Risale-i Nur — Basa Sunda

Lem'a Kadua

Kilatan-Kilatan Cahya · Basa Sunda

Dina bagian ieu

Lem'a Kadua

ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﺍِﺫْ ﻧَﺎﺩٰﻯ ﺭَﺑَّﻪُٓ ﺍَﻧّ۪ﻰ ﻣَﺴَّﻨِﻰَ ﺍﻟﻀُّﺮُّ ﻭَﺍَﻧْﺖَ ﺍَﺭْﺣَﻢُ ﺍﻟﺮَّﺍﺣِﻤ۪ﻴﻦَ Munajat Hazrat Eyyüb aleyhisselâm ieu, pahlawan kasabaran, parantos kabuktian sareng aya pangaruhna. Nanging, dina munajat urang, ku nyutat tina ayat, urang kedah ngucapkeun ﺭَﺏِّ ﺍِﻧّ۪ﻰ ﻣَﺴَّﻨِﻰَ ﺍﻟﻀُّﺮُّ ﻭَﺍَﻧْﺖَ ﺍَﺭْﺣَﻢُ ﺍﻟﺮَّﺍﺣِﻤ۪ﻴﻦَ. Ringkesan kisah Hazrat Eyyüb aleyhisselâm anu kawentar nyaéta: Sanaos anjeunna lami aya dina seueur raheut sareng tatu, ku ngémutan ganjaran anu agung tina panyakit éta, anjeunna tetep tabah kalayan kasabaran anu sampurna. Teras, nalika cacing anu muncul tina raheutna ngaganggu haté sareng létahna, anu janten tempat dzikir sareng makrifat Ilahi, anjeunna ngémutan yén tugas ubudiyahna bakal kaganggu. Kanggo ubudiyah ka Alloh, sanés kanggo kasenangan dirina, anjeunna munajat: «Ya Rabb! Bahaya parantos ngarampa abdi, ngaganggu dzikir abdi ku létah sareng ubudiyah abdi ku haté.» Gusti Alloh nampi munajat anu ihlas, beresih, tanpa pamrih, sareng ngan pikeun Alloh éta kalayan cara anu kacida pikahélokeunana. Mantenna maparin séhat anu sampurna sareng ngajadikeun anjeunna nampi rupa-rupa welas asih-Na. Dina Lem'a ieu aya lima pangajaran anu lemes.

