PAPAN KAHIJI
Ieu papan ngagambarkeun hakékat dunya golongan anu lalawora.
Ulah ngajak sim kuring ka dunya;
Sim kuring parantos datang ka dinya, ningali fana.
Nalika lalawora jadi hahalang,
Sim kuring ningali cahya Gusti Al-Haqq nyamuni.
Sakumna hal anu aya,
Ku sim kuring katingal masing-masing fana tur ngabahayakeun.
Upami anjeun nyebat wujud, sim kuring parantos ngagem éta;
Ah, éta teu aya; sim kuring ningali seueur musibat.
Upami anjeun nyebat kahirupan, sim kuring parantos ngaraosan éta;
Sim kuring ningali azab dina azab.
Akal jadi hukuman pisan;
Sim kuring ningali langgeng minangka hiji musibat.
Umur jadi hawa nafsu pisan;
Sim kuring ningali kasampurnaan minangka kasia-siaan pisan.
Amal jadi riya pisan;
Sim kuring ningali kahayang minangka kanyeri pisan.
Pasamoan jadi sirna pisan;
Sim kuring ningali ubar minangka panyakit pisan.
Cahya-cahya ieu jadi poék-poék;
Sim kuring ningali para kakasih ieu yatim.
Sora-sora ieu jadi pangumuman maot;
Sim kuring ningali anu hirup ieu paéh.
Élmu-élmu robah jadi sangkaan-sangkaan;
Dina hikmah-hikmah sim kuring ningali sarébu panyakit.
Kanikmatan jadi kanyeri pisan;
Dina wujud sim kuring ningali sarébu teu aya.
Upami anjeun nyebat kakasih, sim kuring parantos mendakan anjeunna;
Ah, dina pipisahan sim kuring ningali seueur kanyeri.
PAPAN KADUA
Ieu papan ngisyaratkeun hakékat dunya golongan anu meunang pituduh sarta hadir ka payuneun Alloh.
Nalika lalawora sirna,
Sim kuring ningali cahya Gusti Al-Haqq écés.
Wujud jadi dalil Zat;
Tingali, kahirupan téh eunteung Gusti Al-Haqq.
Akal jadi konci khazanah;
Tingali, fana téh lawang langgeng.
Kilatan cahya kasampurnaan pareum;
Nanging tingali, Panonpoé Kaéndahan aya.
Sirna jadi pasamoan pisan;
Tingali, kanyeri téh kanikmatan pisan.
Umur jadi amal pisan;
Tingali, langgeng salawasna téh umur pisan.
Poék jadi wadah pancaran cahya;
Tingali, dina maot ieu aya kahirupan sajati.
Sakumna hal jadi sobat raket;
Tingali, sakumna sora téh zikir.
Sakumna partikel wujud,
Tingali, masing-masing mangrupa anu zikir sareng tasbih.
Kakurangan ku sim kuring kapendak minangka khazanah kabeungharan;
Tingali, dina kaayaan henteu mampuh aya kakuatan lengkep.
Lamun anjeun parantos mendakan Alloh,
Tingali, sakumna hal milik anjeun.
Lamun anjeun milik Gusti Nu Kagungan Sakumna Milik,
Tingali, milik-Na milik anjeun.
Lamun anjeun ukur ningali diri sorangan sarta miboga nafsu anjeun sorangan,
Tingali, éta musibat anu teu kaitung;
Rasakeun, éta azab anu teu aya watesna;
Tingali, éta beurat tanpa tungtung.
Lamun anjeun abdi sajati anu ningali Alloh,
Tingali, éta kabagjaan anu teu aya watesna;
Rasakeun, aya pahala anu teu kaitung;
Tingali kabagjaan anu teu aya tungtungna.
--
Dua puluh lima taun ka pengker, dina Ramadan saatos asar, sim kuring maca sajak Asmaul Husna ti Syekh Geylani, mugia rusiahna disucikeun. Aya kahayang dina diri sim kuring pikeun nyerat hiji munajat kalayan Asmaul Husna. Nanging harita ngan sakitu anu ditulis. Sim kuring hoyong nyieun hiji sajak anu nyonto munajat Asma anu diberkahan ti guru suci sim kuring éta. Hanjakal! Sim kuring teu miboga kamampuh nyusun sajak. Teu tiasa ngadamelna, tetep kirang.
