Tina Mektup Kadua Puluh Dalapan, PASUALAN KATILU ANU MANGRUPIKEUN RISALAH KATILU
[Ieu pasualan mangrupikeun waleran anu husus, pribadi sareng rusiah pikeun hiji patarosan umum anu ku lolobana sadaya dulur abdi ditaroskeun ku basa kaayaan, sareng ku sabagian ku basa ucapan.]
Patarosan: Ka unggal jalma anu sumping nganjang ka anjeun, anjeun nyarios: "Ulah ngaharepkeun pitulung maknawi ti pribadi abdi, sareng ulah nganggap pribadi abdi barokah. Abdi henteu gaduh maqam. Sakumaha prajurit biasa nepikeun paréntah ti kalungguhan marsekal, abdi ogé nepikeun paréntah hiji kalungguhan marsekal maknawi. Kitu deui, sakumaha jalma bangkrut janten anu ngumumkeun toko inten sareng permata anu kacida ajénna luhur sareng beungharna, abdi ogé anu ngumumkeun hiji toko suci Al-Qur'an."
Padahal basa kaayaan aranjeunna nyarios: "Sakumaha akal abdi sadaya peryogi élmu, manah abdi sadaya ogé hoyong limpahan, roh abdi sadaya hoyong nur; sareng sapertos kitu, dina seueur sisi abdi sadaya hoyong seueur hal. Abdi sadaya sumping nganjang ka anjeun kalayan nganggap anjeun jalma anu bakal mangpaat pikeun kabutuhan abdi sadaya. Abdi sadaya langkung peryogi anu gaduh kawalian, pitulung maknawi sareng kasampurnaan tibatan ahli élmu. Upami kaayaan sajatina sapertos anu disarioskeun ku anjeun, abdi sadaya kaliru sumping nganjang ka anjeun."
Waleran: Mangga dangukeun lima titik, teras pikirkeun. Naha nganjang aranjeun sia-sia atanapi aya mangpaatna? Harita mangga mutuskeun.
Titik Kahiji: Sakumaha palayan biasa sareng prajurit anu teu daya tina hiji raja, bari ngawakilan raja masihan hadiah sareng tanda kahormatan karajaan ka jénderal sareng pasha, ngajantenkeun aranjeunna ngarasa ngahutang budi. Upami jénderal sareng marsekal nyarios: "Naha urang ngarendahkeun diri sareng nampi hadiah sareng tanda kahormatan tina panangan ieu prajurit biasa?" éta kagéloan anu sombong. Upami éta prajurit ogé, di luar tugasna, henteu ngadeg hormat ka marsekal sareng nganggap dirina langkung luhur tibatan anjeunna, éta kagéloan anu bodo.
Kitu deui, upami salah sahiji jénderal anu resep éta kalayan sukur ngarendahkeun diri sumping salaku tamu ka pondok alit éta prajurit, raja anu ningali sareng uninga kaayaan éta tangtos ngintunkeun baki ti dapur karajaan ka tamu anu dipihormat tina palayanana anu satia, supados éta prajurit, anu henteu mendakan naon waé salian ti roti garing, henteu isin. Kitu ogé, palayan Al-Qur'an Al-Hakîm anu satia, sanaos anjeunna jalma biasa, bari ngawakilan Al-Qur'an nepikeun paréntah-paréntahna ka jalma-jalma pangageungna tanpa sieun, sareng ngajual inten-inten luhur Al-Qur'an ka anu rohna paling beunghar, sanés kalayan nyuhunkeun sareng ngarendahkeun diri, nanging kalayan reueus sareng henteu ngarasa peryogi ka aranjeunna. Sakumaha ageungna ogé, aranjeunna henteu tiasa sombong ka éta palayan biasa nalika anjeunna ngalaksanakeun tugas. Éta palayan ogé, nalika aranjeunna ngarujuk ka anjeunna, henteu tiasa mendakan lantaran pikeun sombong ka dirina sareng henteu ngalangkungan watesna.
