--
PÉPÉLING
Ku sabab dina wewengkon ieu, tempat medalna ieu risalah, teu aya risalah-risalah séjén ti Risaletü'n-Nur, sarta ieu risalah disusun di dieu tanpa direncanakeun, dina risalah saperti Âyetü'l-Kübra sababaraha pasualan penting tina Kalimah jeung Lem'a séjén disebutkeun dina wangun anu lahiriah siga pangulangan. Ieu dituliskeun ku hikmah yén pikeun murid-murid di dieu, unggal-unggalna jadi saperti hiji Risaletü'n-Nur leutik. Salinan beresih munggaran tina ieu draf dilakukeun ku hiji jalma anu diberkahan. Dina salinan anu ditulis ku éta jalma, padahal anjeunna teu nyaho ngeunaan tevafuk, urang ningali hiji tevafuk anu lemes tur ngandung harti, anu pantes dicatet: Hurup-hurup “Elif” dina awal jajaran éta salinan ditulis lobana genep ratus genep puluh genep. Kaayaan ieu, ku saluyu jeung cocogna sacara persis kana angka genep ratus genep puluh genep, anu mangrupa ajén cifr jeung abjad tina nami Âyetü'l-Kübra anu dipasihkeun ku Hazret-i İmam-ı Ali radıyallahu anh ka risalah husus ieu, némbongkeun yén ieu risalah pantes nyandang éta nami. Urang ogé nganggap yén tevafukna jeung tilu tina opat tingkat angka genep rébu genep ratus genep puluh genep, anu mangrupa jumlah ayat Al-Qur'an, nyaéta hiji isyarat yén ieu risalah mangrupa hiji sorot cahya tina ayat-ayat éta.
Bedîüzzaman Said Nursî
Dina poé-poé ieu, abdi nguping hiji patarosan jeung waleran dina paguneman rohani. Hayu abdi ngajelaskeun ringkesanana ka aranjeun: Aya saurang anu nyarios: Risale-i Nur beuki ngumpulkeun kakuatan anu ageung sarta nyadiakeun pakakas anu ngawengku sakabéhna pikeun iman jeung tauhid. Padahal hiji persénna cekap pikeun ngaheningkeun jalma teu boga agama anu pangkukuhna ngabantah, naha masih ngumpulkeun kakuatan anyar kalayan sumanget sakitu gedéna? Pikeun ngawaler anjeunna, maranéhna nyarios: “Risale-i Nur henteu ngan ukur ngalereskeun karuksakan sawaréh jeung hiji imah leutik. Tapi ngalereskeun karuksakan anu ngawengku sakabéhna jeung hiji bénténg anu ngurilingan Islam, anu batu-batuna sagedé gunung. Henteu ngan ukur narékahan ngalereskeun hiji haté husus jeung hiji nurani pribadi. Tapi narékahan ngubaran, ku mujijat Al-Qur'an, haté balaréa jeung pikiran umum anu ruksak kacida parna ku alat-alat anu ngaruksak, anu geus disadiakeun jeung numpuk salila sarébu taun; sarta nurani umum anu mimiti ruksak ku diruksakna dasar-dasar, aliran-aliran jeung syiar-syiar Islam anu jadi sandaran balaréa, utamana jalma mu'min biasa. Tatu-tatuna anu lega diubaran ku ubar Al-Qur'an jeung iman. Tangtu, pikeun karuksakan, retakan jeung tatu anu ngawengku sakabéhna tur sakitu pikasieuneunana, kudu aya dalil jeung pakakas anu kuat kawas gunung dina darajat haqqulyaqin, sarta ubar-ubar anu geus kabuktian miboga khasiat sarébu panawar racun jeung pangobatan anu teu kaitung. Dina jaman ieu, Risale-i Nur anu medal tina mujijat rohani Al-Qur'an anu ngajelaskeun kalayan pikahélokeun, salian ti ngalaksanakeun éta pancén, ogé jadi sarana pikeun kamajuan jeung mekarna dina darajat iman anu teu kaitung.” Kitu lumangsung hiji paguneman panjang. Abdi ogé nguping sadayana, sarta ngahaturkeun sukur anu teu kaitung. Ku abdi disinggetkeun.
Bedîüzzaman Said Nursî
--
PANGAJÉN
Ieu karya téh hasil hiji kapinteran kawas sempalan seuneu. Ieu téh kapinteran anu kacida luhurna anu diantos-antos ku sakabéh jaman. Sakabéh Nur ieu cahaya anu ngalimpah pikeun alam umat manusa. Teu aya mamang, hakékat-hakékat anu moncorong di jerona téh tajalli Gusti Haqq. Hé Guru abdi sadaya! Sakabéh umat manusa, sagemblengna, kataji ku feyz anjeun, kataji ku cahaya anjeun. Jalma-jalma pinter anu manggihan Gusti Haqq ku karya-karya anjeun ogé nyarios: Mustahil manggihan cacad. Ku kurnia Gusti Haqq, anu maca Nur ieu manggihan hiji alam anyar anu pinuh ku cahaya. Teu aya mamang, ngan Alloh anu nyiptakeun gelombang cahaya dina haté.
Murid anjeun
Hüsrev
Kalayan roh jeung jiwa abdi sadaya, abdi sadaya ngabenerkeun pangajén sadérék abdi sadaya anu langkung sepuh dina kaca tadi, sarta nyarios: Ieu ngahalangan datangna mamang jeung waswas. Ieu jadi anu dikagumkeun ku anu ngulik élmu jeung filsafat. Teu aya deui titik poék pikeun anu miboga panon akal. Ieu jadi dasar pikeun némbongna feyz jeung kamajuan. Ieu jadi anu diajénan ku tarekat jeung hakékat. Teu aya deui titik poék pikeun anu miboga panon haté. Ti para murid Nur: Tahirî Zübeyr Ceylan Bayram Abdülmuhsin.
