Tarjamahan ringkes Tambihan Hutbah Syam dina basa Arab

Dina Tambihan Hutbe-i Şamiye dina basa Arab, ku hiji ibarat anu pohara éndah, dipintonkeun kagagahan rohani anu henteu tiasa dipatahkeun, anu asalna tina iman. Patali sareng pasualan ieu, urang medar ringkesanana: Dina mimiti Kabébasan, dina kasempetan Sultan Reşad angkat ka Rumeli, simkuring ogé ngiring minangka wawakil propinsi-propinsi Wétan. Dina karéta urang aya sawala sareng dua rerencangan anu diajar di sakola sarta ahli élmu. Aranjeunna naros ka simkuring: “Mana anu leuwih kuat sareng leuwih diperlukeun, sumanget ngabéla agama atawa sumanget ngabéla bangsa?” Harita simkuring nyarios: Dina paningal sareng di sisi urang muslim, agama sareng jati diri bangsa dina hakékatna ngahiji. Aya hiji papisah anu ngan dianggap, lahir sarta samentara. Malah agama téh kahirupan sareng roh jati diri bangsa. Nalika duanana ditingali misah sarta béda, sumanget ngabéla agama nyakup rahayat umum sareng jalma-jalma istiméwa. Sumanget ngabéla bangsa diwatesan kana hiji tina saratus jalma —nyaéta jalma anu ngorbankeun kapentingan pribadina demi bangsa. Ku kituna, dina hak-hak umum, sumanget ngabéla agama kedah janten dasar. Sumanget ngabéla bangsa kedah janten abdi, kakuatan sarta bénténg pikeun éta. Hususna urang Wétan henteu saperti urang Barat. Anu ngawasa haté dina diri urang nyaéta rasa agama. Ku papasten azali, seuseueurna nabi diutus di Wétan; ieu méré tanda yén ngan rasa agama anu ngahudangkeun Wétan sarta ngadorong kana kamajuan. Jaman kabagjaan sareng para tabi'in mangrupikeun bukti anu pasti pikeun ieu. Duh rerencangan diajar simkuring dina madrasah anu leumpang anu disebut karéta ieu, anu naros mana di antara sumanget ngabéla agama sareng bangsa anu kedah langkung diperhatoskeun! Sarta sakabéh jalma anu diajar di sakola anu ayeuna ngiring sareng urang ka arah mangsa datang dina karéta waktu! Simkuring ogé nyarios ka aranjeun: Nalika simkuring nyarios: “Sumanget ngabéla agama sareng jati diri bangsa Islam parantos sapinuhna ngahiji dina diri urang Turki sareng Arab sarta janten teu tiasa dipisahkeun. Sumanget ngabéla Islam mangrupa hiji ranté cahaya anu pangkuatna sareng pangkukuhna, anu datang tina arsy. Éta urwatul-wutsqa anu henteu tiasa dirubuhkeun atawa diputus. Éta bénténg suci anu henteu tiasa diruksak atawa diéléhkeun,” dua guru sakola anu caang pamikiranna éta nyarios ka simkuring: “Naon dalil anjeun? Ieu panyataan gedé peryogi bukti gedé sarta dalil anu kacida kuatna. Naon dalilna?” Ujug-ujug karéta urang kaluar tina torowongan. Urang ogé ngaluarkeun sirah sarta ningali tina jandéla. Urang ningali hiji budak anu can genep taun nangtung di gigireun jalan anu pas bakal kaliwatan ku karéta. Simkuring nyarios ka dua rerencangan guru éta: Ieu budak, ku basa kaayaanana, masihan waleran anu lengkep pikeun patarosan urang. Tibatan simkuring, mugia budak anu polos éta janten guru urang dina madrasah anu leumpang ieu. Basa kaayaanana nyarioskeun hakékat anu bakal dipedar ieu: Tingali, nalika dâbbetü'l-arz ieu kaluar tina liang torowongan sarta nyerbu kalayan serangan anu pikasieuneun, ribut sareng gorowokna, budak éta nangtung saméter ti jalan anu bakal diliwatanana. Éta dâbbetü'l-arz ngancam bari ngagorowok, ku ancaman sareng kakawasaan seranganana. Padahal éta nyarios ‘Cilaka pikeun anu kapendak ku simkuring!’, budak polos éta tetep nangtung dina jalanna. Kalayan kabébasan anu sampurna sarta kawani sareng kagagahan anu luar biasa, anjeunna henteu maliré ancamanana sanajan saharga lima para ogé. Anjeunna nganggap enteng serangan dâbbetü'l-arz ieu sarta ku kagagahanana anu leutik nyarios: ‘Duh karéta! Ku gorowok anjeun anu lir ra'd sareng guludug, anjeun moal tiasa nyingsieunan simkuring.’ Ku basa kaayaanana anu tetep pageuh sareng kukuh, saolah-olah anjeunna nyarios: “Duh karéta! Anjeun tawanan hiji tata. Kekang sareng tali anjeun aya dina leungeun anu ngajalankeun anjeun. Anjeun henteu gaduh hak pikeun nyerang simkuring. Anjeun moal tiasa nempatkeun simkuring dina panindesan anjeun. Hayu angkat dina jalan anjeun, ngaliwat dina jalan anjeun kalayan idin panglima anjeun.” Duh rerencangan simkuring dina karéta ieu sarta dulur-dulur simkuring anu diajar sains lima puluh taun ti harita! Anggap Rüstem ti Iran sareng Hercules ti Yunani, kalayan kagagahanana anu anéh éta, ngaluncatan waktu sarta aya dina tempat budak éta. Lantaran dina jaman maranéhna henteu aya karéta, tangtu maranéhna moal miboga kayakinan yén karéta maju kalayan hiji tata. Nalika karéta anu ujug-ujug kaluar tina liang torowongan ieu, seuneu dina sirahna, napasna lir guludug sarta kilat listrik dina panonna, lumpat ka arah Rüstem sareng Hercules kalayan serangan anu ngancam sareng pikasieuneun, bet dua pahlawan éta bakal kacida sieunna sarta jauh lumpatna! Kalayan kawani anu luar biasa éta, maranéhna bakal lumpat leuwih ti sarébu méter. Tingali kumaha kabébasan sareng kawani maranéhna musnah di payuneun ancaman dâbbetü'l-arz ieu. Maranéhna henteu manggihan jalan salian ti lumpat. Sabab lantaran henteu percanten kana panglima sareng tatana, maranéhna henteu nganggapna hiji kalde anu nurut, nanging nyangka hiji rupa singa anu pohara pikasieuneun sarta nyabék-nyabék, anu dituturkeun ku dua puluh singa sagedé gerbong di tukangeunana. Duh dulur-dulur simkuring sarta rerencangan simkuring anu ngadangu ucapan ieu lima puluh taun ti harita! Anu méré kawani sareng kabébasan ka budak anu can genep taun ieu leuwih ti dua pahlawan éta, sarta kaayaan aman sareng henteu sieun anu seueur tingkat ngaleuwihan maranéhna, nyaéta kayakinan, katengtreman sareng imanna kana tata karéta, yén kekangna aya dina leungeun hiji panglima, yén gerakna dina hiji tata sarta aya hiji anu ngajalankeunana pikeun tujuanana sorangan; ieu mangrupa hiji siki hakékat dina haté budak anu polos éta. Anu ngajadikeun dua pahlawan éta kacida sieunna sarta ngajadikeun nuranina tawanan sangkaan nyaéta henteu percantenna anu asalna tina kabodoan, nyaéta henteu terang panglima karéta sarta henteu percanten kana tatana. Dina ibarat ieu, sakumaha kagagahan budak polos éta anu asalna tina imanna, ku iman sareng kayakinan anu salila sarébu taun nyicingan haté sababaraha suku golongan Islam (bangsa Turki sareng bangsa anu janten Turki), golongan Turki sareng Arab, sarta sakabéh suku muslim, utamana, némbongkeun kagagahan rohani anu luar biasa lir budak polos éta. Ku kagagahan anu asalna tina iman, maranéhna mawa bandéra Islam sareng kasampurnaan rohani di Asia, Afrika sarta satengah Éropa, ngalawan nagara sareng bangsa di bumi anu leuwih ti saratus kalieun jumlahna. Maranéhna ngabagéakeun maot bari seuri, nyarios: “Upami abdi maot, abdi syahid; upami abdi maéhan, abdi ghazi.” Bari kitu, ku kagagahan iman maranéhna ogé nyanghareupan tanpa sieun ancaman karéta-karéta anu pikasieuneun, nyaéta kajadian-kajadian musuh anu susul-susul di dunya, malah ti mikroba nepi ka béntang buntut, anu nyokot posisi mumusuhan ka kamampuh manusa anu jembar. Ku pasrahna iman kana qadha sareng papasten Gusti, tibatan sieun sareng kagét, maranéhna meunang hikmah, pangajaran sarta hiji rupa kabagjaan dunya. Kagagahan ieu némbongkeun yén anu bakal ngawasa mangsa datang sacara mutlak, boh di dunya sakumaha di aherat, nyaéta jati diri bangsa Islam. Saperti dina dua ibarat éta, sabab rasa sieun, gugup sareng nyeri anu kacida anéhna dina dua pahlawan anu anéh éta nyaéta henteu percantenna, kabodoan sareng kasasarna... Ieu hiji hakékat anu dibuktikeun ku Risale-i Nur kalayan ratusan bukti, anu hiji dua contona parantos diucapkeun dina bubuka risalah ieu. Pasualanna kieu: Kakafiran sareng kasasaran némbongkeun sakabéh jagat raya ka jalma-jalma anu sasat minangka rébuan golongan sareng runtuyan musuh anu pikasieuneun. Ku leungeun kakuatan anu buta, kabeneran anu teu gaduh tujuan sarta tabiat anu pireu, ti sistem panonpoé nepi ka mikroba tuberkulosis dina jantung, rébuan golongan musuh nyerang manusa anu malang. Ku terus-terusan méré sieun, nyeri, rasa pikasieuneun sareng gugup ka hakékat manusa anu nyakup sagala, kamampuhna anu jembar, pangabutuhna anu teu diwatesan sarta kahayangna anu teu aya tungtungna, éta némbongkeun yén kakafiran sareng kasasaran téh zakkum naraka sarta nempatkeun anu mibogana dina hiji naraka di dunya ieu ogé. Rébuan sains sareng kamajuan manusa di luar agama sareng iman, lir kagagahan Rüstem sareng Hercules éta, henteu méré mangpaat saeutik ogé; éta ngan nyuntikkeun maksiat sareng mabok pikeun samentara henteu ngarasakeun kasieun anu nyeri éta, minangka hiji rupa ngaleungitkeun rasa. Saperti babandingan iman sareng kakafiran ngahasilkeun buah sareng hasil sawarga sareng naraka di aherat, kitu ogé di dunya iman ngajamin hiji sawarga rohani sarta ngarobah maot jadi surat kaluar tina pancén. Kakafiran ogé ngahasilkeun hiji naraka rohani di dunya, ngancurkeun kabagjaan manusa anu saéstuna sarta ngarobah maot jadi kaayaan dipupus salawasna. Urang masrahkeun ieu ka ratusan bukti Risale-i Nur anu pasti sarta nyangga kana rasa sareng syuhud, tuluy pondokkeun bahasan. Upami aranjeun hoyong ningali hakékat ibarat ieu, tanggahkeun sirah aranjeun sarta tingali jagat raya ieu. Tingali sakitu seueur balon, mobil, pesawat sarta kapal darat sareng laut anu lir karéta; di darat, laut sareng hawa, tingali bola-bola béntang, barang-barang jagat raya, runtuyan kajadian sarta kajadian anu susul-susul, anu diciptakeun ku kakawasaan azali kalayan tata sareng hikmah. Saperti ayana perkara-perkara ieu dina alam anu katingali sareng jagat raya jasmani, jalma anu gaduh akal ngabenerkeun yén dina alam rohani sareng perkara batin ogé aya padanan-padanan susul-susul tina kakawasaan azali anu leuwih anéh. Anu gaduh panon tiasa ningali seueur di antarana. Sakabéh runtuyan lahir sareng rohani dina jagat raya ieu nyerang, ngancam sarta nyingsieunan jalma-jalma sasat anu henteu gaduh iman, ngancurkeun kakuatan rohanina. Ka jalma-jalma anu gaduh iman, éta henteu ngancam atawa nyingsieunan, malah méré kabungah, kabagjaan, rasa akrab, harepan sareng kakuatan. Sabab ku iman, jalma-jalma anu gaduh iman ningali yén Gusti Sâni' Nu Hakîm, anu ngaping runtuyan anu teu diwatesan, karéta-karéta lahir sareng rohani sarta jagat raya anu leumpang éta kana masing-masing pancén dina wengkuan tata sareng hikmah anu sampurna, ngajadikeun éta digawé. Éta henteu salah dina pancénna sanajan saeutik pisan, sarta henteu tiasa silih