Kitu, wujûb ayana Gusti Zat Dzul-Jalâl, kakawasaan-Na anu teu aya watesna, sarta hikmah-Na anu teu aya tungtungna, katingali kalayan écés kawas panonpoé ku akal. Mantenna ngayakeun jeung nyiptakeun dunya-dunya anu hirup sarta jagat-jagat raya anu boga pancén saperti ieu di dunya, kalayan élmu, hikmah, ukuran, kasaimbangan, jeung tartib anu sampurna, sarta ngagunakeunana kalayan kawasa pikeun maksud Rabbani jeung tujuan Ilahi, sarta maparin pancén kalayan rohmat dina jasa Rahmani. Ku ngarujuk pasualan “huduts” ka Risale-i Nur jeung kitab-kitab panalungtik élmu kalam, urang nutup éta bahasan. Ari sudut imkan, éta ogé geus ngawengku jeung ngaliput jagat raya. Sabab urang ningali yén unggal hal, boh gembleng boh sabagian, boh gedé boh leutik, unggal anu aya ti arsy nepi ka taneuh, ti partikel nepi ka planét, dikirim ka dunya kalayan hakékat anu husus, wangun anu tangtu, pribadi anu béda, sipat anu husus, kaayaan anu pinuh ku hikmah, sarta pakakas anu ngandung mangpaat. Padahal maparin kaistiméwaan éta ka hakékat jeung inti anu husus éta di antara kamungkinan anu teu aya watesna... Sarta maparin wangun anu tangtu, anu diukir, béda, sarta luyu éta, di antara kamungkinan jeung kasempetan saloba wangun... Sarta nangtukeun pribadi anu pantes pikeun éta mahluk kalayan kaistiméwaan, nalika éta aya dina kamungkinan saloba individu anu sarua jinisna... Sarta netepkeun sipat anu husus, luyu, sarta ngandung mangpaat éta dina karya ciptaan anu henteu boga wangun sarta can ditangtukeun, di antara kamungkinan jeung kasempetan saloba jinis jeung undakan sipat... Sarta masang jeung ngalengkepan mahluk anu bingung, teu puguh, sarta henteu boga tujuan, di antara kamungkinan jeung kasempetan anu teu aya watesna, lantaran bisa aya dina jalan jeung cara anu teu aya watesna, ku kaayaan anu pinuh ku hikmah sarta pakakas anu pinuh ku pitulung éta... Tangtu tina hakékat imkan kaluar isyarat, pituduh, jeung kasaksian saloba sakabéh mahluk anu mungkin, boh gembleng boh sabagian, sarta saloba kamungkinan tina hakékat, idéntitas, susunan, wangun, sipat, jeung kaayaan unggal anu mungkin anu geus disebutkeun. Éta nuduhkeun wujûb ayana Gusti Wâjibul Wujûd anu ngahususkeun, milih, nangtukeun, jeung ngayakeun; kakawasaan-Na anu teu aya watesna; hikmah-Na anu teu aya tungtungna; yén euweuh hiji hal atawa hiji urusan anu nyumput ti