Risale-i Nur — Basa Sunda

LÂSİYYEMALAR

Mesnawi Cahya · Basa Sunda

LÂSİYYEMALAR

Dasar Kalimah Kasapuluh tina hiji sisi, sareng

Tingkat Kadua Kalimah Kadua Puluh Dalapan dina basa Arab.

ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ Sadaya puji, sanjungan sareng sukur kanggo Gusti Shâni' Nu Hakîm, anu sakumna zarah jagat raya, babarengan sareng masing-masing, ku basa lemah sareng peryogi, nyaksian wajib ayana sareng kaésaan-Na. Mugi salawat sareng salam kanggo Rosul-Na anu muka rusiah jagat raya sareng muka sareng ngajelaskeun ayat-ayatna, kanggo kulawarga sareng sahabatna, kanggo sadulur-sadulurna ti para nabi sareng rosul séjén, sareng kanggo abdi-abdi anu soléh. Sadérék! Tabiat sareng sabab-sabab parantos nutup lawang sukur sareng muka lawang syirik sareng kufur pikeun sababaraha manusa. Padahal, aranjeunna henteu terang yén dasar syirik diwangun ku perkara mustahil anu teu kaitung. Hayu abdi ngajelaskeun hiji tina perkara mustahil éta, supados aranjeunna ningali ku panonna anu lolong sakumaha goréngna syirik. Kieu: Nalika jalma anu syirik ninggalkeun mabok ku kabodoan sareng ningali kufurna ku panon élmu, pikeun tiasa percaya sareng ngaku éta kufur, anjeunna kedah sareng kapaksa ngamuatkeun beban hiji ton kana hiji zarah; nyiptakeun percetakan anu teu kaitung dina unggal zarah sareng masrahkeunana ka panangan tabiat sareng sabab-sabab; sareng ngajarkeun sakumna rincian seni dina sakumna karya ciptaan ka tabiat. Sabab, contona, unggal zarah unsur hawa gaduh wewenang pikeun hinggap dina sakumna tatangkalan, kembang sareng buah, sareng ngalaksanakeun tugasna dina awakna. Upami ku cara kufur diingkar yén zarah-zarah ieu pagawé dina tugas-tugasna sareng tumut kana paréntah sareng kahoyong Alloh, zarah éta, nalika lebet kana awak naon waé, kedah terang sakumna pakakas sareng carana awak éta kawangun. Ngan éta pangingkar anu tiasa percaya yén élmu ieu aya dina zarah éta. Salian ti éta, hiji buah téh conto alit hiji tangkal. Binih dina buah éta téh buku lampah tangkal éta. Riwayat hirup éta tangkal ditulis dina binih éta. Ku kituna, hiji buah nyanghareup ka sakumna tangkal, malah ka jinis tangkal éta, malah ka sakumna bumi. Jadi, agungna maknawi seni dina hiji buah sabanding sareng gedéna bumi. Anu ngawangun zarah éta kalayan agungna maknawi anu dikandungna dina sisi seni, moal lemah pikeun nyangga sareng ngawangun bumi. Naha aya kabodoan anu langkung ageung tibatan pangingkar éta ngaku gaduh akal sareng kapinteran, bari mawa kufur sapertos ieu dina haténa? Sadérék! Dina unggal perkara aya dua rupa sareng wangun: Hiji: Wangun matérial, nyaéta rupa-rupa anu katingal ieu, anu lir kaméja digunting luyu sareng awak unggal perkara ku ukuran takdir. Anu séjén: Wangun dina akal, nyaéta gambaran anu dibayangkeun tina ngahijikeun rupa-rupa wangun matérial anu digentos ku hiji perkara sapanjang hirupna kalayan lumakuna waktos. Sapertos bunderan anu dibayangkeun tina seuneu anu diputer kalayan gancang, wangun kadua ieu, anu ngawartakeun riwayat hirup unggal perkara, janten dasar takdir sareng disebut papasten perkara-perkara, téh wangun dina akal. Sapertos dina sisi wangun matérial unggal perkara gaduh tungtung sareng tujuan, dina sisi wangun maknawi ogé gaduh tungtung sareng tujuan pikeun sababaraha hikmah anu nyumput. Ku kituna, dina wangun matérial unggal perkara, kudrat Gusti Rabb téh tukang ahli sareng takdir téh arsiték. Dina wangun maknawina, takdir téh jidar, nyaéta ngagurat garis-garis wangunna; kudrat téh asal, nyaéta wangun-wangun anu didamel dina garis-garis éta asalna tina kudrat. Hé pangingkar! Saatos ngadangu ieu, pikirkeun kalayan saé! Naha anjeun gaduh kawasa pikeun ngajarkeun seni ngaput ka hiji zarah? Naha tabiat sareng sabab-sabab anu ku anjeun dianggap pangcipta gaduh kawasa pikeun ngagunting sareng ngaput rupa-rupa wangun unggal perkara? Tingali, hé pangingkar anu henteu gaduh paningal! Manusa, anu buah tangkal panyiptaan sareng langkung unggul dina kakuatan sareng pilihan tibatan sabab-sabab, sanajan ngumpulkeun sakumna kamampuan sareng élmu ngaput, henteu tiasa ngaput hiji kaméja anu luyu sareng anggota tangkal cucukan. Padahal, Gusti Shâni' Nu Hakîm, nalika unggal perkara tumuwuh, kalayan kacida gancang sareng gampilna, ngadamel sareng ngagemkeun kaméja-kaméja anyar sareng seger, ogé jubah-jubah héjo, anu kacida tartibna. Fesübhanallah! Leres, Maha Suci Alloh, anu ayana unggal perkara tumali sareng paréntah-Na. Maha Suci Gusti Shâni', anu kagungan sisi jero unggal perkara dina panangan-Na. Maha Suci Gusti Shâni', anu janten tempat mulang sakumna mahluk. Sadérék! Dina unggal anu aya, aya cap sareng segel Gusti Shâni' Nu Ahad tur Shamad, anu nyaksian yén wujud éta milik sareng karya seni Gusti Shâni' Nu Ahad tur Shamad. Leres, tina cap-cap ahadiyah sareng segel-segel shamadiyah anu teu aya tungtungna, tingali ngan cap anu dipasang dina kaca bumi dina usum semi. Ungkara sareng kalimah anu runtuy anu bakal disebatkeun ieu némbongkeun sareng némbongkeun écés éta cap lir panonpoé. Leres, dina kaca bumi katingal nyiptakeun anu kacida ahéngna sareng pinuh hikmah. Upami anjeun hoyong ningali kakuatan sareng kagiatan anu dipintonkeun ku nyiptakeun ieu, perhatoskeun ungkara-ungkara di handap: 1- Lampah nyiptakeun éta asalna tina sipat béréhan anu mutlak, kacida agung sareng legana. 