Upami sabagian palanggan éta harta suci ningali éta palayan anu teu daya kalayan paningal kawalian sareng nganggap anjeunna agung, tangtos kalebet kana sipat welas asih suci hakékat Al-Qur'an yén, supados henteu ngajantenkeun éta palayan isin, éta masihan pitulung sareng limpahan ku bantuan maknawi ti harta husus Ilahi, tanpa éta palayan uninga atanapi ngagaduhan bagian dina ngalaksanakeunana.
Titik Kadua: Imam Rabbani sareng Mujaddid Alf Tsani Ahmed-i Farukî radiyallahu anh parantos nyarios: "Mekar sareng écésna hiji pasualan hakékat iman, dina paningal abdi, langkung dipilih tibatan rébuan rasa nikmat sareng karamah. Kitu deui, tujuan sareng hasil sadaya tarekat nyaéta mekar sareng écésna hakékat iman." Margi hiji pahlawan tarekat sapertos kieu ngahukum kitu, tangtos Sözler anu ngébréhkeun hakékat iman kalayan écés anu sampurna sareng nu nétés tina rusiah Al-Qur'an tiasa masihan hasil anu dipihoyong tina kawalian.
Titik Katilu: Sabelas taun kapengker, tampiling-tampiling anu hébat turun kana sirah Said Baheula anu lalawora. Anjeunna mikiran putusan "El-mevtü hakkun". Anjeunna ningali dirina dina leutak rawa. Anjeunna nyuhunkeun pitulung, milarian jalan sareng milarian anu nyalametkeun. Anjeunna ningali jalan-jalanna béda, tuluy janten ragu. Anjeunna milarian tanda dina buku anu namina "Fütuhu'l-Gayb" ku Şeyh-i Geylanî radiyallahu anh, anu mangrupikeun Ghautsul-A'zham. Dina milarian tanda kaluar ieu: ﺍَﻧْﺖَ ﻓ۪ﻰ ﺩَﺍﺭِ ﺍﻟْﺤِﻜْﻤَﺔِ ﻓَﺎﻃْﻠُﺐْ ﻃَﺒ۪ﻴﺒًﺎ ﻳُﺪَﺍﻭ۪ﻯ ﻗَﻠْﺒَﻚَ
Ahéngna, harita abdi anggota Dârülhikmeti'l-İslâmiye. Saolah-olah abdi tabib anu usaha ngubaran tatu umat Islam. Padahal anu paling gering nyaéta abdi. Jalma gering kedah heula ngurus dirina, saatosna tiasa ngurus jalma-jalma gering. Tah, Kangjeng Syéh nyarios ka abdi: "Anjeun sorangan gering, pilari tabib pikeun diri anjeun!" Abdi nyarios: "Mangga anjeun janten tabib abdi!" Abdi nyekel éta buku, nganggap diri abdi anu diajak nyarios sareng maos sapertos éta buku nyarios ka abdi. Nanging bukuna kacida tegasna. Éta meupeuskeun sombong abdi kalayan hébat. Éta ngalaksanakeun bedah anu beurat dina nafsu abdi. Abdi henteu tahan; abdi maos dugi ka satengahna kalayan ngajantenkeun diri anu diajak nyarios; abdi henteu ngagaduhan deui kasabaran pikeun ngaréngsékeunana. Abdi nempatkeun éta buku dina lomari. Nanging teras nyeri tina bedah anu ngubaran leungit, rasa nikmat sumping. Abdi maos lengkep buku ustad kahiji abdi éta sareng nyandak seueur mangpaat. Abdi ogé ngadangu wirid sareng munajatna, nyandak seueur limpahan.
Teras abdi ningali buku Mektubat Imam Rabbani sareng nyandakna dina panangan. Abdi muka kalayan milarian tanda anu ihlas. Ahéngna, dina sakumna Mektubatna mung aya kecap "Bedîüzzaman" di dua tempat. Dua serat éta dumadakan kabuka pikeun abdi. Margi nami rama abdi Mirza, abdi ningali di awal éta serat-serat ditulis "Serat ka Mirza Bedîüzzaman". Abdi ngucapkeun Fasubhanalloh, ieu nyarios ka abdi. Harita salah sahiji gelar Said Baheula nyaéta "Bedîüzzaman". Padahal abdi henteu terang ka pribadi-pribadi anu kasohor ku éta gelar salian ti Bedîüzzaman-ı Hemedanî dina taun tilu ratus Hijrah. Padahal dina jaman Imam ogé aya jalma sapertos kitu anu ku anjeunna dikintunkeun dua serat éta. Kaayaan éta pribadi nyarupaan kaayaan abdi, dugi ka abdi mendakan dua serat éta janten ubar panyakit abdi.
