Kalimah Kadua Puluh Lima
Mu'cizat-ı Kur'aniye Risalesi (Risalah Mu'jizat Al-Qur'an)
Nalika aya mu'jizat nu langgeng sapertos Al-Qur'an dina panangan
Milarian bukti sanés katingal ku akal abdi mangrupa perkara nu kaleuleuwihi.
Nalika aya bukti hakékat sapertos Al-Qur'an dina panangan
Naha haté abdi bakal ngaraos beurat pikeun ngalumpuhkeun bantahan jalma-jalma nu mungkir?
PÉPÉLING
Dina awal ieu Kalimah, urang niat nyerat lima sorot cahya. Nanging dina ahir Sorot Cahya Kahiji, urang kapaksa nyerat kalayan gancang pisan kanggo dicitak ku aksara heubeul. Malah dina sababaraha dinten, urang nyerat dua puluh dugi ka tilu puluh kaca dina dua dugi ka tilu jam. Ku margi éta, urang nyerat tilu sorot cahya kalayan singget tur sacara gurat badag, sareng kanggo ayeuna ngantepkeun dua sorot cahya. Urang ngarepkeun sadérék-sadérék urang ningali cacad, kakirangan, bagian nu hésé kahartos sareng kasalahan nu asalna ti sim kuring kalayan adil tur hampura.
--
Sabagéan ageung ayat dina Mu'cizat-ı Kur'aniye Risalesi ieu téh masing-masing mangrupa ayat nu parantos dijadikeun bahan kritik ku jalma-jalma nu mungkir agama, atanapi dibantah ku ahli élmu pangaweruh, atanapi jadi sasaran waswas sareng rasa mamang ti setan-setan golongan jin sareng manusa.
Tah ieu Kalimah Kadua Puluh Lima parantos ngajelaskeun hakékat sareng pangajaran anu lemes tina ayat-ayat éta ku cara nu sapertos kieu: ku kaidah-kaidah élmu parantos dibuktikeun yén titik-titik nu disangka cacad ku jalma-jalma nu mungkir agama sareng ahli élmu pangaweruh téh mangrupa kilatan cahya i'jaz sareng sumber sampurnana balaghah Al-Qur'an. Sangkan henteu matak ngagolakkeun rasa mamang, waleran nu pasti dipasihkeun bari henteu nyabit rasa mamang maranéhna. Sapertos ﻭَ ﺍﻟﺸَّﻤْﺲُ ﺗَﺠْﺮ۪ﻯ ٭ ﻭَ ﺍﻟْﺠِﺒَﺎﻝَ ﺍَﻭْﺗَﺎﺩًﺍ. Ngan dina Tingkat Kahiji Kalimah Kadua Puluh, rasa mamang ngeunaan tilu atanapi opat ayat parantos disebatkeun.
Sanaos Mu'cizat-ı Kur'aniye Risalesi ieu parantos diserat kalayan singget pisan tur buru-buru, nanging tina jihat élmu balaghah sareng élmu-élmu basa Arab, kateranganana ditepikeun ku cara nu ilmiah, jero sareng kuat dugi ka matak hélok para alim. Sanaos henteu sadaya jalma nu taliti tiasa ngartos sacara gembleng sareng nyandak mangpaat tina unggal bahasanana, nanging unggal jalma gaduh bagian nu penting dina éta kebon. Sanaos aya kakirangan dina cara ngedalkeun sareng susunan kecapna margi disusun kalayan gancang pisan dina kaayaan nu guligah tur pabalatak, tina jihat élmu ieu risalah parantos ngajelaskeun hakékat pasualan-pasualan nu penting pisan.
Bedîüzzaman Said Nursî
--
Mu'cizat-ı Kur'aniye Risalesi ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻗُﻞْ ﻟَﺌِﻦِ ﺍﺟْﺘَﻤَﻌَﺖِ الْاِنْسُ ﻭَﺍﻟْﺠِﻦُّ ﻋَﻠٰٓﻰ ﺍَﻥْ ﻳَﺎْﺗُﻮﺍ ﺑِﻤِﺜْﻞِ ﻫٰﺬَﺍ ﺍﻟْﻘُﺮْﺍٰﻥِ لَا ﻳَﺎْﺗُﻮﻥَ ﺑِﻤِﺜْﻠِﻪ۪ ﻭَﻟَﻮْ ﻛَﺎﻥَ ﺑَﻌْﻀُﻬُﻢْ ﻟِﺒَﻌْﺾٍ ﻇَﻬ۪ﻴﺮًﺍ
Tina sisi-sisi i'jaz nu henteu aya watesna dina Al-Qur'an Al-Hakîm, Nu Dawuhanana Mangrupa Mu'jizat, nu mangrupa gudang mu'jizat sareng mu'jizat panggedéna Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ, urang parantos masihan isyarat kana ampir opat puluh sisi i'jaz dina risalah-risalah sim kuring dina basa Arab, dina Risaletü'n-Nur basa Arab, dina tafsir sim kuring nu namina İşaratü'l-İ'caz, sareng dina dua puluh opat Kalimah nu parantos kaliwat ieu. Ayeuna, urang ngan badé ngajelaskeun lima sisina dugi ka hiji darajat, ngasupkeun sisi-sisi sanés sacara gurat badag di jerona, sareng ku hiji bubuka badé masihan isyarat kana harti sareng hakékatna.
BUBUKA
Aya tilu bagian.
BAGIAN KAHIJI
Naon Al-Qur'an téh? Kumaha wangenanana?
Waleran: Sakumaha dipedar dina Kalimah Kasalapan Belas sareng dibuktikeun dina Kalimah-Kalimah sanés:
AL-QUR'AN
Tarjamah nu azali pikeun kitab agung alam ieu.
Sareng juru tarjamah nu langgeng pikeun rupa-rupa basa alam nu maca ayat-ayat panyiptaan.
Sareng nu nafsirkeun kitab alam gaib sareng alam nu kasaksian ieu.
Sareng nu muka gudang-gudang maknawi Asma-Asma Ilahi nu buni di bumi sareng di langit.
Sareng konci pikeun hakékat-hakékat nu buni di handapeun jajaran kajadian.
Sareng basa alam gaib di alam nu kasaksian.
Sareng gudang perhatosan-perhatosan Gusti Rahmân nu langgeng sareng dawuhan-dawuhan Gusti Nu Maha Suci nu azali, nu sumping ti alam gaib di tukangeun tabir alam nu kasaksian ieu.
Sareng panonpoé, tatapakan sareng rarancang alam maknawi Islam ieu.
Sareng peta suci alam-alam aherat.
Sareng dawuhan nu ngajelaskeun, tafsir nu écés, bukti nu pasti sareng juru tarjamah nu mancorong pikeun Zat, Sifat, Asma sareng Syuun Ilahi.
Sareng nu ngatik alam manusa ieu.
Sareng cai sareng cahya Islam, nu mangrupa kamanusaan pangagungna.
Sareng hikmah sajati umat manusa.
Sareng pituduh sareng panungtun sajati nu nganteurkeun manusa kana kabagjaan.
Sareng pikeun manusa, mangrupa kitab syariat ogé kitab doa ogé kitab hikmah ogé kitab ubudiyah ogé kitab paréntah sareng pangajak ogé kitab zikir ogé kitab pamikiran ogé hiji kitab suci nu nyakup sadayana, nu ngawengku seueur kitab nu janten rujukan pikeun sadaya pangabutuh batin sakumna manusa.
Ogé mangrupa kitab samawi nu saperti perpustakaan suci, nu masihan hiji-hiji risalah kanggo rupa-rupa kacondongan sareng jalan nu béda-béda ti sakumna wali, siddiqin, ahli makrifat sareng ahli tahqiq; unggal risalah luyu sareng cita rasa kacondonganana sareng maparin cahya kana éta kacondongan, ogé luyu sareng jalanna masing-masing tur ngagambarkeunana.
BAGIAN KADUA SARENG PANGJANGKEP HARTINA
Ku margi Al-Qur'an sumping ti arsy pangagungna, ti Ismul A'zham sareng ti tingkatan pangagungna unggal Asma, sakumaha parantos dipedar sareng dibuktikeun dina Kalimah Kadua Belas:
AL-QUR'AN
Dawuhan Alloh tina jihat Mantenna Rabb sakumna alam.
Ogé timbalan Alloh kalayan jenengan Mantenna minangka Ilah sakumna nu aya.
Ogé dawuhan kalayan nami Gusti Khâliq sakumna langit sareng bumi.
Ogé paguneman tina jihat rububiyah mutlak.
Ogé khutbah azali pikeun kakawasaan Gusti Nu Maha Suci nu nyakup sadayana.
Ogé catetan perhatosan-perhatosan Gusti Rahmân tina jihat rohmat-Na nu lega tur ngaliputan sadayana.
Ogé kumpulan dawuhan nu ditepikeun tina jihat Kaagungan kailahian-Na nu pinuh ku Wibawa, nu sawaréhna dimimitian ku sandi.
Ogé kitab suci nu nyebarkeun hikmah, nu lungsur ti wengkuan Ismul A'zham sareng ningali tur nalungtik sadaya nu kaliput ku arsy pangagungna.
Sareng tina ieu rusiah, jenengan "Kalamullah" dipasihkeun kalayan saluyu sampurna ka Al-Qur'an, sareng teras dipasihkeun. Saatos Al-Qur'an, tingkatan kitab-kitab sareng suhuf para nabi sanés. Sedengkeun sawaréh tina dawuhan-dawuhan Ilahi sanés nu henteu aya tungtungna téh mangrupa paguneman dina wangun ilham nu témbong ku hiji jihat nu tangtu, ku hiji jenengan nu juz'i, ku hiji tajalli nu husus, ku hiji Asma nu juz'i, ku rububiyah nu tangtu, ku kakawasaan nu husus sareng ku rohmat nu husus. Ilham malaikat, manusa sareng sato téh béda-béda pisan tina jihat umum sareng hususna.
BAGIAN KATILU
Al-Qur'an téh kitab samawi nu sacara gurat badag nyakup kitab-kitab sadaya nabi ti jaman nu béda-béda, risalah-risalah sadaya wali nu kacondonganana béda-béda, sareng karya-karya sadaya jalma suci nu jalanna béda-béda; genep jihatna caang tur beresih tina poékna sangkaan sareng syubhat; pananggeuhanana, kalayan yakin, nyaéta wahyu samawi sareng dawuhan azali; tujuan sareng udaganana, kalayan ningali langsung, nyaéta kabagjaan langgeng; eusina, kalayan écés, hidayah nu murni; luhurna, kalayan pasti, cahya-cahya iman; handapna, kalayan élmu nu ngayakinkeun, dalil sareng bukti; katuhuna, kalayan pangalaman, pasrahna manah sareng nurani; kéncana, kalayan ningali nu ngayakinkeun, tundukna akal sareng pangakuan; buahna, kalayan hakékat nu ngayakinkeun, rohmat Gusti Rahmân sareng nagri sawarga; tingkatan sareng ajénna, kalayan firasat nu leres, nyaéta ditampi ku malaikat, manusa sareng jin.
Unggal sipat dina tilu bagian ngeunaan wangenan Al-Qur'an parantos dibuktikeun kalayan pasti di tempat-tempat sanés, atanapi bakal dibuktikeun. Pangakuan urang henteu ukur pangakuan wungkul; masing-masing dumasar kana bukti nu pasti.
--
SOROT CAHYA KAHIJI
Sorot cahya ieu ngandung tilu pancaran cahya.
PANCARAN CAHYA KAHIJI
Balaghah Al-Qur'an nu dugi ka darajat i'jaz.
Éta balaghah téh balaghah luar biasa nu lahir tina luhung tur padetna susunan, tina éndah tur kuatna éta susunan, tina aslina gaya-gayana nu ahéng tur dipikaresep, tina mancorong, unggul sareng murnina kateranganana, tina kuat tur leresna harti-hartina, sareng tina fasahah tur ngalirna lafazna; balaghah ieu ngajak para sastrawan anak Adam nu pangpinter, para ahli biantara nu pangahéngna sareng para alim nu élmuna pangjerona pikeun nandingan, sareng parantos sarébu tilu ratus taun nangtang, bari nyentug pisan kana harga diri maranéhna. Sanaos diajak nandingan, jalma-jalma pinter éta, nu sirahna saolah-olah nyentuh langit lantaran adigung sareng reueus, henteu tiasa muka sungut pikeun nandingan, tur tunduk kalayan hina pisan. Tah urang masihan isyarat kana sisi i'jaz dina balaghahna ku dua cara:
CARA KAHIJI: I'jazna aya tur nyata. Margi dina éta jaman, seuseueurna pisan pangeusi Jazirah Arab henteu tiasa maca sareng nyerat. Ku margi henteu tiasa maca sareng nyerat, maranéhna miara perkara-perkara nu janten kareueus, kajadian-kajadian sajarah sareng babasan-babasan nu ngabantosan ahlak mulya ku catetan syair sareng balaghah, gaganti tulisan. Kecap nu pinuh ku harti, ku daya panarik syair sareng balaghah, teras cicing dina ingetan ti karuhun dugi ka turunan.