2- Éta kaluar tina kakuatan mutlak kalayan gampil anu mutlak. 3- Éta ngawujud kalayan tartib anu mutlak sareng gancang anu mutlak. 4- Éta aya kalayan ukuran sareng timbangan dina lega anu mutlak. 5- Sanajan hiji karya seni anu éndah, éta katingal kalayan murah anu mutlak. 6- Sanajan perkara-perkara anu ditujuna kacida pacampurna, éta didamel kalayan masing-masing dibédakeun sagemblengna sareng henteu pacampur. 7- Sanajan tempat-tempat anu ditujuna henteu aya tungtungna, henteu katingal kagoréngan dina karya-karyana; éta ngawujud dina wangun anu pangéndahna. 8- Sanajan jarak anu mutlak aya antara individu sareng jinis-jinis, aya cocog anu mutlak. Sadérék! Masing-masing ungkara ieu nyalira ogé cekap pikeun némbongkeun cap éta. Tingali, sipat béréhan anu pangluar biasana sareng seni anu pangéndahna téh sipat husus kudrat anu nyakup sadayana. Gampil anu luar biasa dibarengan ku tartib téh husus pikeun Nu Kagungan élmu anu nyakup sadayana, anu henteu lemah dina hiji perkara ogé. Gancang anu mutlak anu lir mukjizat, dibarengan ku ukuran anu kacida saimbangna saolah-olah ditimbang, téh husus pikeun Zat anu ngajantenkeun sagalana tumut kana paréntah sareng kudrat-Na. Lantaran jinis-jinis kacida sumebarna, pangaturan anu kacida legana sareng seni anu éndah luar biasa téh husus pikeun Zat anu ku élmu sareng kudrat-Na aya di sagédéngeun unggal perkara. Sanajan aya seueur sareng lubak-labik, unggal individu gaduh ajén dina sisi seni; ieu husus pikeun Zat anu kagungan kabeungharan anu teu aya tungtungna sareng harta anu teu aya watesna. Sanajan individu-individu campur pisan, masing-masing dibédakeun sareng gaduh ciri pribadi anu luar biasa tanpa pacampur; ieu husus pikeun Zat anu ningali sareng nyaksian unggal perkara, sareng unggal lampah-Na henteu nyegah Mantenna tina lampah anu sanés. Cocogna individu-individu anu sumebar di bumi dina sisi rupa, wujud sareng wangunna, sanajan aya jarak antara aranjeunna, téh husus pikeun Zat anu bumi aya dina panangan pangaturan, élmu, hukum sareng hikmah-Na. Salian seueur individu dina hiji jinis, unggal individu gaduh ciptaan anu éndah luar biasa; ieu husus pikeun Gusti Qadîr Mutlak, anu sakedik sareng seueur, alit sareng ageung, sagalana sami pikeun Mantenna. Dina unggal ungkara tadi aya hiji ayat sanés anu nuduhkeun yén sagalana padamelan sareng seni hiji Gusti Shâni'. Leres, aya patukang tonggong antara sipat béréhan sareng daya hemat, antara gancang sareng saimbang dina ukuran, antara murah sareng gaduh ajén, sareng antara pacampur sareng masing-masing béda. Ngahijikeun sipat-sipat anu sabalikna ieu dina hiji lampah ngan husus pikeun Gusti Shâni' Nu Qadîr, anu kudrat-Na tanpa wates. Cindekna: Upami masing-masing ungkara nyalira cekap pikeun némbongkeun segel ahadiyah, kumpulan sakumna ungkara bakal némbongkeun segel ahadiyah ku jalan anu langkung utama sareng kacida écésna. Tina katerangan ieu, rusiah ayat anu mulya ﻭَﻟَﺌِﻦْ ﺳَﺎَﻟْﺘَﻬُﻢْ ﻣَﻦْ ﺧَﻠَﻖَ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضَ ﻟَﻴَﻘُﻮﻟُﻦَّ ﺍﻟﻠّٰﻪُ janten écés. Hartina, nalika pangingkar anu wangkelang éta dipatarosan, "Saha Gusti Khâliq langit sareng bumi?", kersa atanapi henteu anjeunna bakal nyebat, "Alloh." Sadérék! Antara kailahian, karosulan, aherat sareng jagat raya, dina hakékatna aya patalian anu silih merlukeun. Hartina, aya sareng pastina salah sahiji merlukeun aya sareng pastina anu sanés. Iman kana salah sahiji merlukeun iman kana anu sanés ogé. Leres, contona, hiji kitab anu unggal kecapna ngandung hiji buku sareng unggal hurupna ngandung hiji jajaran, henteu mungkin aya tanpa anu nyeratna. Kitab jagat raya ogé tumali sareng wajib ayana Gusti Naqqâsy Azali. Anu henteu mabok ngan tiasa nyaksian kitab jagat raya ku iman ka Gusti Naqqâsy Azali. Sapertos hiji gedong anu ngandung seueur seni luar biasa, gambar sareng hiasan anu ahéng, henteu mungkin aya tanpa anu ngawangun sareng ngadamelna, ayana alam ieu ogé gumantung kana ayana Gusti Shâni'. Anu henteu mabok ku kasasaran henteu tiasa ngabenerkeun anu hiji tanpa anu séjén. Sapertos cahya panonpoé dina gelembung anu némbongkeun pantulan panonpoé dina beungeut laut sareng walungan henteu mungkin bari ngingkar ayana panonpoé, pikeun anu akalna henteu ruksak, nyaksian jagat raya anu robih sareng terus anyar kalayan tartib anu sampurna ieu tiasa ku ngabenerkeun wajib ayana Gusti Bâni' sareng Shâni'. Sabab ngan Gusti Bâni' sareng Shâni' anu ngadegkeun jagat raya agung ieu ku masyîah sareng hikmah-Na; anu ngararincina ku kaidah qadha sareng qadar-Na; anu ngaturna ku hukum kabiasaan-Na; anu ngahiasna ku kaidah inayah sareng rohmat-Na; sareng anu nyaanganana ku tajalli Asma sareng sipat-Na. Leres, upami Gusti Khâliq Nu Wâhid henteu ditampi, kedah nampi ilah anu tanpa tungtung, saloba zarah sareng beungkeutan jagat raya. Dina waktos anu sami, unggal ilah kedah gaduh kawasa nyiptakeun ieu jagat raya. Sabab unggal individu mahluk hirup téh daptar eusi sakumna mahluk