(Tina Kalimah Katilu Puluh Dua)
Bahasan Kadua Pokok Kadua
Nalika wawakil ahli kasasaran henteu mendakan hiji hal ogé pikeun dicekel sarta ngadasarkeun kasasaranana kana éta, sarta henteu tiasa ngalawan hujah, anjeunna nyarios kieu: "Lantaran numutkeun kuring kabagjaan dunya, kanikmatan kahirupan, kamajuan peradaban sareng kasampurnaan seni katingal dina henteu mikiran aherat, henteu wanoh ka Alloh, kanyaah kana dunya, kabébasan sareng percaya ka diri sorangan, kuring parantos nungtun sarta masih nungtun seuseueurna manusa kana jalan ieu ku pitulung sétan.
Waleran:
Urang ogé nyarios kalayan nami Al-Qur'an: Hé manusa anu henteu gaduh daya! Sadar! Ulah ngadangukeun wawakil ahli kasasaran! Upami anjeun ngadangukeun anjeunna, karugian anjeun sakitu ageungna, dugi ka roh, akal sareng manah ngageter ku ngabayangkeunana. Di payuneun anjeun aya dua jalan:
Anu hiji:
Jalan cilaka anu dipintonkeun ku wawakil ahli kasasaran.
Anu séjén:
Jalan bagja anu dijelaskeun ku Al-Qur'an Al-Hakîm. Anjeun parantos ningali sareng ngartos seueur babandingan dua jalan éta dina seueur Kalimah, hususna dina Küçük Sözler. Ayeuna, numutkeun patalina tempat ieu, tingali sareng ngartos deui hiji tina sarébu babandinganana. Kieu: Jalan syirik, kasasaran, fasik sareng hirup nurut kana hawa nafsu ngajantenkeun manusa ragrag dina darajat panghandapna. Di antara kanyeri tanpa wates, éta ngamuat beungbeurat anu henteu aya tungtungna sareng kacida beuratna kana cangkéngna anu lemah sareng henteu mampuh. Sabab, upami manusa henteu wanoh ka Alloh sareng henteu tawakal ka Mantenna, dina waktos éta manusa sapertos sato fana anu kacida lemah sareng henteu mampuh, kacida peryogi sareng fakir, kakeunaan musibah tanpa wates, pinuh kanyeri sareng duka. Anjeunna terus-terusan ngalaman kanyeri pipisahan ti sakabéh barang anu dipikanyaah sareng dipatalikeun ku anjeunna. Tungtungna anjeunna ngantunkeun sakabéh sobatna anu tetep dina pipisahan anu nyeri, sarta angkat nyalira kana poék kubur. Kitu deui, salila kahirupan, ku kahoyong bébas anu kacida kawatesna, kakuatan alit, kahirupan pondok pisan, umur sakedik sareng pamikiran anu pudur, anjeunna ngalawan kanyeri sareng harepan anu henteu aya tungtungna tanpa mangpaat; sarta ngupayakeun tanpa hasil, sia-sia, pikeun ngahontal kahayang sareng maksud tanpa wates. Sanajan anjeunna henteu tiasa nanggung ayana dirina sorangan, anjeunna nanggung beungbeurat dunya anu kacida ageungna dina cangkéng sareng sirahna anu henteu gaduh daya. Sateuacan angkat ka naraka, anjeunna ngalaman azab naraka. Leres, pikeun henteu ngaraos kanyeri anu nyeri sareng azab maknawi anu pikasieuneun ieu, ahli kasasaran samentara henteu ngaraos ku mabok lalawora anu sapertos mareuman rarasaan. Nanging, nalika anjeunna bakal ngaraos, nyaéta nalika caket kubur, anjeunna sakaligus ngaraos. Sabab, upami henteu janten abdi sajati Alloh, anjeunna bakal nyangka gaduh diri sorangan. Padahal ku kahoyong bébas anu kawates sareng kakuatan alit éta, anjeunna henteu tiasa ngatur ayana dina dunya anu pinuh angin ribut ieu. Ti mikroba anu ngabahayakeun kahirupanana dugi ka lini, anjeunna ningali rébuan golongan musuh dina kaayaan nyerang kahirupanana. Dina rasa sieun anu nyeri sareng pikasieuneun, unggal waktos anjeunna ningali lawang kubur anu katingal pikasieuneun pikeun dirina. Kitu deui, nalika aya dina kaayaan ieu, sanajan salaku manusa anjeunna patali sareng umat manusa sareng dunya, lantaran anjeunna henteu ngabayangkeun dunya sareng manusa dina pangaturan Gusti anu Hakîm, 'Alîm, Qadîr, Rahîm sareng Karîm, sarta masrahkeunana kana kabeneran sareng tabiat, kaayaan pikasieuneun dunya sareng kaayaan manusa salawasna ngaganggu anjeunna. Sareng kanyerina sorangan, anjeunna ogé ngalaman kanyeri manusa. Lini, wabah, caah, paceklik sareng mahalna harga, fana sareng leungitna dunya nyiksa anjeunna dina wangun musibah anu kacida ngaganggu sareng poékna. Kitu deui, manusa dina kaayaan ieu henteu pantes pikeun welas asih sareng kanyaah. Sabab anjeunna nyalira maparin kaayaan pikasieuneun ieu ka dirina. Sakumaha disebatkeun dina babandingan kaayaan dua dulur anu lebet kana sumur dina Kalimah Kadalapan, hiji jalma dina kebon éndah, dina susuguh éndah, di antara sobat-sobat éndah, henteu sugema ku kanikmatan sareng hiburan anu beresih, amis, anu mulya, pikaresepeun sareng halal, sarta pikeun kanikmatan anu haram sareng kotor nginum anggur goréng sareng najis, teras mabok sarta ngabayangkeun dirina dina tengah usum tiis, dina tempat kotor, malah di antara sato galak, ngageter sareng ngagorowok, kumaha anjeunna henteu pantes pikeun welas asih! Sabab anjeunna ngabayangkeun rerencanganana anu mulya sareng dipaparin berkah minangka sato galak, sarta ngahina maranéhna. Anjeunna ogé ngabayangkeun tuangeun nikmat sareng wadah beresih dina susuguh minangka batu anu kotor sareng najis, sarta mimiti ngarecahna. Anjeunna ogé ngabayangkeun kitab anu dihormat sareng serat anu ngandung harti dina majelis minangka ukiran tanpa harti sareng biasa, sarta nyébék sareng ngalungkeunana di handapeun suku, sareng saterasna... Jalma sapertos kitu henteu pantes pikeun welas asih, nanging pantes pikeun teunggeulan. Kitu deui, ku mabok kufur sareng gélo kasasaran anu timbul tina pilihanana anu goréng, anjeunna nyangka panginepan dunya Gusti Shâni' Hakîm ieu kaulinan kabeneran sareng tabiat. Anjeunna ngabayangkeun karya ciptaan anu ngabaruan tajalli Asma Alloh, anu ngalih ka alam gaib lantaran pancénna parantos réngsé ku kaliwatna waktos, minangka euweuh sareng dimusnahkeun. Anjeunna ngabayangkeun sora tasbih minangka lolong leungit sareng pipisahan salawasna; ngabayangkeun kaca-kaca mahluk ieu, anu serat-serat Gusti Shamad, tanpa harti sareng pacampur; ngabayangkeun lawang kubur, anu muka jalan ka alam rohmat, minangka sungut