Ieu munajat parantos dilampirkeun kana Pencereler Risalesi, anu mangrupa Mektup Katilu Puluh Tilu tina Kalimah Katilu Puluh Tilu. Lantaran luyu sareng tempatna, éta dipindahkeun ka dieu. ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﺣَﻜ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﻘَﻀَﺎﻳَﺎ ﻧَﺤْﻦُ ﻓ۪ﻰ ﻗَﺒْﺾِ ﺣُﻜْﻤِﻪ۪ ٭ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺤَﻜَﻢُ ﺍﻟْﻌَﺪْﻝُ ﻟَﻪُ الْاَرْضُ ﻭَ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﺀُ ﻋَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺨَﻔَﺎﻳَﺎ ﻭَ ﺍﻟْﻐُﻴُﻮﺏِ ﻓ۪ﻰ ﻣُﻠْﻜِﻪ۪ ٭ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻘَﺎﺩِﺭُ ﺍﻟْﻘَﻴُّﻮﻡُ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﻌَﺮْﺵُ ﻭَ ﺍﻟﺜَّﺮَﺍﺀُ ﻟَﻄ۪ﻴﻒُ ﺍﻟْﻤَﺰَﺍﻳَﺎ ﻭَ ﺍﻟﻨُّﻘُﻮﺵِ ﻓ۪ﻰ ﺻُﻨْﻌِﻪ۪ ٭ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻔَﺎﻃِﺮُ ﺍﻟْﻮَﺩُﻭﺩُ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﺤُﺴْﻦُ ﻭَ ﺍﻟْﺒَﻬَﺎﺀُ ﺟَﻠ۪ﻴﻞُ ﺍﻟْﻤَﺮَﺍﻳَﺎ ﻭَ ﺍﻟﺸُّﺆُﻥِ ﻓ۪ﻰ ﺧَﻠْﻘِﻪ۪ ٭ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻤَﻠِﻚُ ﺍﻟْﻘُﺪُّﻭﺱُ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﻌِﺰُّ ﻭَ ﺍﻟْﻜِﺒْﺮِﻳَﺎﺀُ ﺑَﺪ۪ﻳﻊُ ﺍﻟْﺒَﺮَﺍﻳَﺎ ﻧَﺤْﻦُ ﻣِﻦْ ﻧَﻘْﺶِ ﺻُﻨْﻌِﻪ۪ ٭ ﻫُﻮَ ﺍﻟﺪَّﺍﺋِﻢُ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﻤُﻠْﻚُ ﻭَ ﺍﻟْﺒَﻘَﺎﺀُ
ﻛَﺮ۪ﻳﻢُ ﺍﻟْﻌَﻄَﺎﻳَﺎ ﻧَﺤْﻦُ ﻣِﻦْ ﺭَﻛْﺐِ ﺿَﻴْﻔِﻪ۪ ٭ ﻫُﻮَ ﺍﻟﺮَّﺯَّﺍﻕُ ﺍﻟْﻜَﺎﻓ۪ﻰ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻭَ ﺍﻟﺜَّﻨَﺎﺀُ ﺟَﻤ۪ﻴﻞُ ﺍﻟْﻬَﺪَﺍﻳَﺎ ﻧَﺤْﻦُ ﻣِﻦْ ﻧَﺴْﺞِ ﻋِﻠْﻤِﻪ۪ ٭ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺨَﺎﻟِﻖُ ﺍﻟْﻮَﺍﻓ۪ﻰ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﺠُﻮﺩُ ﻭَ ﺍﻟْﻌَﻄَﺎﺀُ ﺳَﻤ۪ﻴﻊُ ﺍﻟﺸَّﻜَﺎﻳَﺎ ﻭَ ﺍﻟﺪُّﻋَﺎﺀِ ﻟِﺨَﻠْﻘِﻪ۪ ٭ ﻫُﻮَ ﺍﻟﺮَّﺍﺣِﻢُ ﺍﻟﺸَّﺎﻓ۪ﻰ ﻟَﻪُ ﺍﻟﺸُّﻜْﺮُ ﻭَ ﺍﻟﺜَّﻨَﺎﺀُ ﻏَﻔُﻮﺭُ ﺍﻟْﺨَﻄَﺎﻳَﺎ ﻭَ ﺍﻟﺬُّﻧُﻮﺏِ ﻟِﻌَﺒْﺪِﻩ۪ ٭ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻐَﻔَّﺎﺭُ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢُ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﻌَﻔْﻮُ ﻭَ ﺍﻟﺮِّﺿَﺎﺀُ
Duh, nafsu sim kuring! Nangis sareng jerit saperti haté sim kuring, sarta ucapkeun:
“Sim kuring fana, henteu mikahayang anu fana. Sim kuring teu mampuh, henteu mikahayang anu teu mampuh. Sim kuring parantos masrahkeun roh ka Gusti Rahmân, henteu mikahayang anu sanés. Sim kuring mikahayang, nanging mikahayang hiji Kakasih Nu Langgeng. Sim kuring partikel, nanging mikahayang hiji Panonpoé Nu Langgeng. Sim kuring euweuh dina euweuh, nanging mikahayang sakumna wujud ieu.”
IEU HIJI BUAH TANGKAL PINUS, SIDAR, JUNIPER, JEUNG POPLAR HIDEUNG DI DATARAN TINGGI BARLA
(Ieu bagian tina Mektup Kasabelas, anu dipindahkeun ka dieu lantaran luyu sareng tempatna.)