--
PATAROSAN - WALERAN
Di dieu janten saluyu nyerat hiji waleran anu kacida pentingna kana hiji patarosan anu kacida pentingna. Sabab, opat puluh taun kapengker, Said Baheula dina palajaran éta ku hiji rarasaan sateuacan kajadian nyarios sapertos parantos ningali palajaran sareng pangaruh Risale-i Nur anu matak pikahélokeun. Ku sabab éta, urang bakal nyerat patarosan sareng waleran éta. Kieu: Seueur jalma parantos naros sareng ayeuna ogé naros ka abdi sareng ka sababaraha sadérék Nur abdi: «Naha Risale-i Nur henteu éléh ku sakitu seueur anu ngalawan, para filsuf anu keukeuh, sareng jalma-jalma anu sasat? Sanajan maranéhna dina hiji darajat ngahalangan sumebarna jutaan buku iman sareng Islam anu leres sareng kacida ajénna; sareng ku hirup nurut kana hawa nafsu sareng nikmat kahirupan dunya, ngahalangan seueur nonoman sareng jalma anu teu wala kaya tina hakékat-hakékat iman; sanajan ku serangan anu pangparahna, paripolah anu pangtelengesna, bohong anu pangseueurna, sareng propaganda ngalawanana, maranéhna usaha ngaruksak Risale-i Nur, ngajantenkeun jalma sieun kana éta sareng ninggalkeun éta, Risale-i Nur sumebar ku cara anu henteu kantos katingali dina karya mana waé. Malah, genep ratus rébu salinan risalahna, seuseueurna tulisan leungeun, sumebar kalayan karep anu kacida ageungna di tukangeun tabir, sareng ngajantenkeun jalma-jalma di jero sareng di luar maca kalayan karep anu kacida ageungna. Naon hikmahna? Naon sababna?» Kana seueur patarosan anu hartina sapertos kitu, urang ngawaler: Risale-i Nur, anu ku rusiah i‘caz Al-Qur'an Al-Hakîm mangrupikeun tafsirna anu leres, némbongkeun hiji naraka batin dina kasasatan di dunya ieu, sareng ogé ngabuktikeun yén dina iman aya hiji sawarga batin di dunya ieu. Éta némbongkeun nyeri batin anu kacida nyerina dina dosa, kagoréngan, sareng nikmat anu haram; sareng ngabuktikeun yén dina kahadéan, sipat-sipat anu saé, sareng ngalaksanakeun hakékat-hakékat syariat aya nikmat batin sapertos nikmat sawarga. Ku sisi éta, éta nyalametkeun jalma-jalma anu hirup nurut kana hawa nafsu sareng anu tumiba kana kasasatan, anu masih séhat akalna. Sabab, dina jaman ieu aya dua kaayaan anu pikasieuneun. Kahiji: Rarasaan manusa anu henteu ningali akibat, sareng milih hiji dirham nikmat anu ayeuna aya tibatan hiji batman nikmat anu bakal datang, ngéléhkeun akal sareng pikiran. Ku sabab éta, hiji-hijina jalan nyalametkeun jalma tina hirup nurut kana hawa nafsu nyaéta némbongkeun nyeri dina nikmat éta sorangan sareng ngéléhkeun rarasaanana. Ku isyarat ayat ﻳَﺴْﺘَﺤِﺒُّﻮﻥَ ﺍﻟْﺤَﻴَﺎﺓَ ﺍﻟﺪُّﻧْﻴَﺎ ﻋَﻠَﻰ الْاٰخِرَةِ, dina jaman ieu, sanajan nyaho ni'mat sareng nikmat aherat anu sapertos intan, jalma milih potongan kaca dunya anu tiasa peupeus tibatan éta. Sanajan jalma iman, ku kanyaah ka dunya sareng rusiah éta, anjeunna nuturkeun jalma anu sasat. Hiji-hijina jalan nyalametkeun tina bahaya ieu nyaéta némbongkeun azab naraka sareng nyerina di dunya ogé. Risale-i Nur ngalangkungan jalan éta. Upami ku jalan mikawanohkeun Gusti, ngabuktikeun ayana naraka, sareng ngajantenkeun jalma ninggalkeun kagoréngan sareng dosa ku azabna, dina nyanghareupan kufur mutlak, kasasatan tina élmu, sareng keukeuhna kacanduan kana hirup nurut kana hawa nafsu dina jaman ieu, ngan hiji tina sapuluh, malah panginten hiji tina dua puluh, tiasa nyandak palajaran. Saatos nyandak palajaran, anjeunna nyarios, «Gusti téh Gusti Ghafûr Rahîm, sareng naraka masih kacida jauhna», teras tiasa neruskeun hirup nurut kana hawa nafsuna. Haté sareng rohna éléh ku rarasaanana. Risale-i Nur, ku seuseueurna babandinganana, némbongkeun hasil kufur sareng kasasatan di dunya anu nyeri sareng matak sieun. Ieu masihan rasa jijik kana nikmat anu cilaka sareng henteu sah sareng hirup nurut kana hawa nafsu éta, malah ka jalma anu paling keukeuh sareng nyembah nafsuna, sareng ngadorong anu séhat akalna kana tobat. Tina babandingan éta, babandingan leutik dina Kalimah Kagenep, Katujuh, sareng Kadalapan, sareng babandingan panjang dina Bagéan Katilu Kalimah Katilu Puluh Dua, ogé nyingsieunan jalma anu paling nurut kana hawa nafsu sareng sasat, sareng ngajantenkeun anjeunna nampi palajaranna. Contona, urang masihan isyarat anu kacida pondokna kana kaayaan anu ku anjeunna ditingali minangka hakékat dina lalampahan pangangénan dina Âyet-i Nur. Anu hoyong katerangan lengkep, mangga ningali tungtung Sikke-i Gaybiye, ti kaca 256 nepi ka kaca ka-259. Di antarana: Nalika dina lalampahan pangangénan éta abdi