PANGAJARAN LEMES KAHIJI

Sarimbag sareng raheut sareng panyakit lahir Hazrat Eyyüb aleyhisselâm, urang gaduh panyakit batin, rohani, sareng haté. Upami jero urang dibalik ka luar sareng luar ka jero, urang bakal katingali langkung seueur raheut sareng langkung gering tibatan Hazrat Eyyüb. Sabab unggal dosa anu urang lakukeun sareng unggal rasa mamang anu lebet kana pikiran urang muka raheut dina haté sareng roh urang. Raheut Hazrat Eyyüb aleyhisselâm ngancam hirup dunyana anu kacida pondokna. Raheut rohani urang ngancam hirup langgeng urang anu kacida panjangna. Urang sarebu kali langkung peryogi kana munajat Eyyüb éta tibatan anjeunna. Hususna, sakumaha cacing anu muncul tina raheut anjeunna ngaganggu haté sareng létahna, raheut anu asalna tina dosa sareng waswas katut rasa mamang anu timbul tina raheut éta ogé, na'ûdzu billâh, ngaganggu jero haté urang anu janten tempat iman sareng ngarusak iman. Éta ogé ngaganggu kasenangan rohani létah, anu janten juru basa iman, ngajauhkeunana tina dzikir kalayan rasa geuleuh, tuluy ngajadikeunana cicing. Leres, dosa nyerep kana haté, ngapoékkeunana terus-terusan sareng ngajadikeunana teuas dugi ka cahya iman kaluar. Dina unggal dosa aya hiji jalan ka kufur. Upami dosa éta henteu gancang dipupus ku istighfar, éta ngegel haté minangka oray rohani alit, langkung ti batan cacing. Upamana, jalma anu ngalakukeun dosa matak éra sacara rusiah, nalika kacida éra upami batur uninga, ngarasa yén ayana malaikat sareng mahluk rohani kacida ngabeuratkeunana. Ku hiji tanda anu alit, anjeunna hoyong mungkir aranjeunna. Kitu ogé, jalma anu ngalakukeun dosa gedé anu nyababkeun azab naraka, upami henteu ngajaga dirina ku istighfar nalika nguping ancaman naraka, ku sabab sakabéh jiwana mikahayang supaya naraka teu aya, hiji tanda alit sareng hiji rasa mamang masihan kawani pikeun mungkir naraka. Kitu ogé, jalma anu henteu ngalaksanakeun solat fardu sareng tugas ubudiyah, anu ngarasa sedih ku teguran ti hiji pamingpinna anu alit lantaran hiji tugas alit anu teu dilaksanakeun, ngarasa kacida kasusahna ku kedulna dina ngalaksanakeun fardu ngalawan timbalan anu diulang-ulang ti Gusti Sulthân anu ngawasa ti azal dugi ka abadi. Tina kasusah éta, anjeunna mikahayang sareng dina batinna nyarios: «Mugia waé tugas ubudiyah éta teu aya.» Tina kahayang éta hudang hiji kahayang pikeun mungkir, anu ngandung bau mumusuhan ka Alloh dina batin. Upami hiji rasa mamang ngeunaan ayana Alloh lebet kana haté, anjeunna condong nyekel éta sapertos dalil anu pasti. Panto cilaka anu gedé kabuka pikeun anjeunna. Jalma anu cilaka éta henteu uninga yén, bari tugas ubudiyah ngan nyababkeun kasusah anu kacida alitna, ku mungkir anjeunna ngajadikeun dirina sasaran jutaan kasusah rohani anu langkung pikasieuneun tibatan kasusah éta. Anjeunna nyingkahan ngegelna laleur, tuluy nampi ngegelna oray. Sareng saterasna… Bandingkeun sareng tilu conto ieu supaya rusiah ﺑَﻞْ ﺭَﺍﻥَ ﻋَﻠٰﻰ ﻗُﻠُﻮﺑِﻬِﻢْ kahartos.

PANGAJARAN LEMES KADUA

Sakumaha dipedar ngeunaan rusiah takdir dina Kalimah Kadua Puluh Genep, dina musibah sareng panyakit, manusa henteu gaduh hak pikeun ngedalkeun kaluh tina tilu segi. Segi Kahiji: Gusti Alloh ngajadikeun pakean wujud anu Mantenna anggoan ka manusa minangka tempat némbongkeun seni-Na. Mantenna parantos ngajadikeun manusa hiji modél; dina modél éta Mantenna motong, ngagunting, ngagentos, sareng ngarobih pakean wujud, sarta némbongkeun tajalli tina rupa-rupa Asma-Na. Sakumaha Asma Gusti Syâfî merlukeun panyakit, Asma Gusti Razzâq ogé merlukeun lapar. Sareng saterasna… ﻣَﺎﻟِﻚُ ﺍﻟْﻤُﻠْﻚِ ﻳَﺘَﺼَﺮَّﻑُ ﻓ۪ﻰ ﻣُﻠْﻜِﻪ۪ ﻛَﻴْﻒَ ﻳَﺸَٓﺎﺀُ Segi Kadua: Ku musibah sareng panyakit, hirup janten beresih, ngahontal sampurna, kéngingkeun kakuatan, maju, ngahasilkeun buah, langkung sampurna, sareng ngalaksanakeun tugas kahirupan. Hirup anu ngan ukur tetep dina ranjang istirahat anu sarua langkung caket kana sirna, anu mangrupa kagoréngan murni, tibatan kana wujud, anu mangrupa kasaéan murni, sarta nuju kana sirna éta. Segi Katilu: Ieu tempat dunya téh médan ujian sareng tempat khidmah; sanés tempat pikeun nikmat, upah, sareng ganjaran. Kusabab ieu tempat khidmah sareng tempat ubudiyah, panyakit sareng musibah, kalayan sarat henteu ngaganggu agama sareng disanghareupan ku sabar, kacida cocogna sareng khidmah katut ubudiyah éta, sareng masihan kakuatan. Lantaran unggal jamna dijadikeun sarupa hiji dinten ibadah, anu diperyogikeun téh sukur, sanés kaluh. Leres, ibadah aya dua bagian: Hiji bagian positip, hiji deui négatip. Bagian positip parantos dipikaterang. Sedengkeun bagian négatip nyaéta jalma anu katarajang musibah, ku panyakit sareng musibah, ngarasa lemah sareng henteu mampuh, teras nyanghareup ka Rabb-na, Gusti Rahîm, kalayan nyalindung; ngémutan Mantenna, neda ka Mantenna, sareng ngalaksanakeun ubudiyah anu ihlas. Riya moal tiasa lebet kana ubudiyah ieu; éta ihlas. Upami anjeunna sabar, ngémutan ganjaran musibah, sareng sukur, dina waktos éta unggal jamna janten sarupa hiji dinten ibadah. Umurna anu pondok janten umur panjang. Malah aya anu unggal menitna janten sarupa hiji dinten ibadah. Abdi ogé kantos kacida hariwangna kana panyakit anu pikasieuneun ti hiji dulur aherat abdi, namina Muhacir Hâfız Ahmed. Haté abdi dipapatahan: «Ucapkeun wilujeng ka anjeunna. Unggal menitna janten sarupa hiji dinten ibadah.» Mémang anjeunna sukur dina kasabaran.