Tah minangka hasil tina pangabutuh fitrah ieu, barang nu pangdipikaresep dina pasar dagang maknawi éta kaum téh fasahah sareng balaghah. Malah hiji sastrawan nu kacida balighna dina hiji kabilah saperti pahlawan bangsana nu pangagungna. Maranéhna pangreueusna ka anjeunna.
Tah éta kaum nu pinter, nu saatos Islam ngatur alam ku kapinteranana, aya pangpayunna sareng dina tingkatan pangluhurna di antawis bangsa-bangsa sadunya dina balaghah, nu paling dipikaresep, jadi kareueus sareng kacida diperlukeun ku maranéhna. Balaghah kacida ajénna, dugi ka ku hiji kecap sastrawan, dua kaum ngalakukeun perang nu gedé, sareng ku hiji kecapna ogé maranéhna ngayakeun karukunan. Malah di antawis maranéhna, tujuh qasidah ti tujuh sastrawan, nu dingaranan "Muallakat-ı Seb'a", parantos ditulis ku emas dina témbok Ka'bah, sareng ku éta maranéhna reueus.
Tah dina jaman sapertos kitu, nalika balaghah pangdipikaresepna, Al-Qur'an Nu Dawuhanana Mangrupa Mu'jizat lungsur. Sapertos dina jaman Kangjeng Nabi Musa 'alaihis-salâm sihir dipikaresep, sareng dina jaman Kangjeng Nabi Isa 'alaihis-salâm élmu ubar dipikaresep; mu'jizat-mu'jizat maranéhna nu penting sumping tina éta rupa. Tah dina éta waktos Al-Qur'an ngajak ahli-ahli balaghah Arab pikeun nandingan surahna nu pangpondokna, sareng nangtang maranéhna ku dawuhan ﻭَﺍِﻥْ ﻛُﻨْﺘُﻢْ ﻓ۪ﻰ ﺭَﻳْﺐٍ ﻣِﻤَّﺎ ﻧَﺰَّﻟْﻨَﺎ ﻋَﻠٰﻰ ﻋَﺒْﺪِﻧَﺎ ﻓَﺎْﺗُﻮﺍ ﺑِﺴُﻮﺭَﺓٍ ﻣِﻦْ ﻣِﺜْﻠِﻪ۪. Ogé nyaurkeun: "Upami aranjeun henteu iman, aranjeun dilaknat. Aranjeun bakal lebet ka naraka." Kacida nyentugna kana harga diri maranéhna. Ngancurkeun kareueus maranéhna ku cara nu pikasieuneun. Nganggap énténg akal maranéhna nu adigung éta. Dina awalna, ngahukum maranéhna ku hukuman paéh salawasna; teras ngahukum ku hukuman paéh di dunya, babarengan sareng hukuman paéh salawasna di naraka. Nyaurkeun: "Aranjeun tandinganana, atanapi nyawa sareng harta aranjeun bakal binasa."
Tah upami nandingan tiasa dilakukeun, naha mungkin pisan jalan perang nu pangbahayana tur panghéséna dipilih, padahal aya jalan kaluar nu gampang, nyaéta nandingan ku hiji atanapi dua jajaran kanggo ngabatalkeun pangakuanana? Leres, naha mungkin kaum nu pinter, bangsa nu maher dina pulitik éta, nu dina hiji waktos ngatur alam ku pulitik, ngantepkeun jalan nu pangpondokna, panggampangna sareng pangénténgna? Naha mungkin milih jalan nu panjang, pangbahayana tur bakal ngalungkeun sadaya harta sareng nyawana kana balai? Margi upami hiji sastrawan maranéhna tiasa nandingan ku sababaraha aksara, Al-Qur'an bakal ngantepkeun pangakuanana. Maranéhna ogé bakal salamet tina binasa lahir sareng batin. Nanging maranéhna parantos milih jalan nu pikasieuneun tur panjang, saperti perang.
Hartina, nandingan ku aksara téh henteu tiasa, mustahil. Ku margi éta maranéhna kapaksa perang ku pedang.
Ogé aya dua sabab nu kacida kuatna pikeun ngadamel nu sabanding sareng Al-Qur'an sareng nironna. Hiji, hasrat musuh pikeun nandingan. Nu sanés, sumanget réncang-réncangna pikeun niron; dina pangaruh dua pangdorong nu kuat ieu, jutaan kitab basa Arab parantos diserat, nanging henteu aya hiji ogé nu sarupa sareng Al-Qur'an. Boh alim boh jalma awam, saha waé nu ningali Al-Qur'an sareng kitab-kitab éta tangtos bakal nyaur: "Al-Qur'an henteu sarupa sareng ieu kitab-kitab. Henteu aya hiji ogé nu tiasa sabanding sareng Al-Qur'an." Upami kitu, boh Al-Qur'an aya di handapeun sadayana. Nanging ku kasapukan sadaya réncang sareng musuh, ieu anggapan batal tur mustahil. Atanapi Al-Qur'an aya di saluhureun sadaya kitab nu parantos diserat éta.
Upami anjeun nyaur: Kumaha urang uninga yén henteu aya saha ogé nu nyobian nandingan? Naha henteu aya saha ogé nu percaya kana kamampuh dirina dugi ka maju ka médan? Naha silih bantosan ogé henteu aya mangpaatna?
Waleran: Upami nandingan tiasa dilakukeun, dina sagala kaayaan tangtos bakal dicobian. Margi aya perkara martabat sareng kahormatan, aya bahaya kana nyawa sareng harta. Upami dicobian, dina sagala kaayaan tangtos bakal seueur pisan nu ngadukung. Margi nu ngalawan bebeneran sareng nu bedegong téh salawasna seueur. Upami kénging pangrojong, dina sagala kaayaan tangtos bakal kasohor. Margi perjuangan alit waé narik paningal manusa ku rasa hélok, tur kasohor dina carita-carita. Perjuangan sareng kajadian nu ahéng sapertos kieu moal tiasa buni. Perkara ngalawan Islam dugi ka nu panggoréngna tur pangkeji ogé dicaritakeun sareng kasohor. Nanging ngeunaan nandingan, henteu aya nu dicaritakeun salian ti hiji atanapi dua potongan omongan Musailamah nu kacida tukang bohongna. Memang dina Musailamah aya balaghah. Nanging lantaran dibandingkeun sareng katerangan Al-Qur'an nu kagungan éndah nu henteu aya watesna, omonganana parantos lebet kana sajarah dina wangun omongan nu henteu puguh. Tah i'jaz dina balaghah Al-Qur'an tangtos aya, sapertos dua kali dua sami sareng opat; ku margi éta perkara lumangsung sapertos kieu.
CARA KADUA: Urang bakal ngajelaskeun hikmah i'jaz Al-Qur'an dina balaghahna ku lima titik.
Titik Kahiji: Dina susunan Al-Qur'an aya luhung tur padetna nu luar biasa.
Luhung tur kuatna susunan éta, ti awal dugi ka ahir, dipedar dina İşaratü'l-İ'caz. Sapertos bagian-bagian jam nu ngétang detik, menit sareng jam, nu silih nyampurnakeun aturanana; kitu ogé susunan unggal kalimah Al-Qur'an Al-Hakîm, rarangkén kalimahna, aturan kecap-kecapna sareng katartiban dina patalian antar kalimahna, dipedar dugi ka ahir dina İşaratü'l-İ'caz. Saha waé nu mikersa tiasa ningalina, sareng ku cara ieu tiasa ningali luhung tur padetna susunan nu luar biasa.
Urang ngan badé nyebatkeun hiji atanapi dua conto kanggo nunjukkeun susunan dina rarangkén hiji kalimah.
Contona ﻭَﻟَﺌِﻦْ ﻣَﺴَّﺘْﻬُﻢْ ﻧَﻔْﺤَﺔٌ ﻣِﻦْ ﻋَﺬَﺍﺏِ ﺭَﺑِّﻚَ Dina ieu kalimah, kanggo nunjukkeun pikasieuneunana azab, badé ditingalikeun yén azab nu pangleutikna ogé mangaruhan kalayan kuat. Hartina, sadaya bagian kalimah nu ngedalkeun saeutikna kedah nujul kana ngedalkeun saeutikna éta sareng nguatkeunana. Tah:
Lafaz ﻟَﺌِﻦْ ngandung harti mamang. Mamang nujul kana saeutikna.
Lafaz ﻣَﺲَّ hartina nyentuh sakedik. Ieu ogé ngedalkeun saeutikna.
Akar kecap lafaz ﻧَﻔْﺤَﺔٌ hartina sakedik ambeu, nu ngedalkeun saeutikna; wangun kecapna ogé nunjukkeun hiji. Dina istilah élmu saraf, masdar marrah hartina ngan hiji kali, nu ngedalkeun saeutikna.
Tanwin pikeun ngedalkeun nu henteu ditangtukeun dina ﻧَﻔْﺤَﺔٌ téh kanggo ngedalkeun saeutikna, hartina sakitu alitna dugi ka henteu tiasa dipikawanoh.
Lafaz ﻣِﻦْ kanggo ngedalkeun sabagian, hartina hiji bagian. Ieu ngedalkeun saeutikna.
Lafaz ﻋَﺬَﺍﺏِ; dibandingkeun sareng nakâl sareng 'iqâb, ieu rupa hukuman nu énténg, nu masihan isyarat kana saeutikna.
Lafaz ﺭَﺑِّﻚَ; gaganti Gusti Qahhâr, Gusti Jabbâr sareng Gusti Muntaqim, deui-deui ngaraoskeun welas asih, ku kituna masihan isyarat kana saeutikna.
Tah ieu ngedalkeun yén aranjeun tiasa nimbangkeun: upami sakedik bagian azab nu saeutik sapertos kieu waé mangaruhan sakitu kuatna, kumaha pikasieuneunana hukuman Ilahi.
Tah kumaha bagian-bagian alit dina kalimah ieu silih nujul sareng silih bantosan. Masing-masing ku basana sorangan nguatkeun tujuan nu nyakup sadayana. Ieu conto dugi ka hiji darajat nujul kana lafaz sareng tujuan.
Conto kadua: ﻭَﻣِﻤَّﺎ ﺭَﺯَﻗْﻨَﺎﻫُﻢْ ﻳُﻨْﻔِﻘُﻮﻥَ Bagian-bagian kalimah ieu masihan isyarat kana lima sarat ditarimana sodakoh.
Sarat kahiji: Masihan sodakoh dina ukuran nu henteu ngajantenkeun dirina kedah nampi sodakoh; dina lafaz ﻭَﻣِﻤَّﺎ, ﻣِﻦْ nu hartina sabagian ngedalkeun éta sarat.
Sarat kadua: Sanés nyandak ti Ali teras masihan ka Veli, nanging masihan tina hartana sorangan. Lafaz ﺭَﺯَﻗْﻨَﺎﻫُﻢْ ngedalkeun ieu sarat. Hartosna: "Pasihan tina nu janten rejeki aranjeun."
Sarat katilu: Henteu ngungkit-ngungkit jasa. Dina ﺭَﺯَﻗْﻨَﺎ, lafaz ﻧَﺎ masihan isyarat kana ieu sarat. Hartosna: "Kami Nu Maparin rejeki ka aranjeun. Dina masihan tina Harta Kami ka abdi Kami, aranjeun henteu kagungan jasa kanggo diungkit."
Sarat kaopat: Masihan ka jalma nu badé nyéépkeunana pikeun nafkahna. Upami henteu, sodakoh ka jalma-jalma nu nyéépkeunana pikeun hirup nurut kana hawa nafsu moal ditampi. Lafaz ﻳُﻨْﻔِﻘُﻮﻥَ masihan isyarat kana ieu sarat.
Sarat kalima: Masihan kalayan nami Alloh, sakumaha diedalkeun ku ﺭَﺯَﻗْﻨَﺎﻫُﻢْ. Hartosna: "Harta téh Kagungan Kami; aranjeun kedah masihan kalayan Asma Kami."
Babarengan sareng sarat-sarat ieu, aya ogé harti nu dilegaan. Hartina, sakumaha sodakoh tiasa ku harta, ku élmu ogé tiasa. Ku kecap, ku pagawéan sareng ku naséhat ogé tiasa. Tah dina lafaz ﻣِﻤَّﺎ, ﻣَﺎ, ku hartina nu umum, masihan isyarat kana bagian-bagian ieu. Kalimah ieu sorangan ogé masihan isyarat. Margi henteu diwatesan, ngedalkeun harti nu nyakup sadayana.
Tah dina ieu kalimah pondok pisan nu ngedalkeun sodakoh, babarengan sareng lima sarat, ieu kalimah masihan ka akal bunderan hartina nu lega. Ku sadaya rarangkénna ieu kalimah ngaraoskeunana. Tah dina rarangkénna aya seueur pisan susunan sapertos kieu.
Kecap-kecap ogé, dina patalian hiji sareng nu sanés, kagungan bunderan susunan nu lega sapertos kitu.