ningali alam sasatoan anu peryogi rejeki, abdi ningali ku filsafat matérial. Kalemahan sareng teu mampuhna, katut kabutuhan anu tanpa wates sareng lapar anu kacida parahna, ngajantenkeun alam mahluk hirup éta katingali kacida pikasediheun sareng nyerina ka abdi. Ku sabab ningali ku panon jalma anu sasat sareng lalawora, abdi ngajerit. Ujug-ujug, ku taropong hikmah Al-Qur'an sareng iman, abdi ningali yén asma Gusti Rahmân medal dina gugusan Gusti Razzâq sapertos panonpoé anu caang. Éta nyorotkeun cahya rohmat ka alam mahluk hirup anu lapar sareng teu wala kaya éta. Teras, di jero alam sasatoan, abdi ningali hiji alam anu sanés dina poék anu sedih, nyeri, sareng ngagerakkeun unggal jalma kana rasa lemes haté sareng karunya, anu anak-anakna bajoang dina kalemahan, teu mampuh, sareng kabutuhan. Abdi nyarios, «Aduh!» ku sabab ningali ku paningal jalma anu sasat. Ujug-ujug, iman masihan hiji kacamata ka abdi. Abdi ningali yén asma Gusti Rahîm medal dina gugusan welas asih. Éta ngarobah alam anu nyeri éta jadi alam anu bagja sareng nyaanganana kalayan kacida éndah sareng amisna, dugi ka ngarobah cimata abdi tina ngawadul, karunya, sareng sedih jadi tétés-tétés anu asalna tina nikmat kabagjaan sareng sukur. Teras alam manusa katémbong ka abdi sapertos tabir bioskop. Abdi ningali ku taropong jalma anu sasat. Abdi ningali alam éta kacida poék sareng pikasieuneunana, dugi ka ngajerit tina haté abdi anu pangjerona. Abdi nyarios, «Aduh!» Sabab, abdi ningali manusa katut kahayang sareng harepanana anu ngalegaan ka salawasna, gambaran sareng pikiranana anu ngawengku jagat, tekad sareng kamampuh fitrahna anu kalayan kacida enya-enyana hoyong hirup langgeng salawasna, kabagjaan anu teu aya tungtungna, sareng sawarga; kakuatan fitrahna anu henteu diwatesan sareng diantepkeun bébas; kabutuhanana anu nujul ka tujuan anu tanpa wates; sareng, katut kalemahan sareng teu mampuhna, musibah sareng musuh anu tanpa wates anu nyerangna. Dina umur anu kacida pondokna, kahirupan anu kacida kacau dina kasieun maot unggal dinten sareng unggal jam, sareng pangupa jiwa anu kacida sangsarana pikeun hirup, maranéhna nanggung bala sirna sareng papisah anu terus-terusan, anu mangrupikeun kaayaan anu paling nyeri sareng pikasieuneun pikeun haté sareng nurani. Maranéhna ningali kubur sareng makam anu pikeun jalma lalawora katémbong salaku lawang poék anu tanpa tungtung. Maranéhna hiji-hiji sareng golongan-golongan dialungkeun kana sumur poék éta. Dina waktos abdi ningali alam manusa ieu dina poék éta, nalika haté, roh, sareng akal abdi, katut sakabéh daya lemes manusa abdi, malah sakabéh partikel awak abdi, siap ngajerit sareng ceurik, ujug-ujug cahya sareng kakuatan iman anu sumping tina Al-Qur'an megatkeun kacamata kasasatan éta sareng masihan hiji panon kana sirah abdi. Abdi ningali: Asma Gusti: Gusti ‘Âdil medal dina gugusan Gusti Hakîm; asma Gusti Rahmân dina gugusan Gusti Karîm; asma Gusti Rahîm dina gugusan, nyaéta harti, Gusti Ghafûr; asma Gusti Bâ‘its dina gugusan Gusti Wârits; asma Gusti Muhyî dina gugusan Gusti Muhsin; sareng asma Gusti Rabb dina gugusan Gusti Mâlik, unggalna sapertos hiji panonpoé. Éta nyaangan sareng ngabagjakeun sakabéh alam manusa anu poék sareng ngandung seueur alam. Éta ngabubarkeun kaayaan anu sapertos naraka, muka jandéla tina alam aherat anu moncorong, sareng nyebarkeun cahya ka dunya manusa anu sangsara éta. Abdi nyarios "Alhamdulillâh, asy-syukru lillâh" saloba partikel jagat. Abdi ningali ku aynul-yaqin, sareng ngartos kalayan pasti, yén dina iman aya hiji sawarga batin sareng dina kasasatan aya hiji naraka batin di dunya ieu ogé. Teras alam bumi katémbong. Dina lalampahan pangangénan éta, hukum-hukum élmu anu poék tina filsafat anu henteu nurut kana agama némbongkeun hiji alam anu pikasieuneun ka pangangénan abdi. Bumi anu kacida kolot sareng lawasna, kalayan gerakna tujuh puluh kali langkung gancang tibatan pélor mariem, ngider sareng ngalangkungan jarak dua puluh lima rébu taun dina sataun; unggal waktos tiasa bubar sareng peupeus, sareng jerona pinuh ku lini. Kaayaan golongan manusa anu teu wala kaya di jero bumi sareng dina kapal anu pikasieuneun éta, ngumbara dina rohangan jagat anu tanpa wates, katémbong ka abdi dina poék anu liar sareng pikasieuneunana. Sirah abdi lieur sareng panon abdi poék. Abdi ngalungkeun kacamata filsafat kana taneuh sareng meupeuskeunana. Ujug-ujug, abdi ningali ku panon anu dicaangan ku hikmah Al-Qur'an, sareng ningali: Asma