Risale-i Nur — Basa Sunda

Hiji Waleran anu Pasti kana Hiji Patarosan anu Penting

Kilatan-Kilatan Cahya · Basa Sunda

Hiji Waleran anu Pasti kana Hiji Patarosan anu Penting

~Sababaraha jalma anu sasar nyarios:

“Zat anu ngarobah sareng ngagentos alam ku padamelan terus-terusan tangtos nyalira ogé kedah robah sareng gentos.”

~Waleran:

Mustahil, saratus rébu kali mustahil! Robahna eunteung-eunteung di bumi henteu némbongkeun robahna panonpoé di langit; sabalikna, némbongkeun dibarukeunana pantulanana. Robah sareng gentosna Zat Nu Maha Suci, anu azali, abadi sareng langgeng salawasna, anu dina unggal sisi kagungan kasampurnaan mutlak sareng henteu peryogi nanaon sagemblengna, bébas tina matéri, suci, beresih sareng luhur tina tempat, wates sareng kamungkinan gumantung, téh mustahil. Robahna alam dalil pikeun henteu robah sareng henteu gentosna Mantenna, sanés robahna Mantenna. Margi Zat anu terus ngarobah sareng ngagerakkeun sababaraha hal kalayan teratur kedah henteu robah sareng henteu gerak. Contona, nalika anjeun muterkeun seueur pelor sareng bal anu kabeungkeut ku seueur tali, sareng terus ngagerakkeun sareng masihan kaayaan kalayan teratur, anjeun kedah tetep di tempat sareng henteu robah sareng gerak. Upami henteu, anjeun bakal ngarusak katartiban éta.

Parantos kauninga yén anu ngagerakkeun kalayan teratur kedah henteu gerak, sareng anu terus ngarobah kedah henteu robah, supados pagawéan éta terus lumangsung kalayan teratur.

Kadua: Robah sareng gentos sumping tina mimiti aya, dibarukeun pikeun ngahontal kasampurnaan, kabutuhan, matéri sareng kamungkinan gumantung. Sedengkeun Zat Nu Maha Suci téh baheula tanpa awal, dina unggal sisi kasampurnaan mutlak, henteu peryogi nanaon sagemblengna, bébas tina matéri sareng Wâjibul Wujûd. Ku kituna, robah sareng gentosna tangtos mustahil, henteu mungkin.

SOROT CAHYA KALIMA: Aya dua pasualan.

Pasualan kahiji: Upami urang hoyong ningali tajalli anu pangageungna tina Asma Qayyûm, urang ngajantenkeun bayangan urang dua taropong pikeun ningali sakumna alam; anu hiji némbongkeun hal anu pangjauhna, anu sanés partikel anu pangleutikna. Ku taropong kahiji, urang ningali yén ku tajalli Asma Qayyûm, jutaan buleudan sareng béntang anu sarébu kalieun langkung ageung tibatan bumi, tanpa tihang dina matéri éter anu langkung lemes tibatan hawa, sabagian dijantenkeun tetep aya sareng sabagian dianteurkeun ngalalana pikeun pancén.

Teras ku taropong kadua, mikroskop bayangan éta, urang ningali supados tiasa ningali partikel leutik. Urang ningali yén ku rusiah Qayyûmiyyah éta, partikel awak unggal mahluk hirup di bumi nyandak kaayaan teratur sapertos béntang, gerak sareng ngalaksanakeun pancén. Hususna gumpalan-gumpalan anu kacida leutikna anu diwangun ku partikel, anu disebut “sél getih beureum sareng bodas” dina getih mahluk hirup, gerak ku dua gerak teratur sapertos planét, ku cara Mevlevî.

