PANUTUP
Panutup ieu ngajelaskeun opat rupa panyakit sareng némbongkeun jalan pangubarna.
Panyakit Kahiji: "Putus asa". Sadérék! Jalma anu henteu hasil ngalaksanakeun amal sareng taat sieun azab sareng murag kana putus asa. Dina paningal jalma putus asa sapertos ieu, tanda anu paling handap sareng lemah anu patukang tonggong sareng pasualan agama katingal dalil anu kacida gedéna. Langsung saatos kénging sababaraha tanda sapertos ieu, ku pangdorong tanda séjén, anjeunna ngumumkeun ngalawan, kaluar tina bunderan Islam sareng gabung sareng pasukan sétan. Ku kituna, anu henteu hasil ngalaksanakeun amal, pikeun henteu murag kana putus asa, kedah ningali kana ayat ieu: ﻗُﻞْ ﻳَﺎ ﻋِﺒَﺎﺩِﻯَ ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍَﺳْﺮَﻓُﻮﺍ ﻋَﻠٰٓﻰ ﺍَﻧْﻔُﺴِﻬِﻢْ لَا ﺗَﻘْﻨَﻄُﻮﺍ ﻣِﻦْ ﺭَﺣْﻤَﺔِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻳَﻐْﻔِﺮُ ﺍﻟﺬُّﻧُﻮﺏَ ﺟَﻤ۪ﻴﻌًﺎ ﺍِﻧَّﻪُ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻐَﻔُﻮﺭُ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢُ Panyakit Kadua: "Ujub". Sadérék! Jalma anu putus asa ngamimitian milarian hiji titik pikeun ngandelkeun, supados salamet tina azab. Anjeunna ningali gaduh sababaraha kasaéan sareng kasampurnaan, teras langsung ngandelkeun éta kasampurnaan. Kalayan percaya anjeunna nyebat, "Kasampurnaan ieu nyalametkeun abdi, parantos cekap," sahingga rada tengtrem. Padahal, ngandelkeun amal téh ujub. Éta ngalungkeun manusa kana kasasaran. Sabab manusa henteu gaduh hak dina kasampurnaan sareng kasaéan anu dilaksanakeunana; éta sanés milikna sareng henteu tiasa diandelkeun ku anjeunna. Malah, wujud sareng awak manusa ogé sanés milikna. Sabab éta sanés karya seni manusa sorangan. Anjeunna henteu mendakan éta wujud di jalan sareng ngawasa éta salaku barang anu kapendak. Éta ogé sanés perkara anu dibuang ka taneuh lantaran henteu aya ajénna, teras dicandak ku manusa. Malah, ku kasaksian seni ahéng sareng gambar pikahélokeun anu dikandungna, wujud éta bumi anu gaduh ajén, anu kaluar tina panangan kudrat Gusti Shâni' Nu Hakîm; manusa cicing dina éta bumi minangka amanah. Tina rébuan pangaturan anu dilaksanakeun dina wujud éta, ngan hiji milik manusa. Sanajan manusa paling mulya sareng gaduh pilihan anu pangkuatna di antara sabab-sabab, dina ngawujudna lampah anu paling biasa, sapertos tuang sareng leueut, tina lampah anu disangka milikna kalayan nami lampah pilihan, ngan hiji tina saratus bagian milik manusa. Pilihan dina panangan manusa ogé kacida heureutna. Sanajan daya anu panglegana téh hayalan, hayalan éta henteu tiasa ngalingkup akal sareng buah akal. Kumaha anjeun ngalebetkeun ieu perkara anu sakitu gedéna kana bunderan pilihan anjeun sareng ngabanggakeun éta? Tanpa kasadaran anjeun ogé, seueur lampah lumangsung pikeun kauntungan sareng karugian anjeun. Sanajan lampah-lampah éta kalayan kasadaran, lantaran kasadaran anjeun henteu tumali sareng éta, pasti yén anu ngalaksanakeun lampah éta Gusti Shâni' Nu Sadar. Sanés anjeun anu ngalaksanakeun, ogé sanés sabab-sabab anjeun... Ku kituna, tinggalkeun pangakuan gaduh. Ulah nyangka anjeun asal kasaéan sareng kasampurnaan. Sing terang kalayan pasti yén ti anjeun pikeun anjeun ngan kakurangan sareng cacad. Sabab ku pilihan goréng anjeun, anjeun malah ngarobih kasampurnaan anu dipaparinkeun ka anjeun. Malah awak anu kawas bumi anjeun téh amanah. Sakumna kasaéan anjeun paparin, sareng kagoréngan anjeun tina kasb. Ku kituna, ucapkeun ﻟَﻪُ ﺍﻟْﻤُﻠْﻚُ ﻭَﻟَﻪُ ﺍﻟْﺤَﻤْﺪُ وَلَا ﺣَﻮْﻝَ وَلَا ﻗُﻮَّﺓَ اِلَّا ﺑِﺎﻟﻠّٰﻪِ. Panyakit Katilu: "Adigung". Leres, ku adigung, manusa henteu kénging kasampurnaan sareng kasaéan matérial sareng maknawi. Upami ku pangdorong adigung anjeunna henteu kersa nampi kasampurnaan anu sanés, sareng nganggap kasampurnaan dirina cekap sareng luhur, manusa éta kirang. Jalma sapertos ieu, ku nganggap pangaweruh sareng paningal batinna langkung luhur, henteu kénging pituduh sareng paningal