeun éta ogé, masing-masing hiji kasenangan husus salaku gaji anu kawates parantos dilebetkeun dina khidmahna. Ku kasenangan éta, sadayana ngaladénan tujuan-tujuan penting dina seni Gusti. Sakumaha hiji prajurit nyepeng kamudi dina kapal karajaan sareng nampi gaji anu kawates, kitu ogé sato-sato ieu anu aya dina khidmah Gusti Nu Maha Suci masing-masing ngagaduhan gaji anu kawates.
HIJI PELENGKAP PEDARAN BULBUL
Ulah nyangka yén béwara, janten juru béwara, sareng nyanyi ku nada-nada tasbih ieu husus pikeun bulbul. Malah unggal jinis tina kalolobaan jinis ngagaduhan hiji golongan sapertos bulbul, anu aya hiji atanapi sababaraha individu lemes pikeun ngawakilan rarasaan anu panglemesna jinis éta ku tasbih anu panglemesna sareng sora-sora sajak anu panglemesna. Hususna bulbul-bulbul laleur sareng serangga seueur sareng rupa-rupa; éta ngajantenkeun tasbihna kadangu ku sora-sora sajak anu éndah di luhureun sirah sakabéh anu ngagaduhan ceuli, ti sato anu pangleutikna dugi ka anu pangageungna, sarta ngajantenkeun aranjeunna ngaraosan.
Sababaraha di antarana aktif wengi. Éta rerencangan anu maca kasidah pikeun sakabéh sato alit anu dina wengi teuleum kana tiiseun sareng lebet kana katengtreman, juru pidato anu amis cariosanana dina katengtreman wengi sareng tiiseun anu aya. Dina lingkungan zikir anu lirih di riungan sepi éta, unggal-unggalna hiji puseur; unggal sato ngadangukeunana, ku haténa sorangan ngalaksanakeun hiji jinis zikir sareng tasbih ka Gusti Fâthir Dzul-Jalâlna.
Sababaraha anu sanés aktif beurang. Dina beurang, dina mimbar-mimbar tangkal, di luhureun sirah sakabéh mahluk hirup, dina usum panas sareng usum semi, ku sora anu luhur, ku nada-nada anu lemes, ku tasbih anu sajak, éta ngabéwarakeun rohmat Gusti Rahmân Rahîm. Saolah-olah sapertos pamimpin hiji bunderan zikir anu nyaring, ngagerakkeun rasa tarik jalma-jalma anu nguping, nepi ka waktu éta unggal-unggal anu nguping ku basana husus sareng ku sora husus mimiti zikir ka Gusti Fâthir Dzul-Jalâlna. Hartosna, unggal jinis anu aya, malah béntang-béntang ogé, ngagaduhan hiji pamimpin zikir sareng hiji bulbul anu mancarkeun cahya.
Nanging anu paling utama, paling mulya, paling pinuh ku cahya, paling caang, paling ageung, paling béréhan tina sakabéh bulbul; anu pangluhurna sorana, pangcemerlangna sipatna, panglengkepna zikirna, pangumumna sukurna, pangsampurnana hakékatna, pangéndahna rupana; anu di kebon jagat raya ngajantenkeun sakabéh anu aya di bumi sareng langit asup kana wajd sareng rasa tarik ku sora-sora sajakna anu lemes, nada-nadana anu ngeunah, sareng tasbihna anu luhur; bulbul anu mulya jinis manusa sareng bulbul anu kagungan Al-Qur'an turunan Adam: Muhammad Al-'Arabî. ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪ۪ ﻭَ ﺍَﻣْﺜَﺎﻟِﻪ۪ ﺍَﻓْﻀَﻞُ الصَّلَاةِ ﻭَ ﺍَﺟْﻤَﻞُ ﺍﻟﺘَّﺴْﻠ۪ﻴﻤَﺎﺕِ
Cindekna: Sato-sato anu ngaladénan di karaton jagat raya, ku nurut kana paréntah-paréntah ciptaan kalayan taat anu sampurna, mintonkeun tujuan-tujuan dina fitrahna ku cara anu saé sareng kalayan Asma Alloh, ngalaksanakeun pancén-pancén kahirupanana ku cara anu éndah ku kakuatan Alloh, tasbih sareng ibadah anu dilakukeunana mangrupa hadiah sareng panghormatanana, anu dihaturkeun ka payuneun Gusti Fâthir Dzul-Jalâl sareng Gusti Wâhib Nu Maparin Kahirupan.