Teras kalimah-kalimah ogé:
Contona, dina ﻗُﻞْ ﻫُﻮَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﺣَﺪٌ aya genep kalimah. Tilu netepkeun, tilu nampik. Babarengan sareng ngabuktikeun genep tingkatan tauhid, éta kalimah-kalimah nampik genep rupa syirik. Unggal kalimahna janten dalil ogé hasil pikeun kalimah-kalimah sanés. Margi unggal kalimah kagungan dua harti. Ku hiji harti janten hasil, ku hiji harti deui janten dalil. Hartina, dina Surah Ihlas aya surah-surah sakitu tilu puluh Surah Ihlas, nu tartib tur diwangun tina dalil-dalil nu silih ngabuktikeun.
Contona ﻗُﻞْ ﻫُﻮَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ لِاَنَّهُ ﺍَﺣَﺪٌ ، لِاَنَّهُ ﺻَﻤَﺪٌ ، لِاَنَّهُ ﻟَﻢْ ﻳَﻠِﺪْ ، لِاَنَّهُ ﻟَﻢْ ﻳُﻮﻟَﺪْ ، لِاَنَّهُ ﻟَﻢْ ﻳَﻜُﻦْ ﻟَﻪُ ﻛُﻔُﻮًﺍ ﺍَﺣَﺪٌ
Ogé ﻭَﻟَﻢْ ﻳَﻜُﻦْ ﻟَﻪُ ﻛُﻔُﻮًﺍ ﺍَﺣَﺪٌ ، لِاَنَّهُ ﻟَﻢْ ﻳُﻮﻟَﺪْ ، لِاَنَّهُ ﻟَﻢ ﻳَﻠِﺪْ ، لِاَنَّهُ ﺻَﻤَﺪٌ ، لِاَنَّهُ ﺍَﺣَﺪٌ ، لِاَنَّهُ ﻫُﻮَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ
Ogé ﻫُﻮَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻓَﻬُﻮَ ﺍَﺣَﺪٌ ، ﻓَﻬُﻮَ ﺻَﻤَﺪٌ ، ﻓَﺎِﺫًﺍ ﻟَﻢْ ﻳَﻠِﺪْ ، ﻓَﺎِﺫًﺍ ﻟَﻢْ ﻳُﻮﻟَﺪْ ، ﻓَﺎِﺫًﺍ ﻟَﻢْ ﻳَﻜُﻦْ ﻟَﻪُ ﻛُﻔُﻮًﺍ ﺍَﺣَﺪٌ
Anjeun tiasa nimbangkeun deui dumasar kana ieu.
Contona ﺍﻟٓﻢٓ ٭ ﺫٰﻟِﻚَ ﺍﻟْﻜِﺘَﺎﺏُ لَا ﺭَﻳْﺐَ ﻓ۪ﻴﻪِ ﻫُﺪًﻯ ﻟِﻠْﻤُﺘَّﻘ۪ﻴﻦَ Masing-masing tina opat kalimah ieu kagungan dua harti. Ku hiji harti, janten dalil pikeun kalimah-kalimah sanés. Ku harti sanés, janten hasil pikeun éta kalimah-kalimah. Tina genep belas garis patalian, mucunghul ukiran susunan nu i'jaz. Dina İşaratü'l-İ'caz, dipedar ku cara nu nyusun ukiran susunan nu i'jaz. Sakumaha dipedar dina Kalimah Katilu Belas, saolah-olah masing-masing tina sabagéan ageung ayat Al-Qur'an kagungan panon nu ningali sareng raray nu nyanghareup ka unggal ayat tina sabagéan ageung ayat sanés, nu manjangkeun garis-garis patalian maknawi ka éta ayat-ayat. Masing-masing nganyam ukiran i'jaz. Tah İşaratü'l-İ'caz parantos ngajelaskeun luhung tur padetna susunan ieu ti awal dugi ka ahir.
Titik Kadua: Balaghah nu luar biasa dina hartina.
Tingali ieu conto nu dipedar dina Kalimah Katilu Belas: Upamina, upami anjeun mikersa ngaraos nikmat balaghah maknawi dina ayat ﺳَﺒَّﺢَ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻣَﺎ ﻓِﻰ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضِ ﻭَﻫُﻮَ ﺍﻟْﻌَﺰ۪ﻳﺰُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ, bayangkeun anjeun aya di jaman jahiliah, di gurun kahirupan Badui, sateuacan cahya Al-Qur'an; dina hiji waktos nalika sagala rupa aya dina poékna henteu gaduh élmu sareng lalawora, dibungkus ku tabir tabiat nu kaku, dangukeun ayat-ayat saperti ﺳَﺒَّﺢَ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻣَﺎ ﻓِﻰ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضِ atanapi ﺗُﺴَﺒِّﺢُ ﻟَﻪُ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕُ ﺍﻟﺴَّﺒْﻊُ وَالْاَرْضُ ﻭَﻣَﻦْ ﻓ۪ﻴﻬِﻦَّ tina basa samawi Al-Qur'an, sareng tingali! Kumaha ku sora ﺳَﺒَّﺢَ ﺗُﺴَﺒِّﺢُ, mahluk-mahluk alam nu paéh atanapi saré éta hirup deui dina pikiran jalma-jalma nu ngadangukeun, janten awas, gugah sareng zikir. Sareng di langit nu poék éta, béntang-béntang nu mangrupa potongan-potongan seuneu nu henteu hirup sareng mahluk-mahluk nu paburencay di bumi, ku sora panggero sareng cahya ﺗُﺴَﺒِّﺢُ, némbongkeun diri dina paningal nu ngadangukeun: langit mangrupa sungut, sakumna béntang masing-masing mangrupa kecap nu némbongkeun hikmah sareng cahya nu ngedalkeun hakékat; bumi mangrupa sirah, darat sareng laut masing-masing mangrupa létah, sareng sakumna sato sareng tutuwuhan masing-masing mangrupa kecap nu nyebarkeun tasbih.
Upamina, tingali ieu conto nu dibuktikeun dina Kalimah Kalima Belas: Dangukeun ayat-ayat ﻳَﺎ ﻣَﻌْﺸَﺮَ ﺍﻟْﺠِﻦِّ وَالْاِنْسِ ﺍِﻥِ ﺍﺳْﺘَﻄَﻌْﺘُﻢْ ﺍَﻥْ ﺗَﻨْﻔُﺬُﻭﺍ ﻣِﻦْ ﺍَﻗْﻄَﺎﺭِ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضِ ﻓَﺎﻧْﻔُﺬُﻭﺍ لَا ﺗَﻨْﻔُﺬُﻭﻥَ اِلَّا ﺑِﺴُﻠْﻄَﺎﻥٍ ٭ ﻓَﺒِﺎَﻯِّ اٰلَٓاءِ ﺭَﺑِّﻜُﻤَﺎ ﺗُﻜَﺬِّﺑَﺎﻥِ ٭ ﻳُﺮْﺳَﻞُ ﻋَﻠَﻴْﻜُﻤَﺎ ﺷُﻮَﺍﻅٌ ﻣِﻦْ ﻧَﺎﺭٍ ﻭَ ﻧُﺤَﺎﺱٌ فَلَا ﺗَﻨْﺘَﺼِﺮَﺍﻥِ ٭ ﻓَﺒِﺎَﻯِّ اٰلَٓاءِ ﺭَﺑِّﻜُﻤَﺎ ﺗُﻜَﺬِّﺑَﺎﻥِ ٭ ﻭَﻟَﻘَﺪْ ﺯَﻳَّﻨَّﺎ ﺍﻟﺴَّﻤَٓﺎﺀَ ﺍﻟﺪُّﻧْﻴَﺎ ﺑِﻤَﺼَﺎﺑ۪ﻴﺢَ ﻭَﺟَﻌَﻠْﻨَﺎﻫَﺎ ﺭُﺟُﻮﻣًﺎ ﻟِﻠﺸَّﻴَﺎﻃ۪ﻴﻦِ, sareng tingali naon nu didawuhkeun? Dawuhanana: Hé manusa sareng jin nu reueus tur bedegong dina lemah sareng hinana, nu bengal tur keukeuh ngalawan dina henteu mampuh sareng malaratna! Upami aranjeun henteu tumut kana Paréntah-Paréntah Kami, hayu upami sanggup, kaluar tina wates Nagri Kami! Kumaha aranjeun wani ngalawan paréntah-paréntah hiji Gusti Sultan nu béntang-béntang, bulan-bulan sareng panonpoé-panonpoé tumut kana Paréntah-Na sapertos prajurit nu taat.
Ogé ku ngalangkungan wates, aranjeun ngalawan Gusti Nu Ngawasaan Dzul-Jalâl nu kagungan prajurit-prajurit nu taat tur sakitu agungna. Upami setan-setan aranjeun tiasa nahan, éta prajurit tiasa ngalédogkeun pelor-pelor sagedé gunung ka maranéhna.
Ogé ku ingkar ni'mat, aranjeun barontak di nagri Gusti Mâlik Dzul-Jalâl nu di antawis prajurit-Na aya nu, sanés ngan ka mahluk-mahluk alit nu lemah saperti aranjeun, malah upami dibayangkeun ku anggapan nu mustahil, aranjeun masing-masing mangrupa musuh kafir sagedé gunung sareng bumi, tiasa ngalédogkeun béntang-béntang sareng beusi-beusi nu hurung sagedé bumi sareng gunung ka aranjeun, tur ngaburencaykeun aranjeun.
Ogé aranjeun ngarempak hiji hukum nu ngabeungkeut mahluk-mahluk sapertos kitu; upami diperlukeun, ku idin Alloh, aranjeunna tiasa ngabanting bumi aranjeun kana raray aranjeun sareng ngahujankeun béntang-béntang nu saperti bola-bola pelor ka aranjeun. Nimbangkeun deui kuatna harti, balaghah sareng luhur tur mulyana ungkara ayat-ayat sanés dumasar kana ieu.
Titik Katilu: Aslina gaya nu luar biasa.
Leres, gaya-gaya Al-Qur'an téh unik, asli, ahéng sareng ngayakinkeun. Henteu niron naon waé atanapi saha waé. Saha waé ogé henteu tiasa nironna. Sakumaha sumpingna, gaya-gaya éta salawasna parantos miara sareng terus miara segerna, ngorana sareng unikna.
Di antawisna, urang parantos nyerat dina İşaratü'l-İ'caz yén gaya nu asli dina aksara-aksara muqatta'ah saperti ﺍﻟٓﻢٓ ٭ ﺍﻟٓﺮٰ ٭ ﻃٰﻪٰ ٭ ﻳٰﺲٓ ٭ ﺣٰﻢٓ ٭ ﻋٓﺴٓﻖٓ nu siga sandi dina awal sawaréh surah ngandung lima atanapi genep kilatan cahya i'jaz. Di antawisna: Aksara-aksara nu disebatkeun dina awal surah nyandak satengah tina unggal golongan di antawis seueur golongan aksara nu dipikawanoh, saperti majhurah, mahmusah, syadidah, rakhwah, dzalaqah sareng qalqalah. Dina nu henteu tiasa dipisah janten dua bagian nu sarua, Al-Qur'an ngabagi sadaya golongan ku nyandak langkung ti satengah tina aksara nu hampang sareng kirang ti satengah tina aksara nu beurat. Sanaos ngabagi sadaya golongan nu silih asup tur silih cakup ieu ngan tiasa ku hiji jalan nu buni, nu henteu tiasa kapanggih ku pamikiran, di antawis dua ratus kamungkinan nu ngabalukarkeun ragu; nganteurkeun dawuhan sapanjang éta jalan, dina jarak nu lega éta, moal tiasa jadi karya pikiran manusa. Kabeneran tanpa maksud moal tiasa campur pisan.
Tah aksara-aksara dina awal surah nu mangrupa sandi Ilahi ieu, bari némbongkeun deui lima atanapi genep kilatan cahya i'jaz sapertos kitu, parantos dijadikeun sumber ku para alim élmu rusiah aksara sareng para wali nu ahli tahqiq pikeun ngaluarkeun seueur rusiah sareng manggihan hakékat-hakékat nu ngajantenkeun muqatta'ah ieu, pikeun aranjeunna, mu'jizat nu caang pisan ku dirina sorangan. Ku margi urang henteu ahli dina rusiah-rusiah éta, sareng henteu tiasa ngabuktikeunana ka balaréa dugi ka tiasa katingal ku panon, urang henteu tiasa muka éta panto. Sim kuring ngan cekap ngarujuk kana lima atanapi genep kilatan cahya i'jaz ngeunaan ieu nu dipedar dina İşaratü'l-İ'caz.