batin para luluhur agung. Ku katarajang anggapan anu kaliru, aranjeunna nyimpang sagemblengna tina garis. Padahal, hiji hakékat anu dibuka ku luluhur agung dina opat puluh dinten, henteu tiasa dipendakan ku aranjeunna dina opat puluh taun. Panyakit Kaopat: "Sangkaan goréng". Leres, manusa ditugaskeun gaduh sangkaan anu saé. Manusa kedah nganggap sadayana langkung unggul tibatan dirina. Ulah ngalegakeun ahlak goréng dina dirina ka anu sanés ku pangdorong sangkaan goréng. Ulah nyebut goréng sababaraha gerak anu sanés lantaran henteu terang hikmahna. Ku kituna, henteu mikaresep sababaraha kaayaan luluhur agung anu urang henteu terang hikmahna téh sangkaan goréng. Sangkaan goréng ngaruksak hubungan sosial matérial sareng maknawi. Sadérék! Abdi bakal nyebatkeun sababaraha hakékat anu abdi tingali dina hiji lalampahan hayalan di handapeun bumi: Hakékat Kahiji: Sadérék! Lalawora kana Gusti Mâlik Nu Sajati nyababkeun nafsu janten Fir'aun. Leres, anu mopohokeun Gusti Mâlik Nu Sajati tina sakumna perkara anu aya dina pangaturanana, nyangka dirina gaduh dirina sorangan sareng ngabayangkeun kakawasaan. Anjeunna ogé ngabandingkeun anu sanés, hususna sabab-sabab, sareng dirina, sareng nyatet éta dina daptar pangawasa sareng anu gaduh. Ku jalan ieu, anjeunna ngabagi milik sareng harta Alloh ka diri sareng éta sabab-sabab, teras ngamimitian ngalawan sareng bajoang kana hukum-hukum Alloh. Padahal, rasa diri sareng kabébasan anu dipaparinkeun ku Alloh ka manusa ngalaksanakeun tugas salaku hijian pangbanding pikeun ngartos sipat-sipat kailahian. Hanjakal, ku pilihan anu goréng, anjeunna ngajantenkeun éta alat kakawasaan sareng mandiri, sahingga janten Fir'aun anu lengkep. Sadérék! Hakékat anu lemes ieu katingal ku abdi kalayan écés sareng nyata sagemblengna kieu: rasa diri anu tumuwuh ku cai lalawora téh hijian pangbanding pikeun ngartos sipat Gusti Khâliq. Sabab manusa terang perkara anu henteu ditingalina ku pangbanding sareng ibarat. Contona, pikeun ngartos kudrat Alloh, hiji jalma ngabagi, "Ti dieu dugi ka dieu aya dina kawasa abdi, sareng saluareun éta dina kudrat Mantenna." Ku ngagurat garis anu dibayangkeun, anjeunna ngartos pasualan. Teras anjeunna ngarempak wates anu disangka sareng masrahkeun sadayana ka Mantenna. Sabab nafsu henteu gaduh dirina sorangan sareng henteu gaduh awakna ogé. Awakna ngan mesin Ilahi anu ahéng. Kudrat azali (hiji tajalli alitna) damel dina mesin éta kalayan kalam qadha sareng qadar. Ku kituna, ku ninggalkeun pangakuan janten Fir'aun éta, manusa kedah masrahkeun milik ka Nu Kagungan, sareng henteu ngahianat amanah! Upami ku ngahianat anjeunna nyanggakeun hiji zarah ka dirina sorangan, anjeunna bakal ngabagi milik Alloh ka sabab-sabab anu henteu hirup. Hakékat Kadua: Hé nafsu ammarah! Sing terang kalayan pasti yén anjeun gaduh dunya anu husus, nanging kacida legana, anu diwangun dina harepan, pangharepan, patalian sareng pangabutuh. Batu dasarna anu panggedéna sareng hiji-hijina tihangna téh wujud sareng kahirupan anjeun. Padahal, tihang éta aya cacingna; batu dasarna ogé buruk. Cindekna, ti dasarna ruksak sareng lemah. Éta salawasna siap runtuh. Leres, awak ieu henteu langgeng, henteu tina beusi atanapi batu; ngan perkara tina daging sareng tulang. Éta ujug-ujug runtuh kana sirah anjeun sareng anjeun aya di handapeunna. Tingali, sapertos jaman baheula kubur anu lega pikeun anu parantos ngaliwat sapertos anjeun, mangsa payun ogé bakal janten pakuburan anu lega. Dinten ieu anjeun di antara dua kubur; ayeuna kumaha anjeun waé... Sadérék! Sanajan dunya anu urang terang sareng tingali hiji, éta ngandung dunya saloba manusa. Sabab unggal manusa gaduh dunya hayalan dina harti anu lengkep. Nanging, nalika anjeunna maot, dunyana runtuh sareng kiamatna kajadian. Hakékat Katilu: Abdi ningali dunya anu anjeun tingali ieu, sareng sakumna nikmat, hirup nurut kana hawa nafsu sareng kasenanganana, salaku beban anu kacida beurat sareng gedéna. Salian jalma anu rohna ruksak sareng haténa gering, henteu aya anu tiasa lebet handapeun beban beurat éta. Sabab, tibatan tumali sareng sakumna jagat raya, asup kana hutang budi unggal perkara, sareng ngulurkeun panangan sareng nepikeun pangabutuh ka sakumna sabab sareng perantara, naha nyalindung ka hiji Gusti Rabb Nu Wâhid, Samî' sareng Basîr henteu langkung tengtrem sareng langkung nguntungkeun? Hakékat Kaopat: Hé nafsu! {(): Pangarang anu dipihormat nyarios kalayan écés ka nafsuna sorangan, sareng sacara henteu langsung ka anu sanés.