Mung, sakumaha disarankeun ku Imam dina éta serat-serat, dina seueur serat anjeunna keukeuh nyarankeun: "Hijikeun kiblat anjeun." Hartosna, candak hiji ustad, turutan anjeunna, ulah sibuk ku anu sanés. Saran anu pangpentingna ieu henteu cocog sareng bakat sareng kaayaan rohani abdi. Sakumaha seueur abdi mikir: "Naha abdi kedah nuturkeun ieu, atanapi anu éta, atanapi anu langkung éta deui?" abdi tetep bingung. Dina masing-masing aya sipat anu narik anu béda-béda. Abdi henteu tiasa nyukupan ku hiji. Nalika abdi nuju bingung, ku rohmat Gusti sumping kana manah abdi yén: Hulu ieu jalan-jalan anu béda, sumber ieu aliran-aliran sareng panonpoé ieu planét-planét nyaéta Al-Qur'an Al-Hakîm. Ngahijikeun kiblat anu sajati aya dina ieu. Ku kituna, éta mursyid anu pangluhurna sareng ustad anu paling suci. Abdi nyekel éta. Tangtos bakat abdi anu kirang sareng paburantak henteu tiasa nyerep sareng nyandak kalayan pantes limpahan éta Mursyid Sajati anu sapertos cai kahirupan, nanging numutkeun darajat ahli manah sareng anu gaduh kaayaan batin, abdi sadaya tiasa némbongkeun deui éta limpahan, éta cai kahirupan, ku limpahanana sorangan.
Hartosna, Sözler sareng Nur anu asalna tina Al-Qur'an éta sanés mung pasualan élmu pikeun akal; malah pasualan iman pikeun manah, roh sareng kaayaan batin, sarta sapertos makrifat Ilahi anu kacida luhur sareng ajénna luhurna.
Titik Kaopat: Para pribadi ti sahabat, tabiin sareng tabiut-tabiin anu gaduh kawalian ageung dina darajat pangluhurna nyandak bagian pikeun sadaya daya lemes batinna tina Al-Qur'an sorangan, sareng Al-Qur'an pikeun aranjeunna mangrupikeun mursyid sajati sareng cekap. Ieu némbongkeun yén: Salawasna Al-Qur'an Al-Hakîm, sakumaha ngébréhkeun hakékat, ogé ngalimpahkeun limpahan kawalian ageung ka anu mampuh.
Leres, ngalangkungan ti lahir ka hakékat aya dua cara:
Hiji: Lebet kana barzah tarekat sareng, ngalangkungan darajat-darajat ku seyr sareng suluk, dugi ka hakékat.
Cara Kadua: Sacara langsung, tanpa ngaliwat barzah tarekat, dugi ka hakékat ku karunia Ilahi; ieu jalan luhur sareng pondok anu husus pikeun sahabat sareng tabiin.
Hartosna, Nur anu nétés tina hakékat Al-Qur'an sareng Sözler anu ngébréhkeun éta Nur tiasa ngagaduhan éta sipat, sareng leres-leres ngagaduhanana.
Titik Kalima: Ku lima conto sabagian, abdi sadaya bakal némbongkeun yén Sözler, sakumaha ngajarkeun hakékat, ogé ngalaksanakeun tugas nungtun. Conto Kahiji: Abdi sorangan ku sababaraha pangalaman abdi, sanés sapuluh, sanés saratus, nanging rébuan kali, parantos yakin yén Sözler sareng Nur anu asalna tina Al-Qur'an, sakumaha masihan pangajaran ka akal abdi, ogé melak kaayaan iman dina manah abdi, masihan rasa nikmat iman ka roh abdi, sareng kitu salajengna...