ngalanggar. Ku ningali yén éta nampi kasampurnaan seni ciptaan sareng tajalli kaéndahan dina jagat raya, iman masrahkeun kakuatan rohani sapinuhna ka dirina sarta némbongkeun hiji conto kabagjaan anu langgeng. Teu aya perkara, teu aya sains, teu aya kamajuan manusa anu tiasa méré panglipur atawa ngajamin kakuatan rohani ngalawan nyeri sareng kasieun anu pikasieuneun jalma-jalma sasat anu asalna tina henteu gaduh iman. Kawanina musnah. Nanging lalawora samentara nutupan ku tabir sarta nipu. Jalma-jalma anu gaduh iman, ku imanna, sanés sieun atawa ruksak kakuatan rohanina, nanging ningali éta kalayan kakuatan rohani sareng kakukuhan anu luar biasa sarta hakékat dina iman, lir budak polos dina ibarat éta. Anjeunna nyaksian tata sareng pangurusan Gusti Sâni' Nu Hakîm dina wengkuan hikmah, sarta bébas tina sangkaan sareng kasieun. Anjeunna nyarios sarta ngartos: “Tanpa paréntah sareng idin Gusti Sâni' Nu Hakîm, jagat raya anu leumpang ieu henteu tiasa obah atawa ngaganggu.” Kalayan rasa aman anu sampurna, anjeunna nampi kabagjaan dina kahirupan dunya sabanding sareng tingkatna. Saha anu dina haténa —dina nuranina— henteu aya siki hakékat ieu tina iman sareng agama anu leres, sarta henteu miboga titik pangrojong, tangtu kawani sareng kakuatan rohanina musnah, saperti kawani sareng kagagahan Rüstem sareng Hercules dina ibarat éta ruksak; nuranina buruk. Anjeunna janten tawanan kajadian-kajadian jagat raya. Anjeunna ragrag jadi lir jalma anu ménta-ménta kalayan sieun ka sagala perkara. Lantaran Risale-i Nur ngabuktikeun rusiah hakékat iman ieu sarta kasangsaraan dunya anu pikasieuneun tina kasasaran ku ratusan bukti anu pasti, urang pondokkeun hakékat anu panjang pisan ieu. Manusa dina abad ieu, anu parantos ngarasakeun pangabutuh panggedéna kana kakuatan rohani, panglipur sareng kakukuhan, ninggalkeun hakékat-hakékat iman anu janten titik pangrojong dina Islam sareng iman, anu dina jaman ieu ngajamin kakuatan rohani, panglipur sareng kabagjaan. Dina nami ngabaratkeun diri, tibatan meunang mangpaat tina jati diri bangsa Islam, anjeunna nyangga kana kasasaran, maksiat, kawijakan pulitik sareng pulitik anu bohong, anu sapinuhna ngarecah kakuatan rohani, ngancurkeun panglipur sarta ngarecah kakukuhanna. Kumaha jauhna lampah ieu tina kapentingan manusa sareng mangpaat kamanusaan, dina waktos anu caket pisan manusa anu parantos hudang, pangheulana umat Islam, bakal ngarasakeun; upami umur dunya masih aya, anjeunna bakal pageuh nyekel hakékat-hakékat Al-Qur'an.

Saperti ibarat anu tadi, dina jaman baheula, dina mimiti Kabébasan, sababaraha anggota parlemen anu ngagem agama nyarios ka Said Baheula: Anjeun dina sagala perkara ngajadikeun pulitik alat pikeun agama sareng syariat, sarta ngajadikeunana palayan agama. Anjeun nampi kabébasan ngan demi syariat. Anjeun ogé mikaresep pamaréntahan konstitusional dina wangun anu sah. Hartina, kabébasan sareng pamaréntahan konstitusional henteu tiasa aya tanpa syariat. Ku sabab éta, dina 31 Maret, anjeun ogé diasupkeun ka golongan anu nyarios “Urang hoyong syariat”. Said Baheula nyarios ka aranjeunna: Leres, sabab kabagjaan bangsa Islam ngan, ngan tiasa ku hakékat-hakékat Islam. Kahirupan sosial sareng kabagjaan dunyana tiasa ku syariat Islam. Upami henteu, kaadilan musnah, rasa aman ruksak, ahlak goréng sareng sipat kotor ngawasa. Urusan tetep dina leungeun tukang bohong sareng tukang muji pikeun néangan kauntungan. Minangka hiji conto leutik tina rébuan bukti