PANGAJARAN LEMES KATILU

Sakumaha anu parantos urang pedar dina hiji-dua Kalimah: Upami unggal manusa ngémutan hirupna anu kaliwat, bakal muncul dina haté sareng létahna boh «ah» boh «oh». Hartina, anjeunna boh kaduhung boh ngucapkeun «Alhamdulillah». Anu nyababkeun kaduhung nyaéta nyeri rohani anu timbul tina leungitna sareng pisahna nikmat jaman baheula. Sabab, leungitna nikmat téh nyeri. Kadang-kadang nikmat samentara nyababkeun nyeri anu terus-terusan. Ngémutanana muka deui nyeri éta sareng ngucurkeun kaduhung. Nikmat rohani anu langgeng, anu timbul tina leungitna nyeri samentara anu dilakonan dina hirupna anu kaliwat, ngajadikeun anjeunna ngucapkeun «Alhamdulillah». Sareng kaayaan fitri ieu, upami anjeunna ngémutan pahala sareng ganjaran aherat anu janten hasil musibah, sareng yén ku musibah umur pondokna janten sarupa umur panjang, anjeunna bakal sukur langkung ti batan ngan sabar. Anjeunna kedah ngucapkeun ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻋَﻠٰﻰ ﻛُﻞِّ ﺣَﺎﻝٍ ﺳِﻮَﻯ ﺍﻟْﻜُﻔْﺮِ ﻭَ الضَّلَالِ. Aya ungkara anu kawentar: «Waktos musibah téh panjang.» Leres, waktos musibah téh panjang. Nanging, sanés panjang ku sabab susah sapertos anu umumna disangka ku jalma réa; éta panjang lantaran masihan hasil kahirupan sapertos umur panjang.