hirup. Anu nyiptakeun anu husus kedah gaduh kawasa nyiptakeun anu umum ogé. Sapertos mustahil aya panonpoé tanpa cahya, kailahian ogé henteu tiasa tanpa némbongan. Némbonganana ku ngutus para rosul. Pikeun kaéndahan anu pangluhurna anu parantos ngahontal puncak sampurna dipikanyaho, katingal sareng dipintonkeun, ogé diperyogikeun pangawanohan para rosul. Kitu ogé, sampurnana éndah seni anu parantos ngahontal sampurnana kaéndahan, katingal ku pituduh para rosul. Rububiyah anu umum ogé mikahayang ubudiyah anu nyakup sadayana. Ieu mungkin ku para rosul anu kagungan dua sisi ngumumkeun kaésaan Alloh ka jalma-jalma. Upami anu gaduh kaéndahan henteu mikahayang, henteu aya eunteung, sareng henteu aya pribadi anu ngawanohkeun janten perantara, kaéndahanana henteu mungkin katingal sareng dipintonkeun. Ieu ogé ngan ku perantara para rosul. Sabab rosul, ku ubudiyahna, téh eunteung kaéndahan Gusti Khâliq; sareng tina sisi karosulanana, anjeunna némbongkeun sareng ngumumkeunana ka jalma-jalma. Pikeun muka harta hiji Zat anu pinuh ku permata sareng barang ajén, sareng némbongkeun sareng mintonkeunana ka jalma-jalma, sahingga ngumumkeun kudrat, kabeungharan sareng karajaan éta Zat, ngan diperyogikeun hiji pagawé anu diparéntahkeun sareng diangkat ku idin sareng kahoyong éta Zat. Pagawé éta téh rosul. Sadérék! Di alam henteu aya jalmi salian Kangjeng Nabi Muhammad ﷺ anu kagungan sipat-sipat ieu sareng tiasa ngalaksanakeun tugas-tugas ieu kalayan pangsampurnana. Anjeunna anu pangnyakupna, pangsampurnana sareng paling utama. Anjeunna anu némbongkeun, nepikeun, ngawanohkeun, ngajelaskeun, némbongkeun écés sareng ngumumkeun sagemblengna. Sadérék nu mulya! Urang parantos dugi kana patalian anu silih merlukeun antara "iman ka Alloh" sareng "iman kana aherat". Siapkeun diri sareng dangukeun! Upami hiji sultan henteu masihan ganjaran ka anu tumut sareng henteu ngahukum anu ngalawan, karajaanana bakal nuju ka ancur. Dina katuhu hiji sultan ogé kedah aya paparin sareng welas asih, sareng dina kéncana kedah aya hukuman sareng atikan. Ganjaran diperyogikeun ku welas asih; atikan ogé merlukeun hukuman. Tempat ganjaran sareng hukuman téh aherat. Hiji sultan anu gaduh hikmah sareng kaadilan anu luhur ogé, pikeun ngajaga kamulyaan karajaanana tina cacad, ngahargaan anu nyalindung ka dirina; sareng pikeun némbongkeun kaagungan kakawasaanana, ngajaga hak rahayatna. Sabagian penting sisi-sisi ieu kajadian di aherat. Pikeun hiji sultan anu gaduh harta pinuh sareng sipat béréhan mutlak, ogé diperyogikeun tempat susuguh anu umum sareng tetep. Anjeunna ogé mikahayang yén anu gaduh rupa-rupa pangabutuh tetep aya sareng langgeng. Ieu ngan kajadian di aherat. Anu gaduh kaéndahan ogé salawasna hoyong ningali sareng némbongkeun kaéndahan sareng rupina anu éndah. Ieu merlukeun ayana aherat. Sabab kaéndahan anu tetep henteu kersa kana anu mikasono tapi sirna sareng saheulaanan; éta ogé mikahayang anjeunna tetep aya. Ieu ogé merlukeun aherat. Hiji sultan anu gaduh welas asih anu kacida pinuh rohmat dina masihan pitulung ka anu nyuhunkeun sareng ngawaler anu ngadoa, anu langsung ngalaksanakeun sareng masihan paménta pangalitna mahluk anu panghandapna, tangtos ngalaksanakeun pangabutuh anu panggedéna sakumna mahluk kalayan kacida gampilna. Pangabutuh anu umum sareng paling penting sapertos ieu ngan aherat. Sanajan tina padamelan sareng kagiatanana kahartos yén anjeunna gaduh karajaan anu kacida agung sareng luar biasa, pikeun kumpulan rahayatna ngan didamel tempat sémah anu heureut, anu henteu tiasa salawasna nampung rahayatna sareng terus pinuh sareng kosong. Aya lapang ujian anu unggal waktos robih sareng silih ganti. Anjeunna ogé gaduh majelis pikeun némbongkeun sababaraha conto karya seni sareng paparina, anu robih ti waktos ka waktos. Kaayaan ieu sacara écés nuduhkeun yén saatos tempat, lapang sareng paméran anu heureut ieu, aya tempat anu tetep, karaton anu henteu robih sareng harta anu kabuka, sareng anu cicingna tetep sareng henteu sirna. Upami hiji sultan anu taliti nyerat sareng ngajantenkeun ditulis sakumna lampah, padamelan, khidmah sareng pangabutuh rahayatna, sareng nyandak, netepkeun sareng ngajaga rupa sareng poto unggal kajadian sareng peristiwa anu lumangsung dina karajaanana, kaayaan ieu tangtos nuduhkeun sacara pasti yén bakal aya itungan, sidang pangadilan, ganjaran sareng hukuman. Upami ogé aya seueur jangji sareng ancaman anu diulang ngeunaan ganjaran sareng hukuman, sareng perkara anu dijangjikeun sareng diancamkeun henteu beurat pikeun kakuatanana, sareng éta perkara kacida pentingna pikeun rahayatna, tangtos henteu aya ingkar dina anu dijangjikeunana. Sabab ingkar jangji sabalikna sareng kamulyaan kakuatan. Numutkeun kasapukan sareng ijma jalma-jalma anu ngawartakeun, anu parantos ngahontal tingkat tawatur, tempat sareng lapang karajaan anu agung sareng kacida gedéna éta ngan nagri aherat. Tempat sareng lapang alit ieu henteu tiasa janten tempat anu tetep pikeun éta kaagungan. Sabab perkara anu sirna sareng robih sapertos ieu henteu tiasa janten tempat pikeun karajaan anu tetep éta. Leres, sultan éta némbongkeun seueur perkara, kumpulan