~Hiji Sari tina Sari:

{(Catetan handap): Ieu ringkesan anu kacida pondokna tina dasar sareng poko genep risalah leutik Lem'a Katilu Puluh sareng genep Asma suci anu mawa rusiah Ismul A'zham.} Pikeun ningali cahaya suci anu dibentuk ku genep Asma Ismul A'zham anu nyampur sapertos tujuh warna dina cahaya, merenah nyebatkeun hiji ringkesan. Kieu:

Tingali di tukangeun tajalli anu pangageungna tina Asma Qayyûm ieu, anu ngajantenkeun sadaya anu aya dina alam tetep aya sapertos kitu, maparin langgeng sareng ngadeg: Tajalli anu pangageungna tina Asma Hayy parantos ngajantenkeun sadaya mahluk hirup éta hurung ku tajalli-Na, nyaangan alam sareng ngajantenkeun sadaya mahluk hirup hérang ku tajalli-Na.

Ayeuna tingali: Di tukangeun Asma Hayy, tajalli anu pangageungna tina Asma Fard nyandak sakumna alam sareng rupa sareng bagianana kana hiji kamanunggalan; nempatkeun cap Kamanunggalan dina tarang unggal hal, ngecapkeun segel ahadiyah dina beungeut unggal hal, sareng ngajantenkeun tajalli-Na diumumkeun ku basa-basa anu henteu aya tungtung sareng watesna.

Ayeuna, di tukangeun Asma Fard, tingali tajalli anu pangageungna tina Asma Hakam: Ti béntang dugi ka partikel, unggal anu aya anu urang saksian ku dua taropong bayangan, boh leutik boh ngawengku sadayana, ti lingkungan anu pangageungna dugi ka anu pangleutikna, masing-masing dicandak kana aturan anu ngahasilkeun buah sareng katartiban anu pinuh hikmah, sarta dijantenkeun saluyu tur ngahasilkeun buah, kalayan pantes sareng merenah pikeun masing-masing; sadaya anu aya dihias sareng dijantenkeun hérang.

Teras, tingali di tukangeun tajalli anu pangageungna tina Asma Hakam: Ku tajalli anu pangageungna tina Asma Adl (sakumaha anu dijelaskeun dina Pangajaran Lemes Kadua), sakumna alam sareng anu aya di jerona diatur dina padamelan terus-terusan ku timbangan, ukuran sareng panimbangan anu kacida matak héranna. Upami hiji badan langit kaleungitan kasaimbangan sanaos sadetik, nyaéta kaluar tina tajalli Asma Adl, éta bakal nyababkeun kaributan sareng kiamat di antara béntang. Ti lingkungan anu pangageungna sadaya anu aya, Kehkeşan, nyaéta wewengkon ageung anu disebut Galaksi Bima Sakti, dugi ka lingkungan gerak sél getih beureum sareng bodas dina getih, unggal lingkungan sareng unggal anu aya, kalayan bentuk sareng kaayaan anu diukur ku timbangan sareng ukuran anu sénsitip, némbongkeun yén sadaya anu aya, ti tentara béntang dugi ka tentara partikel, taat kalayan katundukan anu sampurna kana paréntah-paréntah anu sumping tina “Paréntah kun fayakûn.” Ayeuna, di tukangeun tajalli anu pangageungna tina Asma Adl, tingali tajalli anu pangageungna tina Asma Quddûs (sapertos anu dijelaskeun dina Pangajaran Lemes Kahiji): Éta ngajantenkeun sareng némbongkeun sadaya anu aya dina alam beresih, suci, murni, saé, dihias sareng hérang ku cara anu masihan sakumna alam sareng sadaya anu aya bentuk eunteung-eunteung anu éndah, anu pantes pikeun kaéndahan Zat Gusti Jamîl Mutlak anu henteu aya watesna sareng luyu sareng Asma-Na anu éndah tanpa tungtungna.

~Cindekna:

Genep Asma sareng genep cahaya Ismul A'zham ieu parantos ngabungkus alam sareng anu aya dina tirai-tirai hérang anu ngagaduhan warna-warna saé anu bénten, rupa-rupa hiasan sareng kaéndahan anu misah.

