Kalimah Katujuh Belas
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﺍِﻧَّﺎ ﺟَﻌَﻠْﻨَﺎ ﻣَﺎ ﻋَﻠَﻰ الْاَرْضِ ﺯ۪ﻳﻨَﺔً ﻟَﻬَﺎ ﻟِﻨَﺒْﻠُﻮَﻫُﻢْ ﺍَﻳُّﻬُﻢْ ﺍَﺣْﺴَﻦُ عَمَلًا ٭ ﻭَﺍِﻧَّﺎ ﻟَﺠَﺎﻋِﻠُﻮﻥَ ﻣَﺎ ﻋَﻠَﻴْﻬَﺎ ﺻَﻌ۪ﻴﺪًﺍ ﺟُﺮُﺯًﺍ ٭ ﻭَﻣَﺎ ﺍﻟْﺤَﻴٰﻮﺓُ ﺍﻟﺪُّﻧْﻴَٓﺎ اِلَّا ﻟَﻌِﺐٌ ﻭَﻟَﻬْﻮٌ ٭
Ieu kalimah diwangun ku dua tingkat anu luhur sareng hiji tambihan anu hérang.
Gusti Khâliq Nu Rahîm, Gusti Razzâq Nu Karîm, sareng Gusti Shâni' Nu Maha Wijaksana, ngajadikeun dunya ieu dina wangun hiji dinten raya sareng hiji pésta anu dicaangan pikeun alam roh sareng mahluk rohani, ngahias éta ku pola-pola anu matak héran tina sakumna Asma-Na, sarta ngagemkeun ka unggal roh—leutik sareng gedé, luhur sareng handap—hiji jasad anu luyu pikeun éta, anu cocog pikeun ngamangpaatkeun kaéndahan sareng paparin anu rupa-rupa tur teu kaitung dina éta dinten raya, sarta dilengkepan ku indra-indra. Mantenna maparin hiji wujud jasmani, sarta sakali ngintunkeun éta ka tempat tetempoan éta.
Ogé ku ngabagi éta dinten raya anu kacida legana dina segi waktu sareng tempat kana abad-abad, taun-taun, usum-usum, malah poé-poé sareng wewengkon-wewengkon, Mantenna parantos ngajadikeun unggal abad, unggal taun, unggal usum, malah tina hiji segi unggal poé sareng unggal wewengkon, hiji dinten raya luhur dina wangun arak-arakan pikeun hiji golongan mahluk-Na anu boga roh sareng ciptaan-Na anu mangrupa tutuwuhan.
Utamana beungeut bumi, hususna dina usum semi sareng panas, mangrupa dinten-dinten raya anu sakitu mancorongna sareng silih susul pikeun golongan-golongan ciptaan leutik, nepi ka katingal daya tarik anu bakal narik mahluk-mahluk rohani sareng malaikat dina lapisan-lapisan luhur, sarta pangeusi langit-langit, pikeun nyaksian. Sarta pikeun jalma-jalma anu mikir, éta jadi tempat nalungtik anu sakitu pikaresepeunana, nepi ka akal teu mampuh ngajelaskeunana.
Nanging dina nyanghareupan tajalli Asma Rahmân sareng Muhyî dina ieu susuguh Ilahi sareng dinten raya Gusti, Asma Qahhâr sareng Mumît némbongan ku pipisahan sareng maot. Ieu sacara lahir henteu luyu sareng lega lingkup rohmat-Na ﻭَﺳِﻌَﺖْ ﺭَﺣْﻤَﺘ۪ﻰ ﻛُﻞَّ ﺷَﻰْﺀٍ. Nanging dina hakékatna aya sababaraha segi anu luyu. Hiji segina nyaéta:
Gusti Shâni' Nu Karîm sareng Gusti Fâthir Nu Rahîm, saatos giliran arak-arakan unggal golongan réngsé sarta hasil-hasil anu dituju tina éta arak-arakan kahontal, lolobana ku cara anu welas asih ngajadikeun maranéhna henteu resep sareng bosen kana dunya. Mantenna maparin kacenderungan kana istirahat sarta sumanget pikeun ngalih ka alam séjén. Sarta nalika maranéhna dileupaskeun tina pancén kahirupan, Mantenna ngahirupkeun dina roh maranéhna hiji kacenderungan anu pinuh sumanget ka lemah cai asalna.
Ogé henteu jauh tina rohmat Gusti Rahmân anu teu aya tungtungna, sakumaha Mantenna maparin pangkat syahid ka saurang prajurit anu gugur dina ngalaksanakeun pancén sareng dina usaha perjuangan; sarta maparin ganjaran ka hiji domba anu dipeuncit jadi kurban, ku maparin hiji wujud jasmani anu langgeng di aherat sarta darajat minangka tutumpakan lir Buraq pikeun anu bogana dina sasak sirat; kitu ogé pikeun mahluk-mahluk anu boga roh sareng sasatoan séjén, anu binasa sarta ngalaman kasulitan anu kacida beuratna dina pancén fitri husus anu dipaparinkeun ku Gusti sarta dina taat kana paréntah-paréntah Gusti Nu Mahasuci, henteu jauh tina kamungkinan yén dina khazanah rohmat-Na anu moal béak éta aya hiji rupa ganjaran rohani anu luyu pikeun maranéhna sareng hiji rupa upah maknawi saluyu sareng kamampuhna. Sangkan ku angkatna ti dunya maranéhna henteu kacida nyerina, malah ngarasa bagja. لَا ﻳَﻌْﻠَﻢُ ﺍﻟْﻐَﻴْﺐَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ
Nanging ka manusa, anu pangmulyana di antawis mahluk anu boga roh sarta anu panglobana ngamangpaatkeun ieu dinten-dinten raya dina segi jumlah sareng sipat, sanajan kacida kataji sareng kabeungkeutna ku dunya, Mantenna maparin hiji kaayaan anu ngahudangkeun kahayang minangka hasil rohmat, pikeun henteu resep deui kana dunya sarta ngalih ka alam anu langgeng. Manusa anu kamanusaanana henteu tilelep dina kasasaran ngamangpaatkeun éta kaayaan. Anjeunna angkat kalayan haté anu tengtrem. Ayeuna urang bakal nétélakeun lima conto tina segi-segi anu ngahasilkeun éta kaayaan.
Kahiji: Dina mangsa sepuh, ku némbongkeun cap sareng harti pait fana sareng sirna dina hal-hal dunya anu éndah sareng matak kataji, Mantenna ngajadikeun éta manusa sieun kana dunya sarta ngadorong anjeunna milarian tujuan anu langgeng minangka gaganti anu fana éta.
Kadua: Ku lantaran salapan puluh salapan persén tina sakumna kakasih anu dipatalian ku manusa parantos angkat ti dunya sarta netep di alam séjén, ku dorongan kanyaah anu sungguh-sungguh éta, Mantenna maparin kahayang ka tempat angkatna para kakasih éta, sarta ngajadikeun anjeunna nyanghareupan maot sareng ajal kalayan gumbira.
Katilu: Ku sababaraha hal, Mantenna ngajadikeun manusa ngarasa kalemahan sareng kaayaanana anu henteu mampuh anu teu aya watesna, sarta ngartos sakumaha beuratna beban kahirupan sareng kawajiban-kawajiban hirup; tuluy maparin kahayang anu sungguh-sungguh pikeun istirahat sareng sumanget anu tulus pikeun angkat ka nagri séjén.