Gusti Khâliq bumi sareng langit—Gusti Qadîr, Gusti Alîm, Gusti Rabb, Gusti Alloh, Gusti Rabb langit sareng bumi, sareng Gusti Musakhkhir panonpoé sareng bulan—medal sapertos panonpoé dina gugusan rohmat, kaagungan, sareng rububiyah. Éta nyaangan alam anu poék, liar, sareng pikasieuneun éta kalayan cara anu ngajantenkeun bumi, dina kaayaan éta, pikeun panon abdi anu iman, hiji kapal perjalanan anu kacida tartibna, nurut, sampurna, pikaresepeun, sareng aman, anu rejeki unggal jalma aya di jerona. Abdi ningali éta sapertos kapal, pesawat, sareng karéta anu disayagikeun pikeun jalan-jalan, kabagjaan, sareng perdagangan, pikeun ngiderkeun mahluk anu gaduh roh di sakuriling panonpoé dina nagara Gusti, sareng pikeun nyangking hasil usum panas, usum semi, sareng usum gugur ka anu peryogi rejeki. Abdi nyarios "Elhamdülillahi alâ nimeti'l-iman" saloba partikel bumi. Ku ngabandingkeun ieu, ku seueur babandingan dina Risale-i Nur, jalma-jalma anu hirup nurut kana hawa nafsu sareng sasat nanggung azab dina hiji naraka batin di dunya ogé. Jalma-jalma anu iman sareng saléh, dina hiji sawarga batin di dunya ogé, ku burih Islam sareng kamanusaan, sareng ku tajalli sareng pancaran iman, tiasa ngaraosan nikmat sawarga batin; malah tiasa nampi mangpaat saluyu sareng darajat imanna. Nanging, arus-arus jaman anu pinuh ku angin ribut ieu, anu ngaleungitkeun rarasaan, nyebarkeun paningal manusa ka luar sareng ngalelepkeunana, masihan hiji kabingungan anu sapertos ngaleungitkeun rarasaan. Ku sabab éta, jalma-jalma anu sasat samentawis henteu tiasa ngaraoskeun azab batinna kalayan gembleng. Lalawora ogé ngaliput jalma-jalma anu meunang pituduh, dugi ka henteu tiasa ngajénan nikmatna anu sajati. Kaayaan pikasieuneun kadua dina abad ieu: Dina jaman baheula, kufur mutlak, kasasatan tina élmu, sareng keukeuh anu asalna tina kufur anu ngahaja ngalawan kacida sakedikna dibandingkeun sareng jaman ieu. Ku sabab éta, palajaran sareng hujjah para ahli tahqiq Islam baheula cekap pisan dina waktos éta. Éta kalayan gancang ngaleungitkeun kufur anu asalna tina mamang. Ku sabab iman ka Alloh umum, ku mikawanohkeun Alloh sareng masihan pépéling kana azab naraka, seueur jalma tiasa ninggalkeun hirup nurut kana hawa nafsu sareng kasasatan. Ayeuna, gaganti hiji jalma anu kufur mutlak dina hiji nagara dina jaman baheula, tiasa aya saratus dina hiji kota alit. Dibandingkeun sareng anu baheula sasat ku élmu sareng pangaweruh, sareng ngalawan hakékat iman kalayan keukeuh sareng ngalawan, ayeuna parantos nambahan saratus darajat. Ku sabab jalma-jalma anu keukeuh ngalawan ieu nangtang hakékat iman kalayan sombong dugi ka darajat fir‘aun sareng kasasatan anu pikasieuneun, tangtu diperyogikeun hiji hakékat suci sapertos bom atom, anu di dunya ieu bakal meupeuskeun dasar-dasarna, pikeun ngeureunkeun seranganna sareng nyangking sabagianna kana iman. Sukur anu tanpa tungtung ka Gusti: Risale-i Nur, anu mangrupikeun hiji mujijat batin sareng kilatan cahya Al-Qur'an anu mujijat pedaranana, salaku panawar pikeun tatu jaman ieu anu persis, ku seueur babandingan ngancurkeun jalma-jalma anu paling pikasieuneun, keukeuh, sareng ngalawan, ku pedang intan Al-Qur'an. Éta némbongkeun hujjah sareng dalil kaésaan Gusti sareng hakékat iman saloba partikel jagat, dugi ka salami dua puluh lima taun henteu éléh ku serangan anu pangparahna, nanging meunang. Leres, babandingan iman sareng kufur, sareng babandingan pituduh sareng kasasatan dina Risale-i Nur ngabuktikeun hakékat anu parantos disebatkeun ieu ku nyaksian langsung. Contona, upami babandingan anu sanés dibandingkeun sareng dalil sareng kilatan cahya dua Tingkat Kalimah Kadua Puluh Dua, Bagéan Kahiji Kalimah Katilu Puluh Dua, jandéla-jandéla Mektup Katilu Puluh Tilu, sareng sabelas dalil iman Asa-yı Musa, sareng dipaliré, bakal kahartos yén anu bakal ngancurkeun sareng meupeuskeun kufur mutlak sareng keukeuh kasasatan anu ngalawan dina jaman ieu nyaéta hakékat Al-Qur'an anu tajalli dina Risale-i Nur. Insyaalloh, sakumaha bagéan-bagéan anu muka rusiah penting agama sareng tatarucingan ciptaan alam dikumpulkeun dina Tılsımlar Mecmuası, kitu deui bagéan-bagéan Nur anu némbongkeun naraka jalma-jalma anu sasat di dunya ogé, sareng nikmat sawarga jalma-jalma anu meunang pituduh di dunya, sareng némbongkeun yén iman mangrupikeun hiji siki batin sawarga sareng kufur hiji siki zaqqum naraka, bakal ditulis kalayan pondok salaku hiji kumpulan alit, sareng insyaalloh bakal disebarkeun.