sareng pisah-pisah dina tempat sareng lapang alit ieu. Nanging, perkara éta sanés tujuan dina dirina sorangan; tujuanana ngan némbongkeun conto kaayaan sareng perkara anu bakal kajadian dina lapang pangagungna aherat. Sabab padamelan anu bakal dilaksanakeun dina mahsyar agung éta bakal lumangsung luyu sareng conto-conto alit ieu. Hartina, kaayaan anu fana sareng sirna anu dipintonkeun dina tempat ieu bakal ngahasilkeun buah anu langgeng sareng tetep dina alam éta. Leres, mustahil ngabayangkeun darajat anu langkung luhur tibatan hikmah, inayah, kaadilan, rohmat sareng welas asih anu dipintonkeun ku sultan éta dina tempat fana sareng lapang pikasieuneun ieu. Tangtos, seni-seni anu sakitu luhur, lega sareng luar biasana ieu mikahayang tempat anu tetep, tempat cicing anu henteu robih sareng anu cicing anu henteu sirna, supados kénging hakékat hikmah sareng kaadilan agung éta. Upami henteu, kedah ngingkar hikmah, inayah sareng welas asih anu katingal ieu. Dina waktos anu sami, bakal disangka yén Nu Kagungan lampah anu muncul tina sakitu hikmah sareng inayah-Na téh, hâsyâ, teu adil, kejem sareng bodo. Ieu merlukeun ngarobih hakékat janten sabalikna. Aya ogé seueur dalil sareng bukti yén tempat-tempat saheulaanan ieu bakal robih kana wangun anu tiasa janten tempat karajaan anu tetep. Nanging, mustahil nyiptakeun alam ieu tapi henteu nyiptakeun alam anu sanés; ngawujudkeun jagat raya ieu tapi henteu ngawujudkeun jagat raya anu sanés; sareng nyiptakeun dunya ieu tapi henteu nyiptakeun dunya anu sanés. Sabab karajaan rububiyah mikahayang ganjaran sareng hukuman. Gusti Nu Ngadamel sakumna alam ogé kagungan rohmat anu lega, anu ngalingkup, ngawasaan sareng ngawengku sagalana. Welas asih ibu, malah tina hiji sisi tatangkalan, ka anak-anakna, sareng gampilna rezeki pikeun anak-anakna anu alit sareng lemah, téh hiji tétés tina éta sagara rohmat. Henteu aya patalian anu luyu antara agungna sagara rohmat éta sareng ni'mat anu aya dina dunya fana sareng hirup pondok ieu, anu campur sareng sakitu kasusah sareng musibahna, anu sirna sareng henteu tetep, ogé manusa anu mikahayang tetep aya salawasna. Dina waktos anu sami, sirna tanpa dibalikeun deui bakal ngarobih ni'mat janten hukuman, welas asih janten kasusah, kanyaah janten musibah, nikmat janten nyeri sareng rohmat janten sabalikna. Tina pangaturan anu katingal di alam ogé kahartos yén Gusti Nu Ngadamel sakumna alam kagungan ajén diri anu kacida luhur, jalali sareng mulyana, anu sanajan nunda sareng masihan waktos pikeun hukuman jalma anu henteu ngahormat Gusti Shâni' ku ubudiyah atanapi anu nganggap enteng Mantenna, henteu ngalalaworakeunana. Pikeun anu nganggap henteu aya ajénna paréntah sareng larangan Gusti Sultan éta, henteu tumut kalayan iman, henteu ngajantenkeun dirina dipikaasih ku ibadah, sareng henteu ngahormat ku sukur, tangtos bakal aya nagri ganjaran sareng hukuman di tempat rububiyah anu langgeng. Tina éndah seni, tartib sareng talitina anu katingal dina sakumna mahluk, sareng kasaéan sareng mangpaat anu dituju dina unggal perkara, ogé kahartos yén Gusti Shâni' Dzul-Jalâl, anu kagungan pangaturan jagat raya, kagungan hikmah umum anu kacida agungna. Anu nyalindung kalayan tumut bakal kénging pangajén sareng paparin anu agung; ieu diperyogikeun ku hikmah umum éta. Katingal ogé yén unggal perkara dipasang dina tempatna anu pantes. Unggal hak dipasihkeun ka anu gaduh hak. Pangabutuh unggal anu peryogi dilaksanakeun sakumaha paménta na. Paménta unggal anu nyuhunkeun diwaler, hususna ku basa kamampuan bawaan, basa pangabutuh fitri, atanapi basa kapaksa sareng darurat. Pikeun kaadilan anu katingal karya-karyana sapertos ieu, diperyogikeun hiji pangadilan agung, supados hak abdi-abdi dijaga ku kakawasaan rububiyah. Sabab tempat dunya anu fana ieu henteu tiasa janten tempat némbongan kaadilan sajati anu agung éta. Ku kituna, pikeun Gusti Sultan Nu Adil éta diperyogikeun sawarga anu langgeng sareng naraka anu tetep. Katingal ogé yén Nu Kagungan alam ieu, ku dalil sakitu seueur lampah anu dilaksanakeun-Na, kagungan sipat béréhan anu luar biasa, ogé seueur harta sapertos panonpoé anu pinuh cahya sareng pancaran, sareng tangkal anu ngandung rupa-rupa buah. Ku kituna, sipat béréhan anu langgeng sareng kabeungharan anu henteu béak ieu mikahayang tempat susuguh anu langgeng, sareng lantaran tetep aya, merlukeun anu peryogi ogé tetep aya. Sabab sipat béréhan anu tanpa tungtung sareng sipat béréhan anu luar biasa merlukeun salawasna maparin ihsan sareng ni'mat ka mahluk. Ieu mikahayang anu nganuhunkeun sareng peryogi kana ihsan sareng ni'mat ogé tetep aya. Tina némbongan lampah anu béréhan, pinuh mukjizat sareng hikmah ieu ogé kahartos yén Gusti Shâni' Nu Ngalaksanakeun kagungan kasampurnaan anu kacida nyumputna, sareng salawasna mikahayang mintonkeun sareng némbongkeun éta kasampurnaan ka paningal alam. Sabab kasampurnaan anu tetep merlukeun némbongan anu tetep, sareng anu ngahargaanana ogé tetep aya. Sabab manusa anu calon sirna sagemblengna henteu ngahargaan kasampurnaan; tibatan mikaresep sareng ngahargaan, anjeunna nganggapna beban sareng nganggapna hina. Gusti