Bagian katilu pagawéna: tutuwuhan sareng barang-barang anu teu hirup. Lantaran henteu ngagaduhan kabébasan milih anu kawates, éta henteu ngagaduhan gaji. Amal-amalna murni demi Alloh, sareng ku kersa sareng Asma Alloh, pikeun Mantenna, sareng ku daya sareng kakuatan-Na. Nanging tina jalan tutuwuhan karasa yén éta ngagaduhan hiji jinis kasenangan dina pancén-pancén ngabuahan, ngahasilkeun turunan, sareng ngasuh buah-buahan. Nanging henteu katarajang kanyeri pisan. Sato, lantaran bébas milih, ngagaduhan kanyeri sareng kasenangan. Lantaran pilihan henteu lebet kana amal barang-barang anu teu hirup sareng tutuwuhan, karya-karyana ogé langkung sampurna tibatan amal sato-sato anu ngagaduhan pilihan. Di antara anu ngagaduhan pilihan, anu pinuh ku cahya wahyu sareng ilham, sapertos nyiruan sareng anu sarupa, amalna langkung sampurna tibatan amal anu ngandelkeun kabébasan milihna anu kawates.
Dina kebon bumi, unggal golongan tutuwuhan, ku basa kaayaan sareng basa bakat, nyuhunkeun sareng ngadoa ka Gusti Fâthir Nu Hakîm: “Duh Rabb urang! Pasihan kakuatan ka urang, supados ku ngadegkeun bandéra golongan urang di unggal arah bumi, urang ngabéwarakeun karajaan rububiyah Gusti ku basa urang. Pasihan taufik ka urang pikeun ibadah ka Gusti di unggal juru masjid beungeut bumi. Pikeun mintonkeun pola-pola Asmaul Husna Gusti, seni-seni Gusti anu éndah sareng antik, di unggal arah paméran bumi, ku basa urang sorangan, pasihan kalancaran sareng kamampuhan ngumbara ka urang.” Kitu anu diucapkeunana.
Gusti Fâthir Nu Hakîm nampi doa-doa batinna, masihan jangjang-jangjang alit tina buuk kana siki-siki hiji golongan, anu hiber ka unggal arah. Ngawakilan golonganana, éta ngajantenkeun Asma-Asma Alloh kabaca, sapertos siki-siki kalolobaan tutuwuhan cucukan sareng sababaraha kembang konéng. Ka sababaraha, Mantenna ogé masihan daging anu saé anu diperyogikeun atawa dipikaresep ku manusa. Mantenna ngajantenkeun manusa palayan pikeun éta, melakna ka unggal arah. Ka sababaraha golonganana, Mantenna masihan daging anu bakal diteureuy ku sato dina hiji tulang anu teuas anu henteu tiasa dicerna, supados sato nyebarkeunana ka seueur arah. Ka sababaraha ogé Mantenna masihan kait-kait alit, anu nempel kana unggal anu nyabak. Ku angkat ka tempat-tempat séjén, éta ngadegkeun bandéra golonganana, mintonkeun seni antik Gusti Shâni' Dzul-Jalâl. Ka sababaraha ogé, sapertos tutuwuhan anu disebat acı düğelek, Mantenna masihan hiji kakuatan sapertos bedil peluru sebar; nalika waktosna sumping, bonténg alit anu mangrupa buahna murag, ngalungkeun sareng nyebarkeun siki-siki alitna kana taneuh sababaraha méter jauhna sapertos peluru sebar. Éta narékahan ngajantenkeun zikir sareng tasbih Gusti Fâthir Dzul-Jalâl diucapkeun ku basa-basa anu seueur; bandingkeun saterasna sapertos kitu.
Gusti Fâthir Nu Hakîm sareng Gusti Qâdir Nu 'Alîm parantos nyiptakeun sagala hal kalayan éndah sareng katartiban anu sampurna, ngalengkepan kalayan éndah, ngarahkeun kana tujuan-tujuan anu éndah, masihan pancén-pancén anu éndah, ngajantenkeun tasbih kalayan éndah, ngajantenkeun ibadah kalayan éndah. Hé manusa! Upami anjeun manusa, ulah campurkeun tabiat, kabeneran, anu tanpa tujuan, sareng kasasaran kana padamelan-padamelan anu éndah ieu; ulah ngajantenkeun goréng, ulah ngadamel goréng, ulah janten goréng.
Bagian kaopat: manusa. Manusa anu mangrupa hiji jinis palayan di karaton jagat raya ieu sarupa sareng malaikat sareng sarupa sareng sato. Sarupa sareng malaikat dina ubudiyah anu ngawengku sakabéhna, dina legana pangawasan, dina ngaliputna makrifat, sareng dina janten juru béwara rububiyah. Malah manusa langkung ngaliput. Nanging lantaran manusa ngagaduhan nafsu anu goréng sareng boga kahoyong, béda sareng malaikat, anjeunna ngalaman maju sareng mundur anu kacida pentingna. Malah lantaran manusa milari hiji kasenangan pikeun nafsuna sareng hiji bagian pikeun dirina dina amalna, anjeunna sarupa sareng sato. Ku kituna, manusa ngagaduhan dua gaji: hiji kawates, sasatoan, langsung. Anu kadua siga malaikat, ngawengku sakabéhna, ditangguhkeun.