} Henteu peryogi angkat ka gurun-gurun jauh jagat raya sareng ngumpulkeun dalil pikeun ngabuktikeun Gusti Shâni'. Tingali sangkar awak anu anjeun cicing di jerona, anu lir pondok alit! Tina runtuyan ciptaan, mukjizat panyiptaan sareng seni luar biasa anu dipasang dina témbok pondok anjeun; tina panangan pangabutuh anu diulurkeun ka luar pondok; sareng tina pitulung anu dipénta ku basa kaayaan "Ah! Oh!" sareng rintihan anu naék tina jandélana, kahartos yén Gusti Khâliq anu nyiptakeun pondok éta sareng sakumna eusina ngadangu éta ah sareng rintihan, mikawelas sareng masihan rohmat, sareng nyandak sakumna pangabutuh sareng harepan anjeun dina jaminan-Na. Sabab, naha aya kamungkinan atanapi kasempetan Gusti Shâni' Nu Samî' tur Basîr, anu ngadawuh "Lebbeyk" kana panggero sél-sél alit dina sirah laleur, henteu ngadangu doa anjeun sareng henteu masihan waleran anu positif kana doa éta? Ku kituna, hé sél agung anu diwangun tina sél-sél alit ieu sareng disebut "ene"! Sanajan pondok éta alit, tingali ciptaan luar biasa anu ngeusianana sareng iman! Ucapkeun, "Hé Ilahi abdi! Hé Gusti Rabb abdi! Hé Gusti Khâliq abdi! Hé Gusti Mushawwir abdi! Hé Gusti Mâlik abdi sareng hé Nu Kagungan karajaan sareng puji! Dina pondok alit ieu, anu milik, amanah sareng titipan Anjeun, abdi téh sémah, sanés anu gaduh." Tinggalkeun pangakuan gaduh anu batil éta! Sabab pangakuan gaduh éta nyababkeun manusa katarajang kanyeri anu kacida nyerina. {(): (Hiji panyuhun hapunten ti panarjamah) Hiji bagian anu kacida ajén sareng pentingna ngeunaan Sübhanallah, Elhamdülillah sareng Allahu ekber, anu aya dina naskah asli basa Arab Mesnevî-i Nuriye sareng tempatna di dieu, henteu abdi tarjamahkeun lantaran henteu tiasa ngajaga gaya sareng écés éndahna ungkara, sareng lantaran sieun ngarusak ajén aslina ku narjamahkeun kana basa Turki éta hakékat anu tiasa dibaca salaku wirid. Abdi nyuhunkeun hapunten ka para pamaca, sareng ngantosan doa rohmat sareng kasaéan ti aranjeunna. Panarjamah Abdülmecid}
PANGAJARAN LEMES
Sadérék! Iman ngadegkeun duduluran anu sajati, patalian, nyambung sareng beungkeutan ngahiji antara sakumna perkara. Sabalikna, kufur sapertos tiis némbongkeun sakumna perkara misah ti silih sareng ngajantenkeun aranjeunna silih tingali salaku anu asing. Kusabab ieu, dina roh mukmin henteu aya mumusuhan, dendam sareng rasa asing anu pikasieuneun. Sareng musuhna anu panggedéna ogé aya hiji rupa duduluran. Dina roh pangingkar, salian sarakah sareng mumusuhan, aya ngabela sareng ngandelkeun dirina sorangan. Kusabab rusiah ieu, sakapeung anu meunang dina kahirupan dunya téh para pangingkar. Pangingkar ogé rada kénging ganjaran kasaéanana di dunya; sabalikna mukmin kénging hukuman kagorénganana. Kusabab ieu, dunya téh sawarga pikeun pangingkar (nyaéta dibandingkeun sareng aherat), sareng naraka pikeun mukmin (nyaéta dibandingkeun sareng kabagjaan langgengna). Padahal, dicarioskeun yén malah di dunya ogé mukmin saratus darajat langkung bagja. Iman ogé ngarobih manusa janten permata anu pantes pikeun langgeng sareng sawarga. Kufur sabalikna mareuman roh sareng haté, sareng ngantepkeunana dina poék. Sabab iman némbongkeun eusi dina cangkang; kufur henteu ngabédakeun eusi sareng cangkang. Éta nganggap cangkang persis eusi, sareng nurunkeun manusa tina darajat permata kana darajat batubara.