--
(Opat titik Pedaran Kahiji Kalimah Kadua Puluh Tilu ieu mangrupikeun hiji dalil yén dina iman aya siki sawarga, malah di dunya ogé.) ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻟَﻘَﺪْ ﺧَﻠَﻘْﻨَﺎ الْاِنْسَانَ ﻓ۪ٓﻰ ﺍَﺣْﺴَﻦِ ﺗَﻘْﻮ۪ﻳﻢٍ ٭ ﺛُﻢَّ ﺭَﺩَﺩْﻧَﺎﻩُ ﺍَﺳْﻔَﻞَ ﺳَﺎﻓِﻠ۪ﻴﻦَ ٭ اِلَّا ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮﺍ ﻭَ ﻋَﻤِﻠُﻮﺍ ﺍﻟﺼَّﺎﻟِﺤَﺎﺕِ
Pedaran Kahiji
Tina rébuan kaéndahan iman, urang ngan bakal nerangkeun lima dina lima titik {(): Kalimah ieu ngagaduhan dua pedaran. Di dieu ngan opat titik Pedaran Kahiji Kalimah Kadua Puluh Tilu anu diserat lantaran luyu sareng kontéks ieu.}. TITIK KAHIJI Manusa ku cahya iman naék ka tingkat anu pangluhurna, ngahontal ajén anu pantes pikeun sawarga. Ku poékna kufur, anjeunna ragrag ka tingkat anu panghandapna, asup kana kaayaan anu bakal pantes pikeun naraka. Sabab iman ngahubungkeun manusa sareng Gusti Shâni' Dzul-Jalâl-na; iman téh hiji patalina diri. Ku kituna, ku iman, manusa ngagaduhan ajén dumasar kana seni Alloh sareng pola-pola Asma Gusti anu némbongan dina manusa. Kufur megatkeun hubungan éta. Tina pegatna éta, seni Gusti nyumput. Ajénna ogé ngan dumasar kana materi. Materi mah, lantaran mangrupa kahirupan sasatoan anu fana, anu sirna, sareng anu samentawis, ajénna siga henteu nanaon. Urang bakal nerangkeun rusiah ieu ku hiji perumpamaan. Upamana, kumaha dina seni-seni manusa, ajén materi sareng ajén seni téh béda-béda. Sakapeung sarua, sakapeung materi langkung ajén; sakapeung dina hiji bahan sapertos beusi anu hargana lima kuruş aya seni anu hargana lima lira. Malah sakapeung, hiji seni antik ngagaduhan ajén sajuta, padahal bahanna henteu ngahontal harga lima kuruş ogé. Tah, upami seni antik sapertos kitu dibawa ka pasar barang antik, dihubungkeun ka ahli senina ti jaman baheula anu kacida parigelna, anu damel hal-hal anu matak pikahélokeun, tuluy éta seni dipintonkeun bari nyebut ahli seni éta, bakal dijual ku harga sajuta. Upami dibawa ka pasar tukang beusi kasar, tiasa dipésér ku harga beusi lima kuruş. Tah, manusa téh karya seni antik Gusti sapertos kitu, sareng mujijat kakawasaan-Na anu panglemesna sareng panghalusna; Mantenna parantos nyiptakeun manusa salaku tempat némbongan tajalli sakabéh Asma-Na, salaku dasar pola-pola-Na, sareng salaku conto alit jagat raya. Upami cahya iman lebet ka jerona, sakabéh pola anu pinuh harti dina dirina kabaca ku cahya éta. Jalma mukmin éta maca kalayan sadar sareng ngajantenkeunana kabaca ku patalina éta. Nyaéta, ku harti-harti sapertos “Sim kuring karya, mahluk Gusti Shâni' Dzul-Jalâl, tempat némbongan rohmat sareng sipat béréhan-Na,” seni Gusti dina manusa némbongan. Hartosna, iman anu mangrupa patalina diri sareng Gusti Shâni'na mintonkeun sakabéh tapak seni dina manusa. Ajén manusa dumasar kana seni Gusti éta sareng kana janten eunteung Gusti Shamad. Dina kaayaan éta, manusa anu henteu penting ieu, tina segi ieu, janten anu diajak nyarios ku Alloh di luhur sakabéh mahluk, sareng tamu Gusti anu pantes pikeun sawarga. Upami kufur anu mangrupa pegatna patalina diri lebet ka jero manusa, waktu éta sakabéh pola Asma Alloh anu pinuh harti éta ragrag kana poék, henteu kabaca. Sabab upami Gusti Shâni' dipohokeun, segi-segi batin anu nyanghareup ka Gusti Shâni' ogé henteu kahartos. Saolah-olah tibalik ragrag. Kalolobaan seni luhur anu pinuh harti sareng pola batin anu luhur éta nyumput. Sababaraha anu tetep sarta katingali ku panon dipasrahkeun ka sabab-sabab anu handap, ka tabiat, sareng ka kabeneran, tuluy ragrag dugi ka tungtungna. Bari unggal-unggalna hiji inten anu moncorong, janten hiji kaca anu surem. Pentingna ngan dumasar kana materi sasatoan. Tujuan sareng bubuahan tina materi, sakumaha anu parantos urang carioskeun, ngan ngalangkungan kahirupan anu kawates dina umur anu pondok pisan, dina kaayaan janten anu panglemahna, anu pangperyogina, sareng anu pangsedihna di antara sasatoan. Teras buruk sareng leungit. Tah, kufur sapertos kieu ngancurkeun hakékat manusa, ngarobih tina inten janten batu bara. TITIK KADUA Sakumaha iman téh hiji cahya, nyaangan manusa, ngajantenkeun sakabéh serat Gusti Shamad anu diserat dina dirina kabaca, kitu ogé éta nyaangan jagat raya. Éta nyalametkeun waktos anu kaliwat sareng anu bakal datang tina poék. Urang bakal nerangkeun rusiah ieu ku hiji perumpamaan anu ditingali ku abdi dina hiji kajadian ngeunaan hiji rusiah ayat mulya ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﻟِﻰُّ ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮﺍ ﻳُﺨْﺮِﺟُﻬُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻈُّﻠُﻤَﺎﺕِ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﻨُّﻮﺭِ. Kieu: Dina hiji kajadian dina bayangan, abdi ningali aya dua gunung luhur anu silih hareup. Di luhurna diwangun hiji sasak anu matak sieun. Di handapeun sasak aya lebak anu kacida jerona. Abdi aya di luhur sasak éta. Dunya ogé di unggal arahna parantos dikawasa ku poék anu kandel. Abdi ningali ka katuhu, ningali hiji kuburan anu pangageungna dina poék anu teu aya tungtungna, nyaéta abdi ngabayangkeun. Abdi ningali ka kénca, saolah-olah ningali badai-badai ageung, karusuhan, sareng musibat nuju disayagikeun dina ombak-ombak poék anu matak sieun. Abdi ningali ka handapeun sasak, nyangka ningali jurang anu kacida jerona. Pikeun nyanghareupan poék anu matak sieun ieu, abdi ngagaduhan hiji lampu saku anu surem. Abdi nganggona, ningali ku cahyana anu teu sampurna. Hiji kaayaan anu kacida matak sieunna némbongan ka abdi. Malah dina tungtung sasak di payuneun sareng sabudeureun abdi némbongan naga-naga, singa-singa, sareng sato-sato buas anu sakitu matak sieunna, nepi ka abdi nyarios, “Mugia lampu saku abdi ieu henteu aya, supados abdi henteu ningali hal-hal anu matak sieun ieu.” Ka arah mana waé abdi ngarahkeun lampu éta, abdi nampi hal-hal anu matak sieun sapertos kitu. Abdi nyarios, “Aduh! Lampu ieu téh musibat pikeun abdi.” Abdi ambek ka éta, ngabenturkeun lampu saku éta kana taneuh, ngarempagkeunana. Saolah-olah rempagna éta sapertos abdi parantos nyabak tombol lampu listrik ageung anu nyaangan dunya, sakedapan poék éta buyar. Unggal arah pinuh ku cahya lampu éta. Éta némbongkeun hakékat unggal hal. Abdi ningali yén sasak anu ditingali ku abdi éta téh hiji jalan dina dataran, di tempat anu kacida tartibna. Abdi sadar yén kuburan pangageungna anu ditingali di katuhu téh ti tungtung ka tungtung kebon-kebon héjo anu éndah, riungan-riungan ibadah, khidmah, ngawangkong, sareng zikir dina kapamingpinan jalma-jalma anu pinuh ku cahya. Di kénca, jurang-jurang sareng puncak-puncak anu disangka ku abdi pinuh ku badai sareng karusuhan, abdi ningali samar-samar yén di tukangeun gunung-gunung anu dihias, pikaresepeun, sareng narik ati, aya hiji tempat susuguh anu ageung, hiji tempat wisata anu éndah, hiji tempat piknik anu luhur. Mahluk-mahluk anu disangka ku abdi sato buas sareng naga anu matak sieun éta, abdi ningali mangrupa sato piaraan anu dalit sapertos onta, sapi, domba, sareng embé. Kalayan ngucapkeun “Alhamdulillâhi 'alâ nûril-îmân”, abdi maca ayat mulya ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﻟِﻰُّ ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮﺍ ﻳُﺨْﺮِﺟُﻬُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻈُّﻠُﻤَﺎﺕِ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﻨُّﻮﺭِ, tuluy sadar tina kajadian éta. Tah, dua gunung éta mimiti hirup sareng tungtung hirup, nyaéta alam bumi sareng alam barzakh. Sasak éta jalan kahirupan. Sisi katuhu éta waktos anu kaliwat. Sisi kénca anu bakal datang. Lampu saku éta ego manusa anu mentingkeun dirina, anu ngandelkeun anu dipikanyahona, sarta anu henteu ngadangukeun wahyu samawi. Hal-hal anu disangka sato buas éta kajadian-kajadian sareng mahluk-mahluk anéh alam. Tah, jalma anu ngandelkeun egona, anu ragrag kana poékna lalawora, anu katarajang poékna kasasatan, sarupa sareng kaayaan abdi anu mimiti dina kajadian éta; ku pangaweruh anu kirang sareng diliputan kasasatan, anu siga lampu saku éta, anjeunna ningali waktos anu kaliwat dina rupa kuburan pangageungna sareng dina poék anu diliputan ku teu aya. Éta némbongkeun anu bakal datang salaku tempat anu liar, kacida pinuh ku badai sarta kabeungkeut ku kabeneran. Malah, éta ngenalkeun kajadian-kajadian sareng anu aya, anu unggal-unggalna hiji pagawé anu tunduk ka Gusti Hakîm Rahîm, siga hiji sato buas anu ngabahayakeun; ngajantenkeun anjeunna katarajang ku kaputusan ﻭَﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﻛَﻔَﺮُٓﻭﺍ ﺍَﻭْﻟِﻴَٓﺎﺅُﻫُﻢُ ﺍﻟﻄَّﺎﻏُﻮﺕُ ﻳُﺨْﺮِﺟُﻮﻧَﻬُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻨُّﻮﺭِ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﻈُّﻠُﻤَﺎﺕِ. Upami hidayah Alloh ngahontal anjeunna, iman lebet kana haténa, sipat Fir'aun dina nafsuna pegat, anjeunna ngadangukeun Kitab Alloh, anjeunna bakal sarupa sareng kaayaan abdi