Hiji mangsa dina mangsa sim kuring jadi tawanan, di pucuk gunung sim kuring nuju nyaksian rupa anu némbongkeun kawibawaan sareng kaayaan anu nambahan kahéranan tina tangkal-tangkal pinus, sidar, sareng juniper anu agung. Hiji angin anu kacida lemesna ngahiliwir. Ku lantaran éta ngarobah éta kaayaan kana rupa hiji oyag anu lir nari, anu kacida agung sareng pikaresepeunana, pinuh ku sora, sarta hiji tasbih anu diucapkeun kalayan katarik rohani, tetempoan hiburan robah jadi paningal anu nyandak pangajaran sareng panguping hikmah. Ujug-ujug bagian basa Kurdi ieu ti Ahmed Cezeri, ﻫَﺮْﻛَﺲْ ﺑِﺘَﻤَﺎﺷَﺎﮔَﻪِ ﺣُﺴْﻨَﺎﺗَﻪ ﺯِﻫَﺮْ ﺟَﺎﻯْ ﺗَﺸْﺒ۪ﻴﻪِ ﻧِﮕَﺎﺭَﺍﻥْ بِجَمَالَاتَه ﺩِﻧَﺎﺯِﻥْ, éling dina pikiran sim kuring. Pikeun ngébréhkeun harti-harti pangajaran, haté sim kuring nangis kieu: ﻳَﺎ ﺭَﺏْ ﻫَﺮْ ﺣَﻰْ ﺑِﺘَﻤَﺎﺷَﺎﮔَﻪِ ﺻُﻨْﻊِ ﺗُﻮ ﺯِﻫَﺮْﺟَﺎﻯْ ﺑَﺘَﺎﺯ۪ﻯ ﺯِﻧِﺸ۪ﻴﺐُ ﺍَﺯْ ﻓِﺮَﺍﺯ۪ﻯ ﻣَﺎﻧَﻨْﺪِ دَلَّالَانْ ﺑِﻨِﺪَﺍﺀِ ﺑِﺎٰﻭَﺍﺯ۪ﻯ ﺩَﻡْ ﺩَﻡْ ﺯِﺟَﻤَﺎﻝِ ﻧَﻘْﺶِ ﺗُﻮ ﺩَﺭْ ﺭَﻗْﺺْ ﺑَﺎﺯ۪ﻯ ﺯِﻛَﻤَﺎﻝِ ﺻُﻨْﻊِ ﺗُﻮ ﺧُﻮﺵْ ﺧُﻮﺵْ ﺑِﮕَﺎﺯ۪ﻯ ﺯِﺷ۪ﻴﺮ۪ﻳﻨ۪ﻰ ﺍٰﻭَﺍﺯِ ﺧُﻮﺩْ ﻫَﻰْ ﻫَﻰْ ﺩِﻧَﺎﺯ۪ﻯ ﺍَﺯْﻭَﻯْ ﺭَﻗْﺺَ ﺍٰﻣَﺪْ ﺟَﺬْﺑَﻪ ﺧَﺎﺯ۪ﻯ ﺍَﺯ۪ﻳﻦْ ﺍٰﺛَﺎﺭِ ﺭَﺣْﻤَﺖْ ﻳَﺎﻓْﺖْ ﻫَﺮْ ﺣَﻰْ ﺩَﺭْﺱِ ﺗَﺴْﺒ۪ﻴﺢُ ﻧَﻤَﺎﺯ۪ﻯ ﺍ۪ﻳﺴْﺘَﺎﺩَﺳْﺖْ ﻫَﺮْ ﻳَﻜ۪ﻰ ﺑَﺮْ ﺳَﻨْﮓِ بَالَا ﺳَﺮْﻓِﺮَﺍﺯ۪ﻯ ﺩِﺭَﺍﺯْ ﻛَﺮْﺩَﺳْﺖْ ﺩَﺳْﺘْﻬَﺎﺭَﺍ ﺑَﺪَﺭْﮔَﺎﻩِ ﺍِﻟٰﻬ۪ﻰ ﻫَﻢْ ﭼُﻮ ﺷَﻬْﺒَﺎﺯ۪ﻯ ﺑِﺠُﻨْﺒ۪ﻴﺪَﺳْﺖْ ﺯُﻟْﻔْﻬَﺎﺭَﺍ ﺑَﺸَﻮْﻕْ ﺍَﻧْﮕ۪ﻴﺰِ ﺷَﻬْﻨَﺎﺯ۪ﻯ بَبَالَا ﻣ۪ﻴﺰَﻧَﻨْﺪْ ﺍَﺯْ ﭘَﺮْﺩَﻩ ﻫَﺎﻯِ ﻫَﺎﻯِ ﻫُﻮﻯِ ﻋِﺸْﻖْ ﺑَﺎﺯ۪ﻯ ﻣ۪ﻴﺪِﻫَﺪْ ﻫُﻮﺷَﻪ ﮔِﺮ۪ﻳﻨْﻬَﺎﻯِ ﺩَﺭ۪ﻳﻨْﻬَﺎﻯِ ﺯَﻭَﺍﻟ۪ﻰ ﺍَﺯْ ﺣُﺐِّ ﻣَﺠَﺎﺯ۪ﻯ
ﺑَﺮْ ﺳَﺮِ ﻣَﺤْﻤُﻮﺩْﻫَﺎ ﻧَﻐْﻤَﻬَﺎﻯِ ﺣُﺰْﻥْ ﺍَﻧْﮕ۪ﻴﺰِ ﺍَﻳَﺎﺯ۪ﻯ ﻣُﺮْﺩَﻫَﺎﺭَﺍ ﻧَﻐْﻤَﻬَﺎﻯِ ﺍَﺯَﻟ۪ﻰ ﺍَﺯْ ﺣُﺰْﻥْ ﺍَﻧْﮕ۪ﻴﺰِ ﻧَﻮَﺍﺯ۪ﻯ ﺭُﻭﺣَﻪ ﻣ۪ﻰ ﺍٰﻳَﺪْ ﺍَﺯُﻭ ﺯَﻣْﺰَﻣَﻪِ ﻧَﺎﺯُ ﻧِﻴَﺎﺯ۪ﻯ ﻗَﻠْﺐْ ﻣ۪ﻴﺨٰﻮﺍﻧَﺪْ ﺍَﺯ۪ﻳﻦْ ﺍٰﻳَﺎﺗْﻬَﺎ ﺳِﺮِّ ﺗَﻮْﺣ۪ﻴﺪْ ﺯِﻋُﻠُﻮِّ ﻧَﻈْﻢِ ﺍِﻋْﺠَﺎﺯ۪ﻯ ﻧَﻔْﺲْ ﻣ۪ﻴﺨٰﻮﺍﻫَﺪْ ﺩَﺭْ ﺍ۪ﻳﻦْ ﻭَﻟْﻮَﻟَﻬَﺎ ﺯَﻟْﺰَﻟَﻬَﺎ ﺫَﻭْﻕِ ﺑَﺎﻗ۪ﻰ ﺩَﺭْ ﻓَﻨَﺎﻯِ ﺩُﻧْﻴَﺎ ﺑَﺎﺯ۪ﻯ ﻋَﻘْﻞْ ﻣ۪ﻴﺒ۪ﻴﻨَﺪْ ﺍَﺯ۪ﻳﻦْ ﺯَﻣْﺰَﻣَﻬَﺎ ﺩَﻣْﺪَﻣَﻬَﺎ ﻧَﻈْﻢِ ﺧِﻠْﻘَﺖْ ﻧَﻘْﺶِ ﺣِﻜْﻤَﺖْ ﻛَﻨْﺰِ ﺭَﺍﺯ۪ﻯ ﺍٰﺭْﺯُﻭ ﻣ۪ﻴﺪَﺍﺭَﺩْ ﻫَﻮَﺍ ﺍَﺯ۪ﻳﻦْ ﻫَﻤْﻬَﻤَﻬَﺎ ﻫَﻮْﻫَﻮَﻫَﺎ ﻣَﺮْﮒِ ﺧُﻮﺩْ ﺩَﺭْ ﺗَﺮْﻙِ ﺍَﺫْﻭَﺍﻕِ ﻣَﺠَﺎﺯ۪ﻯ ﺧَﻴَﺎﻝْ ﺑ۪ﻴﻨَﺪْ ﺍَﺯ۪ﻳﻦْ ﺍَﺷْﺠَﺎﺭْ مَلَائِكْ ﺭَﺍ ﺟَﺴَﺪْ ﺍٰﻣَﺪْ ﺳَﻤَﺎﻭ۪ﻯ ﺑَﺎﻫَﺰَﺍﺭَﺍﻥْ ﻧَﻰْ ﺍَﺯ۪ﻳﻦْ ﻧَﻴْﻬَﺎ ﺷُﻨ۪ﻴﺪَﺕْ ﻫُﻮﺵْ ﺳِﺘَﺎﻳِﺸْﻬَﺎﻯِ ﺫَﺍﺕِ ﺣَﻰْ ﻭَﺭَﻗْﻬَﺎﺭَﺍ ﺯَﺑَﺎﻥْ ﺩَﺍﺭَﻧْﺪْ ﻫَﻤَﻪ ﻫُﻮ ﻫُﻮ ﺫِﻛْﺮْ ﺍٰﺭَﻧْﺪْ ﺑَﺪَﺭْ ﻣَﻌْﻨَﺎﻯِ ﺣَﻰُّ ﺣَﻰْ ﭼُﻮ لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮ ﺑَﺮَﺍﺑَﺮْ ﻣ۪ﻴﺰَﻧَﺪْ ﻫَﺮْ ﺷَﻰْ ﺩَﻣَﺎﺩَﻡْ ﺟُﻮﻳَﺪَﻧْﺪْ ﻳَﺎ ﺣَﻖْ ﺳَﺮَﺍﺳَﺮْ ﮔُﻮﻳَﺪَﻧْﺪْ ﻳَﺎ ﺣَﻰْ ﺑَﺮَﺍﺑَﺮْ ﻣ۪ﻴﺰَﻧَﻨْﺪْ ﺍَﻟﻠّٰﻪْ ﻓَﻴَﺎ ﺣَﻰُّ ﻳَﺎ ﻗَﻴُّﻮﻡُ ﺑِﺤَﻖِّ ﺍِﺳْﻢِ ﺣَﻰِّ ﻗَﻴُّﻮﻡِ ﺣَﻴَﺎﺗ۪ﻰ ﺩِﻩْ ﺑَﺎ۪ﻳﻦْ ﻗَﻠْﺐِ ﭘَﺮ۪ﻳﺸَﺎﻥْ ﺭَﺍ ﺍِﺳْﺘِﻘَﺎﻣَﺖْ ﺩِﻩْ ﺑَﺎ۪ﻳﻦْ ﻋَﻘْﻞِ ﻣُﺸَﻮَّﺵْ ﺭَﺍ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦْ
Harti bait-bait basa Pérsia anu ditulis ngeunaan buah tangkal pinus, sidar, juniper, sareng poplar hideung di Tepelice, dataran tinggi Barla: ﻫَﺮْﻛَﺲْ ﺑِﺘَﻤَﺎﺷَﺎﮔَﻪِ ﺣُﺴْﻨَﺎﺗَﻪ ﺯِﻫَﺮْ ﺟَﺎﻯْ ﺗَﺸْﺒ۪ﻴﻪِ ﻧِﮕَﺎﺭَﺍﻥْ بِجَمَالَاتَه ﺩِﻧَﺎﺯِﻥْ
Éling dina pikiran sim kuring. Haté sim kuring ogé, pikeun ngébréhkeun harti-harti pangajaran, nangis kieu:
Nyaéta, ka tempat tetempoan kaéndahan Gusti, unggal jalma parantos lumpat sumping ti unggal tempat. Ku kaéndahan Gusti, maranéhna manja. ﻳَﺎ ﺭَﺏْ ﻫَﺮْ ﺣَﻰْ ﺑِﺘَﻤَﺎﺷَﺎﮔَﻪِ ﺻُﻨْﻊِ ﺗُﻮ ﺯِﻫَﺮْﺟَﺎﻯْ ﺑَﺘَﺎﺯ۪ﻯ
Unggal mahluk hirup kaluar ti unggal tempat ka beungeut bumi, anu mangrupa tempat tetempoan seni Gusti, tuluy ningali. ﺯِﻧِﺸ۪ﻴﺐُ ﺍَﺯْ ﻓِﺮَﺍﺯ۪ﻯ ﻣَﺎﻧَﻨْﺪِ دَلَّالَانْ ﺑِﻨِﺪَﺍﺀِ ﺑِﺎٰﻭَﺍﺯ۪ﻯ
Ti handap sareng ti luhur, maranéhna kaluar lir anu ngawartakeun, tuluy ngagorowok. ﺩَﻡْ ﺩَﻡْ ﺯِﺟَﻤَﺎﻝِ ﻧَﻘْﺶِ ﺗُﻮ (ﻧُﺴْﺨَﻪ: ﺯِﻫَﻮَﺍﻯِ ﺷَﻮْﻕِ ﺗُﻮ) ﺩَﺭْ ﺭَﻗْﺺ ﺑَﺎﺯ۪ﻯ
Bagja ku kaéndahan pola Gusti, tangkal-tangkal anu lir anu ngawartakeun éta nari. ﺯِﻛَﻤَﺎﻝِ ﺻُﻨْﻊِ ﺗُﻮ ﺧُﻮﺵْ ﺧُﻮﺵْ ﺑِﮕَﺎﺯ۪ﻯ