poék euweuh; sarta ngabayangkeun ajal, sanajan éta ondangan tepang sareng sobat-sobat sajati, minangka waktos pipisahan ti sakabéh sobat. Ku éta, anjeunna boh ngantep dirina dina azab anu pikasieuneun sareng nyeri, boh mungkir, nganggap handap sareng ngahina mahluk, Asma Alloh sareng serat-serat-Na. Ku kituna, salian henteu pantes pikeun welas asih sareng kanyaah, anjeunna ogé pantes pikeun azab anu kuat. Anjeunna henteu pantes pikeun welas asih dina sisi mana ogé. Hé ahli kasasaran sareng hirup nurut kana hawa nafsu anu cilaka! Kamajuan kasampurnaan aranjeun anu mana, élmu aranjeun anu mana, kasampurnaan aranjeun anu mana, peradaban aranjeun anu mana, kamajuan aranjeun anu mana anu tiasa ngalawan ragrag anu pikasieuneun sareng pegat harepan anu nindih ieu? Di mana aranjeun tiasa mendakan panglipur sajati anu kacida diperlukeun ku roh manusa? Kitu deui, tabiat aranjeun anu mana, sabab aranjeun anu mana, sekutu aranjeun anu mana, pamanggihan aranjeun anu mana, bangsa aranjeun anu mana, sesembahan palsu aranjeun anu mana, anu ku aranjeun dipercaya sareng diandelkeun, anu karya Alloh sareng paparin Gusti disanggakeun ku aranjeun ka éta, tiasa ngabébaskeun aranjeun tina poék maot, anu numutkeun aranjeun musnah salawasna; ngalantarankeun aranjeun ngalangkungan wates kubur, wates barzakh, wates mahsyar sareng sasak shirath kalayan ngawasa; sarta ngajantenkeun aranjeun nampi kabagjaan langgeng? Padahal, lantaran aranjeun henteu tiasa nutup lawang kubur, aranjeun tangtos pangumbara jalan ieu. Pangumbara sapertos kitu ngandelkeun hiji Nu sakabéh lingkup anu agung sareng wates-wates lega ieu aya di handapeun paréntah sareng pangaturan-Na. Kitu deui, hé ahli kasasaran sareng lalawora anu cilaka! Ku rusiah kaidah "Hasil kanyaah anu haram nyaéta ngalaman azab tanpa welas asih", lantaran aranjeun ngagunakeun kamampuh kanyaah sareng makrifat dina fitrah aranjeun, anu kedah dianggo pikeun Zat, sipat sareng Asma Alloh, sarta pakakas sukur sareng ibadah, pikeun nafsu sareng dunya aranjeun dina cara anu haram, aranjeun ngalaman hukuman anu pantes. Sabab aranjeun parantos maparin kanyaah anu patali sareng Alloh ka nafsu aranjeun. Aranjeun ngalaman bala tanpa wates nafsu aranjeun anu kakasih aranjeun. Sabab aranjeun henteu maparin raos merenah anu sajati ka kakasih éta. Aranjeun ogé henteu masrahkeun éta ka Gusti Qadîr Mutlak, Kakasih Sajati, kalayan tawakal, sarta salawasna ngalaman kanyeri. Kitu deui, aranjeun parantos maparin kanyaah anu patali sareng Asma sareng sipat Alloh ka dunya, sarta ngabagikeun karya seni-Na ka sabab-sabab alam; aranjeun ngalaman balana. Sabab sawaréh kakasih aranjeun anu tanpa wates éta henteu ngucapkeun "Urang masrahkeun anjeun ka Alloh", nanging ngabalikkeun tonggongna ka aranjeun, ngantunkeun sarta angkat. Sawaréh henteu wanoh ka aranjeun pisan; sanajan wanoh, henteu mikanyaah aranjeun; sanajan mikanyaah, henteu maparin mangpaat ka aranjeun. Aranjeun salawasna ngalaman azab tina pipisahan tanpa wates sareng leungit anu tanpa harepan mulih. Ieu sisi jero sareng hakékat perkara-perkara anu disebat ku ahli kasasaran kabagjaan kahirupan, kasampurnaan manusa, kaéndahan peradaban sareng kanikmatan kabébasan. Hirup nurut kana hawa nafsu sareng mabok hiji tabir, samentara henteu ngajantenkeun karaos. Ucapkeun "Héh, kumaha akal maranéhna!" Sedengkeun jalan lega Al-Qur'an anu pinuh cahya ngubaran sakabéh tatu anu dialaman ku ahli kasasaran ku hakékat iman, ngusir sakabéh poék dina jalan kahiji, sarta nutup sakabéh lawang kasasaran sareng binasa. Kieu: Éta ngubaran lemah sareng henteu mampuhna manusa, fakir sareng kabutuhanana ku tawakal ka Gusti Qadîr Nu Rahîm. Ku masrahkeun beungbeurat kahirupan sareng ayana kana kakawasaan sareng rohmat-Na, henteu nanggung sorangan, manusa malah mendakan tempat anu merenah, sapertos anjeunna naék kana kahirupan sareng nafsuna. Éta ngajarkeun yén anjeunna henteu "sato anu tiasa nyarios", nanging manusa sajati sareng tamu Gusti Rahmân anu ditampi. Ku némbongkeun yén dunya panginepan Gusti Rahmân, ngajarkeun yén mahluk dina dunya eunteung Asma Alloh sareng karya ciptaanna serat-serat Gusti Shamad anu salawasna dibaruan, éta ngubaran kalayan saé tatu manusa anu datang tina fanana dunya, leungitna barang sareng kanyaah kana anu fana, sarta ngabébaskeun tina poék sangkaan. Éta ogé némbongkeun maot sareng ajal minangka bubuka tepang sareng pasamoan sareng sobat-sobat anu angkat ka alam barzakh sareng aya di alam anu langgeng. Ku cara ieu éta ngubaran tatu maot, anu dina paningal ahli kasasaran dianggap pipisahan salawasna ti sakabéh sobat. Éta ngabuktikeun yén pipisahan éta saéstuna tepang. Éta ogé ngabuktikeun yén kubur hiji lawang anu muka ka alam rohmat, nagri kabagjaan, kebon-kebon sawarga sareng nagri cahya Gusti Rahmân. Ku éta, éta ngaleungitkeun rasa sieun manusa anu pangpikasieuneunana sarta némbongkeun lalampahan barzakh anu pangnyerina, pangmatak dukana sareng pangsesekna minangka lalampahan anu pangnikmatna, pangraketna sareng pangpinuh kabungahanana. Ku kubur éta nutup sungut naga sarta muka lawang ka kebon anu éndah. Hartina, éta némbongkeun yén kubur sanés sungut naga, nanging lawang anu muka kana kebon rohmat. Éta ogé nyarios ka mukmin: "Upami kahoyong bébas anjeun kawates, pasrahkeun padamelan anjeun kana kersa anu nyakup sadayana ti Nu Kagungan anjeun. Upami kakuatan anjeun alit, percanten kana kakawasaan Gusti Qadîr Mutlak. Upami kahirupan anjeun sakedik, pikirkeun kahirupan anu langgeng. Upami umur anjeun pondok, anjeun ngagaduhan umur anu langgeng, ulah hariwang. Upami pamikiran anjeun pudur, lebet ka handapeun panonpoé Al-Qur'an, tingali ku cahya iman, supados ngagentos pamikiran anjeun anu cika-cika, unggal ayat Al-Qur'an maparin cahya ka anjeun kawas hiji béntang. Kitu deui, upami anjeun ngagaduhan harepan sareng kanyeri tanpa wates, pahala anu henteu aya tungtungna sareng rohmat tanpa wates nuju nungguan anjeun. Upami anjeun ngagaduhan kahayang sareng maksud tanpa wates, ulah nyiksa diri ku mikiranana. Éta henteu tiasa katampung dina dunya ieu. Tempatna nagri séjén, sarta Nu Maparin éta ogé Nu Séjén." Éta ogé nyarios: "Hé manusa! Anjeun henteu gaduh diri anjeun sorangan. Anjeun kagungan Zat Dzul-Jalâl anu Qadîr, kakawasaan-Na henteu aya tungtungna, sarta Rahîm, rohmat-Na tanpa wates. Ku kituna, ulah ngabeungbeuratkeun kahirupan anjeun ka diri anjeun sorangan sarta nyusahkeun diri. Sabab Nu Maparin kahirupan nyaéta Mantenna, Nu Ngatur ogé Mantenna. Kitu deui, dunya henteu tanpa Nu Kagungan; ulah ngabeungbeuratkeun beungbeurat dunya kana sirah anjeun sorangan