TITIK
Sadérék! Kacenderungan sareng kanyaah ka élmu filsafat langkung seueur sabanding sareng panyakit haté sareng roh. Panyakit éta ogé sabanding sareng jero ngulik élmu akal. Hartina, panyakit batin ngadorong sareng ngarahkeun manusa kana élmu akal. Anu ngulik perkara akal ogé katarajang panyakit haté. Abdi ogé ningali dua raray dunya: Hiji raray: Sanajan rada aya akrab sareng éndah dina lahirna, batin sareng jerona pinuh ku rasa asing anu pikasieuneun anu tetep. Raray kadua: Sanajan rada pikasieuneun dina lahirna, batinna pinuh ku akrab anu tetep. Al-Qur'an Nu Maha Agung ngarahkeun paningal kana raray kadua anu nyambung sareng aherat. Raray kahiji sabalikna sareng aherat sareng nyambung sareng teu aya. Perkara anu mungkin aya ogé gaduh dua raray: Hiji: Wujud kalayan ananiyah. Ieu nuju ka teu aya sareng robih janten teu aya. Kadua: Teu aya kalayan ninggalkeun ananiyah. Ieu kénging hiji wujud anu nyanghareup ka Wâjibul Wujûd. Ku kituna, upami anjeun hoyong wujud, sirnakeun diri supados mendakan wujud...
PANGAJARAN LEMES
(Ngeunaan niat, salah sahiji opat kecap anu disebatkeun dina bubuka.) Sadérék! Pasualan niat ieu hiji hasil opat puluh taun hirup abdi. Leres, niat gaduh sipat husus anu janten iksir sareng bahan anu kacida ahéngna, anu ngarobih kabiasaan sareng gerak janten ibadah. Niat ogé roh anu ngahirupkeun kaayaan anu maot sareng henteu hirup, sareng ngarobihna janten ibadah anu hirup sareng gaduh kahirupan. Dina niat ogé aya sipat husus anu ngarobih kagoréngan janten kasaéan sareng kasaéan janten kagoréngan. Hartina, niat téh roh. Roh tina roh éta nyaéta ihlas. Ku kituna, salamet sareng kabébasan ngan ku ihlas. Kusabab sipat husus ieu, seueur amal ngawujud dina waktos anu sakedik. Kusabab ieu, dina hirup anu pondok, sawarga sareng sakumna nikmat sareng kaéndahanana tiasa dihontal. Ku niat, manusa janten anu sukur salawasna sareng kénging pahala sukur. Nikmat sareng ni'mat dunya ogé ditingali tina dua sisi: Dina hiji sisi, dipikirkeun yén ni'mat éta dipaparinkeun ku Gusti Mun'im. Paningal ngalih tina éta nikmat ka Nu Maparin ni'mat sareng mikiran Mantenna. Nikmat mikiran Gusti Mun'im langkung raos tibatan mikiran ni'mat. Sisi kadua, langsung nalika ningali ni'mat, anjeunna ngawatesan paningalna kana éta, nganggap ni'mat éta rampasan sareng tuang tanpa ngarasa hutang budi. Padahal, dina sisi kahiji, sanajan nikmat sirna ku leungitna, rohna tetep. Sabab anjeunna mikiran Gusti Mun'im sareng gaduh pangharepan, "Gusti Mun'im kagungan welas asih; Mantenna salawasna maparin ni'mat ieu ka abdi." Dina sisi kadua, leungitna ni'mat sanés maot anu rohna bakal tetep; rohna ogé pareum, ngan haseupna tetep. Sabalikna, saatos musibah leungit, haseupna pareum sareng cahayana tetep. Haseup anu tetep saatos nikmat leungit téh dosa-dosana. Sadérék! Upami nikmat sareng ni'mat dunya sareng aherat ditingali ku iman, katingal gerak muter dina éta, anu perkara sarupa silih tuturkeun. Hiji angkat sareng anu sarupa sumping ka tempatna. Ku ieu, hakékat ni'mat éta henteu pareum. Ngan dina ciri-ciri individu anu husus aya paturay sareng pisahna. Kusabab ieu, nikmat iman henteu kapangaruhan sareng sedih ku paturay sareng pisah. Nanging, dina sisi kadua, unggal nikmat bakal leungit. Leungit éta, salian dina dirina nyeri, mikiranana ogé nyeri. Sabab dina sisi kadua ieu, gerak sanés muter, nanging lempeng. Nikmat dipastikeun maot anu langgeng...