Gumbira ku kasampurnaan seni Gusti, maranéhna ngaluarkeun sora-sora anu éndah. ﺯِﺷ۪ﻴﺮ۪ﻳﻨ۪ﻰ ﺍٰﻭَﺍﺯِ ﺧُﻮﺩْ ﻫَﻰْ ﻫَﻰْ ﺩِﻧَﺎﺯ۪ﻯ
Saolah-olah amisna sorana ogé ngajadikeun maranéhna gumbira, sarta manja kalayan pikaresepeun. ﺍَﺯْﻭَﻯْ ﺭَﻗْﺼَﻪ ﺍٰﻣَﺪْ ﺟَﺬْﺑَﻪ ﺧَﺎﺯ۪ﻯ
Ku sabab éta, tangkal-tangkal ieu mimiti nari, mikahayang tarikan rohani.
ﺍَﺯ۪ﻳﻦْ ﺍٰﺛَﺎﺭِ ﺭَﺣْﻤَﺖْ ﻳَﺎﻓْﺖْ ﻫَﺮْ ﺣَﻰْ ﺩَﺭْﺱِ ﺗَﺴْﺒ۪ﻴﺢُ ﻧَﻤَﺎﺯ۪ﻯ
Ku hasil-hasil rohmat Alloh ieu, unggal mahluk hirup nyandak pangajaran tasbih sareng solat anu husus pikeun dirina. ﺍ۪ﻳﺴْﺘَﺎﺩَﺳْﺖْ ﻫَﺮْ ﻳَﻜ۪ﻰ ﺑَﺮْ ﺳَﻨْﮓِ بَالَا ﺳَﺮْﻓِﺮَﺍﺯ۪ﻯ
Sanggeus diajar, unggal tangkal parantos nangtung dina batu anu luhur, ngangkat sirahna ka arsy. ﺩِﺭَﺍﺯْ ﻛَﺮْﺩَﺳْﺖْ ﺩَﺳْﺘْﻬَﺎﺭَﺍ ﺑَﺪَﺭْﮔَﺎﻩِ ﺍِﻟٰﻬ۪ﻰ ﻫَﻢْ ﭼُﻮ ﺷَﻬْﺒَﺎﺯ۪ﻯ
Masing-masing parantos nyodorkeun ratusan pananganana ka payuneun Alloh lir Sehbaz Kalender {(Catetan handap): Sehbaz Kalender mangrupa saurang pahlawan kawentar, anu ku pituduh Syekh Geylani nyalindung ka payuneun Alloh sarta naék kana darajat kawalian.}, sarta nyandak kaayaan ibadah anu agung. ﺑِﺠُﻨْﺒ۪ﻴﺪَﺳْﺖْ ﺯُﻟْﻔْﻬَﺎﺭَﺍ ﺑَﺸَﻮْﻕْ ﺍَﻧْﮕ۪ﻴﺰِ ﺷَﻬْﻨَﺎﺯ۪ﻯ {(Catetan handap): Sehnaz Celkezi mangrupa saurang wanoja geulis dunya anu kawentar ku opat puluh kepang buukna.}
Maranéhna ngagerakkeun dahan-dahan leutikna anu lir buuk di sisi raray, sarta ku éta ogé ngingetkeun jalma-jalma anu nyaksian kana sumangetna anu lemes sareng kanikmatanana anu luhur. بَبَالَا ﻣ۪ﻴﺰَﻧَﻨْﺪْ ﺍَﺯْ ﭘَﺮْﺩَﻩ ﻫَﺎﻯِ ﻫَﺎﻯِ ﻫُﻮﻯِ ﻋِﺸْﻖْ ﺑَﺎﺯ۪ﻯ
Maranéhna ngaluarkeun sora saolah-olah ti nada-nada “Hây Hûy” kacintaan noél senar-senar sareng urat-urat anu pangpekana. {(Varian naskah): Ieu varian naskah patali sareng tangkal juniper di kuburan: بَبَالَا ﻣ۪ﻴﺰَﻧَﻨْﺪْ ﺍَﺯْ ﭘَﺮْﺩَﻩ ﻫَﺎﻯِ ﻫَﺎﻯِ ﻫُﻮﻯِ ﭼَﺮْﺥِ ﺑَﺎﺯ۪ﻯ ٭ ﻣُﺮْﺩَﻫَﺎﺭَﺍ ﻧَﻐْﻤَﻬَﺎﻯِ ﺍَﺯَﻟ۪ﻰ ﺍَﺯْ ﺣُﺰْﻥْ ﺍَﻧْﮕ۪ﻴﺰِ ﻧَﻮَﺍﺯ۪ﻯ } ﻣ۪ﻴﺪِﻫَﺪْ ﻫُﻮﺷَﻪ ﮔِﺮ۪ﻳﻨْﻬَﺎﻯِ ﺩَﺭ۪ﻳﻨْﻬَﺎﻯِ ﺯَﻭَﺍﻟ۪ﻰ ﺍَﺯْ ﺣُﺐِّ ﻣَﺠَﺎﺯ۪ﻯ