Shâni' anu ngadamel karya ciptaan anu éndah, dihias sareng dicaangan ieu, ogé kagungan kaéndahan maknawi anu henteu matérial. Pikeun éndah sareng kaéndahan anu nyumput éta, Mantenna kagungan seueur kasaéan sareng kalemesan anu henteu tiasa urang tangkep ku akal urang anu pondok. Di antarana, salah sahiji eunteung anu padet tina éta kaéndahan nyaéta beungeut bumi. Beungeut bumi ieu, dina unggal abad, usum sareng waktos, mintonkeun, ngajelaskeun, ngumumkeun sareng némbongkeun kalangkang tajalli anu terus némbongan éta. Tina hakékat anu pasti ogé, anu kagungan kaéndahan anu luhur mikahayang ningali kaéndahan-Na sareng rincian-rincianana, langsung ku paningal-Na sorangan sareng ku perantara paningal anu sanés. Ku kituna, upami kaéndahan langgeng sareng tetep, tangtos eunteung-eunteung anu némbongkeun rincianana ogé kedah langgeng sareng tetep. Sabab kaéndahan anu langgeng henteu kersa kana anu mikasono anu fana. Kanyaah anu nyaah tapi sirna sareng fana ka kakasihna anu langgeng sareng tetep bakal robih janten mumusuhan. Leres, pikeun ngahibur dirina, manusa nyebat goréng hiji perkara éndah anu henteu kahontal ku panangan atanapi pamahamanana. Ku kituna, sapertos ayana alam ieu ngandung harti yén Gusti Shâni' kedah aya, ayana Gusti Shâni' ogé ngandung harti yén alam aherat kedah aya. Gusti Shâni' alam ieu ogé kagungan welas asih anu kacida pinuh rohmat. Sabab urang ningali: di alam ieu, anu katarajang musibah sareng nyuhunkeun pitulung langsung ditulungan kalayan kacida gancangna. Anu nyalindung ka lawang kamulyaan salamet. Paménta anu nyuhunkeun dipaparinkeun. Sora mahluk hirup anu panghandapna didangu sareng pangabutuhna ditampi. Nu Kagungan welas asih sapertos ieu bakal ngawujudkeun sawarga, kabagjaan langgeng sareng hirup deui saatos maot anu dipénta dina doa anu dilaksanakeun ngawakilan sakumna manusa, pikeun pangabutuh umat manusa anu panggedéna, pangdiperyogikeunana, pangdaruratna sareng keras. Hususna, sakumna mahluk hirup sareng sakumna mahluk nyebat "Amin, amin!" kana doa umum pangaping anu dipihormat éta. Tingali, anjeunna nyuhunkeun kabagjaan sareng ngadoa pikeun tujuan anu ngajait manusa sareng sakumna mahluk tina murag kana sirna sagemblengna, anu asfala sâfilîn, tina teu aya ajén, teu aya mangpaat sareng sia-sia, kana ajén, tetep aya, tugas luhur sareng darajat janten serat-serat Gusti Nu Shamad, anu a'lâ illiyyîn. Tingali, anjeunna nyuhunkeun kalayan jeritan ménta pitulung anu sakitu luhurna, sareng ngadoa kalayan panyuhun welas asih anu sakitu amisna, saolah-olah ngajantenkeun sakumna anu aya, langit sareng arsy ngadangukeun, gugah batinna sareng nyebat "Amin Allahümme amin!" kana doana. Hayu urang ngadangukeun naon anu dipénta ku anu janten kamulyaan umat manusa, anu istiméwa sareng tunggal dina alam sareng waktos, anu janten kareueus jagat raya éta. Anjeunna nyandak sakumna putra-putri Adam di tukangeunna, ngadeg dina bumi ieu, ngangkat panangan nyanghareup ka arsy agung, sareng ngadoa dina hakékat ubudiyah Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ, anu nyakup sari ubudiyah umat manusa. Tingali, anjeunna nyuhunkeun kabagjaan langgeng pikeun dirina sareng umatna; nyuhunkeun tetep aya, nyuhunkeun sawarga. Anjeun ningali yén anjeunna ogé nyuhunkeun sareng sakumna Asma suci Alloh anu némbongkeun kaéndahan-Na dina eunteung-eunteung anu aya; anjeunna nyuhunkeun syafaat ti éta Asma. Upami henteu aya sabab anu teu kaitung anu merlukeun aherat sareng dalil-dalil ayana, ngan hiji doa jalmi ieu bakal janten sabab pikeun ngawangun sawarga, anu gampil pikeun kudrat Gusti Khâliq Nu Rahîm sakumaha nyiptakeun usum semi urang. Hartina, sapertos karosulan anjeunna janten sabab muka nagri cocoba ieu sareng kénging rusiah لَوْلَاكَ لَوْلَاكَ ﻟَﻤَﺎ ﺧَﻠَﻘْﺖُ الْاَفْلَاكَ, ubudiyahna ogé janten sabab muka nagri kabagjaan anu sanés éta. ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﻋَﻠٰﻰ ﺫٰﻟِﻚَ ﺍﻟْﺤَﺒ۪ﻴﺐِ ﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﻫُﻮَ ﺳَﻴِّﺪُ ﺍﻟْﻜَﻮْﻧَﻴْﻦِ ﻭَ ﻓَﺨْﺮُ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤَﻴْﻦِ ﻭَ ﺣَﻴَﺎﺕُ ﺍﻟﺪَّﺍﺭَﻳْﻦِ ﻭَ ﻭَﺳ۪ﻴﻠَﺔُ ﺍﻟﺴَّﻌَﺎﺩَﺗَﻴْﻦِ ﻭَ ﺫُﻭ ﺍﻟْﺠَﻨَﺎﺣَﻴْﻦِ ﻭَ ﺭَﺳُﻮﻝُ ﺍﻟﺜَّﻘَﻠَﻴْﻦِ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪ۪ ﻭَ ﺻَﺤْﺒِﻪ۪ ﺍَﺟْﻤَﻌ۪ﻴﻦَ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍِﺧْﻮَﺍﻧِﻪ۪ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻨَّﺒِﻴّ۪ﻴﻦَ ﻭَ ﺍﻟْﻤُﺮْﺳَﻠ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ Dina datang sareng angkatna alam ieu, dina ngarahkeun sakumna mahluk ka hiji tujuan, sareng dina sakumna benda di langit sareng di handap tumali sareng tunduk kana hiji kudrat, ogé katingal karya karajaan anu kacida agungna. Tina ieu kahartos yén Gusti Shâni' anu ngatur anu aya ieu kagungan karajaan anu luar biasa dina rububiyah-Na anu agung. Padahal, tempat dunya ieu katarajang parobahan sareng sirna. Saolah-olah tempat panginepan anu didamel pikeun sémah, anu terus pinuh sareng kosong. Éta henteu gaduh wangun anu tetep, sareng anu cicing di jerona ogé henteu tetep. Éta tempat paméran anu henteu leupas tina parobahan, pikeun mintonkeun sareng ngumumkeun conto seni Gusti Nu Ngadamel