PANGAJARAN LEMES KAOPAT

Sakumaha dipedar dina Tingkat Kahiji Kalimah Kadua Puluh Hiji: Upami manusa henteu nyebarkeun kakuatan sabar anu dipaparin ku Gusti Alloh kana jalan sangkaan, éta tiasa cekap pikeun nyanghareupan unggal musibah. Nanging, ku kakawasaan sangkaan, ku manusa lalawora, sareng ku nganggap hirup anu fana minangka langgeng, anjeunna nyebarkeun kakuatan sabarna ka mangsa kaliwat sareng mangsa nu bakal datang. Ku kituna, sabarna henteu cekap pikeun musibah ayeuna, tuluy anjeunna mimiti ngedalkeun kaluh. Saolah-olah, hâsyâ, anjeunna ngawadulkeun Gusti Alloh ka manusa. Anjeunna ngedalkeun kaluh ku cara anu kacida henteu adilna sareng sapertos anu gélo, sarta némbongkeun teu sabar. Sabab unggal dinten anu kaliwat, upami éta musibah, kasusahna parantos leungit sareng anu tinggal téh katenanganana; nyerina parantos leungit sareng anu tinggal téh nikmat tina leungitna éta; kasusahna parantos kaliwat sareng anu tinggal téh pahalana. Ku sabab éta, anu diperyogikeun sanés kaluh, tapi sukur kalayan ngaraos nikmat. Anu diperyogikeun sanés ambek ka éta, tapi mikanyaah éta. Ku musibah, umurna anu fana sareng kaliwat janten sarupa hiji jinis umur anu langgeng sareng bagja. Ngémutan nyeri dina mangsa éta ku sangkaan sareng nyebarkeun sabagian kasabaranna ka dinya téh kalakuan anu gélo. Sedengkeun dinten-dinten nu bakal datang, kusabab tacan sumping, ngémutan ti ayeuna panyakit atanapi musibah anu bakal ditanggung dina waktos éta, némbongkeun teu sabar, sareng ngedalkeun kaluh téh bodo. Ngucapkeun «Isukan, pagéto abdi bakal lapar sareng halabhab», tuluy dinten ayeuna terus-terusan nginum cai sareng neda roti téh kacida bodo sareng gélo. Kitu ogé, ngémutan musibah sareng panyakit dina dinten nu bakal datang, anu ayeuna tacan aya, ngarasa nyeri ku éta ti ayeuna, némbongkeun teu sabar, sareng nganiaya dirina tanpa aya kapaksaan téh kabodoan anu ngaleungitkeun pantesna anjeunna nampi kanyaah sareng welas asih. ~Cindekna:

Sakumaha sukur nambahan nikmat, ngeluh ogé nambahan musibah sareng ngaleungitkeun pantesna nampi welas asih. Dina taun kahiji Perang Dunya Kahiji, di Erzurum, aya hiji jalma anu diberkahan katarajang panyakit anu pikasieuneun. Abdi ngadeuheus ka anjeunna. Anjeunna nyarios ka abdi kalayan kaluh anu nyeri: «Saratus peuting abdi henteu tiasa ngagolérkeun sirah dina bantal sareng kulem.» Abdi kacida karunya. Ujug-ujug aya hiji pamikiran muncul, sareng abdi nyarios: Sadérék, saratus dinten anu susah sareng parantos kaliwat téh ayeuna sarupa saratus dinten anu gumbira. Ulah ngémutan éta teras ngedalkeun kaluh; tingali éta teras sukur. Dinten-dinten nu bakal datang tacan sumping. Percanten kana rohmat Rabb Sadérék, Gusti Rahmânur-Rahîm. Ulah ceurik sateuacan diteunggeul, ulah sieun kana anu teu aya, ulah masihan warna wujud kana anu tacan aya. Émutan jam ieu; kakuatan sabar Sadérék cekap pikeun jam ieu. Ulah sapertos panglima anu gélo: Nalika kakuatan musuh dina jangjang kénca parantos ngagabung kana jangjang katuhuna sareng janten kakuatan anyar pikeun anjeunna, sedengkeun jangjang katuhu musuh dina sisi kéncana tacan sumping, anjeunna malah nyebarkeun kakuatan puseurna ka katuhu sareng ka kénca, nyésakeun puseur anu lemah, dugi ka musuh ngancurkeun puseur ku kakuatan anu alit pisan. Abdi nyarios: Sadérék, ulah sapertos anjeunna; kumpulkeun sakabéh kakuatan Sadérék pikeun nyanghareupan jam ieu. Émutan rohmat Ilahi sareng ganjaran aherat, sareng yén umur Sadérék anu fana sareng pondok dirobih janten panjang sareng langgeng. Gentos kaluh anu nyeri ieu ku sukur anu matak bungah. Anjeunna ogé janten lega pisan, teras nyarios: «Alhamdulillah, panyakit abdi turun tina sapuluh janten hiji.»

PANGAJARAN LEMES KALIMA

Aya tilu pasualan.