Mantenna; yén euweuh hiji hal anu beurat pikeun Mantenna; yén hal anu panggedéna gampang pikeun Mantenna saperti hal anu pangleutikna; sarta yén Mantenna tiasa nyiptakeun hiji usum semi kalayan gampangna saperti hiji tangkal, sarta hiji tangkal saperti hiji siki. Éta ngabentuk hiji jangjang tina kasaksian gedé jagat raya ieu. Ku sabab bagéan-bagéan Risale-i Nur, utamana Kalimah Kadua Puluh Dua jeung Katilu Puluh Dua, sarta Mektup Kadua Puluh jeung Katilu Puluh Tilu, geus ngabuktikeun jeung ngajelaskeun kasaksian jagat raya kalayan dua jangjang jeung dua hakékatna sacara lengkep, urang ngarujuk ka éta sarta nyingget ieu carita anu kacida panjangna. Anu ngabuktikeun jangjang kadua tina kasaksian anu gedé tur ngawengku sakabéhna, anu datang ti jagat raya sagemblengna, nyaéta: HAKÉKAT KADUA: Dina mahluk anu narékahan ngajaga ayana jeung jasana, sarta lamun hirup, ogé kahirupanana, jeung ngalaksanakeun pancénna di tengah parobahan gedé sarta bagantina anu terus ngagalura ieu, katingali hiji hakékat silihbantu anu sapinuhna ngaleuwihan kakuatanana. Contona, unsur-unsur datang pikeun mantuan mahluk hirup, utamana méga pikeun nulungan pepelakan, pepelakan pikeun mantuan sasatoan, sasatoan pikeun mantuan manusa, susu pinareup anu kawas Kautsar pikeun nyukupan anak-anakna; loba pangabutuh jeung bekel mahluk hirup anu ngaleuwihan kamampuhna dipasihkeun kana pananganana ti tempat anu teu disangka-sangka; malah partikel tuangeun ogé buru-buru ngalereskeun sél awak. Loba conto hakékat silihbantu, anu lumangsung ku nungkulkeun Rabbani jeung maparin pancén Rahmani saperti ieu, langsung némbongkeun rububiyah umum tur pinuh ku rohmat Gusti Rabbul-'Âlamîn, anu ngatur sakabéh jagat raya kawas hiji karaton. Enya, palayan-palayan anu mantuan ieu, anu barang paéh, henteu boga kasadaran jeung kanyaah, tapi némbongkeun sikep silihasih sarta pinuh ku kasadaran ka sasamana, tangtu digerakkeun pikeun mantuan ku kakuatan, rohmat, sarta paréntah Gusti Rabb Dzul-Jalâl anu kacida Rahîm jeung Hakîm-Na. Kitu, kasaksian hakékat-hakékat anu kacida gedéna, saimbang jeung gedéna éta hakékat, ngabuktikeun jeung ngabentuk jangjang kadua kasaksian jagat raya. Di antarana silihbantu umum anu lumangsung di jagat raya; kasaimbangan umum jeung panjagaan anu ngawengku sakabéhna, anu lumangsung kalayan tartib sampurna ti planét nepi ka