Ayeuna, pancén manusa, gajina, majuna sareng mundurna parantos sabagian kaliwat dina dua puluh tilu Kalimah anu tadi. Hususna dina Kalimah Kasabelas sareng Kadua Puluh Tilu parantos langkung seueur diterangkeun. Ku sabab éta, di dieu urang nyingget sareng nutup lawang. Urang nutup kalayan neneda ka Gusti Arhamur Râhimîn supados muka lawang-lawang rohmat pikeun urang sareng ngajantenkeun taufik-Na marengan pikeun ngaréngsékeun Kalimah ieu, sareng kalayan nyuhunkeun dihampura kakurangan sareng kalepatan urang.
DAHAN KALIMA
Dahan Kalima ngagaduhan lima buah.
Buah Kahiji: Hé nafsu sim kuring anu nyembah nafsu, hé rerencangan sim kuring anu nyembah dunya! Cinta téh hiji sabab ayana jagat raya ieu. Malah hiji pangait jagat raya ieu. Malah cahya sareng kahirupan jagat raya ieu. Lantaran manusa mangrupa buah jagat raya anu paling ngaliput, hiji cinta anu bakal ngawasaan jagat raya parantos dilebetkeun dina haténa anu mangrupa siki buah éta. Tah, anu pantes pikeun cinta anu teu aya tungtungna sapertos ieu tiasa anu kagungan kasampurnaan anu teu aya tungtungna.
Tah, hé nafsu sareng hé rerencangan! Dua pakakas anu bakal janten alat pikeun sieun sareng cinta parantos dilebetkeun dina fitrah manusa. Dina kaayaan naon waé, cinta sareng sieun éta bakal nyanghareup boh ka mahluk boh ka Gusti Khâliq. Padahal sieun ka mahluk téh hiji musibat anu nyeri. Cinta ka mahluk ogé hiji musibat anu pinuh cocoba. Sabab anjeun sieun ka anu henteu mikawelas anjeun atanapi henteu nampi panuhun welas asih anjeun. Dina kaayaan ieu, sieun téh hiji musibat anu nyeri.
Cinta mah, hal anu dipikacinta ku anjeun, boh henteu wanoh ka anjeun, angkat tanpa ngucapkeun wilujeng papisah, sapertos mangsa ngora sareng harta anjeun, boh ngahina anjeun lantaran cinta anjeun. Naha anjeun henteu ningali yén dina cinta-cinta majasi, salapan puluh salapan persén ngawadul ngeunaan anu dipikacintana. Sabab mikamuja para kakasih dunya anu siga berhala ku jero haté anu mangrupa eunteung Gusti Shamad téh beurat dina paningal para kakasih éta; aranjeunna nganggapna beurat sareng nolak. Sabab fitrah nolak sareng miceun hal anu henteu alami sareng henteu pantes. Cinta syahwat teu kaasup dina pedaran urang.
Hartosna, hal-hal anu dipikacinta ku anjeun boh henteu wanoh ka anjeun, boh ngahina anjeun, boh henteu marengan anjeun. Éta papisah ngalawan kahoyong anjeun. Ku sabab kitu, arahkeun sieun sareng cinta ieu ka hiji anu sieun anjeun janten ngarendahkeun diri anu nikmat; cinta anjeun janten kabagjaan anu tanpa kahinaan.
Leres, sieun ka Gusti Khâliq Dzul-Jalâl anjeun hartina manggihan jalan kana kanyaah rohmat-Na sareng nyuhunkeun panyalindungan. Sieun téh hiji pecut; ngalungkeun kana pangkonan rohmat-Na. Dipikanyaho yén hiji indung, upamana, nyingsieunan hiji anak, narikna kana dadana. Sieun éta kacida nikmatna pikeun anak éta. Sabab narik kana dada kanyaah. Padahal kanyaah sakabéh indung mangrupa hiji kilatan cahya rohmat Alloh.
Hartosna, dina sieun ka Alloh aya kasenangan anu ageung. Ku sabab sieun ka Alloh ngagaduhan kasenangan sapertos ieu, kahartos sakumaha teu aya tungtungna kasenangan dina cinta ka Alloh. Malah anu sieun ka Alloh leupas tina sieun ka anu sanés anu pinuh ku kasusah sareng cocoba. Malah lantaran pikeun Alloh, cinta anu dipasihkeun ka mahluk ogé henteu janten pinuh papisah sareng kanyeri.
Leres, manusa mimiti mikacinta nafsuna. Teras kulawargana, teras bangsana, teras mahluk-mahluk hirup, teras jagat raya sareng dunya. Anjeunna patali sareng unggal lingkungan ieu. Anjeunna tiasa ngaraosan ku kasenanganana sareng nyeri ku kanyerina. Padahal lantaran di alam anu campur-aduk ieu sareng dina muterna jaman teu aya hiji hal ogé anu tetep dina kaayaanana, haté manusa anu malang salawasna tatu. Leungeunna nempel kana hal-hal, hal-hal éta angkat sarta nyééh leungeunna, malah megatkeunana. Anjeunna salawasna tetep dina kasangsaraan, atanapi mabok ku lalawora.