anu bakal ngabuktikeun hakékat ieu ka aranjeun, abdi nampilkeun carita ieu pikeun diperhatoskeun: Hiji waktos, di hiji gurun, hiji jalma janten tamu di bumi saurang ahli hakékat di antara urang Badui. Anjeunna ningali yén aranjeunna henteu masihan perhatian kana ngajaga hartana. Malah anu gaduh bumi ngantepkeun artosna kabuka di juru bumina. Tamu nyarios ka anu gaduh bumi: “Naha anjeun henteu sieun dipaling, nepi ka ngantepkeun harta sapertos kitu di juru?” Anu gaduh bumi nyarios: “Di urang henteu aya maling.” Tamu nyarios: “Sanaos urang nyimpen artos dina peti sarta ngonci, sering pisan aya maling.” Anu gaduh bumi nyarios: “Dina nami paréntah Gusti sarta demi kaadilan syariat, urang motong leungeun maling.” Tamu nyarios: “Upami kitu, kedahna seuseueurna aranjeun henteu gaduh hiji leungeun.” Anu gaduh bumi nyarios: “Abdi parantos umur lima puluh taun; salila hirup, abdi ngan ningali hiji leungeun dipotong.” Tamu héran sarta nyarios: “Di nagri urang, unggal dinten urang ngajebloskeun lima puluh jalma ka panjara lantaran maling. Pangaruhna henteu ngahontal sapersaratus kaadilan aranjeun di dieu.” Anu gaduh bumi nyarios: “Aranjeun parantos lalawora kana hiji hakékat gedé sarta hiji rusiah anu anéh sareng kuat, sarta ngantepkeunana. Ku kituna aranjeun kaleungitan hakékat kaadilan. Tibatan kapentingan manusa, dina handapeun tabir kaadilan, tujuan pribadi sarta arus anu zalim sareng mihak campur tangan, ngaruksak pangaruh putusan. Rusiah hakékat éta nyaéta: Di urang, nalika hiji maling ngulurkeun leungeunna kana harta batur, anjeunna émut kana dilaksanakeunana hukuman syariat. Paréntah anu lungsur tina arsy Gusti kapikir ku anjeunna. Ku sipat husus iman, ku ceuli haténa, saolah-olah anjeunna ngarasakeun sarta ngadangu ayat ﺍَﻟﺴَّﺎﺭِﻕُ ﻭَ ﺍﻟﺴَّﺎﺭِﻗَﺔُ ﻓَﺎﻗْﻄَﻌُﻮﺍ ﺍَﻳْﺪِﻳَﻬُﻤَﺎ anu asalna tina dawuhan azali sarta mutuskeun ‘dipupusna leungeun maling’; iman sareng kayakinanna gugah, rasa-rasana anu luhur obah. Tina sabudeureun roh sarta jero nurani, timbul kaayaan rohani anu lir nyerang kacondongan maling éta. Kacondongan anu asalna tina nafsu sareng kahayang remuk sarta mundur. Laun-laun, kacondongan éta pegat sagemblengna. Sabab sanés ngan sangkaan sareng pamikiran, nanging kakuatan-kakuatan rohanina —akal, haté sareng nurani— sakaligus nyerang rasa sareng kahayang éta. Ku émut kana hukuman syariat, hiji cegahan luhur sarta panegah dina nurani nangtung ngalawan éta rasa, tuluy ngajempékeunana. Leres, lantaran iman ngantepkeun hiji panegah rohani anu tetep dina haté sareng sirah, unggal kacondongan goréng kaluar tina rasa sareng nafsu, éta nyarios ‘Dilarang!’, tuluy ngusir sarta ngalarikeunana. Leres, lampah manusa asalna tina kacondongan haté sareng rasa. Éta kacondongan asalna tina rasa husus sareng kabutuhan roh. Ari roh obah ku cahaya iman. Upami saé, anjeunna ngalakukeunana; upami goréng, anjeunna narékahan pikeun mundur. Rasa anu buta moal deui ngaping anjeunna kana jalan salah sarta ngéléhkeun anjeunna.” Cindekna: Nalika hukuman syariat sareng pidana dilaksanakeun dina nami paréntah Gusti sarta kaadilan Rabbani, boh roh, akal, nurani, boh daya-daya lemes dina hakékat kamanusaan kapangaruhan sarta patali. Ku harti ieu, hiji hukuman dina lima puluh taun méré mangpaat ka urang leuwih ti sababaraha panahanan aranjeun unggal dinten. Hukuman aranjeun dina nami kaadilan ngan mangaruhan sangkaan aranjeun. Sabab nalika salah saurang aranjeun niat maling, timbul sangkaan bakal dihukum demi