Ayeuna urang badé masihan hiji-hiji isyarat kana gaya-gaya Al-Qur'an tina jihat surah, tujuan, ayat, kalimah sareng kecap:
Upamina, upami Surah ﻋَﻢَّ diperhatoskeun, kalayan gaya nu asli Al-Qur'an némbongkeun aherat, hasyr sareng kaayaan sawarga sareng naraka ku cara nu ngayakinkeun haté, saolah-olah hiji-hiji pagawéan Ilahi sareng tapak pangriksa Rabb di dunya ieu nujul sareng ngabuktikeun kaayaan-kaayaan aherat éta. Margi ngajelaskeun gaya dina surah ieu téh panjang, urang ngan masihan isyarat kana hiji atanapi dua titikna. Nyaéta:
Dina awal surah ieu, pikeun ngabuktikeun poé kiamat, dawuhanana: Pikeun aranjeun, Kami Ngadamel bumi mangrupa ayunan nu dihamparkeun kalayan saé; gunung-gunung mangrupa tihang pikeun imah sareng kahirupan aranjeun nu ngandung harta simpenan, mangrupa patok nu ngandung gudang; aranjeun sapasang nu silih pikanyaah tur silih raket; wengi mangrupa simbut pikeun kulem aranjeun nu tengtrem; siang mangrupa médan pangupa jiwa; panonpoé mangrupa lampu nu nyaangan sareng ngahaneutan; méga saperti pancuran cai kahirupan, nu Kami Alirkeun cai ti jerona. Tina cai nu basajan, Kami Nyiptakeun kalayan gampil tur dina waktos nu sakeudeung sagala rupa nu béda-béda, nu karembangan sareng bubuahan, nu mawa sadaya bekel aranjeun. Upami kitu, kiamat nu mangrupa poé pamisah nuju ngantosan aranjeun. Nyumpingkeun éta poé moal beurat pikeun Kami.
Tah saatos ieu, Al-Qur'an masihan isyarat kalayan buni kana bukti-bukti paburencayna gunung-gunung dina kiamat, ancurna langit, disayagikeunana naraka sareng dipaparin kebon-kebon sarta pepelakan ka ahli sawarga. Dina hartina Al-Qur'an nyaurkeun: "Ku margi Mantenna Ngadamel ieu pagawéan dina gunung sareng bumi di payuneun panon aranjeun, dina aherat ogé Mantenna Ngadamel pagawéan nu sarupa sareng ieu." Hartina, gunung dina awal surah nujul kana kaayaan gunung-gunung dina kiamat, sareng kebon nujul kana kebon sareng taman dina ahir surah sareng dina aherat. Tah titik-titik sanés nimbangkeun dumasar kana ieu, sareng tingali sakumaha éndah tur luhurna éta gaya.
Contona ﻗُﻞِ ﺍﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﻣَﺎﻟِﻚَ ﺍﻟْﻤُﻠْﻚِ ﺗُﺆْﺗِﻰ ﺍﻟْﻤُﻠْﻚَ ﻣَﻦْ ﺗَﺸَٓﺎﺀُ ﻭَﺗَﻨْﺰِﻉُ ﺍﻟْﻤُﻠْﻚَ ﻣِﻤَّﻦْ ﺗَﺸَٓﺎﺀُ ﺍِﻟٰﻰ ﺍٰﺧِﺮِ
Ku gaya nu luhung sapertos kitu, Al-Qur'an ngajelaskeun Syuunat Ilahi dina anak manusa, tajalli Ilahi dina puteran wengi sareng siang, pangaturan Rabb dina usum-usum sataun, sareng lampah Rabb dina hirup, maot, hudang deui sareng nyebar di dunya dina beungeut bumi; ku gaya nu luhur sapertos kitu, Al-Qur'an ngajak akal jalma-jalma nu taliti tunduk. Margi gayana nu caang, luhur sareng lega tiasa katingal ku sakedik perhatosan, kanggo ayeuna urang moal muka éta gudang.
Contona ﺍِﺫَﺍ ﺍﻟﺴَّﻤَٓﺎﺀُ ﺍﻧْﺸَﻘَّﺖْ ٭ ﻭَﺍَﺫِﻧَﺖْ ﻟِﺮَﺑِّﻬَﺎ ﻭَﺣُﻘَّﺖْ ٭ ﻭَﺍِﺫَﺍ الْاَرْضُ ﻣُﺪَّﺕْ ٭ ﻭَﺍَﻟْﻘَﺖْ ﻣَﺎ ﻓ۪ﻴﻬَﺎ ﻭَ ﺗَﺨَﻠَّﺖْ ٭ ﻭَﺍَﺫِﻧَﺖْ ﻟِﺮَﺑِّﻬَﺎ ﻭَﺣُﻘَّﺖْ ٭
Al-Qur'an ngajelaskeun darajat tunduk sareng tumutna langit sareng bumi kana paréntah Alloh kalayan gaya nu luhung sapertos kieu:
Sapertos hiji panglima agung ngadegkeun dua kantor kanggo perkara-perkara nu diperlukeun dina perjuangan, saperti bagian perjuangan, latihan perang sareng ngumpulkeun prajurit, sareng parantos muka éta kantor-kantor. Saatos urusan perjuangan sareng padamelan éta réngsé, kanggo ngagunakeun dua kantor éta dina padamelan sanés sareng ngagunakeunana kalayan ngarobahna, éta panglima agung nyanghareup ka dua kantor éta. Masing-masing kantor éta, ku basa para abdi kantor atanapi ku tiasa nyarios nganggo basana sorangan, nyaur: "Hé panglima abdi! Pasihan waktos sakedik supados abdi tiasa ngaberesihan sareng miceun kaluar sésa-sésa alit padamelan baheula, rupa-rupa barangna, teras mangga sumping. Tah urang parantos miceun, sareng nangtung siap kana paréntah anjeun. Mangga, lakukeun naon waé nu anjeun mikersa. Urang tunduk kana paréntah anjeun. Sadaya padamelan nu anjeun lakukeun téh leres, saé sareng mangpaat."
Kitu ogé langit sareng bumi parantos dibuka minangka dua rohangan tugas, pangalaman sareng cocoba sapertos kieu. Saatos waktosna béak, langit sareng bumi miceun perkara-perkara nu patali sareng rohangan tugas ku paréntah Ilahi. Maranéhna nyaur: "Nun Rabb urang! Mangga, anggo urang kanggo naon waé nu Gusti kersakeun. Kawajiban urang téh tumut ka Gusti. Sadaya nu Gusti Damel ogé leres." Tah tingali wibawa gaya dina kalimah-kalimahna, sareng perhatoskeun.
Ogé contona ﻳَٓﺎ ﺍَﺭْﺽُ ﺍﺑْﻠَﻌ۪ﻰ ﻣَٓﺎﺀَﻙِ ﻭَﻳَﺎ ﺳَﻤَٓﺎﺀُ ﺍَﻗْﻠِﻌ۪ﻰ ﻭَﻏ۪ﻴﺾَ ﺍﻟْﻤَٓﺎﺀُ ﻭَﻗُﻀِﻰَ الْاَمْرُ ﻭَﺍﺳْﺘَﻮَﺕْ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟْﺠُﻮﺩِﻯِّ ﻭَﻗ۪ﻴﻞَ ﺑُﻌْﺪًﺍ ﻟِﻠْﻘَﻮْﻡِ ﺍﻟﻈَّﺎﻟِﻤ۪ﻴﻦَ
Tah pikeun masihan isyarat kana hiji tétés tina sagara balaghah ayat ieu, urang badé némbongkeun hiji gayana dina eunteung ibarat. Sapertos dina hiji perang nu ngalibetkeun sadayana, hiji panglima, saatos meunang, nyaur sareng maréntah ka salah sahiji tentarana nu némbak: "Eureunkeun némbak!" sareng ka tentara sanés nu nyerang: "Eureun!" Dina éta waktos némbak eureun, serangan eureun. Anjeunna nyaur: "Padamelan réngsé, urang parantos ngawasa. Bandéra urang parantos dipasang di puseur-puseur musuh, dina luhur bénténg-bénténgna nu jangkung. Jalma-jalma zalim nu henteu sopan éta, nu tumiba ka nu panghandapna tina nu handap, parantos nampi hukumanana."
Kitu pisan Gusti Raja Nu Henteu Aya Bandinganana parantos Maparin paréntah ka langit sareng bumi pikeun ngamusnahkeun kaum Nuh. Saatos langit sareng bumi ngalakukeun pancénna, Mantenna Ngadawuh: Hé bumi! Leueut cai anjeun. Hé langit! Eureun, padamelan anjeun parantos réngsé. Cai surut. Parahu patugas Ilahi nu ngalaksanakeun pancén siga kémah parantos cicing dina luhur gunung. Jalma-jalma zalim parantos nampi hukumanana. Tah tingali luhur tur mulyana ieu gaya. Al-Qur'an nyaurkeun: "Bumi sareng langit ngadangukeun paréntah sareng tumut sapertos dua prajurit nu taat." Tah gaya ieu masihan isyarat yén alam bendu ku barontakna manusa. Langit sareng bumi ogé bendu. Sareng ku isyarat ieu Al-Qur'an nyaurkeun: "Henteu kedah sareng henteu kénging barontak ka hiji Zat nu paréntah-paréntah-Na dititenan ku bumi sareng langit sapertos dua prajurit nu taat." Ieu ngedalkeun larangan nu pikasieuneun.
Tah Al-Qur'an ngajelaskeun hiji kajadian nu nyakup sadayana saperti bah, kalayan sadaya hasil sareng hakékatna, dina sababaraha kalimah, ku cara nu singget, i'jaz, éndah sareng sacara gurat badag. Tétés-tétés sanés tina ieu sagara, nimbangkeun dumasar kana ieu tétés.
Ayeuna tingali gaya nu Al-Qur'an témbongkeun tina jandéla kecap-kecap:
Upamina, dina ﻭَﺍﻟْﻘَﻤَﺮَ ﻗَﺪَّﺭْﻧَﺎﻩُ ﻣَﻨَﺎﺯِﻝَ ﺣَﺘّٰﻰ ﻋَﺎﺩَ ﻛَﺎﻟْﻌُﺮْﺟُﻮﻥِ ﺍﻟْﻘَﺪ۪ﻳﻢِ, tingali kecap ﻛَﺎﻟْﻌُﺮْﺟُﻮﻥِ ﺍﻟْﻘَﺪ۪ﻳﻢِ; sakumaha lemesna gaya nu ditémbongkeun. Nyaéta: Bulan kagungan hiji tempat lalampahan, nyaéta bunderan béntang-béntang Suréya. Dina waktos jadi bulan sabit, bulan diibaratkeun kana dahan kurma nu parantos heubeul tur bodas. Ku ieu ibarat, saolah-olah di tukangeun tabir héjo langit aya hiji tangkal, nu dahan bodas, mancung sareng caangna nyoéh tabir teras ngaluarkeun sirahna; Suréya saperti sagugus buah éta dahan, sareng béntang-béntang sanés mangrupa buah-buah nu caang tina tangkal panyiptaan nu buni éta, nu ditémbongkeun ka panon khayal nu ngadangukeun; upami anjeun kagungan rasa, anjeun bakal ngartos sakumaha luyu, éndah, lemes sareng luhurna gaya ungkara ieu dina paningal jalma-jalma gurun nu tatangkalan kurma mangrupa sumber pangupa jiwana nu pangpentingna.
Upamina, sakumaha dibuktikeun dina ahir Kalimah Kasalapan Belas, dina ﻭَ ﺍﻟﺸَّﻤْﺲُ ﺗَﺠْﺮ۪ﻯ ﻟِﻤُﺴْﺘَﻘَﺮٍّ ﻟَﻬَﺎ, kecap ﺗَﺠْﺮ۪ﻯ muka jandéla kana gaya nu luhung sapertos kieu. Nyaéta: Ku lafaz ﺗَﺠْﺮ۪ﻯ, hartina ku ungkara "Panonpoé ngider", Al-Qur'an ngélingan kana pangaturan kudrat Ilahi nu tartib dina puteran usum tiris sareng usum panas, wengi sareng siang, tur ngajantenkeun ngartos agungna Gusti Nu Ngadamel. Sareng ngalihkeun paningal kana serat-serat Alloh Nu Shamad nu ditulis ku kalam kudrat dina kaca-kaca usum éta, tur ngawartosan hikmah Gusti Khâliq Dzul-Jalâl.
ﻭَ ﺟَﻌَﻞَ ﺍﻟﺸَّﻤْﺲَ ﺳِﺮَﺍﺟًﺎ Hartina, ku ungkara lampu, Al-Qur'an muka jandéla kana hiji gaya nu ngélingan yén alam ieu mangrupa karaton, sareng perkara-perkara di jerona mangrupa hiasan, katuangan sareng kabutuhan nu disayagikeun pikeun manusa sareng mahluk hirup, ogé panonpoé mangrupa nu ngurus lampu nu ditundukkeun; ku ngajantenkeun ngartos wibawa Gusti Nu Ngadamel sareng kasaéan paparin Gusti Khâliq, Al-Qur'an némbongkeun dalil tauhid, yén panonpoé nu disangka ku jalma-jalma musyrik minangka sesembahan nu pangpentingna tur pangcaangna, téh lampu nu ditundukkeun sareng mahluk nu henteu hirup. Hartina, dina ungkara "siraj", Al-Qur'an ngélingan kana rohmat Gusti Khâliq dina agungna rububiyah-Na. Ngajantenkeun ngartos kasaéan paparin-Na dina lega rohmat-Na. Sareng dina ngajantenkeun ngartos éta, ngaraoskeun sipat béréhan-Na dina wibawa kakawasaan-Na. Sareng dina ngaraoskeun ieu, ngawartosan kaésaan-Na, sareng dina hartina nyaurkeun: "Lampu nu henteu hirup tur ditundukkeun moal pantes disembah tina jihat naon ogé."