Ku sabab kitu, hé nafsu! Upami anjeun ngagaduhan akal, kumpulkeun sakabéh cinta éta, pasrahkeun ka anu kagunganana sacara sajati, leupas tina musibat-musibat ieu. Cinta-cinta anu teu aya tungtungna ieu husus pikeun anu kagungan kasampurnaan sareng kaéndahan anu teu aya tungtungna. Nalika anjeun pasrahkeun ka anu kagunganana sacara sajati, waktu éta anjeun tiasa mikacinta sakabéh hal tanpa kasangsaraan kalayan Asma-Na sareng tina segi janten eunteung-Na. Hartosna, cinta ieu kedah henteu langsung dianggo pikeun jagat raya. Upami henteu, cinta anu mangrupa ni'mat anu paling nikmat malah janten hukuman anu paling nyeri.
Aya hiji segi anu nyésa, anu ogé pangpentingna: hé nafsu! Anjeun ngagunakeun cinta anjeun pikeun nafsu anjeun sorangan. Anjeun ngajantenkeun nafsu anjeun sorangan anu disembah sareng anu dipikaasih pikeun diri anjeun. Anjeun ngorbankeun sagala hal pikeun nafsu anjeun, saolah-olah masihan hiji jinis rububiyah. Padahal sabab cinta boh kasampurnaan, sabab kasampurnaan dipikacinta dina dirina sorangan, atawa mangpaat, atawa kasenangan, atawa kahadéan; atawa mikacinta dumasar kana hiji sabab sapertos ieu.
Ayeuna, hé nafsu! Dina sababaraha Kalimah, urang parantos ngabuktikeun kalayan pasti yén hakékat asli anjeun diadonan tina cacad, henteu lengkep, kakurangan, sareng henteu mampuh; sakumaha poék némbongkeun cemerlangna cahya numutkeun darajat poékna, tina segi papalingpang, anjeun ku éta janten eunteung kasampurnaan, kaéndahan, kakawasaan, sareng rohmat Gusti Fâthir Dzul-Jalâl.
Hartosna, hé nafsu! Anjeun kedah sanés cinta ka nafsu anjeun, malah ngamusuhanana, atawa mikawelasna, atawa saatos janten mutma'innah, nyaah ka éta. Upami anjeun mikacinta nafsu anjeun, sabab nafsu anjeun asal kasenangan sareng mangpaat, sareng anjeun ogé kapikat ku nikmatna kasenangan sareng mangpaat, ulah langkung milih kasenangan sareng mangpaat nafsu anu siga hiji zarah éta tibatan kasenangan sareng mangpaat anu teu aya tungtungna. Ulah sapertos cika-cika. Sabab éta ngalebetkeun sakabéh kakasihna sareng hal-hal anu dipikacintana kana sepi poék, nganggap hiji kilatan alit dina dirina cekap. Sabab sareng kasenangan sareng mangpaat pribadi anjeun, anjeun kedah mikacinta Gusti Nu Dipikaasih Nu Azali, anu mangpaat sareng ni'mat sakabéh jagat raya sareng sakabéh anu aya anu patali sareng anjeun, anu sakabéh mangpaatna dipaké ku anjeun sareng kabagjaanana ngabagjakeun anjeun, tunduk kana perhatian-Na. Supados anjeun ngaraosan boh ku kabagjaan anjeun sorangan boh ku kabagjaan sadayana éta. Malah supados anjeun nampi kasenangan anu teu aya tungtungna tina cinta kana Kasampurnaan Mutlak.
Memang cinta anu kuat kana nafsu anjeun anu aya dina diri anjeun téh cinta ka Zat-Na, anu ku anjeun disalahgunakeun sareng dianggo pikeun diri anjeun sorangan. Ku kituna, robékkeun “sim kuring” dina nafsu anjeun, tunjukkeun “Mantenna”. Sakabéh cinta anjeun anu sumebar ka jagat raya téh cinta anu dipasihkeun pikeun Asma sareng sipat-sipat-Na. Anjeun parantos nyalahgunakeunana, sareng anjeun ogé nanggung hukumanana. Sabab hukuman hiji cinta anu henteu halal anu henteu dianggo dina tempatna téh musibat anu henteu welas asih. Kalayan Asma Rahmân Rahîm, Mantenna nyayagikeun pikeun kahoyong jasmani anjeun hiji tempat cicing anu ngawengku sakabéh kahoyong anjeun, sapertos sawarga anu dihias ku bidadari; kalayan Asma-Asma séjén, Mantenna nyayagikeun pikeun anjeun di sawarga éta paparin-paparin anu langgeng salawasna anu bakal nyumponan kahoyong roh, haté, rusiah batin, akal, sareng daya-daya lemes anjeun anu sanés; sareng dina unggal Asma-Na aya seueur khazanah batin paparin sareng sipat béréhan. Tangtos hiji zarah cinta Gusti Nu Dipikaasih Nu Azali sapertos kitu tiasa ngagantikeun jagat raya. Jagat raya henteu tiasa ngagantikeun hiji tajalli cinta-Na anu kawates. Ku kituna, dangukeun sareng turutan dawuh azali ieu anu ku Gusti Nu Dipikaasih Nu Azali éta dijantenkeun diucapkeun ku Habib-Na: ﺍِﻥْ ﻛُﻨْﺘُﻢْ ﺗُﺤِﺒُّﻮﻥَ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻓَﺎﺗَّﺒِﻌُﻮﻧ۪ﻰ ﻳُﺤْﺒِﺒْﻜُﻢُ ﺍﻟﻠّٰﻪُ
Buah Kadua: Hé nafsu! Ubudiyah sanés bubuka ganjaran anu bakal datang, malah hasil ni'mat anu parantos kaliwat. Leres, urang parantos nampi upah urang. Numutkeun éta, urang dipasihan pancén khidmah sareng ubudiyah.