Kaopat: Ku cahya iman, Mantenna némbongkeun ka manusa anu mu'min yén maot sanés dimusnahkeun; éta ngalih tempat. Ari kubur sanés sungut sumur anu poék, nanging lawang alam-alam anu pinuh cahya. Ari dunya, kalawan sakumna kamancoronganana, dibandingkeun sareng aherat téh lir panjara. Tangtos kaluar tina panjara dunya ka kebon-kebon sawarga, ngalih tina riweuh kahirupan jasmani anu ngaganggu kana alam katengtreman sareng medan roh-roh ngapung, sarta leupas tina sora mahluk anu nyusahkeun tuluy angkat ka payuneun Gusti Rahmân, mangrupa hiji lalampahan anu dipikahayang kalayan sarébu nyawa, malah hiji kabagjaan.
Kalima: Ku ngenalkeun hakékat dunya ngaliwatan élmu hakékat sareng cahya hakékat dina Al-Qur'an, Al-Qur'an ngajadikeun jalma anu ngadangukeun Al-Qur'an ngartos yén kacintaan sareng beungkeutan kana dunya kacida teu hartina. Nyaéta, Al-Qur'an ngadawuh sarta ngabuktikeun ka manusa yén:
“Dunya téh hiji kitab Gusti Shamad. Huruf-huruf sareng kecap-kecapna henteu nuduhkeun dirina sorangan, malah nuduhkeun Zat, sipat, sareng Asma Anu Séjén. Ku kituna, sing kauninga hartina, candak; tinggalkeun pola-polana, tuluy angkat.
Ogé éta hiji kebon; melak, candak hasilna, jaga; piceun papaés palsuna, ulah dipentingkeun.
Ogé éta kumpulan eunteung anu terus sumping sareng angkat silih susul. Ku kituna, sing kauninga Gusti anu tajalli dina éta, tingali cahya-cahya-Na, sing ngartos tajalli Asma anu némbongan dina éta, sarta pikacinta Gusti Anu Kagungan éta Asma. Putuskeun beungkeutan anjeun tina pecahan-pecahan kaca anu pasti bakal sirna sareng peupeus éta.
Ogé éta hiji tempat dagang anu ngumbara. Ku kituna, laksanakeun jual-beuli anjeun, tuluy datang deui; ulah lumpat kalayan sia-sia nuturkeun rombongan-rombongan anu ngajauhan anjeun sarta henteu maliré anjeun, ulah capé.
Ogé éta hiji tempat piknik samentara. Ku kituna, tingali ku paningal anu nyandak pangajaran; tengetan beungeutna anu nyamuni tur éndah anu nyanghareup ka Gusti Jamîl Nu Langgeng, sanés beungeut lahirna anu goréng; laksanakeun leumpang-leumpang anu pikaresepeun tur mangpaat, tuluy mulih. Ku ditutupna hahalang-hahalang anu némbongkeun tetempoan éndah sareng hal-hal éndah éta, ulah nangis kawas budak anu teu boga akal, ulah hariwang.
Ogé éta hiji panginepan. Ku kituna, tuang, leueut, sareng sukur dina lingkup idin Gusti Nu Nampi Sémah Anu Karîm, anu ngadamel éta. Gawé sareng gerak dina lingkup hukum-Na. Tuluy ulah ningali ka tukang; kaluar, angkat. Ulah pipilueun kalayan teu aya gunana tur sia-sia. Ulah ngurus tanpa harti hal-hal anu misah ti anjeun sarta henteu milik anjeun; ulah kabeungkeut ku urusan-urusan samentarana tuluy tilelep.” Ku hakékat-hakékat anu écés saperti ieu, Al-Qur'an némbongkeun rusiah-rusiah dina jero dunya sarta ngajadikeun pipisahan ti dunya kacida hampangna, malah pikaresep pikeun anu sadar; sarta némbongkeun yén dina unggal hal sareng unggal urusanna aya hiji tapak rohmat-Na.
Sakumaha Al-Qur'an ngisyaratkeun lima segi ieu, ayat-ayat Al-Qur'an ogé ngisyaratkeun segi-segi husus anu sanés.
Cilaka jalma anu henteu miboga bagian tina lima segi ieu...
--
TINGKAT KADUA KALIMAH KATUJUH BELAS {(Catetan handap): Bagian-bagian dina Tingkat Kadua ieu nyarupaan sajak, nanging sanés sajak. Éta henteu ngahaja disusun jadi sajak. Malah, ku tatanan hakékat-hakékat anu sampurna, nepi ka hiji darajat éta nyandak wangun susunan sajak.}
Tinggalkeun jerit anu teu daya, hayu tawakal tina musibat!
Sabab sing kauninga: jerit téh musibat dina musibat, musibat dina kasalahan!
Lamun anjeun mendakan Gusti Anu Maparin musibat, sing kauninga: éta musibat dina paparin, dina kabagjaan!
Tinggalkeun jerit, sukur saperti manuk-manuk bulbul, nalika ku kabagjaan éta sakumna mawar sareng anu sabangsana imut.
Lamun anjeun henteu mendakan Mantenna, sing kauninga: sakumna dunya téh kasia-siaan dina kasangsaraan, dina fana!
Nalika dunya anu pinuh musibat aya di luhur sirah anjeun, naha anjeun ngagorowok ku hiji musibat leutik? Hayu tawakal!
Ku tawakal, imut dina beungeut musibat, sangkan éta ogé imut.
Beuki éta imut, beuki leutik, tuluy robah.
Sing kauninga, duh anu ukur mikirkeun diri sorangan! Dina dunya ieu, kabagjaan aya dina ngantunkeun dunya.
Lamun anjeun ningali Alloh, Mantenna cekap; sanajan anjeun ngantunkeun, sakumna hal aya pikeun kapentingan anjeun.
Lamun anjeun ukur ningali diri sorangan, éta kabinasaan; naon waé anu anjeun lakukeun, sakumna hal ngalawan anjeun.
Hartosna, dina dua kaayaan éta, diperlukeun ngantunkeun dunya ieu.
Ngantunkeun hartina: ningali éta minangka milik Alloh, kalayan idin-Na, kalayan Asma-Na.
Lamun anjeun hoyong dagang, éta aya dina ngarobah umur anjeun anu fana ieu jadi anu langgeng.
Lamun anjeun mikahayang nafsu anjeun, éta buruk sarta tanpa dasar.
Lamun anjeun mikahayang alam di luar, cap fana aya di luhurna.
Hartosna, teu pantes dicandak; sakumna barang di pasar ieu buruk.
Ku kituna, ngaliwat; barang-barang anu hadé ngajajar di tukangeunana.
--
SABUAH TINA TANGKAL BÉSARAN HIDEUNG
(Dina luhur tangkal bésaran anu diberkahan éta, Said Baheula parantos nyarios ku basa Said Anyar.)
Anu sim kuring ajak nyarios nyaéta jalma-jalma anu kataji ku Éropa, sanés Ziya Paşa.
Anu nyarios nyaéta haté sim kuring kalayan nami murid Al-Qur'an, sanés nafsu sim kuring.
Omongan anu parantos kaliwat téh hakékat; awas ulah nyimpang, sing ati-ati ulah ngaliwatan watesna.
Ulah nyimpang kana pikiran urang asing; éta kasasaran, ulah dihiraukeun, tangtos bakal ngajadikeun anjeun hanjakal.
Anjeun ningali anu pangcaangna, anu nyangking bandéra dina kapinteran,
ku kabingung éta terus nyarios, “Aduh, ti saha ka saha abdi kedah ngawadul? Abdi ogé bingung!”
Al-Qur'an ngajadikeun ngucapkeun, sim kuring ogé ngucapkeun, teu mundur pisan.
Ti Mantenna ka Mantenna sim kuring ngawadul, henteu bingung kawas anjeun.