Sarta ulah hariwang ku mikiran kaayaan pikasieuneunana. Sabab Nu Kagungan dunya Hakîm, 'Alîm. Anjeun ogé tamu; ulah campur tanpa perlu, ulah ngajantenkeun kacau. Kitu deui, mahluk sapertos manusa sareng sasatoan henteu diantep tanpa pangaturan, nanging pagawé anu ngagaduhan pancén. Maranéhna aya dina paningal Gusti Hakîm Rahîm. Ulah nganyerikeun roh anjeun ku mikiran kanyeri sareng kasusah maranéhna. Ulah ngamajukeun welas asih anjeun saluareun rohmat Gusti Khâliq Rahîm maranéhna. Kitu deui, tali kendali sakabéh barang anu nyandak kaayaan musuh ka anjeun, ti mikroba dugi ka wabah, caah, paceklik sareng lini, aya dina panangan Gusti Rahîm Hakîm éta. Mantenna Hakîm, henteu midamel perkara anu sia-sia. Mantenna Rahîm, welas asih-Na seueur. Dina unggal padamelan anu dilakukeun ku Mantenna aya hiji rupa paparin." Éta ogé nyarios: "Alam ieu sanajan fana, nanging ngahasilkeun kabutuhan hiji alam anu langgeng. Sanajan bakal leungit sareng samentara, nanging ngahasilkeun buah anu langgeng, némbongkeun tajalli Asma anu langgeng ti Gusti anu langgeng. Sanajan kanikmatanana sakedik sareng kanyerina seueur, nanging pangbagéa Gusti Rahmân Rahîm kanikmatan sajati anu henteu leungit. Sedengkeun kanyeri ngahasilkeun kanikmatan maknawi tina segi pahala. Lantaran lingkup anu halal cekap pikeun sakabéh kanikmatan, pikabungaheun sareng kabungahan roh, manah sareng nafsu, ulah lebet kana lingkup anu haram. Sabab hiji kanikmatan dina éta lingkup sakapeung ngagaduhan sarébu kanyeri. Éta ogé sabab kaleungitan pangbagéa Gusti Rahmân, anu kanikmatan sajati sareng terus-terusan." Kitu deui, dina jalan kasasaran, sakumaha parantos dijelaskeun saméméhna, manusa diragragkeun kana panghandapna anu handap dina cara anu henteu aya peradaban sareng filsafat anu tiasa mendakan ubar pikeun éta, sarta henteu aya kamajuan manusa sareng kasampurnaan élmu anu tiasa ngaluarkeun manusa tina sumur poék anu jero éta. Padahal Al-Qur'an Al-Hakîm ku iman sareng amal saleh ngangkat manusa tina ragrag kana panghandapna anu handap éta ka pangluhurna anu luhur, sarta ngabuktikeun ku bukti anu pasti yén éta ngangkat manusa. Éta ngeusian sumur anu jero éta ku undakan-undakan kamajuan maknawi sareng pakakas kasampurnaan rohani. Éta ogé kacida ngalancarkeun sareng ngagampilkeun lalampahan manusa anu panjang, pinuh angin ribut sareng ribut nuju mangsa langgeng. Éta némbongkeun sarana anu bakal ngalantarankeun jarak sarébu, malah lima puluh rébu taun kahontal dina sadinten. Ku ngajantenkeun wanoh ka Zat Dzul-Jalâl, Sultan Nu Azali tur Langgeng, éta maparin ka manusa kaayaan abdi anu janten pagawé-Na sareng tamu anu ngagaduhan pancén. Éta ngajamin lalampahanana kalayan raos merenah sapinuhna, boh dina panginepan dunya boh dina tempat barzakh sareng aherat. Sapertos pagawé hiji raja anu lempeng ngalalana sareng ngalangkungan kalayan gampil dina lingkup nagrina, ngaliwatan wates unggal propinsi sareng kalayan sarana lalampahan anu gancang sapertos kapal hiber, kapal sareng karéta api. Kitu deui, hiji manusa anu patali sareng Gusti Sultan Azali ku iman sareng taat ku amal saleh ngalangkungan tempat-tempat panginepan dunya ieu, lingkup alam barzakh sareng alam mahsyar, sarta saterasna wates-wates lega sakabéh alam sanggeus kubur, dina kagancangan kilat sareng Buraq, dugi ka mendakan kabagjaan langgeng. Éta ngabuktikeun hakékat ieu sacara pasti sarta némbongkeun ka jalma murni sareng wali. Hakékat Al-Qur'an ogé nyarios: "Hé mukmin! Ulah maparin kamampuh kanyaah anu henteu aya tungtungna dina diri anjeun ka nafsu ammarah anjeun anu goréng, henteu lengkep, jahat sareng ngabahayakeun anjeun. Ulah ngajantenkeun éta kakasih sareng hawa nafsuna sesembahan pikeun anjeun. Jadikeun Kakasih sareng Ma'bûd anjeun hiji Zat anu pantes pikeun kanyaah anu henteu aya tungtungna; anu tiasa maparin kahadéan anu henteu aya tungtungna ka anjeun; anu ngabagjakeun anjeun tanpa tungtung dina mangsa payun; anu ngabagjakeun ku kahadéan-Na sakabéh jalma anu patali sareng anjeun sareng anu anjeun bagja ku kabagjaan maranéhna; anu kagungan kasampurnaan anu henteu aya tungtungna; anu kagungan kaéndahan anu dina darajat tanpa tungtung suci, luhur, murni, tanpa cacad, tanpa kakurangan sareng tanpa leungit; anu sakabéh Asma-Na kacida éndahna; anu dina unggal Asma-Na aya seueur cahya kaéndahan sareng kaelokan; anu sawarga kalayan sakabéh kaéndahan sareng ni'matna némbongkeun kaéndahan rohmat-Na sareng rohmat kaéndahan-Na; sarta anu sakabéh kaéndahan, kaelokan, kahadéan sareng kasampurnaan dina sakabéh alam raya, anu pikaresepeun sareng dipikanyaah, nunjukkeun, ngabuktikeun sareng janten tanda kaéndahan sareng kasampurnaan-Na. Sanggakeun kamampuh kanyaah anjeun anu henteu aya tungtungna éta ka Mantenna..." Éta ogé nyarios: "Hé manusa! Ulah maparin kamampuh kanyaah anjeun anu patali sareng Asma sareng sipat-Na ka mahluk séjén anu henteu langgeng; ulah ngabagikeun kana mahluk anu henteu mangpaat. Sabab karya sareng mahluk fana. Nanging, Asmaul-Husna anu