TITIK
Sadérék! Upami manusa ngarangkulan sareng nempel kana sabab-sabab sareng perantara, éta janten sabab hina sareng dihina. Contona, di antara sakumna sasatoan, anjing gaduh sababaraha sipat anu saé sareng kasohor ku éta. Malah satia sareng henteu ingkarna parantos janten ibarat. Dumasar kana ahlak saé ieu, sanajan pantes ditingali salaku sato anu mubarak di antara manusa, hanjakal éta dianggap sanés mubarak, nanging zatna najis. Sato séjén, sapertos hayam, sapi sareng ucing, sanajan henteu gaduh rasa sukur kana ihsan manusa ka aranjeunna, dianggap mulya sareng mubarak ku manusa. Sababna, lantaran dina anjing panyakit sarakah langkung seueur, éta nempel kana sabab-sabab lahiriah kalayan perhatian sakitu gedéna, sahingga janten sabab lalawora sagemblengna kana Gusti Mun'im Nu Sajati. Ku kituna, lantaran nganggap perantara anu maparin pangaruh sareng lalawora kana Nu Maparin Pangaruh Sajati, éta kénging putusan najis minangka hukuman, supados janten suci. Sabab putusan sareng hukuman hadd ngahampura dosa. Di antara jalma-jalma, éta ogé kénging pukulan dihina minangka kaffarah pikeun lalaworana. Sabalikna, sato séjén henteu terang perantara sareng henteu sakitu ngahargaan sabab-sabab. Contona, ucing nyaah sareng ngarendahkeun diri ka anjeun dugi nampi paparin ti anjeun. Saatos nampi paparin, éta ngagaduhan sikep saolah-olah henteu aya silih wanoh antara aranjeun. Éta ogé henteu gaduh rasa sukur ka anjeun; ngan gaduh rasa sukur ka Gusti Mun'im Nu Sajati. Sabab fitrahna terang Gusti Shâni' sareng ngalaksanakeun ibadah ka Mantenna ku basa kaayaan, boh sadar boh henteu... Leres, sora "mrr mrr" ucing téh "Hé Gusti Rahîm! Hé Gusti Rahîm! Hé Gusti Rahîm!"
PANGAJARAN LEMES
Abdi ningali deui yén, upami sagalana henteu disanggakeun ka Alloh, dina hiji saat kedah netepkeun ilah anu tanpa tungtung. Unggal ilah ieu, anu langkung seueur tibatan sakumna zarah jagat raya, kedah sabalikna sareng sarupa sareng sakumna ilah. Dina waktos anu sami, unggal ilah ogé kedah aya dina kaayaan saolah-olah parantos ngulurkeun panangan ka sakumna jagat raya sareng ngaturna. Contona, hukum hiji kudrat anu nyiptakeun hiji individu lebah kedah lumangsung sareng nembus sakumna jagat raya. Sabab lebah éta conto unsur-unsur jagat raya sareng nyandak bagian-bagianana tina jagat raya. Padahal, dina lapang wujud, tempat sareng kalungguhan ngan husus pikeun Gusti Wâjibul-Ahad. Upami perkara-perkara disanggakeun ka dirina sorangan, unggal zarah merlukeun kailahian. Contona, upami anu ngawangun Ayasofya diingkar, unggal batuna kedah janten hiji Mimar Sinan. Ku kituna, dalil jagat raya pikeun Gusti Shâni' langkung écés, langkung nyata sareng langkung utama tibatan dalil pikeun dirina sorangan. Ku kituna, sanajan mungkin ngingkar jagat raya, mustahil ngingkar Gusti Shâni'.
TITIK
Kasasaran anu muncul tina lalawora kacida ahéng sareng pikahélokeunna. Éta ngarobih babarengan janten sabab. Upami antara dua perkara aya babarengan, nyaéta aranjeunna salawasna muncul babarengan, némbongkeun salah sahijina salaku sabab anu séjén téh sipat éta kasasaran. Padahal, babarengan anu terus-terusan henteu tiasa janten dalil yén anu hiji sabab anu séjén.
PANGAJARAN LEMES
Sadérék! Jamak sareng jamaah anu diébréhkeun ku "nun" dina ﻧَﻌْﺒُﺪُ, dina paningal anu solat anu pamikiran sareng haténa hudang, ngajantenkeun beungeut bumi wangun masjid. Éta ngingetkeun yén anjeunna solat dina jamaah agung anu diwangun tina sakumna mukmin, anu ngandung saf-saf anu disusun ti wétan ka kulon. Nalika hiji manusa ngajantenkeun kalimah dzikir لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ wirid létahna, ku ngabayangkeun waktos salaku bunderan dzikir, anjeunna ogé kedah ngabayangkeun para nabi cicing dina sisi baheula anu katuhu bunderan éta, sareng para wali dina sisi mangsa payun anu kénca, sareng aranjeunna dzikir babarengan. Anjeunna ogé aya dina jamaah agung éta sareng milu dina sora-sora anu luhur, Ilahi sareng amis, anu ngeusian kubah langit ieu. Anu daya hayalna langkung seukeut ogé kedah lebet kana bunderan dzikir anu diwangun ku sakumna karya ciptaan dina masjid jagat raya, sareng ngadangukeun sora-sora anu ngaguruh di rohangan ieu.