sakumna alam anu ahéng sareng pikahélokeun. Ku kituna, jalma-jalma anu kumpul di panginepan sareng paméran éta moal tetep. Sabab tempat cicingna henteu tetep. Kaayaan ieu nyaksian kalayan dalil anu pasti yén saatos tempat fana ieu, bakal aya kabagjaan, sawarga sareng karaton anu tetep, langgeng sareng salawasna, pikeun janten tempat karajaan anu langgeng éta. Sabab anu fana henteu tiasa janten tempat sareng dasar pikeun anu langgeng. Leres, nalika ningali tempat anu didamel ku hiji raja di jalan pikeun sémahna anu sumping sareng angkat, sareng sémah anu cicing di jerona, katingal yén tempat anu didamel kalayan jutaan lira éta ngan pikeun waktos anu sakedik pisan. Hiasan sareng barang-barang anu gaduh ajén di jerona sadayana ngan wangun sareng conto. Sémah ngan ngaraosan tuangeun anu nikmat éta, henteu tuang dugi ka ngeusi beuteung. Unggal sémah, nganggo mesin hususna, nyandak gambar hiasan dina éta tempat. Pagawé raja anu nyumput ogé nyerat sakumna gerak, lampah sareng padamelan aranjeunna. Dina unggal usum, raja éta ngancurkeun sareng ngabarukeun jutaan hiasan sareng barang éndah éta pikeun sémah anu énggal bakal sumping. Kitu deui, katingal seueur perkara anu ahéng sareng pikahélokeun. Kaayaan ieu némbongkeun yén anu gaduh tempat saheulaanan éta gaduh tempat sareng rohangan anu kacida luhur ajénna, sareng karaton-karaton anu langgeng salawasna. Perkara sareng kaayaan anu katingal dina tempat alit ieu téh conto anu dipintonkeun pikeun ngadorong sémah kana perkara luhur di tempat-tempat anu langgeng. Kitu ogé, upami kaayaan tempat dunya ieu sareng manusa anu cicing di jerona diperhatoskeun, kahartos yén dunya ieu sanés tempat anu diciptakeun pikeun tetep salawasna. Éta ngan panginepan sareng ruang ngantosan pikeun kumpulan mahluk anu diondang ka tempat "Dârü's-selâm" Alloh anu langgeng salawasna. Perkara nikmat anu katingal di tempat dunya ieu sanés pikeun rasa nikmat sareng kasenangan. Sabab nikmat patepangna henteu tiasa nandingan nyeri paturayna. Salian ti éta, henteu aya saurang ogé anu tiasa ngahontal kahoyongna tina éta nikmat kalayan harti anu lengkep. Boh umur éta nikmat pondok, atanapi lantaran umur manusa pondok, anjeunna henteu tiasa ngahontal kahoyongna. Éta nikmat sareng perkara anu raos ngan pikeun ngarahkeun kana nyandak pangajaran sareng sukur. Sabab éta conto ni'mat anu sajati anu parantos disayagikeun ku Alloh pikeun ahli iman di sawarga. Karya-karya ciptaan fana anu dihias éta ogé sanés pikeun sirna sareng teu aya. Rupa, gambaran, harti sareng hasilna dicandak; éta janten dasar pikeun ngadamel tetempoan anu langgeng di alam anu tetep pikeun anu tetep. Atanapi, dina alam anu langgeng, Gusti Shâni' Nu Langgeng ngajantenkeunana dina wangun anu dikersakeun-Na. Sabab éta karya ciptaan pikeun tetep aya. Maot sareng sirna lahiriahna téh dibébaskeun tina tugas, sanés dipupus. Leres, sanajan maotna janten sirna, éta sirna ngan tina hiji sisi sareng tetep tina seueur sisi. Contona, tingali kembang ros anu diciptakeun ku kudrat azali ieu! Sapertos hiji kecap, langsung saatos kaluar tina sungut, dina lahirna sirna, nanging ku idin Alloh, jutaan gambaranana tetep dina ceuli, kertas sareng buku; dina akal ogé hartina tetep saloba akal. Kitu ogé, ros éta dina waktos anu pondok, langsung saatos tugasna réngsé, layu, paéh sareng sirna. Nanging, dina daya inget sakumna jalma anu ningali, sareng dina siki anu ngandung panggantina, rupa sareng hartina tetep. Hartina, boh siki ros éta boh daya inget, saolah-olah masing-masing poto pikeun ngajaga rupa, hiasan sareng tempat kembang ros éta, sareng tempat pikeun tetepna. Hé Sadérék! Manusa ogé sanés sato anu diantep, ngumbara tanpa arah sareng henteu gaduh anu gaduh. Sakumna gerak sareng lampahna ogé ditulis sareng ditetepkeun, sareng hasil padamelanana dijaga, supados anjeunna kénging darajat luyu sareng éta dina itungan agung. Cindekna: Karuksakan anu dilaksanakeun dina unggal usum gugur téh pikeun nyayagikeun tempat pikeun sémah énggal anu sumping dina usum semi payun, sareng hiji rupa dibébaskeun tina tugas sareng diidinan angkat. Gusti Shâni' anu ngatur alam ieu ogé kagungan hiji kitab anu écés, anu henteu aya hiji perkara ogé, boh alit boh ageung, anu henteu ditulis sareng dijaga dina éta kitab. Tina eusi éta kitab, tingali ngan tartib sareng ukuran anu katingal di alam! Leres, urang ningali, nalika perkara naon waé anu gaduh tugas dibébaskeun tina tugasna sareng kaluar tina bunderan wujud, Gusti Fâthir Nu Hakîm netepkeun seueur rupana dina "Lauh Mahfuz". Mantenna ngagambarkeun riwayat hirupna dina siki sareng hasilna, sareng ngajantenkeunana tetep dina seueur eunteung gaib. Contona, saperti hiji tangkal ngandung buah, sikina ogé ngandung buah. Hartina, sapertos buah aya dina awak tangkal, buah ogé aya dina sikina. Seueur perkara anu parantos kaluar tina wujud ogé tetep aya dina daya inget manusa. Tina conto-conto ieu kahartos sakumaha legana hukum ngajaga sareng ngalindungan. Leres, Nu Kagungan anu aya ieu, kalayan kacida talitina, parantos nyandak sakumna perkara anu lumangsung dina milik-Na ka handapeun pangjaga sareng panglindungan-Na. Mantenna kagungan