anggota, pakakas, jeung partikel awak mahluk hirup; mapaésan anu ngagerakkeun pulpén ti beungeut langit anu ngagurilap jeung beungeut bumi anu éndah nepi ka beungeut kembang anu dipapaésan; nyusun anu lumaku ti Bima Sakti jeung tata surya nepi ka bubuahan saperti jagong jeung dalima; sarta maparin pancén ti panonpoé, bulan, unsur, jeung méga nepi ka nyiruan. Ku sabab Risale-i Nur geus ngabuktikeun jeung ngajelaskeun kasaksian gedé ieu, di dieu urang nyukupan ku ieu isyarat anu kacida ringkesna. Kitu, minangka isyarat ringkes kana pangajaran iman anu ditampi ku musafir dunya ti jagat raya, dina undakan kadalapan belas Tingkat Kahiji disebutkeun kieu: لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍﻟْﻮَﺍﺟِﺐُ ﺍﻟْﻮُﺟُﻮﺩِ ﺍﻟْﻤُﻤْﺘَﻨِﻊُ ﻧَﻈ۪ﻴﺮُﻩُ ﺍَﻟْﻤُﻤْﻜِﻦُ ﻛُﻞُّ ﻣَﺎﺳِﻮَﺍﻩُ ﺍﻟْﻮَﺍﺣِﺪُ الْاَحَدُ ﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﺩَﻝَّ ﻋَﻠٰﻰ ﻭُﺟُﻮﺏِ ﻭُﺟُﻮﺩِﻩِ ﻓ۪ﻰ ﻭَﺣْﺪَﺗِﻪِ ﻫٰﺬِﻩِ ﺍﻟْﻜَﺎﺋِﻨَﺎﺕُ ﺍﻟْﻜِﺘَﺎﺏُ ﺍﻟْﻜَﺒ۪ﻴﺮُ ﺍﻟْﻤُﺠَﺴَّﻢُ ﻭَ ﺍﻟْﻘُﺮْﺍٰﻥُ ﺍﻟْﺠِﺴْﻤَﺎﻧِﻰُّ ﺍﻟْﻤُﻌَﻈَّﻢُ ﻭَ ﺍﻟْﻘَﺼْﺮُ ﺍﻟْﻤُﺰَﻳَّﻦُ ﺍﻟْﻤُﻨَﻈَّﻢُ ﻭَ ﺍﻟْﺒَﻠَﺪُ ﺍﻟْﻤُﺤْﺘَﺸَﻢُ ﺍﻟْﻤُﻨْﺘَﻈَﻢُ ﺑِﺎِﺟْﻤَﺎﻉِ ﺳُﻮَﺭِﻩِ ﻭَ ﺍٰﻳَﺎﺗِﻪِ ﻭَ ﻛَﻠِﻤَﺎﺗِﻪِ ﻭَ ﺣُﺮُﻭﻓِﻪِ ﻭَ ﺍَﺑْﻮَﺍﺑِﻪِ ﻭ ﻓُﺼُﻮﻟِﻪِ ﻭَ ﺻُﺤُﻔِﻪِ ﻭَ ﺳُﻄُﻮﺭِﻩِ ﻭَ ﺍِﺗِّﻔَﺎﻕِ ﺍَﺭْﻛَﺎﻧِﻪِ ﻭَ ﺍَﻧْﻮَﺍﻋِﻪِ ﻭَ ﺍَﺟْﺰَٓﺍﺋِﻪِ ﻭَ ﺟُﺰْﺋِﻴَّﺎﺗِﻪِ ﻭَ ﺳَﻜَﻨَﺘِﻪِ ﻭَ مُشْتَمِلَاتِهِ ﻭَ ﻭَﺍﺭِﺩَﺍﺗِﻪِ ﻭَ ﻣَﺼَﺎﺭِﻓِﻪِ ﺑِﺸَﻬَﺎﺩَﺓِ ﻋَﻈَﻤَﺔِ ﺍِﺣَﺎﻃَﺔِ ﺣَﻘ۪ﻴﻘَﺔِ ﺍﻟْﺤُﺪُﻭﺙِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﻐَﻴُّﺮِ ﻭَ الْاِمْكَانِ ﺑِﺎِﺟْﻤَﺎﻉِ ﺟَﻤ۪ﻴﻊِ ﻋُﻠَﻤَٓﺎﺀِ ﻋِﻠْﻢِ الْكَلَامِ ﻭَ ﺑِﺸَﻬَﺎﺩَﺓِ ﺣَﻘ۪ﻴﻘَﺔِ ﺗَﺒْﺪ۪ﻳﻞِ ﺻُﻮﺭَﺗِﻪِ ﻭَ مُشْتَمِلَاتِهِ ﺑِﺎﻟْﺤِﻜْﻤَﺔِ ﻭَ الْاِنْتِظَامِ ﻭَ ﺗَﺠْﺪ۪ﻳﺪِ ﺣُﺮُﻭﻓِﻪِ ﻭَ ﻛَﻠِﻤَﺎﺗِﻪِ ﺑِﺎﻟﻨِّﻈَﺎﻡِ ﻭَ ﺍﻟْﻤ۪ﻴﺰَﺍﻥِ ﻭَ ﺑِﺸَﻬَﺎﺩَﺓِ ﻋَﻈَﻤَﺔِ ﺍِﺣَﺎﻃَﺔِ ﺣَﻘ۪ﻴﻘَﺔِ ﺍﻟﺘَّﻌَﺎﻭُﻥِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﺠَﺎﻭُﺏِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﺴَﺎﻧُﺪِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﺪَﺍﺧُﻞِ ﻭَ ﺍﻟْﻤُﻮَﺍﺯَﻧَﺔِ ﻭَ ﺍﻟْﻤُﺤَﺎﻓَﻈَﺔِ ﻓ۪ﻰ ﻣَﻮْﺟُﻮﺩَﺍﺗِﻪِ ﺑِﺎﻟْﻤُﺸَﺎﻫَﺪَﺓِ ﻭَ ﺍﻟْﻌَﻴَﺎﻥِ Tuluy, lalaki musafir anu pinuh ku rasa panasaran jeung kahayang, anu datang ka dunya sarta néangan Gusti Nu Nyiptakeun dunya, maju tina makrifat ngeunaan Gusti anu henteu disaksian, kana hiji maqam hadir sarta langsung ngadeuheus ka Gusti, ku mi'raj iman anu naék tina dalapan belas undakan sarta ngahontal arsy hakékat. Manéhna