Ogé dina ungkara puteran ﺗَﺠْﺮ۪ﻯ, Al-Qur'an ngélingan kana pangaturan nu ahéng tur tartib dina ngiderna wengi sareng siang, usum tiris sareng usum panas; dina pépéling éta, ngajantenkeun ngartos agungna kudrat Gusti Nu Ngadamel Nu Tunggal dina rububiyah-Na. Hartina, tina titik panonpoé sareng bulan, Al-Qur'an ngalihkeun pikiran manusa kana kaca-kaca wengi sareng siang, usum tiris sareng usum panas, tur narik paningal nu taliti kana jajaran kajadian nu ditulis dina kaca-kaca éta. Leres, Al-Qur'an henteu medar panonpoé pikeun panonpoé sorangan. Nanging medar panonpoé pikeun Zat Nu Maparin cahya ka éta panonpoé. Ogé henteu medar hakékat panonpoé nu henteu diperyogikeun ku manusa. Nanging medar tugas panonpoé; panonpoé ngalakukeun tugas minangka pér pikeun katartiban seni Rabb, minangka puseur pikeun aturan panyiptaan Rabb, ogé minangka taropong anyaman pikeun saimbangna seni Rabb dina perkara-perkara nu dianyam ku Gusti Nu Ngukir Nu Azali nganggo benang wengi sareng siang.
Anjeun tiasa nimbangkeun deui kecap-kecap Al-Qur'an sanés dumasar kana ieu. Sanaos saperti kecap-kecap nu basajan tur biasa, masing-masing ngalakukeun tugas minangka konci pikeun harta simpenan harti-harti nu lemes.
Tah ku margi dina kalolobaanana gaya Al-Qur'an téh luhur tur caang sapertos cara-cara nu parantos kaliwat, sakapeung hiji Arab Badui kataji ku hiji kalimah wungkul, teras sujud sateuacan janten Muslim. Hiji Badui langsung sujud nalika ngadangu kalimah ﻓَﺎﺻْﺪَﻉْ ﺑِﻤَﺎ ﺗُﺆْﻣَﺮُ. Anjeunna ditaros: "Naha anjeun parantos janten Muslim?" "Henteu," saur anjeunna, "Abdi sujud kana balaghah ieu kalimah."
Titik Kaopat: Fasahah nu luar biasa dina lafazna.
Leres, sakumaha Al-Qur'an kacida balighna tina jihat harti sareng gaya katerangan, dina lafazna ogé aya fasahah nu kacida ngalirna. Bukti pasti ayana fasahah nyaéta henteu matak bosen. Sareng kasaksian para alim nu jenius dina élmu bayan sareng ma'ani mangrupa bukti nu écés pikeun hikmah fasahahna. Leres, sanaos diulang rébuan kali, henteu matak bosen, malah maparin kanikmatan. Henteu beurat pikeun ingetan murangkalih alit nu basajan, anjeunna tiasa ngapalkeunana. Henteu matak henteu raos kana ceuli nu panggeringna, nu kasiksa ku sakedik kecap waé; malah matak raos. Dina lalangit jalma nu sakarat, Al-Qur'an janten saperti sirop. Sora lantunan Al-Qur'an dina ceuli sareng uteukna karasa nikmat, sapertos cai zamzam dina sungut sareng lalangitna.
Rusiah hikmah henteu matak bosenana nyaéta: Ku margi Al-Qur'an mangrupa bekel sareng katuangan pikeun haté, kakuatan sareng kacukupan pikeun akal, cai sareng cahya pikeun roh, sareng ubar sareng pangubaran pikeun nafsu, Al-Qur'an henteu matak bosen. Urang tuang roti unggal dinten, henteu bosen. Nanging upami urang tuang buah nu pangsaéna unggal dinten, bakal matak bosen. Hartina, ku margi Al-Qur'an mangrupa haq, hakékat, bebeneran, hidayah sareng fasahah nu luar biasa, Al-Qur'an henteu matak bosen; sakumaha salawasna miara ngorana, Al-Qur'an ogé miara seger sareng amisna. Malah hiji ahli balaghah nu taliti tina para pamingpin Quraisy parantos angkat, diutus ku jalma-jalma musyrik, kanggo ngadangukeun Al-Qur'an. Anjeunna ngadangukeun, mulih, sareng nyaur: "Ieu dawuhan kagungan amis sareng seger nu henteu sarupa sareng kecap manusa. Abdi terang para panyair sareng para kahin. Ieu henteu sarupa pisan sareng omongan maranéhna. Panginten urang kedah nyebatna sihir pikeun nipu para pangiring urang." Tah musuh-musuh Al-Qur'an Al-Hakîm nu pangbedegongna ogé hélok ku fasahahna.
Ngajelaskeun sabab-sabab fasahah dina ayat, kalimah sareng ungkara Al-Qur'an Al-Hakîm bakal panjang pisan. Ku margi éta, urang pondokkeun bahasan, sareng ngan salaku conto badé némbongkeun ngalirna lafaz sareng fasahahna nu lahir tina posisi aksara-aksara éjahan dina hiji ayat, sareng hiji kilatan cahya i'jaz nu mancorong tina éta posisi.
Tah ﺛُﻢَّ ﺍَﻧْﺰَﻝَ ﻋَﻠَﻴْﻜُﻢْ ﻣِﻦْ ﺑَﻌْﺪِ ﺍﻟْﻐَﻢِّ ﺍَﻣَﻨَﺔً ﻧُﻌَﺎﺳًﺎ ﻳَﻐْﺸٰﻰ ﻃَٓﺎﺋِﻔَﺔً ﻣِﻨْﻜُﻢْ ﺍِﻟٰﻰ ﺍٰﺧِﺮﻩ
Tah dina ayat ieu, sadaya aksara éjahan aya. Tingali, sanaos sadaya golongan aksara nu beurat hadir babarengan, éta henteu ngaruksak ngalirna. Malah nambihan mancorongna sareng hiji nada fasahah tina rupa-rupa kawat nu silih cocog tur silih rojong.
Ogé perhatoskeun ieu kilatan cahya i'jaz: Di antawis aksara éjahan, "ya" sareng "alif" téh panghampangna sareng tiasa silih robih, ku kituna sapertos dua sadérék, masing-masing diulang dua puluh hiji kali. "Mim" sareng "nun" {(Catetan handap): Tanwin ogé nun.} silih sadérék sareng silih gentos, ku kituna masing-masing disebat tilu puluh tilu kali. ﺹ, ﺱ, ﺵ silih sadérék tina jihat tempat kaluarna sora, sipat sareng sora, ku kituna masing-masing tilu kali; sanaos ﻉ, ﻍ silih sadérék, ﻉ langkung hampang, genep kali, sedengkeun ﻍ ku margi beuratna, satengahna nyaéta tilu kali disebat. ﻁ, ﻅ, ﺫ, ﺯ silih sadérék tina jihat tempat kaluarna sora, sipat sareng sora, ku kituna masing-masing dua kali; "lam" sareng "alif" duanana ngahiji dina wangun ﻻ, sareng bagian "alif" dina wangun ﻻ téh satengah bagian "lam"; ku margi éta "lam" disebat opat puluh dua kali sareng "alif" satengahna nyaéta dua puluh hiji kali. "Hamzah" sareng "ha" silih sadérék tina jihat tempat kaluarna sora, ku kituna hamzah {(Catetan handap): Hamzah nu diucapkeun sareng nu henteu diucapkeun aya dua puluh lima, sareng hamzah tilu darajat langkung luhur tibatan sadérékna nu tanpa harakat, nyaéta alif. Margi harakat aya tilu.} tilu belas kali; "ha" hiji darajat langkung hampang, ku kituna opat belas kali; ﻕ, ﻑ, ﻙ silih sadérék, sareng ﻕ kagungan hiji titik nu langkung, ku kituna ﻕ sapuluh, ﻑ salapan, ﻙ salapan; ﺏ salapan, ﺕ dua belas, sareng "ta" ku margi darajatna tilu, disebat dua belas kali. ﺭ téh sadérék "lam". Nanging dina itungan abjad, ﺭ dua ratus, "lam" tilu puluh. Ku margi naék genep darajat, éta aksara turun genep darajat. Ogé ﺭ diucapkeun kalayan sora nu diulang, ku kituna beurat tur ngan disebat genep kali. ﺥ, ﺡ, ﺙ, ﺽ masing-masing disebat hiji kali ku margi beuratna sareng sababaraha jihat patalian. "Waw" langkung hampang tibatan "ha" sareng "hamzah", langkung beurat tibatan "ya" sareng "alif", ku kituna disebat tujuh belas kali, opat darajat di saluhureun hamzah nu beurat sareng opat darajat di handapeun alif nu hampang.
Tah dina disebatkeunana aksara-aksara ieu, ku posisi nu tartib tur luar biasa, patalian nu buni, katartiban nu éndah, susunan nu taliti tur lemes sareng saimbang éta, ditingalikeun sakitu pasti saperti dua kali dua sami sareng opat, yén pikiran manusa henteu mampuh ngalakukeun ieu. Kabeneran tanpa maksud mustahil campur dina ieu. Tah katartiban nu ahéng sareng aturan nu unik dina posisi aksara-aksara ieu, sakumaha jadi sumber ngalirna lafaz sareng fasahahna, ogé tiasa ngandung seueur hikmah nu langkung buni. Ku margi katartiban sapertos kieu parantos diperhatoskeun dina aksara-aksarana, tangtos dina kecap, kalimah sareng hartina parantos diperhatoskeun katartiban nu pinuh ku rusiah sareng saimbang nu pinuh ku cahya, dugi ka upami panon ningali, bakal nyaur "Mâsyâalloh", upami akal ngartos, bakal nyaur "Bârakalloh".
Titik Kalima: Mancorongna katerangan.
Nyaéta, unggul, kuat sareng wibawa. Sakumaha dina susunanana aya luhung tur padetna, dina lafazna aya fasahah, dina hartina aya balaghah, dina gayana aya asli; dina kateranganana ogé aya mancorongna nu unggul. Leres, dina sadaya rupa kalimah saperti ngajak sareng nyingsieunan, muji sareng ngahina, ngabuktikeun sareng nungtun, ngajantenkeun ngartos ﴾ﺍﻓﺤﺎﻡ﴿ sareng ngalumpuhkeun bantahan ﴾ﺍﻓﻬﺎﻡ﴿, sareng dina tingkatan-tingkatan dawuhan, katerangan-katerangan Al-Qur'an aya dina tingkatan nu pangluhurna. Contona:
Dina tingkatan ngajak sareng ngahudang sumanget, tina conto-contona nu henteu aya watesna, upamina katerangan dina Surah ﻫَﻞْ ﺍَﺗٰﻰ ﻋَﻠَﻰ الْاِنْسَانِ {(Catetan handap): Gaya katerangan ieu nganggo papakéan harti éta surah.} raos saperti cai Kautsar, ngalir saperti pancuran Salsabil, amis saperti buah sawarga sareng éndah saperti papakéan bidadari.
Dina tingkatan nyingsieunan sareng ngancam, tina seueur pisan conto-contona, upamina dina awal Surah ﻫَﻞْ ﺍَﺗٰﻴﻚَ ﺣَﺪ۪ﻳﺚُ ﺍﻟْﻐَﺎﺷِﻴَﺔِ, katerangan Al-Qur'an mangaruhan jalma-jalma nu sasar saperti timah hideung nu ngagolak dina ceulina, saperti seuneu nu ngaduruk uteukna, saperti zaqqum nu ngaduruk lalangitna, saperti naraka nu nyerbu kana rarayna, sareng saperti dari' nu pait tur cucukan dina lambungna. Leres, upami patugas azab saperti naraka, nu némbongkeun ancaman hiji Zat, aya dina kaayaan ampir peupeus lantaran bendu sareng amarahna, tur ngedalkeun sareng dijantenkeun ngedalkeun ﺗَﻜَﺎﺩُ ﺗَﻤَﻴَّﺰُ ﻣِﻦَ ﺍﻟْﻐَﻴْﻆِ, ieu némbongkeun sakumaha pikasieuneunana ancaman Zat éta.
Tina rébuan conto dina tingkatan muji, dina lima surah nu dimimitian ku "Alhamdulillah", katerangan Al-Qur'an caang saperti panonpoé, {(Catetan handap): Dina ungkara-ungkara ieu aya isyarat kana bahasan-bahasan dina éta surah-surah.} dihias saperti béntang, wibawa saperti langit sareng bumi, matak dipikaasih saperti malaikat, welas asih saperti rohmat ka murangkalih di dunya sareng éndah saperti sawarga di aherat.