Pasualan Kahiji: Musibah anu sajati sareng musibah anu ngabahayakeun nyaéta musibah anu ngaganggu agama. Tina musibah agama, urang kedah salawasna nyalindung ka payuneun Alloh sareng ngajerit neda pitulung. Nanging, musibah anu henteu ngaganggu agama, ditingali tina hakékatna, sanés musibah. Sabagianna nyaéta panginget ti Gusti Rahmân. Sakumaha pangangon ngalungkeun batu ka domba-dombana anu nyasar ka sawah batur, sarta domba-domba éta ngarasa tina batu éta yén éta panginget pikeun nyalametkeun aranjeunna tina kalakuan anu ngarugikeun, tuluy balik kalayan resep, seueur musibah lahir ogé mangrupakeun panginget sareng pépéling Ilahi. Sabagianna mangrupa panghapus dosa, sareng sabagianna ngabuyarkeun lalawora, masihan uninga kana kalemahan sareng henteu mampuhna manusa, sarta masihan hiji jinis rasa aya di payuneun Alloh. Jinis musibah anu mangrupa panyakit, sakumaha anu parantos disebat, sanés musibah, tapi perhatian Rabbani sareng ngabersihkeun. Aya dina riwayat: «Sakumaha buah-buahan ragrag nalika tangkal anu buahna parantos asak digoyangkeun, dosa-dosa ogé murag ku ngageterna muriang.» Dina munajatna, Hazrat Eyyüb aleyhisselâm henteu neda kanggo kasenangan dirina; anjeunna neda cageur kanggo ubudiyah nalika panyakitna ngahalangan dzikir ku létah sareng tafakur ku haté. Ku munajat éta, maksad urang anu kahiji kedah neda cageurna raheut batin sareng rohani anu asalna tina dosa. Kanggo panyakit jasmani, urang tiasa nyalindung nalika éta ngahalangan ubudiyah. Nanging, urang kedah nyalindung kalayan ngarendahkeun diri sareng neda pitulung, sanés ku cara ngabantah sareng ngedalkeun kaluh. Kusabab urang ridho kana rububiyah-Na, urang kedah ridho kana naon anu dipaparin ku Mantenna tina rububiyah éta. Ngucapkeun «Ah! Aduh!» sareng ngedalkeun kaluh ku cara anu ngandung bantahan kana qada sareng takdir-Na nyaéta hiji jinis nyempad takdir sareng nuduh sipat welas asih-Na. Anu nyempad takdir neunggeulkeun sirahna kana landesan beusi, tuluy meupeuskeunana. Anu nuduh rohmat bakal teu kénging rohmat. Sakumaha ngagunakeun leungeun anu peupeus pikeun males dendam ngajadikeun peupeusna langkung parah, jalma anu katarajang musibah sareng nyanghareupanana ku kaluh anu ngabantah sareng kahariwang ogé ngajadikeun musibahna dua kali lipet. Pasualan Kadua: Musibah jasmani beuki gedé nalika dianggap gedé, sareng beuki alit nalika dianggap alit. Upamana, dina peuting aya hiji kalangkang muncul di payuneun manusa. Beuki dipaliré, beuki ngagedéan; upami henteu dipaliré, éta ngaleungit. Sakumaha nyabak nyiruan anu nyerang ngajadikeun seranganana langkung seueur, sareng henteu maliréna ngajadikeun aranjeunna paburencay, musibah jasmani ogé beuki gedé nalika ditingali kalayan penting sareng dianggap gedé. Ku kahariwang, musibah éta nembus tina awak sareng ngakar ogé dina haté, ngahasilkeun musibah rohani; éta ngandelkeun musibah rohani éta sareng terus lumangsung. Nalika anjeunna ngaleungitkeun kahariwang ku ridho kana qada sareng tawakal, sapertos motong akar tangkal, musibah jasmani beuki hampang, tuluy garing sareng leungit sapertos tangkal anu akarna dipotong. Kanggo ngedalkeun hakékat ieu, abdi kantos nyarios kieu: Eureun ngajerit, hé nu teu walakaya, tawakal nalika katarajang balai. Uninga, ngajerit téh balai dina balai, kasalahan dina balai. Upami anjeun parantos mendakan Nu maparin balai, uninga yén éta balai dina kabungah sareng paparin. Upami henteu mendakan Mantenna, uninga yén sakabéh dunya téh balai dina kasusah sareng sirna. Nalika balai saeusi jagat aya di luhur sirah anjeun, naha ngajerit lantaran balai anu alit? Hayu tawakal! Ku tawakal, seuri dina raray balai, supados éta ogé seuri. Nalika éta seuri, éta beuki alit sareng robih. Sakumaha dina perjuangan, ku seuri ka musuh anu pikasieuneun, mumusuhan robih janten akur sareng pasulayan janten heureuy, sarta mumusuhan beuki alit sareng leungit, nyanghareupan musibah ku tawakal ogé kitu. Pasualan Katilu: Unggal jaman gaduh katangtuanna. Dina jaman lalawora ieu, musibah parantos robih wangunna. Dina sababaraha waktos sareng pikeun sababaraha jalma, balai téh sanés balai, tapi paparin Ilahi. Ku sabab abdi ningali jalma gering sareng jalma-jalma séjén anu katarajang musibah dina jaman ieu minangka jalma anu bagja, kalayan sarat musibahna henteu ngarampa agama, éta henteu nimbulkeun pamikiran ka abdi pikeun ngalawan panyakit sareng musibah, atanapi nimbulkeun rasa karunya ka aranjeunna. Sabab saha waé nonoman gering anu ngadeuheus ka abdi, abdi ningali anjeunna, dibandingkeun sareng sasamana, gaduh hiji darajat patalian kana tugas agama sareng aherat. Tina éta, abdi ngartos yén pikeun jalma sapertos kitu, jinis panyakit éta sanés musibah, tapi hiji jinis nikmat Ilahi. Sabab, sanaos panyakit éta nyababkeun kasusah kana hirup dunyana anu fana sareng pondok pisan, éta aya mangpaatna pikeun hirup langgengna sareng janten sarupa ibadah. Upami anjeunna séhat, ku mabokna mangsa ngora sareng kahirupan jaman anu nurut kana hawa nafsu, tangtos anjeunna moal tiasa ngajaga kaayaan nalika gering; anjeunna malah bakal ngalungkeun dirina kana hirup nurut kana hawa nafsu.