ngomong ka rohna sorangan: Sakumaha dina Al-Fatihah anu mulya, tina awal nepi ka kecap ﺍِﻳَّﺎﻙَ, ku muji jeung ngagungkeun Gusti anu henteu disaksian, kahontal hiji hadir tuluy naék kana hitab ﺍِﻳَّﺎﻙَ, kitu deui urang kudu langsung ninggalkeun néangan Gusti anu henteu disaksian, sarta naroskeun anu urang téangan ka Gusti anu urang téangan. Urang kudu naroskeun panonpoé anu némbongkeun sagala hal ka panonpoé éta sorangan. Enya, anu némbongkeun sagala hal némbongkeun dirina leuwih ti sagala hal. Lamun kitu, sakumaha ningali jeung mikawanoh panonpoé ngaliwatan sinarna, urang tiasa narékahan mikawanoh Gusti Khâliq urang luyu jeung kamampuh urang, ngaliwatan asmaul husna jeung sipat-sipat suci-Na. Dina ieu risalah, urang bakal ngajelaskeun kalayan ringkes dua jalan tina jalan anu teu aya watesna pikeun tujuan ieu; dua undakan tina undakan anu teu aya watesna dina dua jalan éta; sarta ngan dua hakékat tina loba hakékat jeung loba katerangan anu panjang dina dua undakan éta. HAKÉKAT KAHIJI: Ieu nyaéta katingalina hakékat kagiatan anu ngawasa jeung ngaliput jagat raya, anu sacara langsung katingali ku panon urang; anu ngawengku sakabéhna, langgeng, tartib, matak gentar, boh di langit boh di bumi, anu ngagerakkeun, ngarobah, sarta ngabarukeun sakabéh anu aya. Dina hakékat kagiatan anu dina unggal sudut dumasar kana hikmah éta, hakékat némbongan rububiyah karasa kalayan écés. Dina hakékat némbongan rububiyah anu ngalimpahkeun rohmat tina unggal sudut éta, hakékat écésna kailahian pasti dipikanyaho. Kitu, tina kagiatan anu terus lumangsung kalayan ngawasa sarta pinuh ku hikmah ieu, di balik tabirna, lampah Gusti Fâ'il Qadîr Alîm karasa saolah-olah katingali. Tina lampah Rabbani anu ngaping jeung ngatur ieu, sarta ti balik tabirna, asma-asma Ilahi anu tajallina aya dina unggal hal, dipikanyaho kalayan écés nepi ka darajat anu karasa. Tina asmaul husna ieu, anu tajalli kalayan agung sarta pinuh ku kaéndahan, sarta di balik tabirna, ayana jeung nyata ayana tujuh sipat suci dipikaharti dina darajat 'ilmul yaqin, malah 'ainul yaqin, malah haqqul yaqin. Ku kasaksian sakabéh karya ciptaan kana tajalli tujuh sipat suci ieu tanpa wates, kalayan hirup, kawasa, uninga, ngadangu, ningal, kersa, jeung ngadawuh, ayana Gusti Wâjibul Wujûd anu miboga sipat éta, Gusti Wâhid Ahad anu disebat ku asma éta, sarta Gusti Fard