Dina tingkatan nyawad sareng ngalarang, tina rébuan conto, upamina dina ayat ﺍَﻳُﺤِﺐُّ ﺍَﺣَﺪُﻛُﻢْ ﺍَﻥْ ﻳَﺎْﻛُﻞَ ﻟَﺤْﻢَ ﺍَﺧ۪ﻴﻪِ ﻣَﻴْﺘًﺎ, panyawadna nyawad dina genep darajat. Ngalarang gibah kalayan kuat dina genep darajat. Nyaéta: Dipikawanoh yén hamzah dina awal ayat hartina naros "naha?". Harti naros ieu, saperti cai, ngalebet ka sadaya kecap ayat.
Tah ku hamzah nu kahiji, dawuhanana: Naha aranjeun henteu kagungan akal nu janten tempat patarosan sareng waleran, dugi ka henteu ngartos perkara nu sakitu goréngna?
Kadua: Ku lafaz ﻳُﺤِﺐُّ, dawuhanana: Naha haté aranjeun nu janten tempat mikanyaah sareng ngéwa parantos ruksak, dugi ka mikanyaah pagawéan nu pangdipangéwana?
Katilu: Ku kecap ﺍَﺣَﺪُﻛُﻢْ, dawuhanana: Kumaha jadina kahirupan masarakat sareng peradaban aranjeun, nu nampi kahirupan ti jamaah, dugi ka nampi pagawéan nu ngaracun kahirupan aranjeun sapertos kieu?
Kaopat: Ku kalimah ﺍَﻥْ ﻳَﺎْﻛُﻞَ ﻟَﺤْﻢَ, dawuhanana: Kumaha jadina kamanusaan aranjeun, dugi ka aranjeun ngaréndét réncang ku huntu sapertos sato galak?
Kalima: Ku kecap ﺍَﺧ۪ﻴﻪِ, dawuhanana: Naha aranjeun henteu gaduh welas asih sasama manusa, henteu gaduh silaturahmi, dugi ka ngégél kalayan henteu adil kana pribadi maknawi hiji jalma nu dizalim, nu tina seueur jihat mangrupa sadérék aranjeun? Naha aranjeun henteu gaduh akal, dugi ka ngégél anggota awak sorangan ku huntu sorangan sapertos jalma gélo?
Kagenep: Ku kalimah ﻣَﻴْﺘًﺎ, dawuhanana: Di mana nurani aranjeun? Naha fitrah aranjeun parantos ruksak, dugi ka pagawéan nu pangmatak pikageuleuheunana, saperti tuang daging sadérék, dilakukeun ka anjeunna dina kaayaan nu pangpantesna dihormat?
Hartina, nyawad sareng gibah téh goréng dumasar kana akal, haté, kamanusaan, nurani, fitrah, rasa duduluran sareng kabangsaan. Tah tingali! Kumaha ieu ayat, kalayan ringkes, nyawad pagawéan nyawad dina genep tingkatan, sareng kalayan i'jaz ngalarang éta kajahatan dina genep darajat.
Dina tingkatan ngabuktikeun, tina rébuan conto, upamina dina ﻓَﺎﻧْﻈُﺮْ ﺍِﻟٰٓﻰ ﺍٰﺛَﺎﺭِ ﺭَﺣْﻤَﺖِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻛَﻴْﻒَ ﻳُﺤْﻴِﻰ الْاَرْضَ ﺑَﻌْﺪَ ﻣَﻮْﺗِﻬَﺎ ﺍِﻥَّ ﺫٰﻟِﻚَ ﻟَﻤُﺤْﻴِﻰ ﺍﻟْﻤَﻮْﺗٰﻰ ﻭَﻫُﻮَ ﻋَﻠٰﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻗَﺪ۪ﻳﺮٌ, pikeun ngabuktikeun hasyr sareng ngaleungitkeun anggapan yén éta jauh tina mungkin, Al-Qur'an ngajelaskeun ku hiji cara nu henteu tiasa aya bukti nu langkung luhur deui. Nyaéta: Sakumaha dibuktikeun sareng dipedar dina Hakékat Kasalapan Kalimah Kasapuluh sareng Kilatan Cahya Kagenep Kalimah Kadua Puluh Dua; dina unggal usum semi, dina cara ngahirupkeun bumi, Al-Qur'an némbongkeun ka paningal manusa conto-conto hasyr dina tilu ratus rébu rupa, kalayan kacida tartibna sareng kacida béda écésna, sanaos silih asup sareng silih campur dugi ka darajat nu pangluhurna; pikeun Zat Nu Ngadamel ieu ku cara sapertos kitu, hasyr sareng kiamat moal beurat, éta dawuhanana. Ogé nyerat ratusan rébu rupa babarengan tur silih asup dina kaca bumi ku Kalam kudrat-Na, tanpa kasalahan sareng tanpa cacad, téh cap Gusti Wâhid tur Ahad Nu Tunggal; ku kituna, babarengan sareng ngabuktikeun kaésaan sapertos panonpoé ku ayat ieu, Al-Qur'an némbongkeun kiamat sareng hasyr nu gampang tur pasti sapertos medal sareng surupna panonpoé. Tah sakumaha némbongkeun ieu hakékat tina jihat cara nu aya dina lafaz ﻛَﻴْﻒَ, Al-Qur'an ogé nyebatna kalayan jéntré dina seueur surah.
Upamina, dina Surah ﻕٓ ﻭَ ﺍﻟْﻘُﺮْﺍٰﻥِ ﺍﻟْﻤَﺠ۪ﻴﺪِ, Al-Qur'an ngabuktikeun hasyr kalayan katerangan nu sakitu caang, éndah, amis sareng luhurna, dugi ka maparin kayakinan nu pasti sapertos sumpingna usum semi. Tah tingali: Salaku waleran ka jalma-jalma kafir nu mungkir dihirupkeun deui tulang-tulang nu parantos buruk, sareng nyaur "Ieu ahéng, henteu mungkin", ﺍَﻓَﻠَﻢْ ﻳَﻨْﻈُﺮُٓﻭﺍ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﺴَّﻤَٓﺎﺀِ ﻓَﻮْﻗَﻬُﻢْ ﻛَﻴْﻒَ ﺑَﻨَﻴْﻨَﺎﻫَﺎ ﻭَ ﺯَﻳَّﻨَّﺎﻫَﺎ ﻭَﻣَﺎ ﻟَﻬَﺎ ﻣِﻦْ ﻓُﺮُﻭﺝٍ
ﺍﻟﺦ
Mantenna Ngadawuh dugi ka ﻛَﺬٰﻟِﻚَ ﺍﻟْﺨُﺮُﻭﺝُ. Kateranganana ngalir saperti cai, mancorong saperti béntang. Ka haté, éta maparin kanikmatan sareng raos nikmat sapertos kurma, ogé janten rejeki.
Ogé tina conto-conto nu panglemesna dina tingkatan ngabuktikeun, Mantenna Ngadawuh ﻳٰﺲٓ ٭ ﻭَﺍﻟْﻘُﺮْﺍٰﻥِ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢِ ٭ ﺍِﻧَّﻚَ ﻟَﻤِﻦَ ﺍﻟْﻤُﺮْﺳَﻠ۪ﻴﻦَ. Hartosna: "Kami Sumpah kalayan Al-Qur'an nu pinuh ku hikmah, anjeun téh ti golongan rosul." Ieu sumpah masihan isyarat yén bukti risalah sakitu yakin tur leresna, dugi ka dina bebeneranana naék kana tingkatan ta'zim sareng hormat, nu dijadikeun sumpah. Tah ku isyarat ieu, dawuhanana: "Anjeun téh rosul. Margi dina panangan anjeun aya Al-Qur'an. Al-Qur'an téh leres sareng dawuhan Gusti Haqq. Margi di jerona aya hikmah sajati, sareng di luhurna aya cap i'jaz."
Ogé tina conto-conto nu ringkes tur i'jaz dina tingkatan ngabuktikeun, ieu: ﻗَﺎﻝَ ﻣَﻦْ ﻳُﺤْﻴِﻰ ﺍﻟْﻌِﻈَﺎﻡَ ﻭَﻫِﻰَ ﺭَﻣ۪ﻴﻢٌ ٭ ﻗُﻞْ ﻳُﺤْﻴ۪ﻴﻬَﺎ ﺍﻟَّﺬ۪ٓﻯ ﺍَﻧْﺸَﺎَﻫَٓﺎ ﺍَﻭَّﻝَ ﻣَﺮَّﺓٍ ﻭَﻫُﻮَ ﺑِﻜُﻞِّ ﺧَﻠْﻖٍ ﻋَﻠ۪ﻴﻢٌ
Hartosna, manusa nyaur: "Saha nu badé ngahirupkeun deui tulang-tulang nu parantos buruk?" Anjeun saurkeun: "Saha Nu parantos Nyiptakeun sareng Maparin kahirupan ka éta tulang-tulang ti awal, Mantenna Nu badé Ngahirupkeun deui."
Sakumaha digambarkeun dina ibarat katilu Hakékat Kasalapan Kalimah Kasapuluh, nalika hiji jalma ngawangun deui tentara gedé dina hiji dinten di payuneun panon, upami aya nu nyaur: "Jalma ieu tiasa ngumpulkeun batalyon nu anggotana parantos paburencay kanggo istirahat ku hiji tarompét. Anjeunna tiasa ngasupkeunana kana aturan batalyon." Hé manusa, upami anjeun nyaur "Abdi henteu percaya", anjeun tangtos ngartos sakumaha gélona ieu panampikan.
Kitu pisan Gusti Zat Qadîr tur Alîm, Nu tina henteu aya Nyiptakeun deui awak-awak sakumna sato sareng mahluk hirup sanés saperti batalyon dina hiji tentara; Nu Nyatet sareng Nempatkeun zarah-zarah sareng latifah-latifah éta awak ku paréntah "kun fayakûn", kalayan katartiban nu sampurna sareng timbangan hikmah; Nu dina unggal abad, malah dina unggal usum semi, Nyiptakeun ratusan rébu rupa sareng golongan mahluk hirup saperti tentara dina beungeut bumi; naha tiasa ditaros kalayan nganggap jauh tina mungkin: Kumaha Mantenna tiasa Ngumpulkeun zarah-zarah dasar sareng bagian-bagian asal nu parantos silih kenal ku lebet kana aturan hiji awak saperti batalyon, ku hiji panggero, ku tarompét sangkakala Israfil? Upami diucapkeun, éta gélo kalayan bodo.
Dina tingkatan nungtun, katerangan Al-Qur'an sakitu mangaruhan tur lemesna, sakitu akrab tur welas asihna, dugi ka ngeusian roh ku sumanget, haté ku kanikmatan, akal ku rasa hoyong ngartos sareng panon ku cipanon.
Tina rébuan conto, ngan ieu: ﺛُﻢَّ ﻗَﺴَﺖْ ﻗُﻠُﻮﺑُﻜُﻢْ ﻣِﻦْ ﺑَﻌْﺪِ ﺫٰﻟِﻚَ ﻓَﻬِﻰَ ﻛَﺎﻟْﺤِﺠَﺎﺭَﺓِ ﺍَﻭْ ﺍَﺷَﺪُّ ﻗَﺴْﻮَﺓً
ﺍﻟﺦ
Sakumaha dibuktikeun sareng dipedar dina bahasan ayat katilu dina Tingkat Kahiji Kalimah Kadua Puluh, dawuhanana ka Bani Israil: "Nalika batu nu teuas ngucurkeun cipanon saperti pancuran tina dua belas panonna di payuneun mu'jizat Kangjeng Nabi Musa 'alaihis-salâm sapertos iteukna, kumaha jadina aranjeun, dugi ka aranjeun henteu paduli di payuneun sadaya mu'jizat Kangjeng Nabi Musa 'alaihis-salâm, panon aranjeun garing tanpa cipanon, sareng haté aranjeun teuas tanpa seuneu?" Ku margi harti nu nungtun ieu parantos dipedar dina éta Kalimah, sim kuring ngarujuk ka dinya, sareng pondokkeun di dieu.
Dina tingkatan ngalumpuhkeun bantahan sareng maksa nampi bukti, tina rébuan conto, ngan tingali dua conto ieu:
Conto kahiji: ﻭَﺍِﻥْ ﻛُﻨْﺘُﻢْ ﻓ۪ﻰ ﺭَﻳْﺐٍ ﻣِﻤَّﺎ ﻧَﺰَّﻟْﻨَﺎ ﻋَﻠٰﻰ ﻋَﺒْﺪِﻧَﺎ ﻓَﺎْﺗُﻮﺍ ﺑِﺴُﻮﺭَﺓٍ ﻣِﻦْ ﻣِﺜْﻠِﻪ۪ ﻭَﺍﺩْﻋُﻮﺍ ﺷُﻬَﺪَٓﺍﺀَﻛُﻢْ ﻣِﻦْ ﺩُﻭﻥِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍِﻥْ ﻛُﻨْﺘُﻢْ ﺻَﺎﺩِﻗ۪ﻴﻦَ
Hartosna: "Upami aranjeun kagungan rasa mamang, saur sadaya jalma agung sareng pangrojong aranjeun nu badé ngabantosan sareng nyaksian. Damel hiji nu sabanding sareng hiji surah wungkul." Ku margi parantos dipedar sareng dibuktikeun dina İşaratü'l-İ'caz, di dieu urang ngan masihan isyarat kana gurat badagna. Nyaéta, Al-Qur'an Nu Dawuhanana Mangrupa Mu'jizat nyaurkeun:
Hé manusa sareng jin! Upami aranjeun gaduh rasa mamang yén Al-Qur'an téh Dawuhan Ilahi, upami aranjeun nyangka éta omongan manusa, hayu, tah médanna, mangga sumping! Aranjeun ogé, ti hiji ummi nu henteu tiasa maca sareng nyerat, nu henteu kantos nampi pangajaran maca sareng nyerat, sapertos jalma nu ku aranjeun disebat Kangjeng Nabi Muhammad Al-Amin ﷺ, bawa hiji kitab sapertos Al-Qur'an ieu, suruh anjeunna ngadamelna.
