CATETAN KAOPAT BELAS
Aya opat tanda leutik ngeunaan tauhid.
Tanda Kahiji: hé manusa anu nyembah sabab! Lamun anjeun ningali hiji karaton anéh anu didamel tina batu-batu mulya anu langka keur diwangun, sababaraha batu mulya anu dipaké dina wangunanana ngan aya di Çin, anu séjén di Endülüs, sababaraha di Yemen, sarta sababaraha henteu aya salian ti Sibirya. Nalika wangunan didamel, anjeun ningali yén dina poé anu sarua batu-batu mulya éta kalayan gampang didatangkeun ti wétan, kalér, kulon jeung kidul sarta diwangun. Naha anjeun bakal tetep boga mamang yén tukang anu ngadamel éta karaton téh hiji pangawasa anu ngalakukeun mujijat sarta ngawasa sakabéh bal bumi?
Tah, unggal sato téh karaton Alloh anu sapertos kitu. Utamana manusa téh anu pangéndahna tina éta karaton-karaton sarta anu panganéhna tina éta istana-istana. Batu-batu mulya karaton anu disebut manusa ieu, sabagian asalna tina alam roh, sabagian tina alam misal jeung Lauh Mahfuz, sarta sabagian séjén tina alam hawa, alam cahaya jeung alam unsur. Kitu ogé kabutuhanna manjang kana kahirupan anu langgeng salawasna, harepanana sumebar dina sisi langit jeung bumi, sarta iketan jeung hubunganana paburencay dina jaman-jaman dunya jeung aherat; éta hiji istana anu anéh jeung karaton anu langka.
Tah, hé manusa anu nyangka dirina manusa! Lantaran hakékat anjeun sapertos kitu, anu ngadamel anjeun ngan bisa Zat anu ngatur dunya jeung aherat minangka dua tempat eureun, bumi jeung langit minangka dua kaca, sarta waktu anu teu aya awalna sareng anu teu aya ahirna minangka kamari jeung énjing. Ku kituna, anu jadi sesembahan, pangungsian jeung panyalamet manusa ngan bisa Mantenna anu ngawasa bumi jeung langit sarta kagungan tali kadali dunya jeung aherat. Tanda Kadua: aya sababaraha jalma bodo anu lantaran henteu wanoh ka panonpoé, lamun ningali panonpoé dina hiji eunteung, mimiti mikacinta eunteung. Ku rasa anu kuat, manéhna usaha ngajagana, sangkan panonpoé di jerona henteu leungit. Nalika éta jalma bodo ngartos yén panonpoé henteu maot ku maotna eunteung sarta henteu fana ku peupeusna, manéhna ngarahkeun sakabéh cintana ka panonpoé di langit. Harita manéhna ngartos yén panonpoé anu katémbong dina eunteung henteu tunduk kana eunteung sarta langgengna henteu ngantosan eunteung. Malah panonpoé anu ngajaga eunteung éta ku cara kitu sarta mantuan hérang jeung cahayana. Langgengna panonpoé henteu ku eunteung, tapi terus ayana hérang eunteung anu hirup tunduk kana pancaran panonpoé.
Hé manusa! Haté, jati diri jeung hakékat anjeun téh hiji eunteung. Cinta kana ayana anu langgeng anu kuat dina fitrah jeung haté anjeun lain pikeun éta eunteung, sarta lain pikeun éta haté jeung hakékat. Malah éta cinta anjeun kana pancaran Gusti Bâqî Dzul-Jalâl anu nurutkeun bakat aya pancaran-Na dina éta eunteung; lantaran kabodoan, arah cinta éta geus malik ka tempat séjén. Lantaran kitu, ucapkeun ﻳَﺎ ﺑَﺎﻗ۪ﻰ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ. Hartina, lantaran Gusti aya jeung langgeng, keun fana jeung henteuna ngalakukeun naon waé ka urang, éta henteu penting!
Tanda Katilu: hé manusa! Salah sahiji kaayaan panganéhna anu ditempatkeun ku Gusti Fâthir Nu Hakîm dina hakékat anjeun nyaéta sakapeung anjeun henteu bisa betah dina dunya. Siga jalma anu beuheungna dicekék dina panjara, anjeun ngucapkeun, “Aduh, aduh!”, sarta mikahayang tempat anu leuwih lega tibatan dunya. Tapi anjeun asup sarta netep dina hiji urusan saukuran zarah, hiji pikiran atawa hiji menit. Haté jeung pikiran anjeun anu henteu bisa netep dina dunya anu gedé, netep dina zarah éta. Ku rasa anu pangkuatna, anjeun ngumbara dina menit jeung pikiran anu leutik éta. Ogé, Mantenna geus maparin parabot batin jeung unsur-unsur lemes kana hakékat anjeun, anu sabagian sanajan neureuy dunya henteu wareg; sabagian henteu bisa nempatkeun hiji zarah dina dirina. Sakumaha sirah bisa ngangkat batu sabatman, tapi panon henteu bisa nanggung hiji buuk, unsur lemes éta henteu bisa nanggung beurat saukuran hiji buuk, nyaéta hiji kaayaan leutik anu asalna tina sikep lalawora jeung kasasaran. Malah sakapeung éta pareum sarta maot.