anu kadua dina kajadian éta. Waktu éta sakedapan jagat raya nyandak warna beurang, pinuh ku cahya Alloh. Alam maca ayat ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻧُﻮﺭُ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضِ. Waktu éta, waktos anu kaliwat sanés kuburan pangageungna; malah ku panon haté anjeunna ningali, dina unggal abad, jamaah-jamaah roh anu murni, anu ngalaksanakeun pancén ubudiyah dina kapamingpinan hiji nabi atawa para wali, parantos ngaréngsékeun pancén kahirupanana, teras ngucapkeun “Allohu akbar”, ngapung ka maqam-maqam luhur sareng ngalih ka sisi anu bakal datang. Anjeunna ningali ka kénca; ku cahya iman éta, ti kajauhan anjeunna ngabédakeun hiji susuguh Gusti Rahmân anu disayagikeun di karaton-karaton kabagjaan dina kebon-kebon sawarga, di tukangeun sababaraha parobahan barzakh sareng aherat anu siga gunung. Anjeunna nyaho yén kajadian-kajadian sapertos badai, lini, sareng wabah téh masing-masing hiji pagawé anu tunduk. Anjeunna ningali kajadian-kajadian sapertos badai usum semi sareng hujan minangka dasar hikmah-hikmah anu kasar dina rupana nanging kacida lemesna dina hartina. Malah anjeunna ningali maot minangka bubuka kahirupan anu langgeng salawasna, sareng kubur minangka lawang kabagjaan langgeng. Bandingkeun segi-segi séjén ku anjeun. Larapkeun hakékat kana perumpamaan. TITIK KATILU Iman téh cahya sareng kakuatan. Leres, jalma anu ngahontal iman sajati tiasa nantang jagat raya sareng, numutkeun kakuatan imanna, tiasa leupas tina tekanan kajadian-kajadian. Anjeunna ngucapkeun "Tawakkaltu 'alalloh", ngalanglang dina kapal kahirupan kalayan kaamanan anu sampurna di antara ombak-ombak kajadian anu siga gunung. Anjeunna masrahkeun sakabéh bebanana kana Panangan kakawasaan Gusti Qadîr Mutlak, ngaliwat dunya kalayan tengtrem, reureuh di barzakh. Teras anjeunna tiasa ngapung ka sawarga pikeun lebet kana kabagjaan langgeng. Upami henteu, upami anjeunna henteu tawakal, beban-beban dunya, tibatan ngamungkinkeun anjeunna ngapung, malah narik anjeunna ka tingkat anu panghandapna. Hartosna, iman merlukeun tauhid, tauhid merlukeun pasrah, pasrah merlukeun tawakal, tawakal merlukeun kabagjaan dua alam. Nanging ulah salah ngartos! Tawakal henteu hartosna nolak sabab-sabab sagemblengna. Malah, ku ngartos yén sabab-sabab téh tabir Panangan kakawasaan-Na sarta ku ngajénanana, ngagunakeun sabab-sabab dianggap hiji jinis doa ku lampah; nyuhunkeun hasil-hasilna ngan ti Gusti, ngartos yén hasil-hasilna asalna ti Mantenna, sareng ngahaturkeun nuhun ka Mantenna. Conto jalma anu tawakal sareng anu henteu, sarupa sareng carita ieu: Dina hiji waktos, dua jalma mawa beban beurat dina cangkéng sareng sirahna, tuluy mésér hiji tikét sareng lebet kana kapal ageung. Hiji, pas lebet, nempatkeun bebanana dina kapal, calik di luhurna sareng ngawaskeunana. Anu hiji deui, lantaran bodo sareng sombong, henteu nempatkeun bebanana kana lantai. Anjeunna diwartosan, “Tempatkeun beban beurat anjeun dina kapal, teras reureuh.” Anjeunna nyarios, “Henteu, abdi moal nempatkeunana. Panginten bakal leungit. Abdi kuat. Abdi bakal ngajaga barang abdi dina cangkéng sareng sirah abdi.” Anjeunna diwartosan deui, “Kapal karajaan anu aman ieu, anu mawa urang sareng anjeun, langkung kuat, langkung saé ngajaga. Panginten sirah anjeun lieur, anjeun ragrag ka laut sareng beban anjeun. Malah, beuki lila anjeun beuki lemah. Cangkéng anjeun anu ngagulung ieu, sirah anjeun anu teu boga akal ieu, moal sanggup nahan beban-beban anu beuki beurat ieu. Malah, upami kaptén ningali anjeun dina kaayaan ieu, anjeunna bakal ngusir anjeun kalayan nyebat anjeun gélo, atawa bakal maréntah, anjeunna panghianat, nuduh kapal urang, ngécé ka urang, panjarakeun anjeunna. Malah anjeun janten cawadan pikeun unggal jalma. Sabab dina paningal jalma anu taliti, ku sombongna anjeun anu némbongkeun kalemahan, ku adigungna anjeun anu némbongkeun henteu mampuh, ku lampah anjeun anu pupulasan anu némbongkeun riya sareng kahinaan, anjeun parantos ngajantenkeun diri anjeun pikaseurieun pikeun masarakat. Unggal jalma seuri ka anjeun.” Saatos diwartosan kitu, jalma malang éta eling. Anjeunna nempatkeun bebanana kana lantai, calik di luhurna. Anjeunna nyarios, “Ah! Mugia Alloh rido ka anjeun. Abdi parantos leupas tina kasusah, panjara, sareng cawadan.” Tah, hé manusa anu henteu tawakal! Anjeun ogé, sapertos jalma ieu, sing eling sareng tawakal. Supados