Ti Gusti Al-Haqq ka Gusti Al-Haqq sim kuring ngajerit, henteu ngaliwatan wates kawas anjeun.
Ti bumi ka langit sim kuring ngedalkeun paménta, henteu kabur kawas anjeun.
Sabab dina Al-Qur'an sakumna paménta ti cahya ka cahya; sim kuring henteu mundur kawas anjeun.
Dina Al-Qur'an aya hikmah sajati, sim kuring ngabuktikeun; filsafat anu ngalawan henteu diajénan ku sim kuring sanajan lima duit.
Dina Furqan aya hakékat inten, sim kuring nampung kana jiwa, henteu ngajual kawas anjeun.
Ti mahluk ka Gusti Al-Haqq sim kuring ngumbara, henteu nyimpang kawas anjeun.
Dina jalan cucuk sim kuring ngapung, henteu nincak kawas anjeun.
Ti bumi ka arsy sim kuring sukur, henteu ngagantungkeun kawas anjeun.
Maot sareng ajal ku sim kuring ditingali minangka sobat, henteu sieun kawas anjeun.
Sim kuring lebet ka kubur bari imut, henteu ngagebeg kawas anjeun.
Sim kuring henteu ningali éta minangka sungut naga, sarang kasieunan, tikoro teu aya, kawas anjeun.
Kubur ngahijikeun sim kuring sareng para kakasih; sim kuring henteu bendu kana kubur, henteu ambek kawas anjeun.
Éta lawang rohmat, lawang cahya, lawang bebeneran; sim kuring henteu sesek ku éta, henteu mundur.
Ku ngucapkeun Bismillâh sim kuring ngetrokan {(Catetan handap): Sim kuring henteu kabur bari ngucapkeun aduh.}; sim kuring henteu ningali ka tukang, ogé henteu sieun.
Ku ngucapkeun Alhamdulillâh sim kuring bakal ngaraos tengtrem tuluy ngagolér; moal ngalaman kasulitan, moal tetep dina kasieunan.
Ku ngucapkeun Allohu akbar sim kuring bakal nguping azan hasyr tuluy hudang {(Catetan handap): Dina fajar hasyr sim kuring bakal nguping azan Israfil, tuluy hudang ku ngucapkeun Allohu akbar. Sim kuring henteu mundur tina solat anu pangagungna, henteu risi kana riungan anu panggedéna.}; sim kuring henteu risi kana mahsyar anu panggedéna, henteu mundur tina masjid anu pangagungna.
Ku paparin Alloh, cahya Al-Qur'an, sareng limpahan iman, sim kuring moal sedih pisan.
Sim kuring bakal lumpat tanpa eureun, bakal ngapung kana kalangkang arsy Gusti Rahmân, moal bingung kawas anjeun, insya Alloh.
--
HIJI MUNAJAT ANU ÉLING DINA HATÉ DINA BASA PÉRSIA
ﻫٰﺬِﻩِ ﺍﻟْﻤُﻨَﺎﺟَﺎﺓُ ﺗَﺨَﻄَّﺮَﺕْ ﻓِﻰ ﺍﻟْﻘَﻠْﺐِ ﻫٰﻜَﺬَﺍ ﺑِﺎﻟْﺒَﻴَﺎﻥِ ﺍﻟْﻔَﺎﺭِﺳ۪ﻰ
Nyaéta, ku lantaran ieu munajat éling dina haté dina basa Pérsia, éta ditulis dina basa Pérsia. Sateuacanna éta parantos dilebetkeun kana Hubab Risalesi anu dicitak. ﻳَﺎﺭَﺏْ ﺑَﺸَﺶْ ﺟِﻬَﺖْ ﻧَﻈَﺮْ ﻣ۪ﻴﻜَﺮْﺩَﻡْ ﺩَﺭْﺩِ ﺧُﻮﺩْﺭَﺍ ﺩَﺭْﻣَﺎﻥْ ﻧَﻤ۪ﻰ ﺩ۪ﻳﺪَﻡْ
Duh Gusti! Tanpa tawakal, kalayan lalawora, bari ngandelkeun kamampuh sareng pilihan sim kuring, pikeun milarian pangubaran kasusah sim kuring, sim kuring ngiderkeun paningal dina genep arah anu disebut jihat sittah. Hanjakal sim kuring henteu mendakan pangubaran kasusah sim kuring. Sacara maknawi sim kuring diwartosan, “Naha kasusah henteu cekap jadi pangubaran pikeun anjeun?” ﺩَﺭْﺭَﺍﺳْﺖْ ﻣ۪ﻰ ﺩ۪ﻳﺪَﻡْ ﻛِﻪ ﺩ۪ﻯ ﺭُﻭﺯْ ﻣَﺰَﺍﺭِ ﭘَﺪَﺭِ ﻣَﻨَﺴْﺖْ
Leres, ku lalawora sim kuring ningali mangsa kaliwat di katuhu pikeun nyandak panglipur. Nanging sim kuring ningali poé kamari némbongan minangka kubur pun bapa, sarta mangsa kaliwat minangka hiji kuburan panggedéna pikeun karuhun sim kuring. Gaganti panglipur, éta maparin rasa sieun.
Catetan handap: Iman némbongkeun kuburan panggedéna anu matak sieun éta minangka hiji majelis caang anu pinuh kaakraban sareng hiji riungan para kakasih. ﻭَ ﺩَﺭْ ﭼَﭗْ ﺩ۪ﻳﺪَﻡْ ﻛِﻪ ﻓَﺮْﺩَﺍ ﻗَﺒْﺮِ ﻣَﻨَﺴْﺖْ
Tuluy sim kuring ningali mangsa payun di kénca. Sim kuring henteu mendakan pangubaran. Malah poé isukan némbongan minangka kubur sim kuring, sarta mangsa payun minangka hiji kuburan panggedéna pikeun sasama sim kuring sareng turunan anu bakal datang; éta henteu maparin kaakraban, malah rasa sieun.
Catetan handap: Iman sareng hadirna iman némbongkeun kuburan panggedéna anu matak sieun éta minangka hiji uleman Gusti Rahmân dina karaton-karaton kabagjaan anu pikaresepeun.
ﻭَ ﺍ۪ﻳﻤْﺮُﻭﺯْ ﺗَﺎﺑُﻮﺕِ ﺟِﺴْﻢِ ﭘُﺮْ ﺍِﺿْﻄِﺮَﺍﺏِ ﻣَﻨَﺴْﺖْ
Ku lantaran ti kénca ogé henteu katingal kahadéan, sim kuring ningali poé ayeuna. Sim kuring ningali ieu poé saolah-olah hiji peti mayit. Éta mawa mayit awak sim kuring anu keur gerak lir anu dipeuncit.
Catetan handap: Iman némbongkeun peti mayit éta minangka hiji tempat dagang sareng hiji panginepan anu mancorong. ﺑَﺮْ ﺳَﺮِ ﻋُﻤْﺮْ ﺟَﻨَﺎﺯَﻩِ ﻣَﻦْ ﺍ۪ﻳﺴْﺘَﺎﺩَﻩ ﺍَﺳْﺖْ
Tina arah ieu ogé sim kuring henteu mendakan ubar. Tuluy sim kuring ngangkat sirah, ningali pucuk tangkal umur sim kuring. Sim kuring ningali yén hiji-hijina buah éta tangkal téh mayit sim kuring, anu nangtung di luhur éta tangkal sarta ningali ka sim kuring.