Lantaran kitu, sing waspada, ngaléngkah kalayan taliti sarta sieun tilelep. Ulah tilelep dina hiji huap, hiji kecap, hiji siki, hiji pancaran, hiji isyarat atawa sakali ngambung! Ulah ngalelepkeun unsur-unsur lemes anjeun anu gedé, anu neureuy dunya, kana éta. Sabab aya loba hal anu kacida leutikna anu tina hiji sisi neureuy hal-hal anu kacida gedéna. Sakumaha dina sapotong kaca leutik langit jeung béntang-béntangna asup sarta tilelep ka jerona, sarta sakumaha dina daya ingetan anjeun anu leutik siga siki sawi asup lolobana kaca catetan lampah jeung kaca-kaca umur anjeun, aya loba hal leutik anu tina hiji sisi neureuy sarta ngalingkup barang-barang anu gedé kitu.
Tanda Kaopat: hé manusa anu muja dunya! Dunya anjeun anu ku anjeun digambarkeun kacida legana téh siga kubur sempit. Tapi lantaran témbok-témbok tempat anjeun anu siga kubur sempit éta didamel tina kaca, éta silih mantul di jerona sarta ngalegaan nepi ka sajauh panon ningali. Sanajan sempit siga kubur, éta katémbong lega saukuran kota. Sabab mangsa kaliwat anu jadi témbok katuhu dunya éta jeung mangsa hareup anu jadi témbok kéncana, sanajan duanana teu aya jeung henteu ngawujud, silih mantul di jerona sarta muka jangjang mangsa ayeuna anu kacida pondok jeung sempitna. Hakékat pacampur jeung lamunan; anjeun nyangka dunya anu teu aya téh aya. Sakumaha hiji garis, ku gancangna gerak, katémbong lega siga hiji beungeut, padahal hakékat ayana téh garis ipis, dunya anjeun ogé dina hakékatna sempit, tapi ku sikep lalawora, sangkaan jeung lamunan anjeun témbok-témbokna geus ngalegaan pisan. Dina dunya anu sempit éta, lamun anjeun gerak ku pangaruh hiji musibat, sirah anjeun nabrak témbok anu ku anjeun disangka kacida jauhna. Éta ngapungkeun lamunan dina sirah anjeun sarta ngusir saré anjeun. Harita anjeun ningali yén dunya anjeun anu lega téa leuwih sempit tibatan kubur sarta leuwih heureut tibatan sasak. Waktu jeung umur anjeun leuwih gancang kaliwat tibatan kilat; kahirupan anjeun ngalir leuwih gancang tibatan walungan leutik.
Lantaran kahirupan dunya, kahirupan jasmani jeung kahirupan sasatoan sapertos kitu, kaluar tina kasatoan, tinggalkeun anu jasmani sarta asup kana darajat kahirupan haté jeung roh. Anjeun bakal manggihan hiji lingkungan kahirupan jeung hiji alam cahaya anu leuwih lega tibatan dunya lega anu ku anjeun disangka. Tah, konci éta alam nyaéta ngajadikeun haté nyarita sarta roh digawé ku ungkara suci لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ anu ngungkabkeun makrifat ka Alloh jeung rusiah-rusiah kaésaan.
CATETAN KALIMA BELAS
Aya tilu pasualan.
Pasualan Kahiji: nyaéta ayat ﻓَﻤَﻦْ ﻳَﻌْﻤَﻞْ ﻣِﺜْﻘَﺎﻝَ ﺫَﺭَّﺓٍ ﺧَﻴْﺮًﺍ ﻳَﺮَﻩُ ٭ ﻭَﻣَﻦْ ﻳَﻌْﻤَﻞْ ﻣِﺜْﻘَﺎﻝَ ﺫَﺭَّﺓٍ ﺷَﺮًّﺍ ﻳَﺮَﻩُ anu nunjukkeun tajalli pangsampurnana nami Gusti Hafîzh. Lamun anjeun hoyong dalil pikeun hakékat Al-Qur’an Nu Hakîm ieu, tingali kaca-kaca kitab jagat raya ieu anu ditulis dina garis-garis Kitab-ı Mübin. Anjeun bisa ningali tina loba sisi pancaran pangagungna nami Gusti Hafîzh sarta conto hiji hakékat agung ayat mulya ieu.