anjeun leupas tina nyuhun-nyuhun ka sakabéh jagat raya, tina ngageter di payuneun unggal kajadian, tina pamer diri sareng janten cawadan, tina kasangsaraan aherat, sareng tina panjara tekanan-tekanan dunya. TITIK KAOPAT Iman ngajantenkeun manusa janten manusa. Malah ngajantenkeun manusa janten sultan. Ku kituna, pancén utama manusa nyaéta iman sareng doa. Kufur ngajantenkeun manusa janten sato buas anu kacida lemahna. Tina rébuan dalil pasualan ieu, ngan bédana sato sareng manusa nalika datang ka dunya mangrupa dalil anu écés sareng bukti anu pasti pikeun éta pasualan. Leres, bédana manusa sareng sato dina datang ka dunya némbongkeun yén kamanusaan janten kamanusaan ku iman. Sabab nalika sato datang ka dunya, saolah-olah parantos sampurna di alam séjén, datang sacara sampurna numutkeun bakatna, nyaéta dikirim. Boh dina dua jam, boh dina dua dinten, atawa dina dua bulan, éta diajar sakabéh sarat hirupna, hubunganana sareng jagat raya, sareng hukum-hukum kahirupanana, janten ngagaduhan kaparigelan anu tetep. Kamampuhan hirup sareng kaparigelan lampah anu ku manusa kahontal dina dua puluh taun, ku sato sapertos manuk piit sareng nyiruan kahontal dina dua puluh dinten, nyaéta diilhamkeun ka éta. Hartosna, pancén utama sato sanés nyampurnakeun diri ku diajar, sanés maju ku ngahontal pangaweruh, sareng sanés nyuhunkeun pitulung sareng ngadoa ku némbongkeun kalemahanana. Malah pancénna ngalaksanakeun numutkeun bakatna, migawé, ubudiyah ku lampah. Manusa mah, nalika datang ka dunya, peryogi diajar sagala hal sareng teu nyaho kana hukum-hukum kahirupan; malah dina dua puluh taun ogé henteu tiasa diajar sarat-sarat hirup kalayan lengkep. Malah peryogi diajar dugi ka tungtung umurna; ogé dikirim ka dunya dina rupa anu kacida lemahna sareng henteu mampuh, ngan tiasa ngadeg dina hiji dua taun. Ngan dina lima belas taun tiasa ngabédakeun karugian sareng mangpaat. Ngan ku pitulung kahirupan manusa anjeunna tiasa ngahontal mangpaat-mangpaatna sareng ngajauhan karugian. Hartosna, pancén fitrah manusa nyaéta nyampurnakeun diri ku diajar, ubudiyah ku doa. Nyaéta nyaho, “Ku welas asih saha abdi diatur kalayan hikmah sapertos kieu? Ku sipat béréhan saha abdi diasuh kalayan kanyaah sapertos kieu? Ku kahadéan hiji anu sapertos kumaha abdi dipasihan kadaharan sareng diatur kalayan sakitu lemesna?” Sarta ngeunaan kabutuhan-kabutuhan anu tina sarébu, hiji ogé henteu tiasa kahontal ku leungeunna, neneda ka Gusti Qâdhîl-Hâjât ku basa kalemahan sareng kakurangan, nyuhunkeun sareng ngadoa. Nyaéta ngapung ka maqam ubudiyah anu pangluhurna ku jangjang-jangjang kalemahan sareng kakurangan. Hartosna, manusa parantos sumping ka alam ieu pikeun nyampurnakeun diri ngaliwatan élmu sareng doa. Tina segi hakékat sareng bakat, sagala hal gumantung kana élmu. Dasar, tambang, cahya, sareng roh sakabéh élmu sajati nyaéta makrifat ka Alloh; dasar anu pangutamana ogé iman ka Alloh. Malahan manusa, kalayan kalemahanana anu teu aya tungtungna, kakeunaan musibat-musibat anu teu aya tungtungna sareng katarajang serangan musuh anu teu aya watesna; sareng kakuranganana anu teu aya tungtungna, kabeungkeut ku kabutuhan anu teu aya tungtungna sarta peryogi kana anu dipikahoyong anu teu aya tungtungna. Ku sabab éta, pancén fitrahna anu utama saatos iman nyaéta doa. Doa mah dasar ubudiyah. Sakumaha hiji murangkalih, pikeun ngahontal hiji maksud, hiji kahoyong anu henteu kahontal ku leungeunna, boh ceurik boh nyuhunkeun. Nyaéta ngadoa ku basa kalemahan, boh ku lampah boh ku ucapan, tuluy ngahontal anu dipikahoyongna. Kitu ogé, manusa di antara sakabéh alam mahluk hirup siga hiji murangkalih anu lemes, dipikanyaah, sareng manja. Di payuneun Gusti Rahmân Rahîm, kedah boh ceurik ku kalemahan sareng henteu mampuhna, boh ngadoa ku kakurangan sareng kabutuhanana. Supados tujuan-tujuanna dijantenkeun tunduk ka anjeunna, atawa anjeunna ngalaksanakeun sukur kana dijantenkeun tundukna éta. Upami henteu, sapertos murangkalih anu bodo sareng bangor anu ngagorowok lantaran hiji laleur, nyarios yén kuring ku kakuatan kuring ngajantenkeun hal-hal anéh ieu, anu henteu tiasa ditundukkeun sarta sarébu kali langkung kuat tibatan anjeunna, tunduk; ku pamikiran sareng pangaturan kuring, kuring ngajantenkeunana taat ka kuring; tuluy nyimpang kana henteu sukur kana ni'mat, sakumaha ngalawan fitrah asli kamanusaan, ogé ngajantenkeun dirina pantes pikeun siksa anu beurat.
--