Catetan handap: Iman némbongkeun buah éta tangkal sanés mayit, malah roh sim kuring anu nampi kahirupan langgeng sarta jadi calon kabagjaan langgeng, kaluar tina sarangna anu parantos lami pikeun ngumbara di béntang-béntang. ﺩَﺭْ ﻗَﺪَﻡْ ﺍٰﺏِ ﺧَﺎﻙِ ﺧِﻠْﻘَﺖِ ﻣَﻦْ ﻭَ ﺧَﺎﻛِﺴْﺘَﺮِ ﻋِﻈَﺎﻡِ ﻣَﻨَﺴْﺖْ
Putus harepan tina arah éta ogé, sim kuring tungkulkeun sirah ka handap. Sim kuring ningali di handap, di handapeun suku, taneuh tulang-tulang sim kuring sareng taneuh asal ciptaan sim kuring silih campur. Éta sanés pangubaran; éta nambahan panyakit kana panyakit sim kuring.
Catetan handap: Iman némbongkeun éta taneuh minangka lawang rohmat sareng hahalang rohangan sawarga. ﭼُﻮﻥْ ﺩَﺭْ ﭘَﺲْ ﻣ۪ﻴﻨِﮕَﺮَﻡْ ﺑ۪ﻴﻨَﻢْ ﺍ۪ﻳﻦْ ﺩُﻧْﻴَﺎﺀِ ﺑ۪ﻰ ﺑُﻨْﻴَﺎﺩْ ﻫ۪ﻴﭻْ ﺩَﺭْ ﻫ۪ﻴﭽَﺴْﺖْ
Sim kuring ngarahkeun paningal ti dinya ogé, tuluy ningali ka tukang. Sim kuring ningali hiji dunya anu tanpa dasar sarta fana, ngagulidag angkat dina lebak-lebak anu teu aya sareng dina poék-poék teu ayana. Éta sanés balsam pikeun kasusah sim kuring, malah nambihan racun rasa sieun sareng kasieunan.
Catetan handap: Iman némbongkeun dunya anu ngagulidag dina poék éta minangka surat-surat Gusti Shamad sareng kaca-kaca pola Gusti Nu Mahasuci, anu pancénna parantos réngsé, parantos ngébréhkeun hartina, sarta parantos ngantunkeun hasil-hasilna dina wujud minangka gaganti dirina.
ﻭَ ﺩَﺭْ ﭘ۪ﻴﺶْ ﺍَﻧْﺪَﺍﺯَﻩِ ﻧَﻈَﺮْ ﻣ۪ﻴﻜُﻨَﻢْ ﺩَﺭِ ﻗَﺒِﺮْ ﻛُﺸَﺎﺩَﻩ ﺍَﺳْﺖْ ﻭَ ﺭَﺍﻩِ ﺍَﺑَﺪْ ﺑَﺪُﻭﺭِ ﺩِﺭَﺍﺯْ ﺑَﺪ۪ﻳﺪَﺍﺭَﺳْﺖْ
Ku lantaran sim kuring henteu ningali kahadéan dina éta ogé, sim kuring ngintunkeun paningal ka payun, ka hareup. Sim kuring ningali lawang kubur némbongan kabuka dina awal jalan sim kuring, sarta di tukangeunana jalan gedé anu nuju kana nu langgeng salawasna katingal tina jarak anu jauh.
Catetan handap: Ku lantaran iman némbongkeun lawang kubur éta minangka lawang alam cahya, sarta éta jalan ogé minangka jalan kabagjaan langgeng, éta jadi pangubaran sareng balsam pikeun kasusah-kasusah sim kuring. ﻣَﺮَﺍ ﺟُﺰْ ﺟُﺰْﺀِ ﺍِﺧْﺘِﻴَﺎﺭ۪ﻯ ﭼ۪ﻴﺰ۪ﻯ ﻧ۪ﻴﺴْﺖْ ﺩَﺭْ ﺩَﺳْﺖْ
Dina nyanghareupan genep arah ieu, anu ku sim kuring henteu ditampi minangka kaakraban sareng panglipur, malah rasa sieun sareng kasieunan, dina panangan sim kuring teu aya nanaon salian ti kahoyong bébas manusa anu kawates, anu tiasa diandelkeun sarta digunakeun pikeun nyanghareupan éta.
Catetan handap: Gaganti kahoyong bébas manusa anu kawates éta, anu lir hiji bagian anu teu tiasa dibagi deui, iman maparin hiji bukti hak pikeun ngandelkeun kawasa anu teu aya tungtungna; malah iman téh hiji bukti hak. ﻛِﻪ ﺍُﻭ ﺟُﺰْﺀْ ﻫَﻢْ ﻋَﺎﺟِﺰْ ﻫَﻢْ ﻛُﻮﺗَﺎﻩُ ﻭ ﻫَﻢْ ﻛَﻢْ ﻋَﻴَﺎﺭَﺳْﺖْ
Padahal pakarang manusa anu disebut ikhtiar juz'i éta lemah sarta pondok. Ogé ukuranana kurang. Éta teu tiasa nyiptakeun; teu aya nanaon anu tiasa dilakukeun salian ti kasb.
Catetan handap: Iman ngajadikeun éta ikhtiar juz'i digunakeun kalayan Asma Alloh, tuluy ngajadikeun éta cekap pikeun nyanghareupan unggal hal. Saperti nalika saurang prajurit ngagunakeun kakuatanana anu kawates pikeun nagara, anjeunna ngalaksanakeun pagawéan anu rébuan kali ngaleuwihan kakuatanana. ﻧَﻪ ﺩَﺭْ ﻣَﺎﺿ۪ﻰ ﻣَﺠَﺎﻝِ ﺣُﻠُﻮﻝْ ﻧَﻪ ﺩَﺭْ ﻣُﺴْﺘَﻘْﺒَﻞْ ﻣَﺪَﺍﺭِ ﻧُﻔُﻮﺫْ ﺍَﺳْﺖْ
Éta teu tiasa asup kana mangsa kaliwat, ogé teu tiasa nembus mangsa payun. Teu aya mangpaatna pikeun kahayang-kahayang sareng kanyeri-kanyeri sim kuring anu patali sareng mangsa kaliwat sarta mangsa payun.
Catetan handap: Ku lantaran iman nyandak tali kadalina tina panangan awak sato tuluy masrahkeun ka haté sareng roh, éta tiasa nembus mangsa kaliwat sarta asup kana mangsa payun. Sabab lingkup kahirupan haté sareng roh lega.