perhatian anu tanpa tungtung pikeun ngajaga kakawasaan-Na. Aya tartib sareng karajaan anu lengkep dina rububiyah-Na; Mantenna nyerat sareng ngajantenkeun ditulis kajadian anu panghandapna sareng khidmah anu biasa. Hukum ngajaga anu sakitu lega sareng talitina ieu tangtos nyanghareup ka majelis itungan anu bakal dilaksanakeun di alam aherat. Sapertos hukum pangjaga ieu lumangsung dina sakumna perkara, éta ogé nyakup manusa anu paling mulya tina mahluk. Sabab manusa téh saksi pikeun syuunat sareng kaayaan rububiyah Alloh; anjeunna ngumumkeun kaésaan Alloh di antara jamaah mahluk; anjeunna ningali tasbih anu aya, sareng dimulyakeun sareng diajénan ku khilafah anu agung. Sanajan manusa kénging kamulyaan sareng pangajén ieu, anjeunna henteu kedah nganggap diri diantep sareng henteu tanggung jawab. Anjeunna ogé gaduh itungan anu kacida rumitna dina majelis itungan. Saatos salamet tina éta, anjeunna bakal angkat ka tempat anu pantes pikeun dirina. Leres, pikeun kudrat azali, dugi na hudang deui saatos maot sapertos dugi na usum semi saatos usum gugur. Sapertos tatangkalan, manusa ogé gaduh hiji usum gugur sareng hiji usum semi. Leres, mukjizat-mukjizat kudrat anu parantos kajadian dina jaman baheula téh saksi sareng dalil pasti yén Gusti Shâni' kagungan kawasa pikeun sakumna kamungkinan mangsa payun. Nu Kagungan alam ieu ogé parantos ngajangjikeun sababaraha kali hudang deui, anu kacida gampil sareng hampangna pikeun kudrat-Na, sareng kacida penting sareng kacida diperyogikeunana pikeun abdi-abdi-Na. Sakumaha dipikanyaho, ingkar jangji patukang tonggong sareng kamulyaan kudrat sareng welas asih rububiyah. Sabab ngalaksanakeun sabalikna jangji téh tanda henteu terang atanapi lemah. Ieu mustahil pikeun Zat anu Gusti Qadîr Mutlak sareng Gusti Hakîm Mutlak. Salian ti éta, hudangna manusa deui sapertos hirupna tatangkalan deui. Kumaha anu ningali anu hiji tiasa ngingkar anu séjén? Jangji pikeun nyiptakeun hudang deui téh pasti, boh ku tawatur sakumna nabi sareng ijma para jalmi agung, boh ku basa Al-Qur'an Nu Mulya. Di antarana, ayat anu mulya ﺍَﻟﻠّٰﻪُ لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮَ ﻟَﻴَﺠْﻤَﻌَﻨَّﻜُﻢْ ﺍِﻟٰﻰ ﻳَﻮْﻡِ ﺍﻟْﻘِﻴَﺎﻣَﺔِ لَا ﺭَﻳْﺐَ ﻓ۪ﻴﻪِ ﻭَ ﻣَﻦْ ﺍَﺻْﺪَﻕُ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺣَﺪ۪ﻳﺜًﺎ ngajangjikeun nyiptakeun hudang deui kalayan keras sareng kuat pisan. Nanging, sababaraha manusa kacida henteu sukur, dugi henteu ngabenerkeun firman Gusti Mâlikul-Mulk, anu sakumna anu aya nuduhkeun leres sareng hak-Na, malah ngandelkeun omongan kosong sareng kabodoanana sorangan. Di alam ieu ogé katingal karya-karya rububiyah anu kacida agungna sareng sorot karajaan anu mancorong. Leres, urang ningali: bumi anu ageung, sareng pangeusina, dipiara di handapeun paréntah rububiyah éta, sapertos sato anu jinak, hina sareng tumut. Sapertos paéhna dina usum gugur, hirupna dina usum semi, gerakna anu ibing sapertos hiji Mevlevî, sareng sakumna padamelan séjénna tumut kana éta paréntah, ngatur sareng ngajantenkeun panonpoé sareng planét-planétna tunduk, sareng kaayaan séjénna ogé tumali sareng éta paréntah. Padahal, rububiyah anu agung sareng langgeng sareng karajaan anu langgeng ieu henteu tiasa diadegkeun dina dasar-dasar anu sakitu lemah, sirna sareng saheulaanana. Éta henteu tiasa nangtung dina dunya fana anu robih, pinuh musibah sareng kasedih ieu. Dunya ieu ngan tempat saheulaanan anu diadegkeun dina bunderan rububiyah agung anu kacida gedé sareng legana éta, pikeun nguji sareng nyobaan manusa, sareng mintonkeun sareng ngumumkeun mukjizat-mukjizat kudrat. Éta bakal diruksak sareng dirobih pikeun janten bagian tina alam anu kacida agung, lega, langgeng sareng tetep. Ku kituna, pikeun Gusti Shâni' alam anu janten paméran parobahan ieu, ayana alam sanés anu henteu robih sareng tetep téh diperyogikeun. Nanging, anu gaduh roh anu caang anu ngalangkungan lahir kana hakékat, para kutub anu haténa dicaangan, anu gaduh akal anu caang, sareng anu parantos lebet kana deukeut payuneun Alloh, ngawartakeun sacara pasti yén Zat Dzul-Jalâl éta parantos nyayagikeun nagri ganjaran pikeun anu tumut sareng nagri hukuman pikeun anu ngalawan, sareng kagungan jangji anu kacida teguhna sareng ancaman anu keras. Sakumaha dipikanyaho, henteu nyumponan jangji téh hina. Gusti Khâliq alam Maha Suci tina hina sareng dihina. Dina waktos anu sami, jagat raya, ku sakumna ayat sareng kecapna, ngadukung jamaah ahli hakékat, nabi, wali sareng jalmi suci anu ngawartakeun éta hakékat; éta ngabenerkeun sareng nguatkeun wartosna. Hé manusa! Naha aya wartos anu langkung leres tibatan ieu wartos sareng kecap anu langkung leres tibatan ieu kecap? Gusti anu ngatur alam ieu ogé unggal waktos némbongkeun seueur ibarat sareng conto lapang agung alam aherat dina lapang bumi anu heureut sareng saheulaanan ieu. Di antarana, hirupna tatangkalan deui anu dilaksanakeun dina beungeut bumi dina usum semi kedah diperhatoskeun. Leres, ku ngawangun sareng ngabalikeun awak-awak tatangkalan anu parantos paéh, buruk sareng ical tina siki-sikina anu campur, dina genep dinten, tanpa kaliru sareng pacampur, sapertos sateuacanna, kudrat anu