ukiran sareng tajallina katingal dina karya sareng ciptaan éta langgeng, terus-terusan. Dina unggal Asma sareng sipat aya rébuan darajat kahadéan sareng kaéndahan, sarta rébuan lapisan kasampurnaan sareng kanyaah. Anjeun ngan tingali Asma Rahmân, anu sawarga hiji tajallina, kabagjaan langgeng hiji kilatanna, sarta sakabéh rezeki sareng ni'mat di dunya hiji tétésna." Perhatoskeun ayat ﻟَﻘَﺪْ ﺧَﻠَﻘْﻨَﺎ الْاِنْسَانَ ﻓ۪ٓﻰ ﺍَﺣْﺴَﻦِ ﺗَﻘْﻮ۪ﻳﻢٍ ٭ ﺛُﻢَّ ﺭَﺩَﺩْﻧَﺎﻩُ ﺍَﺳْﻔَﻞَ ﺳَﺎﻓِﻠ۪ﻴﻦَ ٭ اِلَّا ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮﺍ ﻭَ ﻋَﻤِﻠُﻮﺍ ﺍﻟﺼَّﺎﻟِﺤَﺎﺕِ, anu nunjukkeun hakékat ahli kasasaran sareng ahli iman tina sisi kahirupan sareng pancén, sarta ﻓَﻤَﺎ ﺑَﻜَﺖْ ﻋَﻠَﻴْﻬِﻢُ ﺍﻟﺴَّﻤَٓﺎﺀُ ﻭَ الْاَرْضُ, anu nunjukkeun hasil sareng tungtung maranéhna. Sabaraha luhur sareng pinuh mu'jizatna ayat-ayat éta ngébréhkeun babandingan anu ku urang dijelaskeun! Ayat kahiji, lantaran hakékat anu diébréhkeun ku éta ayat kalayan mu'jizat anu henteu tiasa ditiron sareng kalayan ringkes parantos dijelaskeun sacara jéntré dina Kalimah Kasabelas, urang masrahkeun kana éta Kalimah. Sedengkeun ayat kadua, urang ngan bakal némbongkeun ku hiji isyarat alit sabaraha luhur hakékat anu diébréhkeun ku éta. Kieu: Ayat ieu ngadawuh kieu ku harti anu cocog: "Ku maotna ahli kasasaran, langit-langit sareng bumi henteu nangisan aranjeunna." Ku harti anu sabalikna, éta nunjukkeun: "Ku angkatna ahli iman ti dunya, langit-langit sareng bumi nangisan aranjeunna." Hartina, lantaran ahli kasasaran mungkir pancén langit-langit sareng bumi, henteu uninga hartina, nurunkeun ajénna, henteu wanoh ka Gusti Shâni' maranéhna, sarta ngahina sareng mumusuhan maranéhna, tangtos langit-langit sareng bumi henteu nangisan aranjeunna, malah ngalaknat aranjeunna sareng sugema ku paéhna. Ku harti anu sabalikna, éta ngadawuh: "Langit-langit sareng bumi nangis ku pupusna ahli iman." Sabab ahli iman uninga pancén langit-langit sareng bumi, mastikeun hakékatna anu sajati, sarta ngartos harti anu diébréhkeun ku maranéhna kalayan iman. Anjeunna nyarios: "Kacida éndahna didamel, kacida éndahna khidmah." Anjeunna maparin ajén anu pantes sareng ngahormat ka maranéhna. Pikeun Alloh, anjeunna mikanyaah maranéhna sareng Asma anu maranéhna eunteungna. Ku rusiah ieu, langit-langit sareng bumi duka ku leungitna ahli iman, kawas nangis.
--
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻓَﻨَﺎﺩٰﻯ ﻓِﻰ ﺍﻟﻈُّﻠُﻤَﺎﺕِ ﺍَﻥْ لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍَﻧْﺖَ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍِﻧّ۪ﻰ ﻛُﻨْﺖُ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻈَّﺎﻟِﻤ۪ﻴﻦَ ٭ ﺍِﺫْ ﻧَﺎﺩٰﻯ ﺭَﺑَّﻪُ ﺍَﻧّ۪ﻰ ﻣَﺴَّﻨِﻰَ ﺍﻟﻀُّﺮُّ ﻭَﺍَﻧْﺖَ ﺍَﺭْﺣَﻢُ ﺍﻟﺮَّﺍﺣِﻤ۪ﻴﻦَ ٭ ﻓَﺎِﻥْ ﺗَﻮَﻟَّﻮْﺍ ﻓَﻘُﻞْ ﺣَﺴْﺒِﻰَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮَ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﺗَﻮَﻛَّﻠْﺖُ ﻭَﻫُﻮَ ﺭَﺏُّ ﺍﻟْﻌَﺮْﺵِ ﺍﻟْﻌَﻈ۪ﻴﻢِ ٭ ﺣَﺴْﺒُﻨَﺎ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﻧِﻌْﻢَ ﺍﻟْﻮَﻛ۪ﻴﻞُ ٭ لَا ﺣَﻮْﻝَ وَلَا ﻗُﻮَّﺓَ اِلَّا ﺑِﺎﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟْﻌَﻠِﻰِّ ﺍﻟْﻌَﻈ۪ﻴﻢِ ٭ ﻳَﺎ ﺑَﺎﻗ۪ٓﻰ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ٭ ﻳَﺎ ﺑَﺎﻗ۪ٓﻰ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ٭ ﻟِﻠَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮﺍ ﻫُﺪًﻯ ﻭَ ﺷِﻔَٓﺎﺀٌ
Lem'a Kahiji
Munajat Kangjeng Nabi Yunus Ibnu Metta, mugia solawat sareng salam dilimpahkeun ka Kangjeng Nabi urang sareng ka anjeunna, nyaéta munajat anu agung pisan sareng jalan anu penting pisan pikeun dikabulkeunana doa. Ringkesan kisah Kangjeng Nabi Yunus aleyhisselâm anu kawentar: Anjeunna dialungkeun ka laut, teras diteureuy ku hiji lauk gedé. Dina kaayaan laut keur ribut, peuting pinuh ku kahariwang sareng poék, sarta harepan ti unggal arah geus pegat, munajat لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍَﻧْﺖَ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍِﻧّ۪ﻰ ﻛُﻨْﺖُ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻈَّﺎﻟِﻤ۪ﻴﻦَ janten jalan pikeun salametna anjeunna kalayan gancang. Rusiah agung dina munajat ieu nyaéta: Dina kaayaan éta, sakabéh sabab geus gugur. Sabab, pikeun nyalametkeun anjeunna dina kaayaan kitu, diperyogikeun hiji Zat anu kakawasaan-Na ngaliput lauk, laut, peuting, sareng rohangan langit. Sabab «peuting, laut, sareng lauk» geus ngahiji ngalawan anjeunna. Zat anu sakaligus ngajadikeun tilu perkara ieu tunduk kana timbalan-Na tiasa nganteurkeun anjeunna ka basisir kasalametan. Upami sakabéh mahluk janten palayan sareng panulungna, tetep moal aya mangpaatna sanajan saeutik. Hartina, sabab-sabab henteu gaduh pangaruh. Ku sabab anjeunna ningali kalayan ainulyakin yén teu aya tempat panyalindungan salian ti Gusti Musabbibul-Asbâb, sarta rusiah ahadiyah kabuka dina cahya tauhid, munajat ieu sakaligus ngajadikeun peuting, laut, sareng lauk tunduk. Ku cahya tauhid éta, beuteung lauk dijadikeun sarupa kapal selam. Di tengah ombak anu ngaguncang, jangkung sapertos gunung sareng pikasieuneun, laut ku cahya tauhid éta dijadikeun dataran anu aman, tempat pikeun ngalanglang sareng tempat pikeun nyiar pikabungaheun. Ku cahya éta, beungeut langit diberesihan tina méga, sareng bulan disimpen di luhureun sirahna sapertos lampu. Mahluk-mahluk anu ti unggal arah ngancam sareng neken anjeunna, ti unggal sisi némbongkeun raray silih pikanyaah ka anjeunna. Tungtungna anjeunna dugi ka basisir kasalametan, sareng di handapeun tangkal yaktîn anjeunna nyaksian paparin Rabbani éta. Urang ayeuna aya dina kaayaan anu saratus darajat langkung pikasieuneun tibatan kaayaan Kangjeng Nabi Yunus aleyhisselâm anu munggaran. Peuting urang nyaéta mangsa nu bakal datang. Upami ditingali ku paningal anu lalawora, mangsa nu bakal datang urang saratus darajat langkung poék sareng pikasieuneun tibatan peuting anjeunna. Laut urang