ﻣَﻴْﺪَﺍﻥِ ﺍُﻭ ﺍ۪ﻳﻦْ ﺯَﻣَﺎﻥِ ﺣَﺎﻝْ ﻭ ﻳَﻚْ ﺍٰﻥِ ﺳَﻴَّﺎﻟَﺴْﺖْ
Medan gerak kahoyong bébas manusa anu kawates éta téh ukur mangsa ayeuna anu kacida pondokna ieu sarta hiji sakedapan anu terus ngocor. ﺑَﺎ ﺍ۪ﻳﻦْ ﻫَﻤَﻪ ﻓَﻘْﺮْﻫَﺎ ﻭَ ﺿَﻌْﻔْﻬَﺎ ﻗَﻠَﻢِ ﻗُﺪْﺭَﺕِ ﺗُﻮ ﺍٰﺷِﻜَﺎﺭَﻩ ﻧُﻮِﺷْﺘَﻪ ﺍَﺳْﺖْ ﺩَﺭْ ﻓِﻄْﺮَﺕِ ﻣَﺎ ﻣَﻴْﻞِ ﺍَﺑَﺪْ ﻭَ ﺍَﻣَﻞِ ﺳَﺮْﻣَﺪْ
Nalika sim kuring, kalawan sakumna kabutuhan, kalemahan, kakurangan, sareng kaayaan henteu mampuh ieu, aya dina kaayaan kacau ku rasa sieun sareng kasieunan anu datang ti genep arah, ku kalam kawasa dina kaca fitrah sim kuring parantos ditulis kalayan écés kahayang-kahayang anu manjang kana nu langgeng salawasna sareng cita-cita anu nyebar kana nu langgeng, sarta dilebetkeun kana hakékat diri sim kuring. ﺑَﻠْﻜِﻪ ﻫَﺮْ ﭼِﻪ ﻫَﺴْﺖْ ، ﻫَﺴْﺖْ
Malah, naon waé anu aya di dunya, conto-contona aya dina fitrah sim kuring. Sim kuring miboga hubungan sareng sakumna éta. Pikeun éta sim kuring ngajadikeun gawé sarta sim kuring ogé gawé. ﺩَﺍﺋِﺮَﻩِ ﺍِﺣْﺘِﻴَﺎﺝْ ﻣَﺎﻧَﻨْﺪِ ﺩَﺍﺋِﺮَﻩِ ﻣَﺪِّ ﻧَﻈَﺮْ ﺑُﺰُﺭْﮔ۪ﻰ ﺩَﺍﺭَﺳْﺖْ
Lingkup kabutuhan sagede sareng salega lingkup paningal. ﺧَﻴَﺎﻝْ ﻛُﺪَﺍﻡْ ﺭَﺳَﺪْ ﺍِﺣْﺘِﻴَﺎﺝْ ﻧ۪ﻴﺰْ ﺭَﺳَﺪْ ﺩَﺭْ ﺩَﺳْﺖْ ﻫَﺮْﭼِﻪ ﻧ۪ﻴﺴْﺖْ ﺩَﺭْ ﺍِﺣْﺘِﻴَﺎﺝْ ﻫَﺴْﺖْ
Malah ka mana waé imajinasi angkat, lingkup kabutuhan ogé angkat ka dinya. Di dinya ogé aya anu diperlukeun. Malah naon waé anu teu aya dina panangan, aya dina kabutuhan. Anu teu aya dina panangan, aya dina kabutuhan. Ari anu teu aya dina panangan teu aya watesna. ﺩَﺍﺋِﺮَﻩِ ﺍِﻗْﺘِﺪَﺍﺭْ ﻫَﻤْﭽُﻮ ﺩَﺍﺋِﺮَﻩِ ﺩَﺳْﺖِ ﻛُﻮﺗَﺎﻩْ ﻛُﻮﺗَﺎﻫَﺴْﺖْ
Padahal lingkup kamampuh pondok sareng heureut sapondok lingkup panangan sim kuring.
ﭘَﺲْ ﻓَﻘْﺮُ ﻭ ﺣَﺎﺟَﺎﺕِ ﻣَﺎ ﺑَﻘَﺪْﺭِ ﺟِﻬَﺎﻧَﺴْﺖْ
Hartosna, kakurangan sareng kabutuhan-kabutuhan sim kuring sagede dunya. ﻭَ ﺳَﺮْﻣَﺎﻳَﻪِ ﻣَﺎ ﻫَﻢْ ﭼُﻮ ﺟُﺰْﺀِ لَايَتَجَزَّا ﺍَﺳْﺖْ
Ari modal sim kuring mangrupa hiji hal anu leutik, lir hiji bagian anu teu tiasa dibagi deui. ﺍ۪ﻳﻦْ ﺟُﺰْﺀْ ﻛُﺪَﺍﻡْ ﻭَ ﺍ۪ﻳﻦْ ﻛَﺎﺋِﻨَﺎﺕِ ﺣَﺎﺟَﺎﺕْ ﻛُﺪَﺍﻣَﺴْﺖْ
Dimana kabutuhan anu sagede dunya ieu, anu ngan tiasa dihontal ku miliaran? Sarta dimana kahoyong bébas manusa anu kawates ieu, anu hargana lima duit? Ku ieu moal tiasa angkat mésér éta. Ku ieu éta moal tiasa dihontal. Ku kituna, kedah milarian jalan séjén. ﭘَﺲْ ﺩَﺭْ ﺭَﺍﻩِ ﺗُﻮ ﺍَﺯْ ﺍ۪ﻳﻦْ ﺟُﺰْﺀْ ﻧ۪ﻴﺰْ ﺑَﺎﺯْ ﻣ۪ﻰ ﮔُﺬَﺷْﺘَﻦْ ﭼَﺎﺭَﻩِ ﻣَﻦْ ﺍَﺳْﺖْ
Jalan éta nyaéta ngantunkeun malah kahoyong bébas manusa anu kawates éta, masrahkeun urusan kana iradah Alloh, ngaleupaskeun diri tina daya sareng kakuatan sorangan, nyalindung kana daya sareng kawasa Gusti Alloh, sarta nyekel hakékat tawakal. Duh Gusti! Ku sabab ieu jalan kasalametan, dina jalan Gusti sim kuring ngantunkeun kahoyong bébas manusa anu kawates éta sarta ngaleupaskeun diri tina rasa aku sim kuring. ﺗَﺎ ﻋِﻨَﺎﻳَﺖِ ﺗُﻮ ﺩَﺳْﺘْﮕ۪ﻴﺮِ ﻣَﻦْ ﺷَﻮَﺩْ ﺭَﺣْﻤَﺖِ ﺑ۪ﻰ ﻧِﻬَﺎﻳَﺖِ ﺗُﻮ ﭘَﻨَﺎﻩِ ﻣَﻦْ ﺍَﺳْﺖْ
Sangkan inayah Gusti, ku welas asih kana kaayaan henteu mampuh sareng kalemahan sim kuring, nyepeng panangan sim kuring. Ogé sangkan rohmat Gusti, ku kanyaah kana kakurangan sareng kabutuhan sim kuring, tiasa jadi tempat ngandelkeun pikeun sim kuring, sarta muka lawangna pikeun sim kuring. ﺍٰﻥْ ﻛَﺲْ ﻛِﻪ ﺑَﺤْﺮِ ﺑ۪ﻰ ﻧِﻬَﺎﻳَﺖِ ﺭَﺣْﻤَﺖْ ﻳَﺎﻓْﺖْ ﺍَﺳْﺖْ ﺗَﻜْﻴَﻪ ﻧَﻪ ﻛُﻨَﺪْ ﺑَﺮْ ﺍ۪ﻳﻦْ ﺟُﺰْﺀِ ﺍِﺧْﺘِﻴَﺎﺭ۪ﻯ ﻛِﻪ ﻳَﻚْ ﻗَﻄْﺮَﻩ ﺳَﺮَﺍﺑَﺴْﺖْ
Leres, saha waé anu mendakan sagara rohmat anu teu aya tungtungna, tangtos henteu ngandelkeun kahoyongna anu kawates, anu lir hiji tétés fatamorgana; henteu ngantunkeun rohmat tuluy ngarujuk kana éta.