kapentingan sareng mangpaat bangsa sareng lemah cai. Atanapi, upami jalma-jalma uninga, aranjeunna bakal ningali anjeunna kalayan paningal goréng. Upami kabuktian yén anjeunna ngalakukeunana, kamungkinan pamaréntah ngajebloskeun anjeunna ka panjara ogé kapikir. Harita ngan daya sangkaanna ngarasakeun pangaruh anu saeutik. Padahal kacondongan kuat anu asalna tina nafsu sareng rasana —hususna upami anjeunna ogé peryogi— ngawasa. Hukuman aranjeun henteu deui méré mangpaat pikeun anjeunna mundur tina kajahatan éta. Lantaran sanés ku paréntah Gusti, hukuman-hukuman éta ogé sanés kaadilan. Éta janten sia-sia sarta ruksak, saperti solat tanpa wudu sareng tanpa nyanghareup kiblat. Hartina, kaadilan anu saéstuna sareng hukuman anu mujarab nyaéta anu dilaksanakeun dina nami paréntah Alloh. Upami henteu, pangaruhna turun jadi hiji tina saratus. Ku perkara maling anu leutik ieu, timbang hukum-hukum Gusti séjén anu jembar sarta nyakup sagala. Supaya kahartos yén kabagjaan manusa di dunya tiasa ku kaadilan. Ari kaadilan tiasa ku jalan anu langsung dituduhkeun Al-Qur'an... (Ringkesan carita réngsé.)

Upami manusa henteu gancang sadar sarta muka pangadilan dina nami kaadilan Gusti sareng dina wengkuan hakékat-hakékat Islam, kiamat lahir sareng rohani bakal tumiba ka maranéhna, sarta maranéhna bakal nyerahkeun pakarang ka anarki sareng Ya'juj sareng Ma'juj: ieu dipépélingkeun kana haté. Carita ieu diucapkeun ku Said Baheula ka sababaraha anggota parlemen anu ngagem agama harita. Éta ditulis opat puluh lima taun ka tukang dina Tambihan Hutbe-i Şamiye dina basa Arab, anu dicitak dua kali. {Catetan handap: Lantaran urang henteu terang basa Arab, urang nyuhunkeun ka guru urang ngeunaan risalah basa Arab anu parantos dicitak, anu judulna Hutbe-i Şamiye: Pasihan pangajaran ka urang salami hiji-dua dinten. Dina sababaraha dinten, urang nyerat pedaran pangajaran anu disaurkeun ku anjeunna. Nalika guru urang masihan pangajaran, anjeunna ngulang sababaraha kalimahna supaya pageuh nyicingan pikiran urang. Lantaran urang manggihan ibarat sareng carita anu pamungkas kalayan écés, sabab urang nampilkeun éta pangheulana ka para mahasiswa sareng anggota parlemen anu ngagem agama nyaéta: Nalika guru urang ngamimitian pangajaran, anjeunna nyarios, “Abdi nganggap sarta ngabayangkeun aranjeun gaganti dua guru anu diajar di sakola dina karéta baheula, sarta anggota parlemen anu ayeuna saéstuna ngagem agama gaganti anggota parlemen opat puluh lima-lima puluh taun ka tukang anu naros ka abdi ngeunaan syariat; abdi nyarios ku cara kitu.” Ku sabab éta, urang ogé nampilkeun pangajaran ieu ka jalma-jalma anu diajar sareng anggota parlemen anu ngagem agama pikeun kaweruh. Engké, upami aranjeunna hoyong, urang bakal nampilkeun sakabéh pangajaran urang tina Hutbe-i Şamiye. Upami dianggap pantes, urang ogé bakal medarkeunana. Urang hoyong nampi pangajaran ti guru urang ngeunaan pulitik Islam di dunya Islam. Padahal lantaran anjeunna parantos ngantunkeun pulitik salami tilu puluh lima taun, tarjamahan Hutbe-i Şamiye anu patali sareng pulitik Islam Said Baheula ieu mangrupa pangajaran dina nami Said Baheula. Tahirî, Zübeyr, Bayram, Ceylan, Sungur, Abdullah, Ziya, Sadık, Sâlih, Hüsnü, Hamza} Ayeuna, lantaran carita ieu sareng ibarat anu tadi mangrupa pangajaran anu pas pikeun jaman ieu, leuwih ti jaman harita, urang nampilkeunana ka para anggota parlemen anu saéstuna ngagem agama pikeun kaweruh sarta minangka pangajaran.

Said Nursî