Tina ieu kaayaan, kana pikiran datang harti kieu: Éta ngingetkeun kana tangis anu datang ku kanyeri sirnana kacintaan-kacintaan majasi, sarta kana hiji rintihan sedih anu jero pisan.
ﺑَﺮْ ﺳَﺮِ ﻣَﺤْﻤُﻮﺩْﻫَﺎ ﻧَﻐْﻤَﻬَﺎﻯِ ﺣُﺰْﻥْ ﺍَﻧْﮕ۪ﻴﺰِ ﺍَﻳَﺎﺯ۪ﻯ
Dina sirah para Mahmud, nyaéta sakumna anu mikacinta anu misah ti kakasihna saperti Sultan Mahmud, maranéhna ngajadikeun kadéngé gaya wirahma kakasihna anu pinuh kasedih. ﻣُﺮْﺩَﻫَﺎﺭَﺍ ﻧَﻐْﻤَﻬَﺎﻯِ ﺍَﺯَﻟ۪ﻰ ﺍَﺯْ ﺣُﺰْﻥْ ﺍَﻧْﮕ۪ﻴﺰِ ﻧَﻮَﺍﺯ۪ﻯ
Maranéhna katingal miboga hiji pancén saolah-olah ngajadikeun jalma-jalma anu parantos pupus, anu parantos putus tina nguping sora sareng omongan dunya, nguping wirahma-wirahma azali sareng sora-sora anu ngahudangkeun kasedih. ﺭُﻭﺣَﻪ ﻣ۪ﻰ ﺍٰﻳَﺪْ ﺍَﺯُﻭ ﺯَﻣْﺰَﻣَﻪِ ﻧَﺎﺯُ ﻧِﻴَﺎﺯ۪ﻯ
Ari roh ngartos tina ieu kaayaan yén hal-hal ngabales tajalli Asma Gusti Shâni' Dzul-Jalâl ku tasbih; éta datang minangka hiji wirahma ogoan sareng panyuhun. ﻗَﻠْﺐْ ﻣ۪ﻴﺨٰﻮﺍﻧَﺪْ ﺍَﺯ۪ﻳﻦْ ﺍٰﻳَﺎﺗْﻬَﺎ ﺳِﺮِّ ﺗَﻮْﺣ۪ﻴﺪْ ﺯِﻋُﻠُﻮِّ ﻧَﻈْﻢِ ﺍِﻋْﺠَﺎﺯ۪ﻯ
Ari haté maca rusiah tauhid tina luhur susunan kamukjizatan ieu, ngaliwatan tangkal-tangkal ieu anu masing-masing lir hiji ayat anu ngajelma. Nyaéta, dina ciptaanna aya tatanan, seni, sareng hikmah anu sakitu luar biasana, nepi ka sanajan sakumna sabab jagat raya dianggap masing-masing miboga pilihan dina ngalaksanakeun sarta ngumpul, maranéhna moal tiasa niru. ﻧَﻔْﺲْ ﻣ۪ﻴﺨٰﻮﺍﻫَﺪْ ﺩَﺭْ ﺍ۪ﻳﻦْ ﻭَﻟْﻮَﻟَﻬَﺎ ﺯَﻟْﺰَﻟَﻬَﺎ ﺫَﻭْﻕِ ﺑَﺎﻗ۪ﻰ ﺩَﺭْ ﻓَﻨَﺎﻯِ ﺩُﻧْﻴَﺎ ﺑَﺎﺯ۪ﻯ
Ari nafsu, nalika ningali ieu kaayaan, ningali sakumna beungeut bumi saolah-olah ngagulidag dina hiji lini pipisahan anu pinuh sora, tuluy milarian kanikmatan anu langgeng. Éta nampi harti, “Anjeun bakal mendakan dina ngantunkeun nyembah dunya.”