ﺍَﻳْﻮَﺍﻩْ ﺍ۪ﻳﻦْ ﺯِﻧْﺪِﮔَﺎﻧ۪ﻰ ﻫَﻢْ ﭼُﻮ ﺧَﺎﺑَﺴْﺖْ ﻭ۪ﻳﻦْ ﻋُﻤْﺮِ ﺑ۪ﻰ ﺑُﻨْﻴَﺎﺩْ ﻫَﻢْ ﭼُﻮ ﺑَﺎﺩَﺳْﺖْ
Aduh! Urang katipu. Urang nyangka kahirupan dunya ieu tetep. Ku éta sangkaan, urang nyia-nyiakeun sagemblengna. Leres, lumangsungna kahirupan ieu téh hiji saré, parantos kaliwat lir hiji impian. Umur anu tanpa dasar ieu ogé ngapung angkat lir angin. ﺍِﻧْﺴَﺎﻥْ ﺑَﺰَﻭَﺍﻝْ ﺩُﻧْﻴَﺎ ﺑَﻔَﻨَﺎ ﺍَﺳْﺖْ ﺍٰﻣَﺎﻝْ ﺑ۪ﻰ ﺑَﻘَﺎ اٰلَامْ ﺑَﺒَﻘَﺎ ﺍَﺳْﺖْ
Manusa sombong anu percaya kana dirina sorangan sarta nyangka dirina langgeng, pasti bakal sirna. Anjeunna gancang angkat. Ari dunya anu jadi imah manusa ragrag kana poék-poék teu ayana. Kahayang-kahayang henteu langgeng, kanyeri-kanyeri tetep dina roh. ﺑِﻴَﺎ ﺍَﻯْ ﻧَﻔْﺲِ ﻧَﺎﻓَﺮْﺟَﺎﻡْ ﻭُﺟُﻮﺩِ ﻓَﺎﻧ۪ﻰ ﺧُﻮﺩْﺭَﺍ ﻓَﺪَﺍ ﻛُﻦْ ﺧَﺎﻟِﻖِ ﺧُﻮﺩْﺭَﺍ ﻛِﻪ ﺍ۪ﻳﻦْ ﻫَﺴْﺘ۪ﻰ ﻭَﺩ۪ﻳﻌَﻪ ﻫَﺴْﺖْ
Ku sabab hakékat téh kitu, hayu, duh nafsu sim kuring anu cilaka, anu kacida hayangna kana kahirupan, kacida mikahayangna umur, kacida mikacintana dunya, sarta kabeungkeut ku kahayang sareng kanyeri anu teu aya watesna! Hudang, élingkeun akal anjeun! Sakumaha cika-cika ngandelkeun cahya leutikna sorangan, tuluy tetep dina poék-peuting anu teu aya watesna; ari nyiruan, ku lantaran henteu percaya kana dirina sorangan, mendakan panonpoé beurang. Éta nyaksian sakumna kembang anu jadi sobatna dihias ku cahya panonpoé. Kitu deui, lamun anjeun ngandelkeun diri, wujud, sareng rasa aku anjeun, anjeun jadi lir cika-cika. Lamun anjeun ngorbankeun wujud anjeun anu fana dina jalan Gusti Khâliq anu maparin wujud éta ka anjeun, anjeun jadi lir nyiruan. Anjeun mendakan cahya wujud anu teu aya watesna. Ogé korbankeun. Sabab ieu wujud mangrupa titipan sareng amanah dina diri anjeun. ﻭَ ﻣُﻠْﻚِ ﺍُﻭ ﻭَ ﺍُﻭ ﺩَﺍﺩَﻩ ﻓَﻨَﺎ ﻛُﻦْ ﺗَﺎ ﺑَﻘَﺎ ﻳَﺎﺑَﺪْ ﺍَﺯْ ﺍٰﻥْ ﺳِﺮّ۪ﻯ ﻛِﻪ ، ﻧَﻔْﻰِ ﻧَﻔْﻰْ ﺍِﺛْﺒَﺎﺕْ ﺍَﺳْﺖْ
Ogé éta milik Mantenna, sarta Mantenna anu parantos maparin. Ku kituna, tanpa ngarasa anjeun parantos ngabudi sarta tanpa risi, jadikeun éta fana, korbankeun, sangkan meunang langgeng. Sabab mungkirna pangmungkir téh pangukuhan. Nyaéta, lamun teu aya téh teu aya, éta aya. Lamun teu aya leungit, jadi aya.
ﺧُﺪَﺍﻯِ ﭘُﺮْﻛَﺮَﻡْ ﺧُﻮﺩْ ﻣُﻠْﻚِ ﺧُﻮﺩْﺭَﺍ ﻣ۪ﻰ ﺧَﺮَﺩْ ﺍَﺯْ ﺗُﻮ ﺑَﻬَﺎﻯِ ﺑ۪ﻰ ﮔِﺮَﺍﻥْ ﺩَﺍﺩَﻩ ﺑَﺮَﺍﻯِ ﺗُﻮ ﻧِﮕَﺎﻩْ ﺩَﺍﺭَﺳْﺖْ
Gusti Khâliq Nu Karîm ngagaleuh milik-Na sorangan ti anjeun. Mantenna maparin harga anu gedé saperti sawarga. Ogé Mantenna ngajaga éta milik kalayan saé pikeun anjeun. Mantenna ngajadikeun ajénna naék. Deui Mantenna bakal maparin ka anjeun dina wangun anu langgeng sarta sampurna. Ku kituna, duh nafsu sim kuring! Ulah eureun pisan. Laksanakeun ieu dagang anu miboga lima kauntungan di jero silih asup. Sangkan anjeun leupas tina lima karugian sarta sakaligus meunang lima kauntungan.
--
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻓَﻠَﻤَّٓﺎ ﺍَﻓَﻞَ ﻗَﺎﻝَ لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ ﻟَﻘَﺪْ ﺍَﺑْﻜَﺎﻧ۪ﻰ ﻧَﻌْﻰُ ﴾لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ﴿ ﻣِﻦْ ﺧَﻠ۪ﻴﻞِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ
Pangumuman pupus لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ, anu kaluar ti Nabi Ibrahim 'alaihis-salam sarta ngumumkeun sirna sareng maotna jagat raya, ngajadikeun sim kuring nangis. ﻓَﺼَﺒَّﺖْ ﻋَﻴْﻦُ ﻗَﻠْﺒ۪ﻰ ﻗَﻄَﺮَﺍﺕٍ ﺑَﺎﻛِﻴَﺎﺕٍ ﻣِﻦْ ﺷُﺌُﻮﻥِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ
Ku sabab éta, panon haté nangis sarta ngeclakkeun tétés-tétés anu nangis. Sakumaha panon haté nangis, unggal tétés anu dikaluarkeunana ogé kacida sedihna, ngajadikeun nangis. Saolah-olah éta sorangan ogé nangis. Éta tétés-tétés téh bagian-bagian basa Pérsia anu bakal datang. ﻟِﺘَﻔْﺴ۪ﻴﺮِ كَلَامٍ ﻣِﻦْ ﺣَﻜ۪ﻴﻢٍ ﺍَﻯْ ﻧَﺒِﻰٍّ ﻓ۪ﻰ كَلَامِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ
Éta tétés-tétés mangrupa hiji rupa tafsir tina hiji kalam dina kalam Alloh, anu mangrupa dawuh saurang anu dipaparin hikmah Ilahi sarta mangrupakeun nabi sareng rasul. ﻧَﻤ۪ﻰ ﺯ۪ﻳﺒَﺎﺳْﺖْ ﺍُﻓُﻮﻟْﺪَﻩ ﮔُﻢْ ﺷُﺪَﻥْ ﻣَﺤْﺒُﻮﺏْ
Hiji kakasih anu leungit ku surup henteu éndah. Sabab anu pasti bakal sirna teu tiasa éndah sajati. Éta henteu dipikacinta sarta henteu kedah dipikacinta ku haté anu diciptakeun pikeun kacintaan langgeng sarta mangrupa eunteung Gusti Shamad.