Pasualan kadua Sorot Cahya Kalima: Sapertos tajalli Qayyûmiyyah anu tajalli dina alam tina sisi Wâhidiyyah sareng kaagungan, dina manusa, puseur, pangsi sareng buah sadar alam, ogé aya némbongan tajalli Qayyûmiyyah tina sisi Ahadiyyah sareng kaéndahan. Nyaéta, saperti alam ngadeg ku rusiah Qayyûmiyyah, tina hiji sisi alam ogé ngadeg ku manusa, tempat némbongan Asma Qayyûm anu paling sampurna. Margi seueurna hikmah, mangpaat sareng tujuan alam patali sareng manusa, saolah-olah tajalli Qayyûmiyyah dina manusa hiji tihang pikeun alam. Leres, tiasa disebat yén Zat Hayy Qayyûm parantos ngersakeun manusa dina alam ieu sareng nyiptakeun alam pikeun anjeunna. Margi manusa ngartos sareng ngarasakeun sadaya Asma Ilahi kalayan kamampuan ngawengku anu sampurna. Hususna tina sisi kasenangan dina rezeki, anjeunna ngartos seueur Asma anu éndah. Padahal malaikat henteu tiasa uninga kana éta ku nikmat éta.

Ku kamampuan manusa ngawengku anu penting ieu, Zat Hayy Qayyûm, pikeun ngajantenkeun manusa ngarasakeun sadaya Asma-Na sareng ngasaan sadaya rupa kahadéan-Na, maparin lambung anu ngagaduhan nafsu tuang sapertos kitu, anu méja jamuanna anu lega dipinuhan kalayan béréhan ku kadaharan rupa-rupa anu henteu aya watesna.

Sapertos lambung jasmani ieu, Mantenna ogé ngajantenkeun hirup hiji lambung. Pikeun lambung hirup éta, Mantenna muka méja ni'mat anu kacida legana; indra-indra sapertos panangan. Hirup éta, ngaliwatan indrana, nampi sadaya rupa mangpaat tina méja ni'mat éta sareng ngalakukeun unggal rupa sukur. Sanggeus lambung hirup ieu, Mantenna maparin hiji lambung kamanusaan anu nyuhunkeun rezeki sareng ni'mat dina lingkungan anu langkung lega tibatan hirup. Akal, pikiran sareng bayangan, sapertos panangan lambung éta, nampi mangpaat sareng ngahaturkeun sukur tina méja rohmat éta dina lega langit sareng bumi.

Sanggeus lambung kamanusaan, pikeun muka méja ni'mat anu sanés anu lega tanpa wates, Mantenna ngajantenkeun akidah Islam sareng iman sapertos hiji lambung rohani anu nyuhunkeun seueur rezeki. Mantenna ngalegaan lingkungan méja rezekina ka luar lingkungan anu mungkin aya sareng ngajantenkeun Asma Ilahi ogé lebet di jerona. Ku lambung éta, manusa ngarasakeun Asma Gusti Rahmân sareng Gusti Hakîm ku kasenangan rezeki anu pangageungna, ngucapkeun ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻋَﻠٰﻰ ﺭَﺣْﻤَﺎﻧِﻴَّﺘِﻪ۪ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺣَﻜ۪ﻴﻤِﻴَّﺘِﻪ۪, sareng saterasna; ku lambung rohani anu ageung ieu anjeunna tiasa nampi mangpaat tina ni'mat Ilahi anu henteu aya watesna. Hususna kasenangan kaasih Ilahi dina lambung éta ngagaduhan hiji lingkungan anu sanés deui.

Hikmah Zat Hayy Qayyûm ngajantenkeun manusa puseur sareng pangsi pikeun sakumna alam, muka pikeun manusa hiji méja ni'mat salega alam, nalukkeun alam pikeun manusa, sareng alam tina hiji sisi ngadeg ku rusiah Qayyûmiyyah anu ditampi ngaliwatan manusa, nyaéta tilu pancén penting manusa:

KAHIJI: Ngatur sadaya rupa ni'mat anu sumebar dina alam ngaliwatan manusa… Mantenna ngatur éta sapertos sisikian tasbih ku benang mangpaat manusa, meungkeut tungtung benang ni'mat kana sirah manusa, sareng ngajantenkeun manusa sapertos hiji daptar pikeun sadaya rupa khazanah rohmat.