nyaéta ieu bumi urang anu ngumbara. Dina unggal ombak laut ieu aya rébuan mayit; éta sarébu darajat langkung pikasieuneun tibatan laut anjeunna. Hawa nafsu urang nyaéta lauk urang; éta neken hirup urang anu langgeng sareng narékahan pikeun ngancurkeunana. Lauk ieu sarébu darajat langkung ngabahayakeun tibatan lauk anjeunna. Sabab lauk anjeunna ngancurkeun hirup saratus taun, sedengkeun lauk urang narékahan pikeun ngancurkeun hirup saratus juta taun. Kusabab kaayaan urang anu sajati téh kitu, urang ogé, kalayan nuturkeun Kangjeng Nabi Yunus aleyhisselâm, kedah malik tina sakabéh sabab, langsung nyalindung ka Rabb urang, Gusti Musabbibul-Asbâb, sareng ngucapkeun لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍَﻧْﺖَ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍِﻧّ۪ﻰ ﻛُﻨْﺖُ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻈَّﺎﻟِﻤ۪ﻴﻦَ. Urang kedah ngartos kalayan ainulyakin yén ngan Zat anu mangsa nu bakal datang aya dina timbalan-Na, dunya aya dina kakawasaan-Na, sareng nafsu urang aya dina pangaturan-Na, anu tiasa nyingkirkeun bahaya mangsa nu bakal datang, dunya, sareng hawa nafsu anu ngahiji ngalawan urang lantaran urang lalawora sareng sasar. Naha aya sabab salian ti Gusti Khâliq anu nyiptakeun langit sareng bumi, anu tiasa uninga kana lintasan haté urang anu panghalusna sareng pangnyumputna, nyaangan mangsa nu bakal datang urang ku nyiptakeun aherat, sareng nyalametkeun urang tina saratus rébu ombak dunya anu matak titeuleum? Hâsyâ, salian ti Zat Wâjibul Wujûd, teu aya naon-naon anu tiasa nulungan atanapi nyalametkeun ku cara naon waé tanpa idin sareng iradah-Na. Kusabab hakékat kaayaanana kitu, sakumaha hasil munajat Kangjeng Nabi Yunus aleyhisselâm ngajadikeun lauk minangka tunggangan sareng kapal selam pikeun anjeunna, laut janten dataran anu éndah, sareng peuting janten lemes ku cahya bulan, urang ogé kedah ngucapkeun لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍَﻧْﺖَ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍِﻧّ۪ﻰ ﻛُﻨْﺖُ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻈَّﺎﻟِﻤ۪ﻴﻦَ kalayan rusiah munajat éta. Ku kalimah لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍَﻧْﺖَ, urang kedah narik paningal welas asih-Na kana mangsa nu bakal datang urang; ku kecap ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ, kana dunya urang; sareng ku ungkara ﺍِﻧّ۪ﻰ ﻛُﻨْﺖُ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻈَّﺎﻟِﻤ۪ﻴﻦَ, kana nafsu urang. Sangkan mangsa nu bakal datang urang caang ku cahya iman sareng cahya bulan Al-Qur'an, sarta rasa sieun sareng rasa nyingkur dina peuting urang éta robih janten marahmay sareng pikabungaheun. Di dunya sareng bumi urang, lantaran maot sareng hirup silih gentos terus-terusan, mayit anu teu kawates jumlahna tumpak dina ombak taun sareng abad, tuluy dialungkeun kana sirna. Urang kedah lebet kana hakékat Islam anu janten sarupa kapal rohani, anu didamel dina tempat ngawangun kapal Al-Qur'an Al-Hakîm. Hayu urang ngalanglang kalayan salamet di luhureun laut éta, dugi ka basisir kasalametan, sangkan tugas hirup urang réngsé. Angin ribut sareng guncangan laut éta, ku ngabaruan pamandangan anu matak resep sapertos layar pilem, kedah ngagumbirakeun, ngusap kalayan lemes, sareng nyaangan paningal anu nyandak pangajaran sareng tafakur, ngagentos rasa nyingkur sareng rasa sieun. Sareng ku rusiah Al-Qur'an éta, ku atikan Furqani éta, nafsu urang moal nunggang urang. Hayu éta janten tunggangan urang, ngajadikeun urang tumpak dina dirina, sareng janten jalan anu kuat pikeun urang kéngingkeun hirup anu langgeng.
Cindekna:
Kusabab hakékat manusa nyakup seueur perkara, anjeunna ngaraos nyeri ku muriang, kitu ogé ku lini sareng guncangan bumi, sareng ku lini agung jagat raya nalika kiamat. Sakumaha anjeunna sieun ku hiji mikroba anu kacida alitna sareng ngan katingali ku mikroskop, anjeunna ogé sieun ku béntang buntut anu muncul ti jasad-jasad langit anu luhur. Sakumaha anjeunna mikanyaah bumina, anjeunna ogé mikanyaah dunya anu lega. Sakumaha anjeunna mikanyaah kebon alitna, anjeunna ogé mikanyaah sawarga anu teu kawates sareng langgeng kalayan pinuh ku sono. Tangtos, Nu disembah ku manusa sapertos kitu, Rabb-na, tempat panyalindunganana, Nu nyalametkeunana, sareng Nu dituju ku anjeunna, ngan tiasa hiji Zat anu sakabéh jagat raya aya dina genggeman pangaturan-Na, sareng zarah-zarah katut planét-planét ogé aya dina timbalan-Na. Tangtos, manusa sapertos kitu salawasna peryogi ngucapkeun لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍَﻧْﺖَ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍِﻧّ۪ﻰ ﻛُﻨْﺖُ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻈَّﺎﻟِﻤ۪ﻴﻦَ sapertos Kangjeng Nabi Yunus aleyhisselâm. ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ
--
(Tina Lem'a Katujuh Belas)
Catetan Kalima
Dina ieu catetan, lantaran sains jeung peradaban Avrupa geus netep dina hiji darajat dina pikiran Said Baheula, nalika Said Anyar ngumbara dina gerak-gerak pikiran, sains jeung peradaban Avrupa dina lalampahan haté éta robah jadi panyakit-panyakit haté sarta jadi pangkal leuwih loba kasusah. Ku sabab kitu, nalika Said Anyar kapaksa ngoyagkeun pikiranna sarta hayang miceun filsafat anu dihias-hias jeung peradaban anu nurut kana hawa nafsu, pikeun ngabungkem rasa-rasa nafsu dina rohna anu nyaksian pikeun ngarojong Avrupa, anjeunna kapaksa ngalakukeun paguneman di handap ieu jeung pribadi batin Avrupa, anu tina hiji sisi kacida pondokna sarta tina sisi séjén panjang.
Ulah salah ngartos, Avrupa aya dua:
Hiji nyaéta Avrupa anu ngaliwatan berkah anu ditarima tina agama Nasrani anu sajati, nuturkeun seni-seni anu mangpaat pikeun kahirupan masarakat manusa sarta sains-sains anu ngalayanan kaadilan jeung bebeneran. Abdi henteu nyarios ka Avrupa anu kahiji ieu.