TITIK
Kanyaah ka anu salian Alloh aya dua rupa. Hiji turun ti luhur ka handap; anu sanés naék ti handap ka luhur. Kieu: Upami manusa mimiti masrahkeun kanyaahna ka Alloh, lantaran kanyaah ka Mantenna, anjeunna nyaah ka sagala perkara anu dipikaasih ku Alloh; kanyaah anu dibagikeun ka mahluk henteu ngirangan, malah nambahan kanyaahna ka Alloh. Rupa kadua, anjeunna mimiti nyaah ka sabab-sabab sareng ngajantenkeun ieu kanyaah jalan pikeun nyaah ka Alloh. Kanyaah rupa ieu henteu tiasa ngajaga ngahijina, sareng paburencay. Sakapeung ogé éta mendakan sabab anu kuat, anu narik sakumna kanyaahna kalayan ma'na ismi sareng janten sabab cilaka. Sanajan dugi ka Alloh, dugi na henteu lengkep.
PANGAJARAN LEMES
Ku ayat anu mulya ﻭَﻣَﺎ ﻣِﻦْ ﺩَٓﺍﺑَّﺔٍ ﻓِﻰ الْاَرْضِ اِلَّا ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺭِﺯْﻗُﻬَﺎ, rezeki parantos dicandak dina jaminan. Nanging, anu urang sebat rezeki aya dua bagian: rezeki sajati sareng rezeki majasi. Hartina, aya anu mutlak diperyogikeun sareng aya anu henteu mutlak diperyogikeun. Anu dijamin ku ayat téh bagian anu mutlak diperyogikeun. Leres, dahareun dipaparinkeun sakadar ngajaga kahirupan. Gendut atanapi ipisna awak henteu gumantung kana seueur atanapi sakedikna rezeki. Lauk di laut sareng térong di darat janten saksi. Rezeki majasi sabalikna henteu aya dina jaminan ayat. Éta ngan gumantung kana usaha sareng kasb.
TITIK
Dina musibah sareng bencana anu tumiba ka manusa anu henteu dosa atanapi sasatoan, aya sababaraha sabab sareng hikmah anu henteu kahartos ku pamahaman manusa. Nanging, hukum syariat fitri anu ngandung kaidah masyîah Alloh henteu gumantung kana ayana akal, dugi henteu diterapkeun ka perkara anu henteu gaduh akal. Hikmah syariat éta nyanghareup ka haté, rasa sareng kamampuan bawaan. Hukum syariat éta diterapkeun kana lampah anu muncul tina éta sareng dihukum. Contona, upami hiji budak maéhan manuk atanapi laleur anu dicekelna, anjeunna parantos ngalawan rasa welas asih anu salah sahiji hukum syariat fitri. Upami lantaran ngalawan ieu anjeunna murag sareng sirahna peupeus, éta pantes pikeun dirina. Sabab musibah ieu hukuman pikeun ngalawan éta. Atanapi, hiji maung bikang, bari henteu merhatoskeun welas asih sareng panglindungan anu kuat ka anak-anakna sorangan, nyéak anak alit kijang anu malang sareng ngajantenkeun dahareun pikeun anak-anakna. Teras éta dipaéhan ku hiji tukang moro. Lantaran ngalawan rasa welas asih sareng panglindungan, éta katarajang musibah anu sami sareng anu dilaksanakeunana ka kijang. Pépéling: Rezeki halal sasatoan sapertos maung téh sato anu parantos paéh. Maéhan sato anu hirup sareng ngajantenkeun rezeki téh haram numutkeun syariat fitri.