Sabab, hé nafsu! Gusti Khâliq Dzul-Jalâl anu makékeun ayana anu mangrupa kahadéan murni ka anjeun, lantaran masihan burih anu napsu tuang ka anjeun, kalayan Asma Razzâq parantos nempatkeun sakabéh kadaharan dina hiji méja ni'mat di payuneun anjeun.
Teras lantaran Mantenna masihan kahirupan anu ngagaduhan kapekaan ka anjeun, kahirupan éta ogé nyuhunkeun rezeki sapertos burih. Sakabéh indra sapertos panon sareng ceuli mangrupa leungeun-leungeun; Mantenna parantos nempatkeun hiji méja ni'mat anu legana sakumaha beungeut bumi di payuneun leungeun-leungeun éta.
Teras lantaran Mantenna masihan kamanusaan anu nyuhunkeun seueur rezeki sareng ni'mat batin ka anjeun, Mantenna parantos muka hiji méja ni'mat anu lega sapertos alam mulk sareng malakut di payuneun burih kamanusaan éta, sareng pikeun anjeun sakadar anu kahontal ku leungeun akal.
Teras lantaran Mantenna masihan Islam sareng iman anu mangrupa kamanusaan pangageungna, anu nyuhunkeun ni'mat-ni'mat anu teu aya tungtungna sareng nampi kadaharan ku buah-buahan rohmat anu teu aya watesna, Mantenna parantos muka pikeun anjeun hiji méja ni'mat, kabagjaan, sareng kasenangan, anu sareng lingkungan anu mungkin aya, ogé ngawengku lingkungan Asmaul Husna sareng sipat-sipat suci.
Teras ku masihan cinta anu mangrupa hiji cahya iman ka anjeun, Mantenna parantos masihan ka anjeun hiji méja ni'mat, kabagjaan, sareng kasenangan anu teu aya tungtungna.
Nyaéta, tina segi awak, anjeun hiji bagian anu alit, lemah, henteu mampuh, hina, diwatesan, sareng kawates. Ku paparin-Na, tina hiji bagian anu kawates, anjeun parantos janten siga hiji sakabéhna anu ngawengku sakabéhna tur pinuh ku cahya. Sabab ku masihan kahirupan ka anjeun, Mantenna parantos ngangkat anjeun tina kaayaan sabagian kana hiji jinis kaayaan anu ngawengku sakabéhna; ku masihan kamanusaan, kana kaayaan anu ngawengku sakabéhna anu nyata; ku masihan Islam, kana kaayaan anu ngawengku sakabéhna anu luhur sareng pinuh ku cahya; ku masihan makrifat sareng cinta, kana cahya anu ngaliput.
Tah, hé nafsu! Anjeun parantos nampi upah ieu. Anjeun dipasihan pancén hiji khidmah sapertos ubudiyah, anu nikmat, pinuh ni'mat, tengtrem, sareng hampang. Padahal kana ieu ogé anjeun kedul. Sanaos ngalakukeunana teu sampurna, saolah-olah upah-upah anu lami henteu cekap, anjeun maksa nyuhunkeun hal-hal anu kacida ageungna. Malah anjeun manja kalayan nyarios, “Naha doa sim kuring henteu ditarima?” Leres, hak anjeun sanés manja, nanging neneda. Alloh masihan sawarga sareng kabagjaan langgeng murni ku karunia sareng sipat béréhan-Na. Anjeun kedah salawasna nyuhunkeun panyalindungan kana rohmat sareng sipat béréhan-Na. Percanten ka Mantenna sareng dangukeun dawuh ieu: ﻗُﻞْ ﺑِﻔَﻀْﻞِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻭَﺑِﺮَﺣْﻤَﺘِﻪ۪ ﻓَﺒِﺬٰﻟِﻚَ ﻓَﻠْﻴَﻔْﺮَﺣُﻮﺍ ﻫُﻮَ ﺧَﻴْﺮٌ ﻣِﻤَّﺎ ﻳَﺠْﻤَﻌُﻮﻥَ
Upami anjeun nyarios: Kumaha sim kuring tiasa ngabales ni'mat-ni'mat anu umum anu teu aya watesna ieu ku sukur sim kuring anu kawates sareng sabagian ieu?