Upami henteu tiasa ngalakukeun ieu, hayu, ulah ummi, kénging sastrawan nu pangkasohorna, kénging saurang alim.
Upami ieu ogé henteu tiasa, hayu, ulah saurang wungkul, kumpulkeun sadaya ahli balaghah aranjeun, sadaya ahli biantara aranjeun, malah sadaya karya éndah para ahli balaghah baheula, pangrojong sadaya sastrawan nu bakal sumping sareng pitulung sesembahan aranjeun. Usahakeun ku sadaya kakuatan aranjeun, damel hiji nu sabanding sareng Al-Qur'an ieu.
Upami ieu ogé henteu tiasa, hayu, tinggalkeun heula hakékat-hakékat Al-Qur'an nu henteu tiasa ditiron sareng seueur mu'jizat maknawina, ngan damel hiji karya nu sabanding sareng balaghah dina susunanana.
Ku maksa nampi bukti ﻓَﺎْﺗُﻮﺍ ﺑِﻌَﺸْﺮِ ﺳُﻮَﺭٍ ﻣِﺜْﻠِﻪ۪ ﻣُﻔْﺘَﺮَﻳَﺎﺕٍ, dawuhanana: Hayu, Kami henteu naros bebeneran hartina ti aranjeun. Kénging rékaan, bohong sareng carita-carita palsu.
Ieu ogé aranjeun henteu tiasa. Hayu, ulah sakitu sadaya Al-Qur'an, ngan ﺑِﻌَﺸْﺮِ ﺳُﻮَﺭٍ, bawa nu sabanding sareng sapuluh surahna.
Ieu ogé aranjeun henteu tiasa. Hayu, bawa nu sabanding sareng hiji surah wungkul.
Ieu ogé seueur teuing. Hayu, témbongkeun nu sabanding sareng hiji surahna nu pondok. Malah, ku margi ieu ogé aranjeun henteu ngalakukeun sareng henteu tiasa ngalakukeun. Ogé sanaos aranjeun sakitu peryogina; margi martabat sareng kahormatan aranjeun, harga diri sareng agama aranjeun, rasa duduluran sareng kamulyaan aranjeun, nyawa sareng harta aranjeun, dunya sareng aherat aranjeun, tiasa salamet ku nyumpingkeun nu sabanding sareng éta. Upami henteu, di dunya aranjeun bakal ancur dina hina, tanpa martabat, tanpa kahormatan, tanpa agama, tanpa kamulyaan, bari nyawa sareng harta aranjeun binasa; sareng di aherat, ku isyarat ﻓَﺎﺗَّﻘُﻮﺍ ﺍﻟﻨَّﺎﺭَ ﺍﻟَّﺘ۪ﻰ ﻭَﻗُﻮﺩُﻫَﺎ ﺍﻟﻨَّﺎﺱُ ﻭَ ﺍﻟْﺤِﺠَﺎﺭَﺓُ, aranjeun bakal dihukum ku panjara salawasna di naraka, tur janten suluh seuneu babarengan sareng arca sesembahan aranjeun. Ogé ku margi aranjeun parantos ngartos henteu mampuhna aranjeun dina dalapan tingkatan, tangtos aranjeun kedah ngartos dalapan kali yén Al-Qur'an ogé mu'jizat. Hayu kana iman, atanapi cicing, angkat ka naraka!
Tah tingali kumaha Al-Qur'an Nu Dawuhanana Mangrupa Mu'jizat maksa nampi bukti dina tingkatan ngalumpuhkeun bantahan, sareng saurkeun: ﻟَﻴْﺲَ ﺑَﻌْﺪَ ﺑَﻴَﺎﻥِ ﺍﻟْﻘُﺮْﺍٰﻥِ ﺑَﻴَﺎﻥٌ Leres, saatos katerangan Al-Qur'an, moal aya katerangan nu langkung, sareng henteu diperlukeun deui.
Conto Kadua: ﻓَﺬَﻛِّﺮْ ﻓَﻤَٓﺎ ﺍَﻧْﺖَ ﺑِﻨِﻌْﻤَﺖِ ﺭَﺑِّﻚَ ﺑِﻜَﺎﻫِﻦٍ وَلَا ﻣَﺠْﻨُﻮﻥٍ ٭ ﺍَﻡْ ﻳَﻘُﻮﻟُﻮﻥَ ﺷَﺎﻋِﺮٌ ﻧَﺘَﺮَﺑَّﺺُ ﺑِﻪ۪ ﺭَﻳْﺐَ ﺍﻟْﻤَﻨُﻮﻥِ ٭ ﻗُﻞْ ﺗَﺮَﺑَّﺼُﻮﺍ ﻓَﺎِﻧّ۪ﻰ ﻣَﻌَﻜُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟْﻤُﺘَﺮَﺑِّﺼ۪ﻴﻦَ ٭ ﺍَﻡْ ﺗَﺎْﻣُﺮُﻫُﻢْ اَحْلَامُهُمْ ﺑِﻬٰﺬَٓﺍ ﺍَﻡْ ﻫُﻢْ ﻗَﻮْﻡٌ ﻃَﺎﻏُﻮﻥَ ٭ ﺍَﻡْ ﻳَﻘُﻮﻟُﻮﻥَ ﺗَﻘَﻮَّﻟَﻪُ ﺑَﻞْ لَا ﻳُﺆْﻣِﻨُﻮﻥَ ٭ ﻓَﻠْﻴَﺎْﺗُﻮﺍ ﺑِﺤَﺪ۪ﻳﺚٍ ﻣِﺜْﻠِﻪ۪ٓ ﺍِﻥْ ﻛَﺎﻧُﻮﺍ ﺻَﺎﺩِﻗ۪ﻴﻦَ ٭ ﺍَﻡْ ﺧُﻠِﻘُﻮﺍ ﻣِﻦْ ﻏَﻴْﺮِ ﺷَﻰْﺀٍ ﺍَﻡْ ﻫُﻢُ ﺍﻟْﺨَﺎﻟِﻘُﻮﻥَ ٭ ﺍَﻡْ ﺧَﻠَﻘُﻮﺍ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضَ ﺑَﻞْ لَا ﻳُﻮﻗِﻨُﻮﻥَ ٭ ﺍَﻡْ ﻋِﻨْﺪَﻫُﻢْ ﺧَﺰَٓﺍﺋِﻦُ ﺭَﺑِّﻚَ ﺍَﻡْ ﻫُﻢُ ﺍﻟْﻤُﺼَﻴْﻄِﺮُﻭﻥَ ٭ ﺍَﻡْ ﻟَﻬُﻢْ ﺳُﻠَّﻢٌ ﻳَﺴْﺘَﻤِﻌُﻮﻥَ ﻓ۪ﻴﻪِ ﻓَﻠْﻴَﺎْﺕِ ﻣُﺴْﺘَﻤِﻌُﻬُﻢْ ﺑِﺴُﻠْﻄَﺎﻥٍ ﻣُﺒ۪ﻴﻦٍ ٭ ﺍَﻡْ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﺒَﻨَﺎﺕُ ﻭَﻟَﻜُﻢُ ﺍﻟْﺒَﻨُﻮﻥَ ٭ ﺍَﻡْ ﺗَﺴْﺌَﻠُﻬُﻢْ ﺍَﺟْﺮًﺍ ﻓَﻬُﻢْ ﻣِﻦْ ﻣَﻐْﺮَﻡٍ ﻣُﺜْﻘَﻠُﻮﻥَ ٭ ﺍَﻡْ ﻋِﻨْﺪَﻫُﻢُ ﺍﻟْﻐَﻴْﺐُ ﻓَﻬُﻢْ ﻳَﻜْﺘُﺒُﻮﻥَ ٭ ﺍَﻡْ ﻳُﺮ۪ﻳﺪُﻭﻥَ ﻛَﻴْﺪًﺍ ﻓَﺎﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﻛَﻔَﺮُﻭﺍ ﻫُﻢُ ﺍﻟْﻤَﻜ۪ﻴﺪُﻭﻥَ ٭ ﺍَﻡْ ﻟَﻬُﻢْ ﺍِﻟٰﻪٌ ﻏَﻴْﺮُ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺳُﺒْﺤَﺎﻥَ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻋَﻤَّﺎ ﻳُﺸْﺮِﻛُﻮﻥَ ٭
Tah tina rébuan hakékat ayat-ayat ieu, urang ngan badé ngajelaskeun hiji hakékat minangka conto katerangan nu ngalumpuhkeun bantahan. Nyaéta: Ku lafaz ﺍَﻡْ - ﺍَﻡْ, kalayan lima belas tingkatan patarosan nu nampik bari ngedalkeun rasa hélok, Al-Qur'an ngajantenkeun sadaya golongan jalma-jalma nu sasar cicing, sareng nutup sadaya sumber rasa mamang. Henteu ngantepkeun hiji liang setan pikeun jalma-jalma nu sasar ngalebet sareng nyumput; Al-Qur'an nutup éta liang. Henteu ngantepkeun hiji tabir sasar pikeun aranjeunna nyumput di handapeunna; Al-Qur'an nyoéh éta tabir. Henteu ngantepkeun hiji oray tina bohong-bohongna; Al-Qur'an ngancurkeun sirahna.
Dina unggal bagian, Al-Qur'an ngabatalkeun gurat badag pamikiran kufur hiji golongan ku hiji ungkara pondok, atanapi, margi batalna parantos écés, ku cicing masrahkeun batalna kana bukti nu écés, atanapi, margi parantos ditampik kalayan jéntré dina ayat-ayat sanés, di dieu masihan isyarat sacara gurat badag. Upamina, bagian kahiji masihan isyarat kana ayat ﻭَﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﻨَﺎﻩُ ﺍﻟﺸِّﻌْﺮَ ﻭَﻣَﺎ ﻳَﻨْﺒَﻐ۪ﻰ ﻟَﻪُ. Sedengkeun bagian kalima belas masihan isyarat kana ayat ﻟَﻮْ ﻛَﺎﻥَ ﻓ۪ﻴﻬِﻤَٓﺎ ﺍٰﻟِﻬَﺔٌ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻟَﻔَﺴَﺪَﺗَﺎ. Bagian-bagian sanés, nimbangkeun dumasar kana ieu.
Nyaéta: Dina awalna, dawuhanana: Tepikeun hukum-hukum Ilahi. Anjeun sanés kahin. Margi omongan kahin pabalatak sareng mangrupa sangkaan. Dawuhan anjeun leres tur pasti. Anjeun henteu tiasa gélo, musuh anjeun ogé nyaksian sampurnana akal anjeun.
ﺍَﻡْ ﻳَﻘُﻮﻟُﻮﻥَ ﺷَﺎﻋِﺮٌ ﻧَﺘَﺮَﺑَّﺺُ ﺑِﻪ۪ ﺭَﻳْﺐَ ﺍﻟْﻤَﻨُﻮﻥِ Naha aranjeunna nyebat anjeun ahli syair, sapertos jalma-jalma kafir awam nu henteu nimbangkeun? Naha aranjeunna ngantosan anjeun binasa? Anjeun saurkeun: "Antosan. Sim kuring ogé ngantosan." Hakékat-hakékat anjeun nu caang tur agung téh beresih tina khayal-khayal syair sareng henteu peryogi hiasanana.
ﺍَﻡْ ﺗَﺎْﻣُﺮُﻫُﻢْ اَحْلَامُهُمْ ﺑِﻬٰﺬَﺍ Atanapi, sapertos para filsuf nu henteu kagungan akal nanging percaya kana akalna, naha aranjeunna nampik nuturkeun anjeun ku nyaur "Akal urang parantos cekap pikeun urang"? Padahal akal maréntahkeun nuturkeun anjeun. Margi sadaya nu anjeun saurkeun saluyu sareng akal. Nanging akal ku dirina sorangan henteu tiasa ngahontal éta.
ﺍَﻡْ ﻫُﻢْ ﻗَﻮْﻡٌ ﻃَﺎﻏُﻮﻥَ Atanapi sabab maranéhna mungkir téh henteu tunduk ka Gusti Haqq, sapertos jalma-jalma zalim nu ngalangkungan wates? Padahal ahir hirup Fir'aun-Fir'aun sareng Namrud-Namrud, nu mangrupa pamingpin jalma-jalma zalim nu maksa, parantos dipikawanoh.