Malah abdi nyarios ka Avrupa anu kadua, anu ruksak, anu ku poékna filsafat tabiat nyangka dosa-dosa peradaban minangka kaéndahan, sarta ngadorong manusa kana hirup nurut kana hawa nafsu jeung kasasaran. Kieu:
Harita, dina éta lalampahan rohani, ka pribadi batin Avrupa anu nyekel filsafat anu teu aya gunana jeung ngabahayakeun, sarta peradaban anu ngabahayakeun jeung nurut kana hawa nafsu, anu béda tina kaéndahan peradaban jeung sains anu mangpaat, abdi kungsi nyarios:
Sing terang, hé Avrupa kadua! Dina panangan katuhu anjeun nyekel hiji filsafat anu gering jeung sasat, sarta dina panangan kénca hiji peradaban anu nurut kana hawa nafsu jeung ngabahayakeun, tuluy ngaku yén kabagjaan manusa téh ku dua hal ieu. Mugia dua panangan anjeun patah, sarta dua hadiah kotor anjeun ieu ngabinasakeun sirah anjeun, sarta bakal ngabinasakeunana.
Hé roh malang anu nyebarkeun jeung ngémbarkeun kakufuran sarta henteu sukur! Naha mungkin hiji jalma anu boh dina roh, nurani, akal jeung haténa geus kakeunaan musibat-musibat anu pikasieuneun sarta ragrag kana siksa bisa bagja, ngan lantaran dina jasmanina lahirna aya dina hiasan jeung kakayaan anu nipu? Naha bisa disebut bagja? Naha anjeun henteu ningali yén lantaran hiji jalma pegat harepan tina hiji urusan leutik, pegat harepan tina hiji cita-cita anu disangka-sangka, sarta kuciwa tina hiji urusan anu teu penting, lamunan anu amis jadi pait pikeun dirina, kaayaan anu pikaresepeun nyiksa dirina, dunya jadi sempit jeung jadi panjara keur dirina?
Padahal ku pangaruh goréng anjeun, hiji manusa malang kakeunaan pukulan kasasaran dina juru haténa anu pangjerona sarta dina dasar rohna. Ku éta kasasaran sakabéh harepanana pegat sarta sakabéh kanyerina asalna ti dinya. Kabagjaan naon anu anjeun jamin pikeun manéhna? Naha bisa disebut bagja hiji jalma anu awakna aya dina sawarga palsu anu bakal sirna, tapi haté jeung rohna nanggung siksa di naraka? Tah, anjeun geus nyasabkeun manusa malang ku cara kitu sarta ngajadikeunana nanggung siksa naraka dina hiji sawarga palsu.
Hé nafsu umat manusa anu maréntah kana kagoréngan! Tingali ieu ibarat; sing terang ka mana anjeun ngadorong manusa. Upamana, di hareupeun urang aya dua jalan. Urang nyorang salah sahijina. Urang ningali yén dina unggal léngkah aya hiji jalma malang anu teu mampuh. Jalma-jalma dolim nyerang, ngarampas harta jeung barangna, ngaruksak saung leutikna sarta sakapeung ngalukaanana. Ku hiji cara anu nepi ka langit ceurik ningali kaayaanana anu matak karunya. Ka mana waé ditingali, kaayaan lumangsung kitu. Lantaran sora anu kadangu dina éta jalan téh sora ribut jalma-jalma dolim jeung ceurikna jalma-jalma anu didoliman, hiji tunggara umum ngalingkup éta jalan. Salaku manusa, jalma ngarasa nyeri ku kanyeri batur, nepi ka kakeunaan kanyeri anu teu aya watesna. Padahal nurani henteu bisa nanggung kanyeri sakitu. Ku sabab kitu, jalma anu nyorang éta jalan kapaksa milih salah sahiji tina dua hal: boh miceun kamanusaan sarta narima kabengisan anu teu aya tungtungna, tuluy boga haté anu sanajan dirina salamet, kabinasaan saréréa henteu matak nyeri ka dirina; atawa ngaleungitkeun anu diperlukeun ku haté jeung akal. Hé Avrupa anu ruksak ku hirup nurut kana hawa nafsu jeung kasasaran, sarta ngajauh tina agama Nasrani! Ku kacerdasan luar biasa anjeun anu buta sarta ngan boga hiji panon siga Deccal, anjeun masihan kaayaan naraka ka roh manusa minangka hadiah! Saterusna anjeun ngartos yén ieu hiji panyakit anu taya ubarna, anu ngalungkeun manusa tina darajat pangluhurna kana darajat panghandapna, sarta nurunkeunana kana darajat sasatoan anu pangmalangna.
Ubar anu ku anjeun kapanggih pikeun ieu panyakit nyaéta kaulinan-kaulinan anu narik, hawa nafsu jeung fantasi anu matak saré, anu samentara ngaleungitkeun rasa. Mugia ubar anjeun ieu ngabinasakeun sirah anjeun, sarta bakal ngabinasakeunana! Tah, jalan anu ku anjeun dibuka jeung kabagjaan anu dipasihkeun ka manusa nyarupaan conto ieu.
Ari jalan anu kadua, anu ku Al-Qur'an Al-Hakîm dipasihkeun ka manusa minangka hadiah ngaliwatan pituduhna, nyaéta kieu: urang ningali yén dina unggal tempat eureun, unggal tempat jeung unggal kota dina éta jalan, prajurit-prajurit anu ajeg ti hiji sultan anu adil aya sarta ngumbara di unggal sisi. Ti waktu ka waktu, ku paréntah éta sultan, sababaraha prajurit éta dibébaskeun tina tugas. Pakarang, kuda jeung parabot nagarana dicokot, sarta aranjeunna dipasihan surat idin. Sanajan prajurit anu dibébaskeun tina tugas téa lahirna sedih lantaran kuda jeung pakarang anu geus biasa dipikanyaahna dicokot, dina hakékatna aranjeunna ngarasa bungah ku dibébaskeun tina tugas, sarta kacida sugema lantaran bakal nganjang ka sultan, mulang ka ibu kota raja sarta nganjang ka raja.
Sakapeung patugas anu ngabébaskeun tina tugas manggihan saurang prajurit anu tacan pangalaman. Éta prajurit henteu wanoh ka aranjeunna. Aranjeunna nyarios, “Pasrahkeun pakarang anjeun!” Prajurit ngajawab, “Kuring téh prajurit raja, aya dina palayanan anjeunna; saterusna kuring bakal angkat ka payuneun anjeunna. Aranjeun saha? Lamun datang ku idin jeung rido anjeunna, aranjeun ditarima kalayan hormat; témbongkeun paréntahna. Lamun henteu, nyingkah, jauhkeun diri ti kuring. Sanajan kuring ngan sorangan sarta aranjeun rébuan, kuring tetep bakal tarung jeung aranjeun. Lain pikeun diri kuring sorangan, sabab diri kuring lain milik kuring, tapi milik sultan kuring. Malah diri jeung pakarang anu aya dina kuring téh amanah ti anu kagungan kuring. Pikeun ngajaga amanah, ngajaga martabat jeung kahormatan sultan kuring, kuring moal tunduk ka aranjeun! Tah, kaayaan ieu téh hiji conto tina rébuan kaayaan anu jadi pangkal kabungah jeung kabagjaan dina jalan anu kadua. Kaayaan-kaayaan séjénna ku anjeun bandingkeun. Dina sakabéh lalampahan jalan anu kadua, aya pangumpulan jeung pangiriman pasukan kalayan kabungah jeung pikabungaheun anu ngaranna kalahiran, sarta témbong ngabébaskeun pasukan tina tugas kalayan pikabungaheun jeung musik anu ngaranna maot. Tah, Al-Qur'an Al-Hakîm masihan jalan ieu ka manusa minangka hadiah. Saha anu narima ieu hadiah sacara sampurna, bakal nyorang jalan kadua ieu anu nuju kana kabagjaan dua alam. Manéhna henteu sedih ku hal anu geus kaliwat sarta henteu sieun ku hal anu bakal datang.