PANCÉN KADUA: Ku kamampuan ngawengkuna, manusa janten anu diajak nyarios anu paling sampurna pikeun dawuhan Zat Hayy Qayyûm, janten juru béwara anu sorana pangluhurna ku ngajénan sareng muji seni-Na anu matak héran, sareng ngahaturkeun sukur, puji sareng panghormatan ka sadaya rupa ni'mat sareng kahadéan-Na anu rupa-rupa tanpa wates, ku sadaya rupa sukur anu sadar. PANCÉN KATILU: Ku hirupna, ngeunteungkeun Zat Hayy Qayyûm, urusan-Na sareng sipat-sipat-Na anu ngaliputan sadayana tina tilu sisi.

Sisi kahiji: Ku lemah mutlakna, manusa ngarasakeun kakawasaan mutlak Gusti Khâliq-na sareng darajat-darajatna; sareng ku darajat lemahna, ngarasakeun tingkat kakawasaan. Ku kabutuhan mutlakna, anjeunna ngartos rohmat-Na sareng darajat-darajatna; ku lemahna, ngartos kakuatan-Na. Sareng saterasna, ku sipatna anu kirang, janten eunteung sapertos ukuran pikeun sipat-sipat kasampurnaan Gusti Khâliq-na. Saperti poék wengi mangrupikeun hiji eunteung anu sampurna pikeun némbongkeun lampu listrik, margi cahaya langkung hérang dina wengi, manusa ogé ku sipat anu kirang sapertos kitu ngeunteungkeun kasampurnaan Ilahi.

Sisi kadua: Ku kahoyong bébasna anu kawates, élmuna anu sakedik, kakawasaanana anu leutik, miboga sacara lahir sareng ngawangun imahna, manusa ngartos sareng ngeunteungkeun miboga, seni, kersa, kudrat sareng élmu Gusti Nu Ngadamel alam ieu, sabanding sareng ageungna alam.

Ngeunteungkeun dina sisi katilu ngagaduhan dua raray:

Anu hiji némbongkeun dina dirina hiasan-hiasan Asma Ilahi anu misah. Saolah-olah manusa, ku kamampuan ngawengkuna, sapertos hiji daptar eusi leutik sareng conto anu dipangleutikan tina alam, némbongkeun hiasan sadaya Asma.

Raray kadua ngeunteungkeun urusan-urusan Ilahi. Nyaéta, saperti ku hirupna anjeunna nunjuk kana hirup Zat Hayy Qayyûm, ngaliwatan indra sapertos ngadangu sareng ningali anu mekar dina hirupna, anjeunna ngeunteungkeun sareng ngawartosan sipat sapertos ngadangu sareng ningali Zat Hayy Qayyûm. Manusa ogé, ngaliwatan seueur indra, hartos sareng rasa hirup anu kacida lemesna anu aya dina hirupna, anu henteu acan mekar, ngagolak dina bentuk rasa sareng sénsitip, sareng kacida seueurna, ngeunteungkeun urusan suci Zat Hayy Qayyûm. Contona, ku hartos-hartos sapertos mikanyaah, reueus, sugema, bungah sareng lega dina sénsitip éta, kalayan sarat pantes sareng luyu sareng kasucian sareng henteu peryogi nanaon sagemblengna tina Zat Nu Maha Suci, anjeunna ngeunteungkeun urusan-Na tina rupa éta. Saperti manusa ku hirupna anu ngawengku sadayana mangrupikeun ukuran pikeun mikawanoh sipat sareng urusan Zat Dzul-Jalâl, hiji daptar eusi pikeun tajalli Asma-Na, sareng hiji eunteung anu sadar, sareng saterasna ngeunteungkeun Zat Hayy Qayyûm tina seueur sisi, manusa ogé hiji ukuran pangbanding, daptar eusi, ukuran sareng timbangan pikeun hakékat-hakékat alam ieu.