Nyuhunkeun Hapunten
Sadérék! Risalah ieu hiji rupa tafsir anu ngajelaskeun sababaraha ayat Al-Qur'an ku cara nyaksian langsung. Pasualan-pasualan anu dikandungna sababaraha ros sareng kembang anu dipetik tina sawarga Al-Furqan Al-Hakîm. Nanging, ulah kasieun ku hésé sareng ringkesna ungkara, teras ninggalkeun macana. Upami maca teras-terasan kalayan diulang, éta bakal janten wangun anu biasa sareng akrab. Kitu ogé, ulah sieun tina wangkelangna nafsu. Sabab, saperti nafsu ammarah abdi henteu tiasa tahan kana kuatna risalah ieu sareng kapaksa tunduk, sétan abdi ogé ngajerit ﺍَﻳْﻦَ ﺍﻟْﻤَﻔَﺮُّ. Nafsu sareng sétan aranjeun henteu langkung ngalawan, langkung ngaleuwihan wates sareng langkung cilaka tibatan nafsu sareng sétan abdi. Kitu ogé, ulah nganggap henteu aya mangpaatna pangulangan dina dalil anu disebatkeun pikeun ngajelaskeun tauhid dina Bab Kahiji. Éta disebatkeun dumasar pangabutuh dina kalungguhan anu husus. Leres, hiji prajurit anu cicing sareng ngabela dina parit di garis perang, tibatan angkat ka parit-parit kosong di sakurilingna, muka jandéla sanés dina parit tempat anjeunna cicing, tangtos dumasar kana hiji pangabutuh. Kitu ogé, ulah nyangka yén hésé sareng samar dina ungkara risalah-risalah ieu kaluar tina pilihan abdi pikeun kasenangan. Sabab risalah ieu perdebatan anu ujug-ujug sareng spontan dina jaman anu pikasieuneun, ngalawan serangan nafsu abdi. Kecap-kecapna kecap cucukan anu kahontal ku panangan pikiran abdi nalika perjuangan anu kacida pikasieuneunna éta. Dina waktu seuneu sareng cahya campur, sirah abdi mimiti lieur. Sakapeung abdi ningali diri di bumi, sakapeung di langit, sakapeung di handapeun menara sareng sakapeung dina balkon menara. Sabab jalan anu abdi tuturkeun téh jalan barzahi anu énggal dibuka antara akal sareng haté. Abdi parantos bosen ku turun sareng naék ti akal ka haté sareng ti haté ka akal. Kusabab ieu, nalika mendakan hiji cahya, abdi langsung nempatkeun hiji kecap di luhurna. Nanging, batu-batu kecap anu abdi tempatkeun dina cahya éta sanés pikeun nuduhkeun; abdi ngan nempatkeun éta salaku tanda sareng ciri masing-masing, supados henteu ical. Teras abdi ningali yén cahya-cahya anu masihan pitulung ka abdi dina poék éta téh lampu sareng kandil anu diilhamkeun tina panonpoé Al-Qur'an. ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺍﺟْﻌَﻞِ ﺍﻟْﻘُﺮْﺍٰﻥَ ﻧُﻮﺭًﺍ ﻟِﻌُﻘُﻮﻟِﻨَﺎ ﻭَ ﻗُﻠُﻮﺑِﻨَﺎ ﻭَ ﺍَﺭْﻭَﺍﺣِﻨَﺎ ﻭَ ﻣُﺮْﺷِﺪًﺍ لِاَنْفُسِنَا ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ
TAMBIHAN KATRE
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﺭَﺏِّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ ﻋَﻠٰﻰ ﺳَﻴِّﺪِﻧَﺎ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ ﻭَﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪ۪ ﻭَﺻَﺤْﺒِﻪ۪ ﺍَﺟْﻤَﻌ۪ﻴﻦَ
LAMBANG
Sadérék! Dina awal waktos, solat kalayan ngabayangkeun Ka'bah téh mandub, supados ku ningali saf-saf anu kawangun di sakuriling Bait sapertos bunderan anu silih lebet, anjeunna tiasa ningali dina hayalan yén, saperti saf anu caket ngalingkup Bait, saf anu paling jauh ogé ngalingkup alam Islam. Ku lebet kana saf-saf éta, anjeunna kedah gabung sareng jamaah agung éta, supados ijma sareng tawatur jamaah éta janten hujjah sareng dalil pikeun unggal pernyataan sareng unggal kecap anu diucapkeunana dina solat. Contona, nalika anu solat ngucapkeun ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ, saolah-olah sakumna mukmin anu ngawangun jamaah agung éta ngabenerkeun kecapna, ku nyebat, "Leres, anjeun nyarios leres." Pangakuan ieu ngalaksanakeun tugas minangka taméng maknawi ngalawan sangkaan sareng waswas anu nyerang. Dina waktos anu sami, sakumna daya, latifah sareng rasa na nyandak nikmat sareng bagianna tina éta solat. Nanging, paningal hayalan anu solat kana Ka'bah ieu kedah ngan kasadaran anu nuturkeun, sanés anu dijadikeun tujuan. Pépéling: Henteu leupas tina kamungkinan sareng kasempetan yén tetempoan éndah saf-saf jamaah agung éta, anu lir jajaran sareng ngahias masjid beungeut bumi ku gerak anu béda sareng tartib, digambar sareng ditulis ku poto Ilahi, kalayan kalam takdir dina kaca alam mitsal, supados dijaga.