Waleran: Ku niat anu ngawengku sakabéhna, ku kayakinan anu teu aya watesna...
Upamana, sakumaha hiji jalma lebet ka payuneun hiji raja kalayan hiji hadiah anu hargana lima kuruş, sareng ningali yén hadiah-hadiah anu unggal-unggalna ajénna jutaan parantos sumping ti jalma-jalma anu ditarima, disusun di ditu. Datang kana haténa, “Hadiah sim kuring henteu nanaon, naon anu kedah dilakukeun ku sim kuring?” Sakedapan anjeunna nyarios, “Duh juragan sim kuring! Sakabéh hadiah anu aya ajénna ieu sim kuring haturkeun ka anjeun kalayan nami sim kuring sorangan. Sabab anjeun pantes pikeun éta. Upami sim kuring ngagaduhan kamampuhan, sim kuring bakal masihan anu sarupa sareng ieu ka anjeun.” Tah, raja anu henteu peryogi pisan, anu nampi hadiah-hadiah rahayatna minangka tanda darajat kasatiaan sareng hormatna, nampi niat sareng kahoyong anu ageung sareng umum jalma malang éta, sareng kayakinan anu éndah sareng luhur ngeunaan kapantesanana, sapertos hiji hadiah anu pangageungna.
Persis kitu ogé, hiji abdi anu henteu mampuh dina solatna ngucapkeun ﺍَﻟﺘَّﺤِﻴَّﺎﺕُ ﻟِﻠّٰﻪِ. Nyaéta, hadiah-hadiah ubudiyah anu dihaturkeun ka Gusti ku kahirupan sakabéh mahluk, sim kuring pikeun sim kuring sorangan ngahaturkeun sadayana ka Gusti. Upami sim kuring mampuh, sim kuring bakal ngahaturkeun panghormatan sakumaha aranjeunna ka Gusti. Malah Gusti pantes pikeun éta sareng anu langkung seueur. Tah, niat sareng kayakinan ieu mangrupa sukur umum anu kacida legana. Siki-siki tutuwuhan sareng siki-siki buahna mangrupa niatna.
Malahan, upamana, melon dina haténa dina rupa siki-siki ngalakukeun sarébu niat: “Duh Gusti Khâliq sim kuring! Sim kuring hoyong ngabéwarakeun pola-pola Asmaul Husna Gusti di seueur tempat bumi.” Lantaran Alloh uninga kumaha hal-hal anu bakal datang bakal sumping, Mantenna nampi niat-niatna sapertos ibadah anu nyata. “Niat mukmin langkung saé tibatan amalna,” nunjukkeun kana rusiah ieu. Malah hikmah tasbih kalayan jumlah anu teu aya watesna sapertos ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﻭَ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﻋَﺪَﺩَ ﺧَﻠْﻘِﻚَ ﻭَ ﺭِﺿَﺎﺀَ ﻧَﻔْﺴِﻚَ ﻭَ ﺯِﻧَﺔِ ﻋَﺮْﺷِﻚَ ﻭَ ﻣِﺪَﺍﺩِ ﻛَﻠِﻤَﺎﺗِﻚَ ﻭَ ﻧُﺴَﺒِّﺤُﻚَ ﺑِﺠَﻤ۪ﻴﻊِ ﺗَﺴْﺒ۪ﻴﺤَﺎﺕِ ﺍَﻧْﺒِﻴَﺎﺋِﻚَ ﻭَ ﺍَﻭْﻟِﻴَﺎﺋِﻚَ ﻭَ ﻣَﻠٰﺌِﻜَﺘِﻚَ kahartos tina rusiah ieu.