Di antarana: cokot sakeupeul rupa-rupa siki tangkal, kembang jeung jukut. Sakeupeul éta, anu siga peti-peti leutik pikeun kembang, tangkal jeung jukut anu golongan sarta jinisna béda-béda, anu sikina rupa-rupa jeung patukang tonggong, pendem sarta sebarkeun dina poék, dina taneuh anu poék, basajan jeung teu hirup. Saterusna siram ku cai basajan anu taya timbangan, henteu ngabédakeun barang sarta ngalir ka mana waé anjeun ngarahkeunana.
Saterusna dina usum semi, anu jadi lapangan hasyr taunan, datang sarta tingali! Perhatikeun waktu malaikat guludug anu saperti Israfil dina usum semi nyauran hujan minangka hiji rupa niupan sangkakala, sarta ngabéwarakeun ka siki-siki anu dipendem di handapeun taneuh ku niupan roh. Éta siki-siki leutik anu kacida kacampur, campur aduk jeung silih nyarupaan, dina tajalli nami Gusti Hafîzh nurut kana paréntah ciptaan ti Gusti Fâthir Nu Hakîm kalayan katundukan anu sampurna sarta tanpa kasalahan. Éta nyaluyukeun gerakna ku cara anu nepi ka dina gerakna katémbong caang hiji kasadaran, hiji paningal batin, hiji maksud, hiji kahayang, hiji élmu, hiji kasampurnaan jeung hiji hikmah. Sabab anjeun ningali yén siki-siki leutik anu silih nyarupaan éta jadi béda sarta papisah ti séwang-séwangan. Upamana, ieu siki leutik jadi hiji tangkal tin. Éta mimiti nyebarkeun nikmat-nikmat Gusti Fâthir Nu Hakîm di luhureun sirah urang. Éta nyebarkeun sarta ngulurkeun ka urang ku panangan dahan-dahanna. Tah, dua siki leutik ieu anu rupana nyarupaan éta ngahasilkeun kembang anu disebut kembang panonpoé jeung kembang saperti pansy. Éta ngahias diri pikeun urang, seuri ka raray urang sarta ngajadikeun urang mikacinta dirina. Sababaraha siki leutik séjén di dieu ngahasilkeun buah-buah anu éndah ieu sarta jadi ranggeuyan jeung tangkal. Ku rasa, seungit jeung rupa anu éndah, éta ngahudangkeun napsu dahar urang, ngajak diri urang kana dirina sarta ngorbankeun dirina pikeun anu meuli, sangkan naék tina darajat kahirupan tutuwuhan kana darajat kahirupan sasatoan. Kitu saterusna, bandingkeun.
Siki-siki leutik éta mekar ku hiji cara anu nepi ka sakeupeul téa jadi siga kebon anu pinuh ku rupa-rupa tangkal jeung kembang. Taya hiji kasalahan atawa kakurangan di jerona. Éta némbongkeun rusiah ﻓَﺎﺭْﺟِﻊِ ﺍﻟْﺒَﺼَﺮَ ﻫَﻞْ ﺗَﺮٰﻯ ﻣِﻦْ ﻓُﻄُﻮﺭٍ. Unggal siki, ku pancaran jeung kurnia nami Gusti Hafîzh, ngajaga sarta némbongkeun warisan anu dipasihkeun tina harta bapana jeung asalna, tanpa pacampur sarta tanpa kakurangan.
Tah, Zat Gusti Hafîzh anu ngalakukeun pangjagaan anu teu aya watesna sarta luar biasa ieu jadi isyarat anu pasti yén dina kiamat jeung hasyr Mantenna bakal némbongkeun tajalli pangagungna tina pangjagaan.
Leres, pancaran pangjagaan anu sakitu tanpa kakurangan jeung kasalahan dina tahap-tahap anu teu penting, bakal sirna jeung fana ieu téh hiji hujah anu pasti yén lampah, karya, ucapan, amal hadé jeung dosa manusa anu jadi pangemban amanah anu agung sarta khalifah bumi, anu boga pangaruh langgeng jeung pentingna anu agung, dijaga kalayan taliti pisan sarta bakal diitung.
Naha manusa ieu nyangka bakal diantep tanpa pangaturan? Henteu pisan! Malah manusa diutus pikeun hirup anu langgeng sarta jadi calon kabagjaan langgeng atawa kasangsaraan anu terus aya. Anjeunna bakal nyanghareupan itungan pikeun unggal lampahna, gedé atawa leutik, loba atawa saeutik. Boh meunang pangajén, boh kakeunaan tampiling.
Tah, saksi-saksi pikeun pancaran pangagungna pangjagaan jeung hakékat ayat anu disebutkeun henteu bisa diwatesan jeung diitung. Saksi anu ku urang ditingalikeun dina ieu pasualan téh satitis tina laut sarta hiji zarah tina gunung. ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