ngahirupkeun tatangkalan deui dina lapang bumi henteu lemah pikeun nyiptakeun langit sareng bumi dina genep dinten. Naha pikeun éta kudrat aya kamungkinan henteu ngahirupkeun manusa deui, anu gampilna sapertos isyarat panon? Leres, naha hudangna manusa deui, anu ngan hiji kaca, bakal beurat pikeun kudrat anu dina ngahirupkeun tatangkalan deui ngabalikeun tulisan heubeul dina sakitar tilu ratus rébu kaca anu kecap sareng tulisanna parantos dihapus sagemblengna, babarengan, tanpa pacampur sareng kaliru, dina waktos anu pondok? Hâsyâ! Ayat anu mulya ﻓَﺎﻧْﻈُﺮْ ﺍِﻟٰٓﻰ ﺍٰﺛَﺎﺭِ ﺭَﺣْﻤَﺖِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻛَﻴْﻒَ ﻳُﺤْﻴِﻰ الْاَرْضَ ﺑَﻌْﺪَ ﻣَﻮْﺗِﻬَﺎ ﺍِﻥَّ ﺫٰﻟِﻚَ ﻟَﻤُﺤْﻴِﻰ ﺍﻟْﻤَﻮْﺗٰﻰ ﻭَﻫُﻮَ ﻋَﻠٰﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻗَﺪ۪ﻳﺮٌ, anu diparéntahkeun ku Nu Kagungan kudrat éta ku basa Al-Qur'an, nyaksian kalayan écés yén pasualan ieu hakékat. Hé Sadérék nu dipikaasih! Tina pangaturan sareng syuunat Alloh ieu kahartos yén ngahudangkeun sareng ngahirupkeun tatangkalan deui, ogé kumpul sareng pisah-pisah séjénna dina lapang bumi, sanés tujuan dina dirina sorangan. Sabab henteu aya bandingan antara upacara-upacara anu agung sareng penting anu dilaksanakeun dina lapang agung alam anu sanés, sareng buah-buah anu alit sareng henteu tetep anu dihasilkeun dina waktos anu pondok ieu. Buah alit ieu ngan sababaraha ibarat sareng conto, supados padamelan-padamelan diterapkeun sareng dilaksanakeun kana rupa sareng hasilna dina kumpulan agung éta. Hartina, rupa perkara fana ieu bakal ngahasilkeun buah anu langgeng dina alam éta. Urang ogé ningali: Gusti Shâni' Nu Langgeng, Gusti Sultan Nu Langgeng, némbongkeun karya hikmah anu écés, inayah anu nyata, kaadilan anu luhur sareng welas asih anu nyakup sadayana dina tempat-tempat anu condong ancur sareng lapang-lapang anu dipastikeun sirna ieu. Jalma anu haténa henteu karat sareng panonna henteu lolong, kalayan 'ainul yaqin, ngartos yén henteu aya hikmah anu langkung sampurna tibatan hikmah éta; henteu mungkin aya inayah anu langkung éndah tibatan inayah anu katingal karya-karyana éta; henteu aya kaadilan anu langkung agung tibatan kaadilan anu katingal tanda-tandana éta; sareng henteu tiasa dibayangkeun welas asih anu langkung nyakup sadayana tibatan welas asih anu katingal buah-buahna éta. Ku kituna, upami di nagri Gusti Sultan éta henteu aya tempat anu tetep, tempat cicing anu henteu robih, sareng anu cicing anu tetep sareng henteu angkat, anu gaduh haté sareng pamikiran kedah ngingkar hikmah, inayah, welas asih sareng kaadilan anu katingal ieu. Dina waktos anu sami, éta merlukeun Nu Kagungan lampah pinuh hikmah éta, hâsyâ, janten bodo sareng teu adil. Ieu perkara mustahil anu ngarobih hakékat janten sabalikna. Hé Sadérék anu ngadangukeun cariosan abdi! Ulah nyangka yén dalil ngeunaan ayana sareng kajadian hudang deui ngan kawates kana bagian sareng tanda-tanda anu disebatkeun ieu. Hakékat anu dicandak tina tanda anu tanpa tungtung anu dipintonkeun ku Al-Qur'an Nu Mulya nyaéta: Gusti Khâliq urang bakal mindahkeun urang tina paméran dunya saheulaanan ieu ka tempat anu tetep pikeun rububiyah-Na anu langgeng. Mantenna bakal ngarobih nagri anu ngalir ieu janten nagri anu langgeng salawasna. Ulah nyangka ogé yén tina Asmaul Husna, anu merlukeun hudang deui sareng aherat ngan Asma "Gusti Hakîm, Karîm, Rahîm, Adil, Hafîzh". Malah, unggal Asma anu tumali sareng pangaturan jagat raya merlukeun aherat sareng hudang deui. Cindekna: Pasualan hudang deui téh hiji hakékat anu Gusti Khâliq Nu Maha Agung, ku jalal, jamal sareng Asma-Na; Al-Qur'an anu ungkarana mukjizat, anu nyakup sakumna kitab samawi sareng ijma para nabi, wali sareng jalmi suci; sareng kareueus jagat raya Kangjeng Nabi Muhammad ﷺ, mahluk anu pangsampurnana sareng manusa anu pangmulyana, sapuk netepkeun yén hudang deui bakal sumping. Jagat raya ieu ogé, ku sakumna ayat sareng kecapna, nyaksian aya sareng diciptakeunna hudang deui. Malah, unggal bagian, boh husus boh umum, boh bagian boh sakabéh, gaduh dua raray. Ku hiji raray éta nyanghareup ka Gusti Khâliq sareng nuduhkeun kaésaan. Ku raray anu sanés éta nyanghareup ka aherat sareng merlukeun ayana hudang deui sareng aherat. Contona, sapertos manusa, ku wujud sareng éndahna senina, nuduhkeun wajib ayana sareng kaésaan Gusti Shâni'; maot sareng sirnana anu kacida gancangna, bari harepan sareng kamampuan bawaanna manjang dugi ka langgeng, nuduhkeun ayana aherat. Tartib hikmah, hiasan inayah, paparin rohmat sareng ukuran kaadilan anu katingal dina sakumna anu aya, sakumaha janten saksi pikeun ayana sareng kaésaan Gusti Shâni' Nu Hakîm, ogé nuduhkeun aya sareng diciptakeunna aherat sareng kabagjaan langgeng. ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺍﺟْﻌَﻠْﻨَﺎ ﻣِﻦْ ﺍَﻫْﻞِ ﺍﻟﺴَّﻌَﺎﺩَﺓِ ﻭَﺍﺣْﺸُﺮْﻧَﺎ ﻓ۪ﻰ ﺯُﻣْﺮَﺓِ ﺍﻟﺴُّﻌَﺪَﺍﺀِ ﻭَ ﺍَﺩْﺧِﻠْﻨَﺎ ﺍﻟْﺠَﻨَّﺔَ ﻣَﻊَ ﺍﻟﺴُّﻌَﺪَﺍﺀِ ﺑِﺸَﻔَﺎﻋَﺔِ ﻧَﺒِﻴِّﻚَ ﺍﻟْﻤُﺨْﺘَﺎﺭِ ﻓَﺼَﻞِّ ﻭَﺳَﻠِّﻢْ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﻭَﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪ۪ ﻛَﻤَﺎ ﻳَﻠ۪ﻴﻖُ ﺑِﺮَﺣْﻤَﺘِﻚَ ﻭَ ﺑِﺤُﺮْﻣَﺘِﻪ۪ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