Shamad anu ngalaksanakeun lampah éta, dipikanyaho kalayan écés, pasti, sarta 'ilmul yaqin. Éta saolah-olah katingali ku panon iman dina haté, ku cara anu leuwih écés sarta leuwih caang batan panonpoé. Sabab hiji kitab anu éndah tur ngandung harti sarta hiji imah anu tartib, kalayan écés merlukeun lampah nulis jeung nyieun. Lampah nulis kalayan éndah sarta nyieun kalayan tartib ogé kalayan écés merlukeun ngaran panulis jeung tukang kai. Gelar panulis jeung tukang kai kalayan écés merlukeun seni jeung sipat nulis sarta ngawangun ku kai. Seni jeung sipat éta tangtu kalayan écés merlukeun hiji pribadi anu miboga sipat éta, anu nyieun, anu disebut ku ngaran éta, sarta anu ngalaksanakeun lampah. Sakumaha mustahil aya lampah tanpa anu ngalaksanakeunana sarta ngaran tanpa anu disebut ku éta ngaran, kitu deui mustahil aya sipat tanpa anu miboga sipat éta, sarta seni tanpa ahli anu nyiptakeunana. Kitu, dumasar kana hakékat jeung aturan ieu, jagat raya katut sakabéh anu aya di jerona mangrupa kitab jeung serat anu teu aya watesna sarta ngandung harti, gedong jeung karaton anu teu aya tungtungna, anu ditulis ku pulpén takdir jeung dijieun ku palu kakawasaan. Unggal-unggalna tina rébuan sudut, sarta babarengan tina sudut-sudut anu teu aya watesna, ku lampah Rabbani jeung Rahmani anu teu aya tungtungna; ku tajalli anu teu aya watesna tina sarébu hiji asma Ilahi anu jadi asal éta lampah; sarta ku tajalli anu teu aya tungtungna tina tujuh sipat Subhani anu jadi sumber asma-asma anu éndah éta, méré isyarat anu teu aya watesna jeung kasaksian anu teu aya tungtungna kana wujûb ayana jeung kaésaan Gusti Zat Dzul-Jalâl anu azali tur langgeng salawasna, anu jadi sumber sarta anu miboga tujuh sipat anu ngawengku sakabéhna tur suci éta. Sakumaha kitu, sakabéh rupa anu hadé, kaéndahan, ajén, jeung kasampurnaan anu aya dina sagala anu aya éta ogé kalayan écés nyaksian kaéndahan jeung kasampurnaan suci anu pantes sarta luyu pikeun lampah Rabbani, asma Ilahi, sipat Shamadani, jeung syuunat Subhani; sarta sakabéhna babarengan nyaksian kaéndahan jeung kasampurnaan suci Gusti Zat Nu Maha Suci. Kitu, hakékat rububiyah anu némbongan dina hakékat kagiatan némbongkeun jeung ngenalkeun dirina ku syuunat sarta pangaturan saperti nyiptakeun, ngayakeun, ngadamel kalayan seni, jeung ngayakeun anu anyar ku élmu jeung hikmah; netepkeun