PANUTUP

Kanggo némbongkeun kudrat-Na anu teu kawates sareng rohmat-Na anu taya tungtungna, Gusti Alloh parantos nempatkeun dina manusa henteu mampuh anu teu kawates sareng kabutuhan anu taya tungtungna. Kanggo némbongkeun hiasan Asma-Na anu teu kawates, Mantenna ogé nyiptakeun manusa ku cara anu ngajadikeun anjeunna sarupa mesin: Sakumaha tiasa ngaraos nyeri ku cara anu teu kawates, anjeunna ogé tiasa ngaraos nikmat ku cara anu teu kawates. Dina mesin manusa éta aya ratusan pakakas. Unggal-unggalna gaduh nyeri, nikmat, tugas, sareng ganjaran anu béda. Saolah-olah sakabéh Asma Ilahi anu tajalli dina alam, anu mangrupa manusa agung, ogé sacara umum gaduh tajalli dina manusa, anu mangrupa alam alit. Sakumaha perkara anu mangpaat sapertos séhat, karaharjaan, sareng nikmat ngajadikeun anjeunna ngucapkeun sukur sareng ngadorong mesin éta kana tugasna tina seueur segi, manusa ogé janten sapertos pabrik sukur. Kitu ogé, ku musibah, panyakit, nyeri, sareng gangguan séjén anu ngahudangkeun sareng ngagerakkeun, Mantenna ngagerakkeun sareng ngahudangkeun roda-roda séjén tina mesin éta. Mantenna ngajadikeun tambang henteu mampuh, kalemahan, sareng kabutuhan anu dikandung dina hakékat manusa diolah. Mantenna masihan kaayaan nyalindung sareng neda pitulung, sanés ku hiji létah, tapi ku létah unggal anggota awak. Saolah-olah, ku gangguan éta, manusa janten kalam anu gerak sareng ngandung rébuan kalam anu béda-béda. Anjeunna nyerat papasten hirupna dina lambaran hirupna atanapi dina Lauhul-Mitsâl, ngadamel hiji pangumuman ngeunaan Asma Ilahi, janten sarupa kasidah anu disusun pikeun ngagungkeun Gusti Subhân, sareng ngalaksanakeun tugas fitrahna.