ﺍَﻡْ ﻳَﻘُﻮﻟُﻮﻥَ ﺗَﻘَﻮَّﻟَﻪُ ﺑَﻞْ لَا ﻳُﺆْﻣِﻨُﻮﻥَ Atanapi, sapertos jalma-jalma munafik nu bohong tur tanpa nurani, naha aranjeunna nuduh anjeun ku nyaur "Al-Qur'an téh kecap anjeun"? Padahal dugi ka ayeuna, ku nyebat anjeun Kangjeng Nabi Muhammad Al-Amin ﷺ, aranjeunna terang anjeun jalma nu pangleresna nyarios di antawis maranéhna. Hartina, maranéhna henteu niat pikeun iman. Upami henteu kitu, hayu aranjeunna manggihan hiji nu sabanding sareng Al-Qur'an di antawis karya-karya manusa.
ﺍَﻡْ ﺧُﻠِﻘُﻮﺍ ﻣِﻦْ ﻏَﻴْﺮِ ﺷَﻰْﺀٍ Atanapi, sapertos para filsuf nu percanten yén alam téh sia-sia sareng tanpa tujuan, naha maranéhna nganggap dirina tanpa aturan, tanpa hikmah, tanpa tujuan, tanpa tugas sareng tanpa Khâliq? Naha panon maranéhna parantos buta, henteu ningali yén alam ti awal dugi ka ahir dihias ku hikmah-hikmah sareng ngahasilkeun buah tujuan-tujuan, sareng sagala nu aya, ti zarah dugi ka panonpoé, dipaparin tugas-tugas sareng ditundukkeun kana paréntah-paréntah Ilahi?
ﺍَﻡْ ﻫُﻢُ ﺍﻟْﺨَﺎﻟِﻘُﻮﻥَ Atanapi, sapertos kaum materialis nu parantos jadi siga Fir'aun, naha maranéhna ngabayangkeun "Éta lumangsung ku dirina sorangan. Maranéhna ngasuh dirina sorangan. Maranéhna nyiptakeun sadaya nu diperlukeun ku dirina", dugi ka nampik iman sareng ubudiyah? Hartina, maranéhna nganggap dirina masing-masing panyipta. Padahal Khâliq hiji perkara kedah janten Khâliq unggal perkara. Hartina, adigung sareng reueusna parantos ngajantenkeun maranéhna bodo dugi ka darajat nu pangluhurna, dugi ka jalma nu lemah mutlak, nu éléh ku hiji laleur atanapi hiji mikroba, disangka Gusti Qadîr Mutlak. Ku margi maranéhna parantos murag sakitu handapna tina akal sareng kamanusaan, maranéhna langkung handap tibatan sato, malah tibatan barang nu henteu hirup. Upami kitu, ulah sedih ku panampikan maranéhna. Anggap maranéhna ogé kaasup hiji rupa sato nu ngabahayakeun sareng zat-zat nu kotor. Ulah diperhatoskeun, ulah dipentingkeun.
ﺍَﻡْ ﺧَﻠَﻘُﻮﺍ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضَ ﺑَﻞْ لَا ﻳُﻮﻗِﻨُﻮﻥَ Atanapi, sapertos kaum mu'attilah nu tanpa pikiran tur bodo, nu mungkir Gusti Khâliq, naha maranéhna mungkir Alloh dugi ka henteu ngadangukeun Al-Qur'an? Upami kitu, hayu maranéhna mungkir ayana langit sareng bumi, atanapi nyaur "Urang nu nyiptakeun." Hayu kaluar sagemblengna tina wates akal sareng lebet kana omongan nu henteu puguh ti jalma gélo. Margi di langit katingal sareng kabaca bukti-bukti tauhid sakitu lobana béntang, di bumi sakitu lobana kembang. Hartina, maranéhna henteu niat pikeun yakin sareng bebeneran. Upami henteu kitu, nalika aranjeunna terang "Hiji aksara moal aya tanpa panulis", kumaha aranjeunna nganggap kitab alam ieu, nu dina hiji aksarana ditulis hiji kitab, aya tanpa panulis?
ﺍَﻡْ ﻋِﻨْﺪَﻫُﻢْ ﺧَﺰَٓﺍﺋِﻦُ ﺭَﺑِّﻚَ Atanapi, sapertos sawaréh filsuf nu sasar, nu nampik Kersa Alloh, sareng sapertos kaum Brahmana, naha maranéhna mungkir dasar kanabian? Maranéhna henteu iman ka anjeun. Upami kitu, hayu maranéhna mungkir sadaya tapak hikmah, tujuan, katartiban, buah, tapak rohmat sareng pitulung nu katingal dina sadaya nu aya sareng némbongkeun Pilihan-Na sareng Kersa-Na, ogé sadaya mu'jizat sadaya nabi, atanapi nyaur "Gudang-gudang kasaéan paparin ka mahluk aya di sisi sareng dina panangan urang." Hayu maranéhna némbongkeun yén henteu pantes diajak nyarios. Anjeun ogé ulah sedih ku panampikan maranéhna. Saurkeun: Sato-sato Alloh nu tanpa akal téh seueur.
ﺍَﻡْ ﻫُﻢُ ﺍﻟْﻤُﺼَﻴْﻄِﺮُﻭﻥَ Atanapi, sapertos kaum Mu'tazilah nu maksa sareng ngajantenkeun akal minangka hakim, naha maranéhna ngabayangkeun dirina minangka pangawas sareng nu nalungtik pagawéan Gusti Khâliq, tur badé nuntut tanggung jawab ti Gusti Khâliq Dzul-Jalâl? Ulah leungit sumanget. Moal aya hasil tina panampikan jalma-jalma nu ngan ningali dirina sorangan sapertos kitu. Anjeun ogé ulah merhatikeunana.
ﺍَﻡْ ﻟَﻬُﻢْ ﺳُﻠَّﻢٌ ﻳَﺴْﺘَﻤِﻌُﻮﻥَ ﻓ۪ﻴﻪِ ﻓَﻠْﻴَﺎْﺕِ ﻣُﺴْﺘَﻤِﻌُﻬُﻢْ ﺑِﺴُﻠْﻄَﺎﻥٍ ﻣُﺒ۪ﻴﻦٍ Atanapi, sapertos jalma-jalma nu nuturkeun jin sareng setan, nu ngajual ramalan sareng nu nyalukan roh, naha maranéhna nganggap parantos kapanggih jalan sanés kana alam gaib? Upami kitu, naha maranéhna ngabayangkeun kagungan tangga pikeun naék ka langit nu parantos ditutup pikeun setan-setanna, dugi ka mungkir wartos samawi anjeun? Panampikan jalma-jalma tukang nipu sapertos kitu henteu aya ajénna.
ﺍَﻡْ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﺒَﻨَﺎﺕُ ﻭَﻟَﻜُﻢُ ﺍﻟْﺒَﻨُﻮﻥَ Atanapi, sapertos filsuf-filsuf musyrik nu percanten kana sekutu-sekutu kalayan nami "sapuluh akal" sareng "para nu ngawasa rupa-rupa mahluk", sapertos kaum Sabiin nu nyandarkeun hiji rupa kailahian ka béntang sareng malaikat, sapertos jalma-jalma nu mungkir agama tur sasar nu nyandarkeun anak ka Alloh, naha maranéhna nyandarkeun anak nu ngalawan wajibna Wujud Gusti Zat Nu Ahad tur Shamad, kaésaan-Na, sipat-Na Nu Shamad sareng henteu peryogi naon ogé sacara mutlak; sareng nyandarkeun sipat awéwé nu ngalawan ubudiyah, suci sareng jinis malaikat? Naha maranéhna nganggap éta minangka nu badé masihan syafaat ka dirina, dugi ka henteu nuturkeun anjeun? Pikeun mahluk sapertos manusa nu mungkin aya, fana, peryogi langgengna jinisna, jasmani, tiasa dipisah, tiasa ngalobaan, lemah, mikanyaah dunya, peryogi sareng hoyong ahli waris nu ngabantosan, baranahan mangrupa sarana pikeun ngalobaan sareng silih tulungan, ogé patalian hirup sareng langgengna jinis; tangtos, tangtos nyandarkeun anak ka Gusti Zat Dzul-Jalâl Nu Wujud-Na wajib tur terus aya, Nu Langgeng-Na azali sareng abadi, Nu Zat-Na bébas tina jasmani tur luhur, Nu Hakékat-Na suci tur beresih tina tiasa dipisah sareng ngalobaan, Nu Kudrat-Na suci tina lemah sareng henteu aya bandinganana; ogé nyandarkeun hiji rupa anak nu ku manusa-manusa nu lemah, mungkin aya sareng hina éta ogé henteu dipikaresep sareng dianggap henteu luyu sareng martabatna nu dibanggakeun, nyaéta putri-putri nu henteu kaétang; éta téh pamikiran palsu sareng omongan nu henteu puguh ti jalma gélo nu sakitu gedéna, dugi ka bantahan sareng panampikan jalma-jalma nu gaduh pikiran éta henteu aya ajénna. Anjeun ulah merhatikeunana. Omongan palsu unggal jalma bodo sareng omongan nu henteu puguh ti unggal jalma gélo henteu kedah didangukeun.
ﺍَﻡْ ﺗَﺴْﺎَﻟُﻬُﻢْ ﺍَﺟْﺮًﺍ ﻓَﻬُﻢْ ﻣِﻦْ ﻣَﻐْﺮَﻡٍ ﻣُﺜْﻘَﻠُﻮﻥَ Atanapi, sapertos jalma-jalma nu ngalangkungan wates, barontak sareng nyembah dunya, nu parantos biasa sarakah sareng korét, naha aranjeunna nganggap kawajiban-kawajiban anjeun beurat, dugi ka kabur ti anjeun; sareng naha maranéhna henteu terang yén anjeun ngan neda ganjaran sareng upah ti Alloh, sareng naha masihan hiji bagian tina sapuluh atanapi tina opat puluh tina harta nu dipaparin ku Alloh ka maranéhna, ka jalma-jalma malaratna sorangan, kanggo kénging berkah sareng salamet tina sirik sareng doa goréng jalma-jalma malarat, mangrupa perkara nu beurat, dugi ka aranjeunna nganggap paréntah zakat beurat tur nyingkah ti Islam? Sanaos bantahan maranéhna henteu penting, nu pantes pikeun maranéhna nyaéta ditampiling. Sanés waleran.
ﺍَﻡْ ﻋِﻨْﺪَﻫُﻢُ ﺍﻟْﻐَﻴْﺐُ ﻓَﻬُﻢْ ﻳَﻜْﺘُﺒُﻮﻥَ Atanapi, sapertos kaum Budha nu ngaku terang alam gaib sareng jalma-jalma nu ngagungkeun akal, nu ngabayangkeun sangkaanana ngeunaan urusan-urusan gaib mangrupa kayakinan, naha maranéhna henteu mikaresep wartos gaib anjeun? Naha maranéhna kagungan kitab-kitab gaib, dugi ka henteu nampi kitab gaib anjeun? Upami kitu, maranéhna ngabayangkeun alam gaib, nu henteu dibuka pikeun saha waé salian ti rosul-rosul nu nampi wahyu sareng nu henteu tiasa dilebetan ku saha waé ku dirina sorangan, aya di sisina, parantos kabuka, tur maranéhna aya dina khayal yén maranéhna nyandak élmu ti dinya teras nyeratna. Bantahan jalma-jalma reueus nu pamer diri, nu ngalangkungan watesna tanpa wates sapertos kitu, ulah ngajantenkeun anjeun leungit sumanget. Margi dina waktos sakeudeung, hakékat-hakékat anjeun bakal ngancurkeun khayal-khayal maranéhna.
ﺍَﻡْ ﻳُﺮ۪ﻳﺪُﻭﻥَ ﻛَﻴْﺪًﺍ ﻓَﺎﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﻛَﻔَﺮُﻭﺍ ﻫُﻢُ ﺍﻟْﻤَﻜ۪ﻴﺪُﻭﻥَ Atanapi, sapertos jalma-jalma munafik tukang nipu nu fitrahna parantos ruksak sareng nuranina parantos buruk, sareng jalma-jalma zindik tukang tipu daya, naha maranéhna badé ngabobodo sareng ngajauhkeun jalma-jalma tina hidayah nu henteu kahontal ku dirina, badé nipu tur ngalihkeun aranjeunna; dugi ka sakapeung nyebat anjeun kahin, sakapeung gélo, sakapeung tukang sihir, sareng badé ngajantenkeun batur percaya sanaos maranéhna sorangan henteu percaya? Ulah nganggap jalma-jalma tukang tipu daya sapertos kitu minangka manusa, tuluy sedih ku tipu daya sareng panampikan maranéhna dugi ka leungit sumanget. Malah langkung seueur ikhtiar. Margi maranéhna nipu nafsuna sorangan, ngarugikeun dirina sorangan; hasil maranéhna dina kajahatan téh samentawis sareng istidraj, hiji tipu daya Ilahi.