ﻧَﻤ۪ﻰ ﺍَﺭْﺯَﺩْ ﻏُﺮُﻭﺑْﺪَﻩ ﻏَﻴْﺐْ ﺷُﺪَﻥْ ﻣَﻄْﻠُﻮﺏْ
Hiji tujuan anu pasti bakal leungit nalika surup henteu pantes pikeun patalina haté sareng rasa hoyong terang pikiran. Éta teu tiasa jadi rujukan kahayang-kahayang. Éta henteu pantes pikeun diseselkeun ku kasedih sareng kanyeri saatosna. Sumawonna haté kedah ngabakti ka éta, kabeungkeut tuluy tetep di dinya. ﻧَﻤ۪ﻰ ﺧٰﻮﺍﻫَﻢْ ﻓَﻨَﺎﺩَﻩ ﻣَﺤْﻮْ ﺷُﺪَﻥْ ﻣَﻘْﺼُﻮﺩْ
Hiji tujuan anu musnah dina fana, éta tujuan henteu dipikahayang ku sim kuring. Sabab sim kuring fana, henteu mikahayang anu fana; kanggo naon? ﻧَﻤ۪ﻰ ﺧٰﻮﺍﻧَﻢْ ﺯَﻭَﺍﻟْﺪَﻩ ﺩَﻓْﻦْ ﺷُﺪَﻥْ ﻣَﻌْﺒُﻮﺩْ
Hiji anu disembah anu dikubur dina sirna, henteu disaur ku sim kuring, henteu dijadikeun panyalindungan. Sabab sim kuring miboga kabutuhan anu teu aya watesna sareng henteu mampuh. Anu teu mampuh henteu tiasa mendakan ubar pikeun kasusah-kasusah sim kuring anu kacida gedéna. Henteu tiasa ngoleskeun balsam kana tatu-tatu sim kuring anu langgeng. Kumaha anu teu tiasa nyalametkeun dirina tina sirna jadi anu disembah? ﻋَﻘْﻞْ ﻓَﺮْﻳَﺎﺩْ ﻣ۪ﻰ ﺩَﺍﺭَﺩْ ﻧِﺪَﺍﺀِ ﴾لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ﴿ ﻣ۪ﻰ ﺯَﻧَﺪْ ﺭُﻭﺣَﻢْ
Leres, akal anu kabeungkeut ku anu lahir ngajerit kalayan putus harepan nalika ningali sirnana hal-hal anu disembahna dina jagat raya anu pabaliut ieu. Roh anu milarian hiji kakasih anu langgeng ogé ngumumkeun jerit لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ. ﻧَﻤ۪ﻰ ﺧٰﻮﺍﻫَﻢْ ﻧَﻤ۪ﻰ ﺧٰﻮﺍﻧَﻢْ ﻧَﻤ۪ﻰ ﺗَﺎﺑَﻢْ ﻓِﺮَﺍﻗ۪ﻰ
Sim kuring henteu mikahayang, henteu miharep, henteu tahan kana pipisahan. ﻧَﻤ۪ﻰ ﺍَﺭْﺯَﺩْ ﻣَﺮَﺍﻗَﻪ ﺍ۪ﻳﻦْ ﺯَﻭَﺍﻝْ ﺩَﺭْ ﭘَﺲْ تَلَاق۪ى
Pasamoan-pasamoan anu langsung dipaitkeun ku sirna henteu pantes pikeun kasedih sareng kahariwangan. Teu pantes pisan pikeun dipikahayang. Sabab sakumaha sirnana kanikmatan téh kanyeri, mikiran sirnana kanikmatan ogé hiji kanyeri. Sakumna diwan anu mikacinta sacara majasi, nyaéta kitab-kitab sajak anu mangrupa surat-surat kacintaanna, masing-masing mangrupa jerit tina kanyeri anu asalna tina mikiran sirna ieu. Upami roh sakumna diwan sajak masing-masing diperes, bakal ngeclak hiji jerit anu pinuh kanyeri.
ﺍَﺯْ ﺍٰﻥْ ﺩَﺭْﺩ۪ﻯ ﮔِﺮ۪ﻳﻦِ ﴾لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ﴿ ﻣ۪ﻰ ﺯَﻧَﺪْ ﻗَﻠْﺒَﻢْ
Ku kasusah sareng musibat pasamoan-pasamoan anu pacampur sareng sirna, sarta kacintaan-kacintaan majasi anu nyeri éta, haté sim kuring nangis sareng ngajerit kalayan tangis لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ, saperti Ibrahim. ﺩَﺭْ ﺍ۪ﻳﻦْ ﻓَﺎﻧ۪ﻰ ﺑَﻘَﺎ ﺧَﺎﺯ۪ﻯ ﺑَﻘَﺎ ﺧ۪ﻴﺰَﺩْ ﻓَﻨَﺎﺩَﻥْ
Upami anjeun mikahayang langgeng dina dunya anu fana ieu, langgeng kaluar tina fana. Dina segi nafsu ammarah, jadikeun diri fana, sangkan anjeun jadi langgeng. ﻓَﻨَﺎ ﺷُﺪْ ﻫَﻢْ ﻓَﺪَﺍ ﻛُﻦْ ﻫَﻢْ ﻋَﺪَﻡْ ﺑ۪ﻴﻦْ ﻛِﻪ ﺍَﺯْ ﺩُﻧْﻴَﺎ ﺑَﻘَﺎﻳَﻪ ﺭَﺍﻩْ ﻓَﻨَﺎﺩَﻥْ
Bébaskeun diri tina ahlak goréng anu jadi dasar nyembah dunya, jadikeun diri fana. Korbankeun hal-hal dina lingkup milik sareng harta anjeun dina jalan Gusti Nu Dipikaasih Sajati. Tingali ahir wujud-wujud anu némbongkeun teu aya. Sabab jalan ti dunya ieu kana langgeng ngaliwatan fana. ﻓِﻜِﺮْ ﻓ۪ﻴﺰَﺍﺭْ ﻣ۪ﻰ ﺩَﺍﺭَﺩْ ﺍَﻧ۪ﻴﻦِ ﴾لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ﴿ ﻣ۪ﻰ ﺯَﻧَﺪْ ﻭِﺟْﺪَﺍﻥْ
Pikiran manusa anu tilelep dina sabab-sabab héran ku lini sirnana dunya ieu, sarta ngajerit kalayan putus harepan. Nurani anu mikahayang wujud sajati, kalayan rintihan لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ saperti Ibrahim, mutuskeun patali tina para kakasih majasi sareng wujud-wujud anu bakal sirna, tuluy kabeungkeut ka Gusti Nu Aya Sajati sareng Gusti Nu Dipikaasih Nu Langgeng. ﺑِﺪَﺍﻥْ ﺍَﻯْ ﻧَﻔْﺲِ ﻧَﺎﺩَﺍﻧَﻢْ ﻛِﻪ ﺩَﺭْ ﻫَﺮْ ﻓَﺮْﺩْ ﺍَﺯْ ﻓَﺎﻧ۪ﻰ ﺩُﻭ ﺭَﺍﻩْ ﻫَﺴْﺖْ ﺑَﺎ ﺑَﺎﻗ۪ﻰ ﺩُﻭ ﺳِﺮِّ ﺟَﺎﻥِ ﺟَﺎﻧَﺎﻧ۪ﻰ
Duh, nafsu sim kuring anu bodo! Sing kauninga yén sanajan dunya sareng wujud-wujud fana, dina unggal hal anu fana anjeun tiasa mendakan dua jalan anu ngajajapkeun ka Gusti Nu Langgeng, sarta anjeun tiasa ningali dua kilatan cahya sareng dua rusiah tina tajalli kaéndahan Gusti Nu Dipikaasih nu teu kantos ical, anu mangrupa jiwa para kakasih. Kalayan sarat, upami anjeun tiasa ngalangkungan rupa anu fana sareng diri anjeun sorangan...