Malah dina urusan dunya abdi, sakumaha murid hiji syéh anu gaduh karamah ngaharepkeun pitulung sareng bantuan maknawi ti syéhna ngeunaan kabutuhanana, nalika abdi ngaharepkeun éta kabutuhan ti rusiah Al-Qur'an Al-Hakîm anu gaduh karamah, sering pisan éta hasil pikeun abdi ku cara anu henteu diarep-arep sareng henteu disangka. Mung dua conto alit tina hal-hal sabagéan:
Hiji: Anu katerangan sareng rincianana parantos aya dina Mektup Kagenep Welas; ka hiji tamu abdi anu namina Süleyman, hiji roti ageung dipintonkeun ku cara luar biasa di luhur tangkal cedar. Salami dua dinten, abdi sadaya duaan neda tina éta hadiah gaib.
Conto Kadua: Abdi bakal nyarioskeun hiji pasualan anu kacida alit sareng lemesna anu lumangsung dina dinten-dinten ieu. Kieu:
Sateuacan fajar, abdi émut yén abdi parantos nyarios sababaraha kecap ku cara anu bakal masihan bisikan mamang kana manah hiji jalma; abdi nyarios, mugia abdi tiasa patepang sareng anjeunna sareng ngaleungitkeun ribut dina manahna. Dina waktos anu sami, abdi peryogi sabagéan buku abdi anu parantos angkat ka Nis; abdi nyarios, mugia éta tiasa aya dina panangan abdi. Saatos solat subuh, abdi linggih; abdi ningali éta jalma anu sami lebet kalayan bagéan buku éta dina pananganna. Abdi nyarios ka anjeunna: "Naon anu aya dina panangan anjeun?" Anjeunna nyarios: "Abdi henteu terang; di payuneun panto aya anu masihan ka abdi sareng nyarios yén éta sumping ti Nis; abdi ogé mawa ka anjeun." Abdi ngucapkeun Fasubhanalloh; jalma ieu kaluar ti bumina sareng sumping dina waktos sapertos kieu, sareng ieu Kalimah sumping ti Nis, henteu pisan sapertos kabeneran. Sareng, kalayan nyarios yén anu masihan bagéan buku sapertos ieu dina panangan jalma sapertos kieu dina waktos anu sami sareng ngintunkeunana ka abdi tangtos pitulung maknawi Al-Qur'an Al-Hakîm, abdi ngucapkeun Alhamdulillah. Anu uninga kana kahoyong manah abdi anu pangleutikna, henteu penting sareng nyumput, tangtos welas asih sareng nangtayungan abdi; ku kituna abdi henteu ngahargaan ngahutang budi ka dunya sanajan lima para. Conto Kadua: Almarhum Abdurrahman, putra sadérék abdi, sanaos ti dalapan taun kapengker parantos papisah ti abdi sareng kotor ku lalawora sareng sangkaan dunya, ngagaduhan sangkaan anu saé ka pribadi abdi anu kacida ngalangkungan wates abdi. Anjeunna nyuhunkeun bantuan maknawi sareng ngaharepkeun pitulung anu henteu aya dina abdi sareng henteu tiasa dilaksanakeun ku abdi. Pitulung maknawi Al-Qur'an Al-Hakîm dugi ka anjeunna. Tilu sasih sateuacan pupusna, éta ngajantenkeun Kalimah Kasapuluh ngeunaan hasyr dugi kana pananganna. Bari éta Kalimah ngaberesihan anjeunna tina kotor maknawi, sangkaan sareng lalawora, dina serat anu ditulisna sateuacan pupus anjeunna némbongkeun tilu karamah anu écés, saolah-olah parantos naék kana darajat kawalian. Éta parantos dilebetkeun dina bagéan-bagéan Mektup Kadua Puluh Tujuh; mangga dirujuk.