Contona, hiji dalil anu kacida pastina pikeun ayana Lauh Mahfuz dina alam sareng hiji contona nyaéta daya ingetan dina manusa; dalil pasti sareng conto ayana alam misal nyaéta daya bayangan. {(Catetan handap): Leres, saperti unsur manusa ngawartosan sareng masihan isyarat kana unsur alam; tulangna kana batu sareng karang; rambutna kana tutuwuhan sareng tangkal; getih anu ngalir dina awakna sareng cai-cai anu bénten anu ngalir tina panon, ceuli, irung sareng sungutna kana cinyusu sareng cai mineral bumi; sarua pisan, roh manusa ngawartosan alam roh, ingetanana Lauh Mahfuz, daya bayanganana alam misal, sareng saterasna, unggal pakakasna ngawartosan hiji alam sareng nyaksian ayana kalayan pasti.} Hiji dalil sareng conto ayana mahluk rohani dina alam nyaéta daya sareng latifah-latifah dina manusa, sareng saterasna… Dina ukuran leutik, manusa tiasa némbongkeun hakékat-hakékat iman dina alam dina darajat nyaksian langsung.

Manusa ngagaduhan seueur khidmah anu kacida pentingna sapertos pancén-pancén anu tadi disebatkeun. Anjeunna eunteung kaéndahan anu langgeng, juru béwara anu janten tempat némbongan kasampurnaan langgeng salawasna, sareng anu peryogi sareng ngahaturkeun sukur ka rohmat anu abadi. Margi kaéndahan, kasampurnaan sareng rohmat téh langgeng sareng tetep salawasna, tangtos manusa anu mangrupikeun eunteung anu sono kana kaéndahan langgeng éta, juru béwara anu mikacinta kasampurnaan langgeng salawasna éta sareng anu peryogi sareng ngahaturkeun sukur ka rohmat abadi éta, bakal lebet ka tempat anu langgeng pikeun tetep aya, angkat ka anu langgeng salawasna pikeun marengan anu langgeng éta, sareng kedah marengan kaéndahan abadi, kasampurnaan langgeng salawasna sareng rohmat anu terus aya éta salami-lamina. Margi kaéndahan anu abadi henteu ridho kana anu sono nanging fana sareng rerencangan anu bakal sirna. Margi Kaéndahan mikanyaah Diri-Na, Mantenna ngersakeun kaasih pikeun ngabales kanyaah-Na. Sirna sareng fana ngarobah kaasih éta janten mumusuhan.

Upami manusa henteu angkat ka anu langgeng salawasna sareng tetep aya, bakal aya mumusuhan pikeun ngagentos kaasih anu kuat dina fitrahna kana kaéndahan langgeng salawasna. Sapertos anu dijelaskeun dina catetan handap Kalimah Kasapuluh, dina hiji mangsa saurang anu geulis pangsaéna di dunya ngusir hiji jalma anu micinta dirina tina payuneunana. Cinta éta jalma ujug-ujug robah janten mumusuhan, sareng anjeunna nyarios: “Ih! Kacida goréngna.” Pikeun ngalilipur dirina, anjeunna bendu kana kaéndahan éta sareng mungkirna. Leres, saperti manusa mumusuhan kana anu henteu dipikanyahona, anjeunna ogé milarian kakurangan hal-hal anu henteu tiasa kahontal atanapi dicepengna kalayan mumusuhan, saolah-olah hoyong jadi musuh.

Margi ku kasaksian sakumna alam, Gusti Nu Dipikaasih sacara nyata sareng Jamîl Mutlak ngajantenkeun Diri-Na dipikanyaah ku manusa ngaliwatan sadaya Asma-Na anu éndah, sareng ngersakeun manusa mikanyaah Mantenna, tangtos Mantenna henteu bakal maparin mumusuhan fitrah ka manusa, anu dipikaasih sareng janten kakasih Mantenna, teras ngajantenkeun anjeunna bendu ka Mantenna ti jero. Mantenna henteu bakal maparin mumusuhan anu nyumput kana roh manusa, mahluk-Na anu paling husus anu sacara fitrah pangpikaresepeun sareng pinuh kaasih, diciptakeun pikeun muja, anu sagemblengna patukang tonggong sareng fitrahna.