ﻛِﻪ ﺩَﺭْ ﻧِﻌْﻤَﺘْﻬَﺎ ﺍِﻧْﻌَﺎﻡْ ﻫَﺴْﺖْ ﻭَ ﭘَﺲْ ﺍٰﺛَﺎﺭْﻫَﺎ ﺍَﺳْﻤَﺎ ﺑِﮕ۪ﻴﺮْ ﻣَﻐْﺰ۪ﻯ ﻭَ ﻣ۪ﻴﺰَﻥْ ﺩَﺭْ ﻓَﻨَﺎ ﺍٰﻥْ ﻗِﺸْﺮِ ﺑ۪ﻰ ﻣَﻌْﻨَﺎ
Leres, dina ni'mat katingal paparin ni'mat; perhatian Gusti Rahmân karasa. Upami anjeun ngalih tina ni'mat kana paparin ni'mat, anjeun mendakan Gusti Mun'im. Ogé unggal karya Gusti Shamad, lir hiji surat, ngenalkeun Asma Gusti Shâni' Dzul-Jalâl. Upami anjeun ngalih tina pola kana harti, ngaliwatan Asma anjeun mendakan Gusti Anu Kagungan éta Asma. Ku sabab anjeun tiasa mendakan inti sareng jero ciptaan-ciptaan anu fana ieu, candak éta. Kulit sareng cangkangna anu tanpa harti tiasa anjeun alungkeun kana caah fana tanpa karunya. ﺑَﻠ۪ﻰ ﺍٰﺛَﺎﺭْﻫَﺎ ﮔُﻮﻳَﻨْﺪْ ﺯِﺍَﺳْﻤَﺎ ﻟَﻔْﻆِ ﭘُﺮْ ﻣَﻌْﻨَﺎ ﺑِﺨَﺎﻥْ ﻣَﻌْﻨَﺎ ﻭَ ﻣ۪ﻴﺰَﻥْ ﺩَﺭْ ﻫَﻮَﺍ ﺍٰﻥْ ﻟَﻔْﻆِ ﺑ۪ﻰ ﺳَﻮْﺩَﺍ
Leres, teu aya hiji karya ogé dina ciptaan anu henteu mangrupa hiji kecap anu ngajelma tur loba hartina, sarta anu henteu ngajadikeun seueur Asma Gusti Shâni' Dzul-Jalâl dibaca. Ku sabab ciptaan-ciptaan ieu mangrupa kecap-kecap, kalimah-kalimah kawasa, baca hartina, simpen dina haté anjeun. Kecap-kecap anu nyésa tanpa harti, alungkeun kana angin sirna tanpa hariwang. Ulah ningali ka tukangeunana kalayan kabeungkeut tuluy kasibukkeun. ﻋَﻘْﻞْ ﻓَﺮْﻳَﺎﺩْ ﻣ۪ﻰ ﺩَﺍﺭَﺩْ ﻏِﻴَﺎﺙِ ﴾لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ﴿ ﻣ۪ﻴﺰَﻥْ ﺍَﻯْ ﻧَﻔْﺴَﻢْ
Akal dunya anu nyembah anu lahir sarta modalna ukur katerangan ngeunaan alam di luar, ku lantaran runtuyan pikiran saperti ieu nuju ka euweuh sareng teu aya, ngajerit kalayan putus harepan ku kabingung sareng kuciwa. Éta milarian jalan lempeng anu nuju ka hakékat. Ku sabab roh parantos narik pananganana tina anu surup sareng anu sirna; haté ogé parantos ngantunkeun para kakasih majasi; sarta nurani ogé parantos malikkeun beungeutna tina anu fana, anjeun ogé, duh nafsu sim kuring anu teu daya, jeritkeun لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ saperti Ibrahim, tuluy salamet. ﭼِﻪ ﺧُﻮﺵْ ﮔُﻮﻳَﺪْ ﺍُﻭ ﺷَﻴْﺪَﺍ ﺟَﺎﻣ۪ﻰ ﻋِﺸْﻖْ ﺧُﻮﻯْ
Tingali sakumaha éndahna Mevlana Câmî, anu mabok ku cangkir kacintaan saolah-olah fitrahna diadonan ku kacintaan, parantos nyarios pikeun malikkeun beungeut tina kasrah kana katunggalan:
Anjeunna parantos nyarios ﻳَﻜ۪ﻰ ﺧٰﻮﺍﻩْ ﻳَﻜ۪ﻰ ﺧٰﻮﺍﻥْ ﻳَﻜ۪ﻰ ﺟُﻮﻯْ ﻳَﻜ۪ﻰ ﺑ۪ﻴﻦْ ﻳَﻜ۪ﻰ ﺩَﺍﻥْ ﻳَﻜ۪ﻰ ﮔُﻮﻯْ. {(Catetan handap): Ngan jajar ieu anu mangrupa ucapan Mevlana Câmî.}
1 - Nyaéta, mikahayang ukur Gusti Anu Tunggal; anu sanés henteu pantes dipikahayang.
2 - Saur Gusti Anu Tunggal; anu sanés henteu sumping méré pitulung.
3 - Pilari Gusti Anu Tunggal; anu sanés henteu pantes.
4 - Tingali Gusti Anu Tunggal; anu sanés henteu salawasna katingal, nyamuni dina hahalang sirna.
5 - Sing kauninga Gusti Anu Tunggal; pangaweruh séjén anu henteu nulungan makrifat ka Mantenna henteu aya mangpaatna.
6 - Carioskeun Gusti Anu Tunggal; omongan anu henteu patali sareng Mantenna tiasa dianggap sia-sia. ﻧَﻌَﻢْ ﺻَﺪَﻗْﺖَ ﺍَﻯْ ﺟَﺎﻣ۪ﻰ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻤَﻄْﻠُﻮﺏُ ٭ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻤَﺤْﺒُﻮﺏُ ٭ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻤَﻘْﺼُﻮﺩُ ٭ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻤَﻌْﺒُﻮﺩُ
Leres Câmî, anjeun parantos nyarios kacida leresna. Kakasih sajati, anu dipikahayang sajati, tujuan sajati, anu disembah sajati, ukur Mantenna. ﻛِﻪ لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮ ﺑَﺮَﺍﺑَﺮْ ﻣ۪ﻴﺰَﻧَﺪْ ﻋَﺎﻟَﻢْ
Sabab alam ieu kalawan sakumna wujudna, ku rupa-rupa basana sareng nada-nadana anu béda, dina lingkaran panggedéna zikir ka Alloh, babarengan ngucapkeun لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮ, méré kasaksian kana kaésaan-Na. Éta ngoleskeun balsam kana tatu anu dibuka ku لَٓا ﺍُﺣِﺐُّ الْاٰفِل۪ينَ, sarta minangka gaganti para kakasih majasi anu diputus patalina, némbongkeun Gusti Nu Dipikaasih nu teu kantos ical.
--
Sakitar dua puluh lima taun ka pengker, di Bukit Yusa di Selat Istanbul, dina mangsa sim kuring mutuskeun ngantunkeun dunya, sababaraha sobat penting sim kuring sumping pikeun ngabalikeun sim kuring ka dunya, kana kaayaan baheula. Sim kuring nyarios, “Kantoskeun sim kuring dugi ka isukan, sim kuring badé istikharah.” Dina énjingna, dua papan ieu éling dina haté sim kuring. Éta nyarupaan sajak, nanging sanés sajak. Ku ngahargaan éta élingan anu diberkahan, sim kuring henteu ngarobahna. Éta dijaga sakumaha datangna.
Éta parantos dilampirkeun kana ahir Kalimah Kadua Puluh Tilu. Lantaran luyu sareng tempatna, éta dipindahkeun ka dieu.