ukuran, méré wangun, ngatur, jeung ngagerakkeun ku tartib sarta kasaimbangan; mindahkeun, ngarobah, nurunkeun, jeung nyampurnakeun kalayan dihaja sarta ku kersa; sarta maparin tuangeun, ni'mat, kamulyaan, jeung ihsan ku kanyaah sarta rohmat. Hakékat écésna kailahian, anu karasa tur aya kalayan écés dina hakékat némbongan rububiyah, ogé ngenalkeun jeung ngawartosan dirina ku tajalli asmaul husna anu pinuh ku rohmat sarta sipat béréhan, jeung ku tajalli anu agung tur éndah tina tujuh sipat tsabuti, nyaéta Kahirupan, Élmu, Kakawasaan, Kersa, Ngadangu, Ningal, jeung Kalam. Enya, sakumaha sipat kalam ngenalkeun Gusti Zat Nu Maha Suci ku wahyu jeung ilham, kitu deui sipat kakawasaan ngawartosan Gusti Zat Nu Maha Suci éta ku karya seni-Na, anu kawas kecap-kecap anu ngawujud. Éta némbongkeun sakuliah jagat raya minangka Al-Furqan anu jasmani, sarta ngajelaskeun sipat jeung ngenalkeun Gusti Qadîr Dzul-Jalâl. Sipat élmu ogé ngawartosan hiji-hijina Gusti Zat Nu Maha Suci, anu miboga sipat éta, saloba sakabéh karya ciptaan anu pinuh ku hikmah, tartib, sarta saimbang, sarta saloba sakabéh mahluk anu diatur, dirarancang, dipapaésan, jeung dibédakeun ku élmu. Ari sipat kahirupan, sakabéh karya anu ngawartosan kakawasaan, sakabéh wangun jeung kaayaan anu tartib, pinuh ku hikmah, saimbang, sarta dipapaésan anu ngawartosan ayana élmu, jeung sakabéh dalil anu ngawartosan sipat séjén, babarengan jeung dalil sipat kahirupan, nuduhkeun nyata ayana sipat kahirupan. Sakumaha kitu, kahirupan ogé, ku sakabéh dalil éta, ngawartosan Gusti Zat Hayy Qayyûm, bari ngajadikeun sakabéh mahluk hirup anu jadi eunteungna minangka saksi. Kahirupan ngarobah sakuliah jagat raya jadi hiji eunteung panggedéna, anu diwangun ku eunteung-eunteung anu teu aya watesna, anu salawasna robah jeung dibarukeun pikeun unggal waktu némbongkeun tajalli jeung ukiran anu seger sarta béda-béda. Ku ngabandingkeun kana ieu, sipat ningal, ngadangu, kersa milih, jeung ngadawuh ogé unggal-unggalna ngawartosan jeung ngenalkeun Gusti Zat Nu Maha Suci sakumaha legana hiji jagat raya. Sarta sakumaha sipat-sipat éta nuduhkeun ayana Gusti Zat Dzul-Jalâl, éta ogé kalayan écés nuduhkeun ayana jeung nyata ayana kahirupan, sarta yén Gusti Zat éta miboga kahirupan sarta hirup. Sabab nyaho téh tanda kahirupan, ngadangu tanda hirup, ningali husus pikeun anu hirup, kersa