ﻋَﻘْﻞْ ﻣ۪ﻴﺒ۪ﻴﻨَﺪْ ﺍَﺯ۪ﻳﻦْ ﺯَﻣْﺰَﻣَﻬَﺎ ﺩَﻣْﺪَﻣَﻬَﺎ ﻧَﻈْﻢِ ﺧِﻠْﻘَﺖْ ﻧَﻘْﺶِ ﺣِﻜْﻤَﺖْ ﻛَﻨْﺰِ ﺭَﺍﺯ۪ﻯ
Ari akal, tina wirahma sasatoan sareng tatangkalan sarta sora tutuwuhan sareng hawa ieu, mendakan tatanan ciptaan anu kacida hartina, hiji pola hikmah, sareng hiji khazanah rusiah. Éta ngartos yén unggal hal tasbih ka Gusti Shâni' Dzul-Jalâl tina seueur segi. ﺍٰﺭْﺯُﻭ ﻣ۪ﻴﺪَﺍﺭَﺩْ ﻫَﻮَﺍ ﺍَﺯ۪ﻳﻦْ ﻫَﻤْﻬَﻤَﻬَﺎ ﻫَﻮْﻫَﻮَﻫَﺎ ﻣَﺮْﮒِ ﺧُﻮﺩْ ﺩَﺭْ ﺗَﺮْﻙِ ﺍَﺫْﻭَﺍﻕِ ﻣَﺠَﺎﺯ۪ﻯ
Ari hawa nafsu nyandak kanikmatan tina sora hawa sareng sora daun ieu anu sakitu gedéna, nepi ka ngalalikeun sakumna kanikmatan majasi, sarta ku ngantunkeun kanikmatan majasi anu jadi kahirupan hawa nafsu éta, éta hoyong maot dina ieu kanikmatan sajati. ﺧَﻴَﺎﻝْ ﺑ۪ﻴﻨَﺪْ ﺍَﺯ۪ﻳﻦْ ﺍَﺷْﺠَﺎﺭْ مَلَائِكْ ﺭَﺍ ﺟَﺴَﺪْ ﺍٰﻣَﺪْ ﺳَﻤَﺎﻭ۪ﻯ ﺑَﺎﻫَﺰَﺍﺭَﺍﻥْ ﻧَﻰْ
Ari imajinasi ningali saolah-olah malaikat-malaikat anu ditugaskeun pikeun tangkal-tangkal ieu parantos asup ka jerona, sarta ngagem tangkal-tangkal anu dina unggal dahanna dipasang seueur suling ney éta minangka jasad. Saolah-olah Gusti Sultan Nu Langgeng parantos ngagemkeun tangkal-tangkal éta ka maranéhna dina hiji upacara bubuka anu agung kalayan rébuan sora ney; ku kituna éta tangkal henteu saperti jasad beku anu teu boga kasadaran, malah némbongkeun kaayaan anu kacida sadar sareng hartina. ﺍَﺯ۪ﻳﻦْ ﻧَﻴْﻬَﺎ ﺷُﻨ۪ﻴﺪَﺕْ ﻫُﻮﺵْ ﺳِﺘَﺎﻳِﺸْﻬَﺎﻯِ ﺫَﺍﺕِ ﺣَﻰْ
Éta ney téh beresih sareng mangaruhan, saolah-olah asalna tina hiji musik samawi anu luhur. Pikiran henteu nguping tina éta ney keluhan-keluhan pipisahan anu pinuh kanyeri anu kadangu ku sakumna anu mikacinta, anu dipingpin ku Mevlana Celaleddin Rumi. Malah éta nguping panghatur nuhun kana rohmat Gusti Rahmân sareng puji-puji ka Gusti anu dihaturkeun ka Gusti Zat Hayy Qayyûm.