Hé Avrupa kadua anu ruksak! Sababaraha dasar anjeun anu buruk jeung taya dasarna nyaéta anjeun nyebut, “Ti malaikat anu panggedéna nepi ka lauk anu pangleutikna, unggal mahluk hirup boga dirina sorangan, digawé pikeun dirina sarta bajoang pikeun kanikmatanana sorangan. Manéhna boga hak pikeun hirup. Tujuan usahana jeung sasaran maksudna nyaéta hirup sarta ngajamin terus ayana.” Anjeun nyangka pancaran hukum umum anu pinuh ku rohmat jeung kamulyaan téh minangka tarung. Éta pancaran muncul tina patokan kamulyaan Gusti Khâliq Karîm jeung patokan silih tulungan anu diturut kalayan katundukan anu sampurna dina tihang-tihang jagat raya, sarta tina tutuwuhan anu lumpat pikeun nulungan sasatoan jeung sasatoan anu lumpat pikeun nulungan manusa. Ku nyebut, “Kahirupan téh tarung,” anjeun mutuskeun kalawan bodo.
Naha zarah-zarah kadaharan anu lumpat kalayan sumanget anu sampurna pikeun méré kadaharan ka sél-sél awak, anu mangrupa pancaran patokan silih tulungan téa, bisa disebut tarung? Kumaha bisa disebut tabrakan? Malah éta pitulung jeung lumpat téh hiji silih tulungan ku paréntah Gusti Rabb Nu Karîm. Ogé, hiji dasar anjeun anu buruk nyaéta anjeun nyebut, “Unggal hal boga dirina sorangan.” Hiji dalil anu pasti yén taya hiji hal ogé anu boga dirina sorangan nyaéta: di antara sabab-sabab, anu pangmulyana sarta anu pangjembarna kahayangna tina sisi pilihan nyaéta manusa. Padahal tina saratus bagian lampah pilihan manusa anu pangécésna, saperti mikir, nyarita jeung dahar, anu dipasihkeun kana leungeun pilihanana sarta asup kana lingkungan kamampuhna ngan hiji bagian anu masih diragukeun. Kumaha jalma anu henteu boga hiji bagian tina saratus bagian lampah anu pangécésna saperti ieu bisa disebut boga dirina sorangan? Lamun anu pangmulyana jeung pangjembarna pilihanana saperti ieu sakitu kabeungkeut leungeunna tina tasarruf jeung kapamilikan sajati, jalma anu nyebut, “Sato-sato jeung barang-barang anu teu hirup séjén boga dirina sorangan,” ngabuktikeun yén dirina leuwih sato tibatan sato sarta leuwih teu hirup jeung taya kasadaran tibatan barang anu teu hirup.
Anu ngalungkeun anjeun kana kasalahan ieu sarta ngajadikeun anjeun ragrag kana jurang ieu nyaéta kacerdasan luar biasa anjeun anu boga hiji panon. Hartina, kacerdasan anjeun anu luar biasa tapi mawa sial. Ku kacerdasan luar biasa anu buta éta, anjeun mopohokeun Gusti Rabb anjeun anu nyiptakeun sagala hal, ngaitkeun ciptaan kana tabiat anu disangka-sangka, masrahkeun karya-karya-Na kana sabab-sabab, sarta ngabagi harta Gusti Khâliq éta ka tagut-tagut anu jadi sesembahan batil. Dina ieu titik jeung dina paningal éta kacerdasan luar biasa, unggal mahluk hirup, unggal manusa, kudu sorangan ngalawan musuh anu teu aya watesna sarta bajoang pikeun ngahontal kabutuhan anu teu aya tungtungna. Ku kamampuh siga zarah, pilihan siga kawat ipis, kasadaran siga pancaran anu bakal sirna, kahirupan siga seuneu anu gancang pareum, sarta umur siga menit anu gancang kaliwat, manéhna kapaksa nangtung ngalawan éta musuh jeung kabutuhan anu teu aya watesna. Padahal modal mahluk hirup anu malang éta henteu cukup pikeun hiji tina rébuan anu dipikahayangna. Nalika kakeunaan musibat, manéhna henteu ngantosan panawar pikeun kanyerina salian ti sabab-sabab anu pireu jeung buta, sarta nampi rusiah ﻭَﻣَﺎ ﺩُﻋَٓﺎﺀُ ﺍﻟْﻜَﺎﻓِﺮ۪ﻳﻦَ اِلَّا ﻓ۪ﻰ ضَلَالٍ. Kacerdasan luar biasa anjeun anu poék geus ngarobah beurang umat manusa jadi peuting. Ngan pikeun ngabiasakeun manusa kana peuting anu pinuh ku kasusah, kadoliman jeung poék éta, anjeun nyaanganana ku lampu-lampu anu palsu jeung samentara. Éta lampu henteu seuri kalawan bungah ka raray manusa. Malah éta cahaya seuri bari ngaléléwé jeung ulin kana seuri bodo manusa dina kaayaan paitna anu kuduna diceungceurikan.
Dina paningal murid-murid anjeun, unggal mahluk hirup téh korban musibat anu malang anu kakeunaan serangan jalma-jalma dolim. Dunya téh hiji tempat tunggara umum. Sora-sora di dunya mangrupa jeritan anu asalna tina maot jeung kanyeri.
Murid anjeun anu nampi pangajaran ti anjeun sacara sampurna jadi hiji fir’aun. Tapi hiji fir’aun anu hina, anu nyembah hal anu panghandapna sarta nganggap unggal hal anu ku dirina ditingali méré mangpaat minangka rabb pikeun dirina.
Ogé, murid anjeun ngabangkang. Tapi manéhna saurang anu ngabangkang anu malang, anu narima kahinaan pangluhurna demi hiji kanikmatan. Demi mangpaat anu handap, manéhna némbongkeun kahinaan nepi ka darajat nyium suku setan.
Ogé manéhna maksa jeung dolim, tapi lantaran henteu manggihan tempat nyoko dina haténa, dina dirina manéhna saurang anu maksa, resep némbongkeun diri jeung kacida teu mampuhna.
Éta murid téh saurang anu pinuh ku tipu daya, anu tujuan usahana pikeun nyugemakeun hawa nafsu, anu néangan kapentingan nafsuna sorangan dina tutup rasa ngajaga jeung pangorbanan, sarta anu usaha pikeun ngareureuhkeun sarakah jeung kasombonganana. Manéhna henteu enya-enya mikacinta nanaon salian ti nafsuna. Sagala hal dikorbankeun pikeun nafsuna.
Ari murid Al-Qur’an anu ihlas jeung sampurna téh hiji abdi. Tapi hiji abdi anu mulya, anu henteu daék ngabdi sanajan ka mahluk anu pangagungna, sarta henteu ngajadikeun mangpaat anu panggedéna jeung pangagungna saperti sawarga minangka tujuan pangabdian.
Ogé manéhna lemes jeung tenang. Tapi manéhna saurang anu lemes jeung luhur cita-citana, anu henteu daék ngahinakeun diri ka salian ti Gusti Fâthir Dzul-Jalâl anu nyiptakeun dirina tanpa idin jeung paréntah Mantenna.
Ogé manéhna miskin, tapi ku ganjaran anu ku Gusti Mâlik Karîm disimpen pikeun dirina dina mangsa engké, manéhna saurang miskin anu henteu merlukeun batur. Ogé manéhna lemah, tapi hiji jalma lemah anu kuat, anu nyoko kana kakuatan Gusti anu kagungan dirina, anu kakawasaan-Na teu aya tungtungna. Padahal Al-Qur’an henteu ngajadikeun sawarga anu langgeng ogé minangka tujuan maksud muridna anu sajati; naha mungkin éta ngajadikeun dunya anu bakal sirna jeung fana ieu minangka tujuan maksudna?
Tah, sing ngartos kumaha bédana cita-cita dua murid éta!