Malahan, sakumaha hiji perwira ngahaturkeun jumlah sakabéh khidmah prajurit-prajuritna ka raja kalayan namina sorangan, kitu ogé manusa anu janten perwira pikeun mahluk, anu mingpin sato-sato sareng tutuwuhan, anu mampuh janten khalifah pikeun anu aya di bumi, sareng anu dina alam pribadina nganggap dirina wakil sadayana, ngucapkeun ﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﻌْﺒُﺪُ ﻭَﺍِﻳَّﺎﻙَ ﻧَﺴْﺘَﻌ۪ﻴﻦُ. Anjeunna ngahaturkeun ibadah sareng panuhun pitulung sakabéh mahluk ka Gusti Ma'bûd Dzul-Jalâl kalayan namina sorangan. Malah anjeunna ngucapkeun ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﺑِﺠَﻤ۪ﻴﻊِ ﺗَﺴْﺒ۪ﻴﺤَﺎﺕِ ﺟَﻤ۪ﻴﻊِ ﻣَﺨْﻠُﻮﻗَﺎﺗِﻚَ ﻭَ ﺑِﺎَﻟْﺴِﻨَﺔِ ﺟَﻤ۪ﻴﻊِ ﻣَﺼْﻨُﻮﻋَﺎﺗِﻚَ. Anjeunna ngajantenkeun sakabéh anu aya nyarios pikeun dirina. Malah anjeunna ngucapkeun ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻋَﻠٰﻰ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ ﺑِﻌَﺪَﺩِ ﺫَﺭَّﺍﺕِ ﺍﻟْﻜَﺎﺋِﻨَﺎﺕِ ﻭَ ﻣُﺮَﻛَّﺒَﺎﺗِﻬَﺎ. Anjeunna ngucapkeun solawat ngawakilan sagala hal. Sabab sagala hal patali sareng cahya Nabi Ahmad ﷺ. Tah, sing ngartos hikmah jumlah-jumlah anu teu aya watesna dina tasbih sareng solawat.
Buah Katilu: Hé nafsu! Upami anjeun hoyong amal aherat anu teu aya watesna dina umur anu sakedik, upami anjeun hoyong ningali unggal menit umur anjeun mangpaat sakumaha hiji umur, sareng upami anjeun resep ngarobih kabiasaan anjeun janten ibadah sareng lalawora anjeun janten kahadiran, turutan sunnah anu mulya. Sabab nalika anjeun nyaluyukeun amal kana hiji muamalah syariat, éta masihan hiji jinis kahadiran. Janten hiji jinis ibadah. Masihan seueur buah aherat.
Upamana, anjeun parantos mésér hiji hal. Dina menit anjeun nerapkeun ijab sareng kabul syariat, jual beuli biasa anjeun éta janten siga hiji ibadah. Émut kana hukum syariat éta masihan hiji pamikiran ngeunaan wahyu. Éta ogé, ku mikiran Gusti Nu Netepkeun Syariat, masihan hiji nyanghareup ka Alloh. Éta ogé masihan hiji kahadiran.
Hartosna, ku nyaluyukeun amal kana sunnah anu mulya, kahontal mangpaat-mangpaat anu bakal masihan buah-buahan langgeng tina umur fana ieu sareng janten dasar kahirupan anu langgeng salawasna. Dangukeun dawuh ﻓَﺎٰﻣِﻨُﻮﺍ ﺑِﺎﻟﻠّٰﻪِ ﻭَﺭَﺳُﻮﻟِﻪِ ﺍﻟﻨَّﺒِﻰِّ الْاُمِّىِّ ﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﻳُﺆْﻣِﻦُ ﺑِﺎﻟﻠّٰﻪِ ﻭَﻛَﻠِﻤَﺎﺗِﻪ۪ ﻭَﺍﺗَّﺒِﻌُﻮﻩُ ﻟَﻌَﻠَّﻜُﻢْ ﺗَﻬْﺘَﺪُﻭﻥَ. Narékahan pikeun janten tempat némbongan anu ngaliput feyz tajalli unggal Asma tina Asmaul Husna, anu tajalli-tajallina sumebar dina hukum-hukum syariat sareng sunnah anu mulya.
Buah Kaopat: Hé nafsu! Ku ningali jalma-jalma dunya, hususna jalma-jalma anu hirup nurut kana hawa nafsu, hususna kaum kafir, ulah katipu ku hiasan lahir sareng kasenangan anu henteu halal anu nipu, tuluy niron. Sabab upami anjeun niron aranjeunna, anjeun henteu tiasa sapertos aranjeunna. Anjeun bakal kacida ragragna. Anjeun henteu tiasa janten sato ogé. Sabab akal dina sirah anjeun janten alat anu mawa musibat. Éta bakal salawasna neunggeul sirah anjeun.
Upamana, sakumaha upami aya hiji karaton, dina hiji rohangan ageungna aya hiji lampu listrik ageung. Listrik-listrik alit anu nyabang tina listrik éta sareng dihubungkeun kana éta parantos dibagikeun ka tempat-tempat alit. Ayeuna upami aya anu muterkeun tombol lampu listrik ageung éta sareng mareuman cahyana, sakabéh tempat ragrag kana poék anu jero sareng sepi anu matak sieun. Dina karaton séjén, lampu-lampu listrik alit anu henteu dihubungkeun sareng lampu listrik ageung aya di unggal tempat. Upami anu kagungan karaton éta mareuman ku muterkeun tombol lampu listrik ageung, cahya-cahya tiasa aya di tempat-tempat séjén. Anjeunna tiasa ngalaksanakeun padamelanana ku éta, maling-maling henteu tiasa ngamangpaatkeun.