ﻭَﺭَﻗْﻬَﺎﺭَﺍ ﺯَﺑَﺎﻥْ ﺩَﺍﺭَﻧْﺪْ ﻫَﻤَﻪ ﻫُﻮ ﻫُﻮ ﺫِﻛْﺮْ ﺍٰﺭَﻧْﺪْ ﺑَﺪَﺭْ ﻣَﻌْﻨَﺎﻯِ ﺣَﻰُّ ﺣَﻰْ
Ku sabab tangkal-tangkal jadi jasad, sakumna daun ogé jadi létah. Hartosna, masing-masing ku rébuan létahna ngulang zikir “Hû Hû” ku keuna hawa. Ku salam-salam kahirupanana, maranéhna ngumumkeun yén Gusti Shâni'-na téh Hayy Qayyûm. ﭼُﻮ لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮ ﺑَﺮَﺍﺑَﺮْ ﻣ۪ﻴﺰَﻧَﺪْ ﻫَﺮْ ﺷَﻰْ
Sabab sakumna hal ngucapkeun لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮ, sarta gawé bari babarengan zikir dina lingkaran zikir agung jagat raya. ﺩَﻣَﺎﺩَﻡْ ﺟُﻮﻳَﺪَﻧْﺪْ ﻳَﺎ ﺣَﻖْ ﺳَﺮَﺍﺳَﺮْ ﮔُﻮﻳَﺪَﻧْﺪْ ﻳَﺎ ﺣَﻰْ ﺑَﺮَﺍﺑَﺮْ ﻣ۪ﻴﺰَﻧَﻨْﺪْ ﺍَﻟﻠّٰﻪْ
Ti mangsa ka mangsa, ku basa kamampuh bawaan, maranéhna nyuhunkeun hak-hak kahirupanana ti Gusti Alloh tina khazanah rohmat, ku ngucapkeun “Yâ Haqq”. Sarta sagemblengna, ku basa panampian kahirupan, maranéhna zikir kana Asma “Yâ Hayy”. ﻓَﻴَﺎ ﺣَﻰُّ ﻳَﺎ ﻗَﻴُّﻮﻡُ ﺑِﺤَﻖِّ ﺍِﺳْﻢِ ﺣَﻰِّ ﻗَﻴُّﻮﻡِ ﺣَﻴَﺎﺗ۪ﻰ ﺩِﻩْ ﺑَﺎ۪ﻳﻦْ ﻗَﻠْﺐِ ﭘَﺮ۪ﻳﺸَﺎﻥْ ﺭَﺍ ﺍِﺳْﺘِﻘَﺎﻣَﺖْ ﺩِﻩْ ﺑَﺎ۪ﻳﻦْ ﻋَﻘْﻞِ ﻣُﺸَﻮَّﺵْ ﺭَﺍ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦْ
--
Hiji mangsa di tempat anu luhur di Gunung Çam di Barla, peuting sim kuring ningali beungeut langit. Bagian-bagian anu bakal datang ujug-ujug éling. Ieu ditulis saolah-olah sim kuring nguping dina imajinasi béntang-béntang nyarios ku basa kaayaan. Ku lantaran sim kuring henteu uninga susunan sajak sareng puisi, éta henteu asup kana aturan puisi. Éta ditulis sakumaha élingna.
Ieu dicandak tina Mektup Kaopat sareng ahir Tempat Kahiji tina Kalimah Katilu Puluh Dua.
HIJI SURAT BÉNTANG ANU NGAJADIKEUN BÉNTANG-BÉNTANG NYARIOS
Dangukeun béntang-béntang dina khutbahna anu amis ieu;
Tingali naon anu ditétélakeun ku surat hikmah anu pinuh cahya.
Sakumna babarengan nyarios, ku basa bebeneran ngucapkeun:
“Pikeun kaagungan karajaan Gusti Qadîr Dzul-Jalâl,
Urang masing-masing dalil anu nyebarkeun cahya pikeun ayana Gusti Shâni';
Urang saksi kaésaan sareng kawasa.
Pikeun malaikat nyaksian mukjizat-mukjizat anu lemes, Anu ngahias beungeut bumi ieu,
Urang tina langit ieu anu ningali bumi, niténan sawarga, Mangrupa rébuan panon anu taliti. {(Catetan handap): Nyaéta, ku lantaran di beungeut bumi, anu mangrupa tempat bibit sareng kebon leutik pikeun kembang-kembang sawarga, mukjizat-mukjizat kawasa anu teu aya watesna dipamérkeun, sakumaha malaikat dina alam langit-langit nyaksian mukjizat-mukjizat sareng kaajaiban-kaajaiban éta, béntang-béntang anu lir panon jasad-jasad langit ogé, saolah-olah saperti malaikat, nalika ningali ciptaan-ciptaan anu lemes di beungeut bumi, ningali alam sawarga. Saolah-olah nyaksian kaajaiban-kaajaiban samentara éta dina wangun anu langgeng ogé di sawarga, maranéhna ningali sakapeung bumi, sakapeung sawarga. Nyaéta, hartina maranéhna niténan dua alam éta.}
Dina bagian langit-langit tangkal Tûba ciptaan, dina sakumna dahan Bima Sakti, Urang buah-buah anu kacida éndahna, dipasang ku panangan hikmah Gusti Jamîl Dzul-Jalâl.
Pikeun pangeusi langit-langit ieu, masing-masing hiji masjid anu ngumbara, hiji imah anu ngider, hiji sarang anu luhur, Urang masing-masing hiji lampu anu caang, hiji kapal anu kuat, hiji kapal udara.
Tina Gusti Qadîr Dzul-Kamâl sareng Gusti Hakîm Dzul-Jalâl, masing-masing hiji mukjizat kawasa, hiji kaajaiban seni Gusti Khâliq, Urang masing-masing hiji kaistiméwaan hikmah, hiji kajeniusan ciptaan, hiji alam cahya.
Ku saratus rébu basa saperti ieu, urang némbongkeun sareng ngajantenkeun saratus rébu dalil kadangu ka manusa anu saéstuna manusa.
Panon anu teu ngagem agama, anu pantes jadi lolong, teu ningali beungeut urang sarta teu nguping omongan urang; urang ayat-ayat anu nyarios bebeneran.
Cap urang hiji, lambang urang hiji, urang ditundukkeun ka Gusti Rabb urang. Urang tasbih, urang zikir lir abdi anu ibadah.
Urang masing-masing anu katarik rohani, kaasup dina lingkaran panggedéna Bima Sakti.” Ku sim kuring diuping dina imajinasi aranjeunna ngucapkeun kitu.
--