tiasa aya ku kahirupan, kamampuh anu dipaké ku pilihan aya dina mahluk hirup, sarta nyarita téh pagawéan anu hirup sarta nyaho. Kitu, tina titik-titik ieu dipikaharti yén sipat kahirupan miboga dalil tujuh kali sakumaha legana jagat raya, sarta bukti anu ngawartosan ayana dirina jeung ayana Gusti anu miboga sipat éta. Ku kituna, éta jadi dasar jeung sumber sakabéh sipat, sarta asal jeung dasar asma pangagungna. Ku sabab Risale-i Nur geus ngabuktikeun hakékat kahiji ieu ku dalil anu kuat sarta ngajelaskeunana saeutik, pikeun ayeuna urang nyukupan ku tétés anu geus disebutkeun ieu tina sagara éta. HAKÉKAT KADUA: Ieu nyaéta dawuhan Ilahi anu asalna tina sipat kalam. Ku rusiah ayat ﻟَﻮْ ﻛَﺎﻥَ ﺍﻟْﺒَﺤْﺮُ ﻣِﺪَﺍﺩًﺍ ﻟِﻜَﻠِﻤَﺎﺕِ ﺭَﺑّ۪ﻰ, kalam Ilahi teu aya tungtungna. Tanda anu pangécésna anu ngawartosan ayana hiji pribadi nyaéta nyaritana. Jadi, hakékat ieu nyaksian ayana jeung kaésaan Gusti Mutakallim Azali ku cara anu teu aya watesna. Dua kasaksian anu kuat tina hakékat ieu datang tina sudut wahyu jeung ilham anu dijelaskeun dina undakan kaopat belas jeung kalima belas ieu risalah; hiji kasaksian anu lega datang tina sudut kitab suci ti langit anu diisyaratkeun dina undakan kasapuluh; sarta hiji kasaksian séjén anu kacida caang tur ngawengku loba hal datang tina sudut Al-Qur'an anu ngajelaskeun kalayan pikahélokeun dina undakan katujuh belas. Ku sabab kitu, katerangan jeung kasaksian hakékat ieu dipasrahkeun ka éta undakan-undakan. Cahaya jeung rusiah ayat agung ﺷَﻬِﺪَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﻧَّﻪُ لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮَ ﻭَﺍﻟْﻤَﻠٰٓﺌِﻜَﺔُ ﻭَ ﺍُﻭﻟُﻮ ﺍﻟْﻌِﻠْﻢِ ﻗَٓﺎﺋِﻤًﺎ ﺑِﺎﻟْﻘِﺴْﻂِ لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻌَﺰ۪ﻳﺰُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ, anu ngumumkeun hakékat éta kalayan mujijat sarta ngébréhkeun kasaksianana babarengan jeung kasaksian hakékat-hakékat séjén, geus cukup tur nyumponan pikeun musafir urang ieu, nepi ka manéhna henteu bisa maju deui. Kitu, minangka isyarat kana harti ringkes pangajaran anu ditampi ku musafir ieu tina maqam suci éta, dina undakan kasalapan belas Tingkat Kahiji disebutkeun لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍﻟْﻮَﺍﺟِﺐُ ﺍﻟْﻮُﺟُﻮﺩِ ﺍﻟْﻮَﺍﺣِﺪُ الْاَحَدُ ﻟَﻪُ الْاَسْمَٓاءُ ﺍﻟْﺤُﺴْﻨٰﻰ ﻭَ ﻟَﻪُ ﺍﻟﺼِّﻔَﺎﺕُ ﺍﻟْﻌُﻠْﻴَﺎ ﻭَ ﻟَﻪُ ﺍﻟْﻤَﺜَﻞُ الْاَعْلٰى