Tah, hé nafsu sim kuring! Karaton kahiji hiji Muslim. Nabi ﷺ mangrupa lampu listrik ageung éta dina haténa. Upami anjeunna mopohokeun Nabi, na'udzubillah, upami ngaluarkeun anjeunna tina haténa, anjeunna henteu tiasa nampi hiji nabi deui ogé. Malah teu tiasa aya tempat pikeun kasampurnaan naon waé dina rohna, malah anjeunna henteu wanoh ka Gusti Rabbna ogé. Sakabéh tempat sareng daya lemes dina hakékatna ragrag kana poék, sarta dina haténa aya pangancuran sareng sepi anu matak sieun. Naon anu anjeun tiasa kahontal sareng dijantenkeun kadalitan minangka gaganti pangancuran sareng sepi ieu? Mangpaat naon anu anjeun tiasa manggihan pikeun ngalereskeun karugian pangancuran éta ku éta?
Padahal jalma-jalma asing sarupa sareng karaton kadua éta; sanaos ngaluarkeun cahya Nabi ﷺ tina haténa, numutkeun aranjeunna sababaraha cahya tiasa nyésa, atawa aranjeunna nyangka tiasa nyésa. Hiji jinis imanna ka Hazrat Musa sareng Isa 'alaihimas-salam, sareng hiji rupa kayakinanana ka Gusti Khâliqna, anu bakal janten dasar kasampurnaan ahlak batinna, tiasa nyésa.
Hé nafsu ammarah! Upami anjeun nyarios, “Sim kuring hoyong janten sato, sanés jalma asing,” sabaraha kali sim kuring parantos nyarios ka anjeun: “Anjeun henteu tiasa sapertos sato. Sabab lantaran aya akal dina sirah anjeun, akal éta nyabét sareng neunggeul raray, panon, sareng sirah anjeun ku tampilingan kanyeri anu kaliwat sareng kasieun anu bakal datang. Éta nambahan sarébu kanyeri dina hiji kasenangan. Sato mah nampi hiji kasenangan anu saé tanpa kanyeri, ngaraosan. Ku kituna, mimiti kaluarkeun sareng piceun akal anjeun, teras janten sato. Malah tingali tampilingan disiplin كَالْاَنْعَامِ ﺑَﻞْ ﻫُﻢْ ﺍَﺿَﻞُّ.”
Buah Kalima: Hé nafsu! Sakumaha anu parantos sababaraha kali urang carioskeun, manusa lantaran mangrupa buah tangkal ciptaan, mangrupa mahluk anu sapertos buah, anu pangjauhna sareng paling ngaliput, anu ningali sakabéhna sareng mawa siki haté anu nyimpen segi katunggalan sakabéhna dina dirina, sareng anu rarayna ningali kasrah, sirna, sareng dunya. Ubudiyah mah hiji benang ngahubungkeun anu malikkeun rarayna tina sirna kana langgeng, tina mahluk ka Alloh, tina kasrah kana kaésaan, tina tungtung kana mimiti, atawa hiji titik hubungan di antara mimiti sareng tungtung.
Sakumaha hiji buah anu aya ajénna sareng anu ngagaduhan kasadaran, anu bakal janten siki, upami ningali mahluk-mahluk anu ngagaduhan roh di handapeun tangkal, percanten kana kaéndahanana, ngalungkeun dirina kana leungeun aranjeunna, atawa lalawora tuluy murag, éta bakal ragrag kana leungeun aranjeunna, dicacag, leungit sapertos hiji buah biasa. Upami buah éta manggihan dasar pangandelanana, sareng tiasa mikiran yén siki dina dirina, bari nyepeng segi katunggalan sakabéh tangkal, bakal janten sarana pikeun langgengna tangkal sareng teras ayana hakékatna, waktu éta hiji siki dina hiji buah éta janten tempat némbongan hiji hakékat umum anu tetep, dina hiji umur anu langgeng.
Kitu ogé manusa, upami teuleum kana kasrah, tilelep dina jagat raya, linglung ku cinta dunya, katipu ku seuri anu fana, ngalungkeun diri kana pangkonanana, tangtos ragrag kana karugian anu teu aya tungtungna. Malah anjeunna ragrag kana sirna, kana fana, sareng kana teu aya. Malah sacara batin anjeunna ngaleungitkeun dirina sorangan. Upami anjeunna nguping pangajaran iman tina basa Al-Qur'an ku ceuli haté, ngangkat sirahna, nyanghareup kana kaésaan, anjeunna tiasa naék ka arsy kasampurnaan ku mi'raj ubudiyah. Anjeunna janten manusa anu langgeng.
Hé nafsu sim kuring! Ku sabab hakékatna sapertos kieu sareng ku sabab anjeun tina agama Ibrahim 'alaihis-salam, ucapkeun لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ sapertos Ibrahim, balikkeun raray anjeun ka Gusti Nu Dipikaasih Nu Langgeng, sareng ceurik sapertos kieu sapertos sim kuring:
Bait-bait Persia di dieu, lantaran parantos diserat dina Tingkat Kadua Kalimah Katujuh Belas, henteu diserat di dieu.
--