Conto Katilu: Abdi ngagaduhan hiji dulur aherat sareng murid ahli manah anu namina Hasan Efendi ti Burdur. Kalayan gaduh sangkaan anu saé ka abdi anu kacida ngalangkungan wates abdi, sapertos ngaharepkeun bantuan maknawi ti hiji wali agung, anjeunna ngaharepkeun pitulung ti abdi anu teu daya. Dumadakan tanpa hubungan naon ogé, abdi masihan Kalimah Katilu Puluh Dua pikeun dibaca ka hiji jalma anu netep di désa-désa Burdur. Teras Hasan Efendi sumping kana émutan abdi, abdi nyarios: "Upami anjeun angkat ka Burdur, pasihan ka Hasan Efendi, supados anjeunna maos lima atanapi genep dinten." Éta jalma angkat sareng langsung masihan ka Hasan Efendi. Ajal Hasan Efendi nyésa tilu puluh atanapi opat puluh dinten. Sakumaha jalma anu kacida hausna, nalika mendakan cai tawar sapertos cai Kautsar, nyekel éta, kitu ogé anjeunna nyekel Kalimah Katilu Puluh Dua. Ku salawasna maos sareng nyandak limpahan, hususna dina bahasan kanyaah ka Alloh dina Tingkat Katiluna, anjeunna mendakan ubar anu lengkep pikeun panyakitna sareng limpahan anu diarep-arepna ti hiji Quthbul-A'zham di dinya. Anjeunna angkat ka masjid kalayan séhat, ngalaksanakeun solat, sareng di dinya masrahkeun rohna ka Gusti Rahmân, rahmatullahi alaih. Conto Kaopat: Ku kasaksian bagéan-bagéan serat Hulusi Bey dina Mektup Kadua Puluh Tujuh, anjeunna parantos mendakan pitulung maknawi sareng bantuan, limpahan sareng nur anu langkung seueur tibatan tina tarekat Naqsyi, tarekat anu pangpentingna sareng paling mangaruhan, dina Sözler anu caang anu ngébréhkeun rusiah Al-Qur'an.
Conto Kalima: Dulur abdi Abdülmecid parantos ngaraos paburantak lantaran pupusna putra sadérék abdi Abdurrahman (rahmatullahi alaih) sareng dina kaayaan nyeri sanésna. Anjeunna ogé ngaharepkeun bantuan maknawi sareng pitulung anu henteu tiasa dilaksanakeun ku abdi. Abdi henteu silih serat sareng anjeunna. Dumadakan abdi ngintunkeun sababaraha risalah Sözler penting ka anjeunna. Saatos maos, anjeunna nyerat: "Alhamdulillah abdi salamet! Abdi ampir gélo. Unggal risalah Sözler ieu janten sapertos hiji mursyid. Sanaos abdi papisah ti hiji mursyid, abdi mendakan seueur mursyid sakaligus, abdi salamet." Abdi ningali yén Abdülmecid leres-leres parantos lebet kana hiji jalan anu saé sareng salamet tina kaayaan-kaayaan lamina.
Masih aya seueur pisan conto sapertos lima conto ieu. Éta némbongkeun yén: Élmu-élmu iman, hususna upami langsung dumasar kana kabutuhan sareng pikeun ngubaran tatu-tatuna, ubar-ubar maknawi dicandak tina rusiah Al-Qur'an Al-Hakîm sareng dicobian, tangtos élmu-élmu iman sareng ubar-ubar rohani éta cekap sareng nyukupan ka anu ngaraos kabutuhanana sareng anu nganggo kalayan ihlas anu daria. Kumaha waé kaayaan apotéker sareng anu ngumumkeun anu ngajual sareng némbongkeun éta, biasa, bangkrut, beunghar, gaduh maqam atanapi palayan, henteu seueur bédana.
Leres, nalika aya panonpoé, henteu peryogi lebet dina cahaya lilin. Margi abdi némbongkeun panonpoé, nyuhunkeun cahaya lilin ti abdi, hususna upami henteu aya dina abdi, henteu aya hartina sareng henteu diperyogikeun. Malah aranjeunna kedah ngabantosan abdi ku doa, bantuan maknawi, malah ku himmah. Sareng nyuhunkeun bantuan sareng pitulung ti aranjeunna nyaéta hak abdi. Aranjeunna kedah nyukupan ku limpahan anu dicandakna tina Nur. ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻋَﻠٰﻰ ﺳَﻴِّﺪِﻧَﺎ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ صَلَاةً ﺗَﻜُﻮﻥُ ﻟَﻚَ ﺭِﺿَٓﺎﺀً ﻭَ ﻟِﺤَﻘِّﻪ۪ ﺍَﺩَٓﺍﺀً ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪ۪ ﻭَ ﺻَﺤْﺒِﻪ۪ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