ﺍَﻟَّﺬ۪ﻯ ﺩَﻝَّ ﻋَﻠٰﻰ ﻭُﺟُﻮﺏِ ﻭُﺟُﻮﺩِﻩِ ﻓ۪ﻰ ﻭَﺣْﺪَﺗِﻪِ ﺍَﻟﺬَّﺍﺕُ ﺍﻟْﻮَﺍﺟِﺐُ ﺍﻟْﻮُﺟُﻮﺩِ ﺑِﺎِﺟْﻤَﺎﻉِ ﺟَﻤ۪ﻴﻊِ ﺻِﻔَﺎﺗِﻪِ ﺍﻟْﻘُﺪْﺳِﻴَّﺔِ ﺍﻟْﻤُﺤ۪ﻴﻄَﺔِ ﻭَ ﺟَﻤ۪ﻴﻊِ ﺍَﺳْﻤَٓﺎﺋِﻪِ ﺍﻟْﺤُﺴْﻨٰﻰ ﺍَﻟْﻤُﺘَﺠَﻠِّﻴَّﺔِ ﺑِﺎِﺗِّﻔَﺎﻕِ ﺟَﻤ۪ﻴﻊِ ﺷُﺆُﻧَﺎﺗِﻪِ ﻭَ ﺍَﻓْﻌَﺎﻟِﻪِ ﺍﻟْﻤُﺘَﺼَﺮِّﻓَﺔِ ﺑِﺸَﻬَﺎﺩَﺓِ ﻋَﻈَﻤَﺔِ ﺣَﻘ۪ﻴﻘَﺔِ ﺗَﺒَﺎﺭُﺯِ الْاُلُوهِيَّةِ ﻓ۪ﻰ ﺗَﻈَﺎﻫُﺮِ ﺍﻟﺮُّﺑُﻮﺑِﻴَّﺔِ ﻓ۪ﻰ ﺩَﻭَﺍﻡِ ﺍﻟْﻔَﻌَّﺎﻟِﻴَّﺔِ ﺍﻟْﻤُﺴْﺘَﻮْﻟِﻴَﺔِ ﺑِﻔِﻌْﻞِ الْا۪يجَادِ ﻭَ ﺍﻟْﺨَﻠْﻖِ ﻭَ ﺍﻟﺼُّﻨْﻊِ ﻭَ الْاِبْدَاعِ ﺑِﺎِﺭَﺍﺩَﺓٍ ﻭَ ﻗُﺪْﺭَﺓٍ ﻭَ ﺑِﻔِﻌْﻞِ ﺍﻟﺘَّﻘْﺪ۪ﻳﺮِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﺼْﻮ۪ﻳﺮِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﺪْﺑ۪ﻴﺮِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﺪْﻭ۪ﻳﺮِ ﺑِﺎِﺧْﺘِﻴَﺎﺭٍ ﻭَ ﺣِﻜْﻤَﺔٍ ﻭَ ﺑِﻔِﻌْﻞِ ﺍﻟﺘَّﺼْﺮ۪ﻳﻒِ ﻭَ ﺍﻟﺘَّﻨْﻈ۪ﻴﻢِ ﻭَ ﺍﻟْﻤُﺤَﺎﻓَﻈَﺔِ ﻭَ الْاِدَارَةِ ﻭَ الْاِعَاشَةِ ﺑِﻘَﺼْﺪٍ ﻭَ ﺭَﺣْﻤَﺔٍ ﻭَ ﺑِﻜَﻤَﺎﻝِ الْاِنْتِظَامِ ﻭَ ﺍﻟْﻤُﻮَﺍﺯَﻧَﺔِ ﻭَ ﺑِﺸَﻬَﺎﺩَﺓِ ﻋَﻈَﻤَﺔِ ﺍِﺣَﺎﻃَﺔِ ﺣَﻘ۪ﻴﻘَﺔِ ﺍَﺳْﺮَﺍﺭِ - ﺷَﻬِﺪَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﻧَّﻪُ لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮَ ﻭَ ﺍﻟْﻤَﻠٰٓﺌِﻜَﺔُ ﻭَ ﺍُﻭﻟُﻮﺍ ﺍﻟْﻌِﻠْﻢِ ﻗَٓﺎﺋِﻤًﺎ ﺑِﺎﻟْﻘِﺴْﻂِ لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻌَﺰ۪ﻳﺰُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ.
--
PÉPÉLING
Sakumaha unggal hakékat anu méré kasaksian dina salapan belas undakan Bab Kahiji tina Tingkat Kadua anu geus kaliwat nuduhkeun wujûb ayana Alloh ku nyata ayana jeung ayana hakékat éta, ku ngawengku sakabéhna ogé éta nuduhkeun kaésaan sarta kaésaan-Na dina unggal hal. Tapi ku sabab dina awalna kalayan écés ngabuktikeun ayana Alloh, éta diitung minangka dalil wujûb ayana Alloh. Ari Bab Kadua tina Tingkat Kadua, ku sabab dina awal jeung kalayan écés ngabuktikeun kaésaan, sarta di jerona ngabuktikeun ayana Alloh, disebut dalil tauhid. Lamun henteu ditingali tina sudut ieu, duanana ngabuktikeun éta dua hal. Pikeun ngisyaratkeun bédana, dina Bab Kahiji ungkara ﺑِﺸَﻬَﺎﺩَﺓِ ﻋَﻈَﻤَﺔِ ﺍِﺣَﺎﻃَﺔِ ﺣَﻘ۪ﻴﻘَﺔِ diulang; dina Bab Kadua, minangka isyarat kana kaésaan anu némbongan saolah-olah katingali, ungkara ﺑِﻤُﺸَﺎﻫَﺪَﺓِ ﻋَﻈَﻤَﺔِ ﺍِﺣَﺎﻃَﺔِ ﺣَﻘ۪ﻴﻘَﺔِ diulang. Abdi niat ngajelaskeun undakan-undakan Bab Kadua anu bakal datang saperti Bab Kahiji. Tapi ku sabab sawatara kaayaan ngahalangan, abdi kapaksa nyingget jeung nyimpulkeun. Urang masrahkeun kateranganana anu sampurna ka Risale-i Nur.
--