Margi manusa ngan tiasa ngubaran tatu jerona anu sumping tina pisah salawasna sareng Kaéndahan Mutlak anu dipikanyaah sareng diajénanana ku mumusuhan ka Mantenna, bendu sareng mungkir Mantenna. Jalma-jalma kafir janten musuh Alloh timbul tina sisi ieu. Ku kituna, Kaéndahan Azali éta tangtos bakal ngajantenkeun manusa nampi hirup anu langgeng dina hiji tempat anu tetep salawasna, supados marengan manusa, eunteung-Na anu sono, dina perjalananna salami-lamina. Leres, margi manusa sacara fitrah diciptakeun kalayan sono sareng mikanyaah ka Kaéndahan anu Langgeng; margi kaéndahan anu langgeng henteu tiasa ridho kana anu sono nanging bakal sirna; margi pikeun mendakan panglipur tina sedih sareng nyeri anu sumping tina tujuan anu henteu dipikanyaho, henteu tiasa kahontal atanapi henteu tiasa dicepeng, manusa nenangkeun dirina ku mendakan kakurangan tujuan éta, malah ku mumusuhan anu nyumput; margi alam ieu diciptakeun pikeun manusa, sareng manusa diciptakeun pikeun mikawanoh sareng mikanyaah Alloh; margi Gusti Khâliq alam ieu sareng Asma-Na langgeng salawasna; sareng margi tajalli Asma-Na bakal terus aya, langgeng sareng abadi, tangtos manusa bakal angkat ka tempat anu tetep salawasna sareng nampi hirup anu langgeng.

Kangjeng Nabi Muhammad urang Arab ﷺ, pituduh anu pangageungna sareng manusa anu paling sampurna, anu ngawartosan ajén, pancén sareng kasampurnaan manusa, ku némbongkeun dina dirina sareng agamana sacara paling sampurna sadaya kasampurnaan sareng pancén ngeunaan manusa anu parantos dijelaskeun ku urang, némbongkeun yén saperti alam diciptakeun pikeun manusa sareng anu dimaksud sareng dipilih tina alam nyaéta manusa, kitu ogé anu pangageungna dimaksud, pilihan anu ajénna paling luhur sareng eunteung Ahad sareng Shamad anu panghérangna tina manusa tangtos Kangjeng Nabi Ahmad Muhammad ﷺ. ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪِ الصَّلَاةُ ﻭَ السَّلَامُ ﺑِﻌَﺪَﺩِ ﺣَﺴَﻨَﺎﺕِ ﺍُﻣَّﺘِﻪ۪ ﻳَﺎ ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﻳَﺎ ﺭَﺣْﻤٰﻦُ ﻳَﺎ ﺭَﺣ۪ﻴﻢُ ﻳَﺎ ﻓَﺮْﺩُ ﻳَﺎ ﺣَﻰُّ ﻳَﺎ ﻗَﻴُّﻮﻡُ ﻳَﺎ ﺣَﻜَﻢُ ﻳَﺎ ﻋَﺪْﻝُ ﻳَﺎ ﻗُﺪُّﻭﺱُ ﻧَﺴْﺌَﻠُﻚَ ﺑِﺤَﻖِّ ﻓُﺮْﻗَﺎﻧِﻚَ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢِ ﻭَ ﺑِﺤُﺮْﻣَﺔِ ﺣَﺒ۪ﻴﺒِﻚَ الْاَكْرَمِ ﻭَ ﺑِﺤَﻖِّ ﺍَﺳْﻤَﺎﺋِﻚَ ﺍﻟْﺤُﺴْﻨٰﻰ ﻭَ ﺑِﺤُﺮْﻣَﺔِ ﺍِﺳْﻤِﻚَ الْاَعْظَمِ ﺍِﺣْﻔَﻈْﻨَﺎ ﻣِﻦْ ﺷَﺮِّ ﺍﻟﻨَّﻔْﺲِ ﻭَ ﺍﻟﺸَّﻴْﻄَﺎﻥِ ﻭَ ﻣِﻦْ ﺷَﺮِّ ﺍﻟْﺠِﻦِّ ﻭَ الْاِنْسَانِ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