Ogé, ku ieu aranjeun bisa ngabandingkeun rasa ngajaga jeung pangorbanan murid-murid filsafat anu gering jeung murid-murid Al-Qur'an Al-Hakîm. Kieu:
Murid filsafat lumpat tina sadérékna demi dirina sorangan sarta ngagugat sadérékna.
Ari murid Al-Qur’an nganggap sakabéh abdi anu soleh di langit jeung bumi minangka sadérékna, ngadoakeun aranjeunna kalawan kacida tulusna, bagja ku kabagjaan aranjeunna, sarta dina rohna ngarasa hubungan anu kacida kuatna ka aranjeunna. Ogé, anjeunna nganggap arsy jeung panonpoé anu mangrupa hal panggedéna minangka patugas anu ditundukkeun sarta abdi jeung mahluk saperti dirina.
Ogé bandingkeun kaluhuran jeung lega roh dua murid tina ieu: Al-Qur’an masihan lega jeung kaluhuran kana roh murid-muridna nepi ka gaganti tasbih salapan puluh salapan siki, éta masrahkeun kana leungeun murid-muridna zarah-zarah salapan puluh salapan alam anu némbongkeun pancaran salapan puluh salapan nami Alloh minangka siki-siki tasbih. Éta nyebut, “Baca wirid-wirid aranjeun ku ieu.” Tah, nalika murid-murid Al-Qur’an saperti Şah-ı Geylanî, Rufaî jeung Şazelî, mugia Alloh rido ka aranjeunna, maca wiridna, déngékeun sarta tingali! Dina pananganana aranjeunna nyekel runtuyan zarah, jumlah tétés-tétés jeung jumlah napas mahluk-mahluk, sarta ku éta maca wiridna. Aranjeunna dzikir jeung tasbih ka Alloh. Tah, tingali atikan Al-Qur’an anu mujijat kateranganana, anu pinuh ku mujijat: kumaha manusa leutik ieu, anu lieur jeung linglung ku kanyeri anu pangleutikna jeung kasedih anu saeutik, sarta éléh ku mikroba leutik, kacida luhurna ku atikan Al-Qur’an. Kumaha legana unsur-unsur lemes dina dirina nepi ka manéhna nganggap sakabéh anu aya dina dunya anu gedé henteu cukup pikeun jadi tasbih wiridna. Sanajan nganggap sawarga téh saeutik pikeun jadi tujuan dzikir jeung wiridna, manéhna henteu nganggap dirina leuwih gedé tibatan mahluk Alloh anu pangleutikna. Manéhna ngumpulkeun karendahan haté pangluhurna dina kamulyaan pangluhurna. Anjeun bisa ngabandingkeun kumaha handap jeung hina murid-murid filsafat lamun dibandingkeun jeung ieu.
Tah, hakékat-hakékat anu salah ditingali ku kacerdasan luar biasa anu boga hiji panon tina filsafat Avrupa anu gering, ku pituduh Al-Qur’an anu ningali dua alam, anu neuteup dua alam ku dua panon anu caang sarta wawuh kana gaib, anu ku dua panangan nunjukkeun dua kabagjaan pikeun manusa, ditétélakeun kieu: "hé manusa! Diri jeung harta anu aya dina leungeun anjeun téh lain milik anjeun, tapi amanah pikeun anjeun. Anu kagungan éta amanah nyaéta Gusti Rahîm Karîm, anu kawasa kana sagala hal sarta uninga kana sagala hal. Mantenna hoyong ngagaleuh milik-Na anu aya di anjeun ti anjeun, sangkan dijaga pikeun anjeun sarta henteu leungit. Dina mangsa engké, Mantenna bakal maparin harga anu penting ka anjeun. Anjeun saurang prajurit anu boga pancén sarta dibéré pancén. Gawé ku nami-Na sarta lampah pikeun Mantenna. Mantenna anu ngintunkeun hal-hal anu diperlukeun ku anjeun minangka rezeki sarta ngajaga anjeun tina hal-hal anu anjeun henteu kuat nanggung. Tujuan jeung hasil kahirupan anjeun ieu nyaéta jadi tempat munculna nami-nami jeung syuunat Gusti Mâlik éta. Nalika hiji musibat datang ka anjeun, ucapkeun ﺍِﻧَّﺎ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻭَﺍِﻧَّٓﺎ ﺍِﻟَﻴْﻪِ ﺭَﺍﺟِﻌُﻮﻥَ. Hartina, kuring aya dina palayanan Gusti anu kagungan kuring. Hé musibat! Lamun anjeun datang ku idin jeung rido Mantenna, wilujeng sumping, datang kalayan kabungah! Sabab tangtu dina hiji waktu urang bakal mulang ka Mantenna, angkat ka payuneun-Na, sarta urang sono ka Mantenna. Lantaran dina hiji waktu Mantenna tangtu bakal ngabébaskeun urang tina kawajiban kahirupan, hayu, hé musibat! Mugia ngabébaskeun tina pancén jeung ngabébaskeun ieu lumangsung ku leungeun anjeun; kuring rido. Lamun Mantenna geus maréntahkeun sarta mikahayang anjeun minangka ujian pikeun kuring ngajaga amanah jeung ngalaksanakeun pancén, tapi henteu masihan idin jeung rido sangkan kuring pasrah ka anjeun, Salila kakuatan kuring mampuh, kuring henteu masrahkeun amanah Gusti anu kagungan kuring ka anu henteu bisa dipercaya!" kitu saur anjeunna.
Tah, minangka hiji conto tina sarébu, tingali darajat pangajaran anu dipasihkeun ku kacerdasan luar biasa filsafat jeung pituduh Al-Qur’an. Leres, hakékat kaayaan dua pihak lumangsung ku cara anu tadi geus ditétélakeun. Tapi darajat manusa dina pituduh jeung kasasaran béda-béda. Tingkatan lalawora rupa-rupa. Saréréa dina unggal tingkatan henteu bisa sapinuhna ngarasakeun ieu hakékat.
Sabab lalawora ngaleungitkeun rasa. Dina jaman ieu, éta geus ngaleungitkeun rasa dina darajat anu nepi ka jalma-jalma peradaban henteu ngarasakeun paitna kanyeri anu matak nyeri ieu. Tapi ku beuki sénsitipna élmu jeung ku pangéling maot anu unggal poé némbongkeun tilu puluh rébu layon, tutup lalawora éta ruksak.
Rébuan laknat jeung hanjakal pikeun jalma-jalma anu asup kana kasasaran ku tagut-tagut jeung sains alam bangsa asing, sarta pikeun jalma anu nyonto jeung nuturkeunana kalawan buta!
Hé nonoman lemah cai ieu! Ulah usaha nyonto urang Frenk! Sanggeus sakitu lobana kadoliman jeung pangmusuhan Avrupa ka aranjeun anu teu aya watesna, ku akal naon aranjeun nuturkeun sarta percaya kana hirup nurut kana hawa nafsu jeung pikiran-pikiran batil maranéhna? Henteu! Henteu! Jalma-jalma anu nyonto kalawan nurut kana hawa nafsu, aranjeun lain nuturkeun, tapi tanpa kasadaran asup kana barisan maranéhna sarta ngabinasakeun diri aranjeun jeung sadérék-sadérék aranjeun sorangan. Sing sadar yén salami aranjeun nuturkeun kalawan taya akhlak, aranjeun ngabohong dina pangakuan rasa ngajaga! Sabab nuturkeun ku cara kieu téh ngarendahkeun kabangsaan aranjeun sarta ngaléléwé bangsa! ﻫَﺪٰﻳﻨَﺎ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻭَ ﺍِﻳَّﺎﻛُﻢْ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﺼِّﺮَﺍﻁِ ﺍﻟْﻤُﺴْﺘَﻘ۪ﻴﻢِ
--