LAMBANG
Sadérék! Nalika ngaléngkah dina poék waswas sareng sangkaan, abdi ningali sunnah-sunnah Kangjeng Rosul Nu Mulya ﷺ ngalaksanakeun tugas masing-masing béntang sareng lampu. Unggal sunnah atanapi wates syariat mancorong lir panonpoé dina jalan-jalan kasasaran anu poék. Dina éta jalan, upami manusa nyimpang sareng ngajauh tina sunnah-sunnah éta sanajan sakitu zarah, anjeunna bakal janten tempat kaulinan sétan, tunggangan sangkaan, tempat tumibana perkara pikasieuneun sareng kasieun, sareng sato pamikul beban anu beurat lir gunung. Abdi ogé ningali sunnah-sunnah éta kawas tali anu ngagantung sareng turun ti langit. Anu nyepeng éta naék sareng ngahontal kabagjaan. Sabalikna, anu ngalawan sareng ngandelkeun akal janten Fir'aun, sapertos Fir'aun anu bodo, anu nyobian naék ka langit ku menara anu jangkung.
LAMBANG
Sadérék! Dina nafsu aya titik anu sakitu pikasieuneun sareng cangreud anu henteu tiasa dibuka, anu ngalahirkeun perkara sabalikna tina silih, sareng nganggap unggal perkara anu ngarugikeun janten kauntungan. Contona, panangan panonpoé dugi ka anjeun sareng ngusapan sirah anjeun ku cahayana. Nanging, panangan anjeun henteu dugi ka éta sareng éta henteu gerak numutkeun kahoyong anjeun. Hartina, panonpoé gaduh dua sisi pikeun anjeun: hiji caket sareng hiji jauh. Upami tina sisi anjeun jauh ti éta, anjeun nyebat, "Éta henteu tiasa mangaruhan abdi," sareng tina sisi éta caket ka anjeun, anjeun nyebat, "Abdi tiasa mangaruhan éta," anjeun parantos ngumumkeun kabodoan anjeun. Kitu ogé, antara Gusti Khâliq sareng nafsu aya caket sareng jauh. Caket téh ti Gusti Khâliq, jauh téh tina nafsu. Upami nafsu, tina sisi jauhna, ningali ka Gusti Khâliq kalayan ananiyah sareng ngalaksanakeun kabodoan ku nyebat, "Mantenna henteu tiasa mangaruhan abdi," éta murag kana kasasaran. Nalika ningali ganjaran, nafsu ogé nyebat, "Mugi abdi ogé ngalaksanakeun kitu sareng janten sapertos éta." Nalika ningali kerasna hukuman, éta ngahibur dirina ku ngahaja meureumkeun panon sareng ngingkar. Hé titik hideung anu bodo! Lampah Gusti Khâliq henteu nyanghareup ka anjeun; éta ngan nyanghareup ka Mantenna. Mantenna henteu ngadamel jagat raya dumasar kana ukuran anjeun, sareng henteu ngajantenkeun anjeun saksi dina nyiptakeun alam. Sapertos anu dicarioskeun ku İmam-ı Rabbanî (ra), "Paparin raja ngan tiasa dipikul ku tungganganana."
LAMBANG
Sadérék! Hususna doa jalma anu dina darurat gaduh pangaruh anu ageung. Sakapeung, pikeun ngahormat doa sapertos ieu, perkara anu panggedéna janten tunduk sareng tumut kana perkara anu pangalitna. Leres, pikeun ngahormat doa hiji jalma anu henteu dosa anu miskin sareng pegat haté di luhureun potongan papan anu pegat, badai, keras sareng amarah laut mimiti turun. Hartina, Zat anu ngawaler doa ngawasa sakumna mahluk. Ku kituna, Mantenna ogé Gusti Khâliq sakumna mahluk.
LAMBANG
Sadérék-sadérék abdi! Salah sahiji panyakit nafsu anu paling penting nyaéta hoyong ningali sakabéh dina bagian, sareng anu ageung dina anu alit. Upami henteu tiasa ningali, éta nampik sareng ngingkar. Contona, dina hiji gelembung alit, éta mikahayang sakumna tajalli panonpoé. Lantaran henteu ningali ieu, éta ngingkar yén tajalli dina gelembung éta asalna tina panonpoé. Padahal, hiji panonpoé henteu merlukeun tajallina ogé ngan hiji. Nuduhkeun ogé henteu merlukeun ngandung. Contona, tajalli panonpoé dina gelembung nuduhkeun ayana panonpoé, nanging henteu tiasa ngandung panonpoé, nyaéta henteu tiasa nempatkeunana di jerona. Anu ngajelaskeun hiji perkara ku hiji sipat ogé henteu kedah gaduh sipat éta. Contona, zarah anu hérang ngajelaskeun panonpoé, nanging henteu tiasa janten panonpoé. Lebah ngajelaskeun sipat Gusti Shâni' Nu Hakîm, nanging henteu tiasa janten Gusti Shâni'.
LAMBANG
Sadérék! Ngaléngkah dina jalan kufur langkung susah sareng langkung bahaya tibatan ngaléngkah dina és. Sabalikna, jalan iman kacida gampil sareng tanpa kasusah, sapertos ngaléngkah sareng ngojay dina cai, hawa sareng cahya. Contona, nalika hiji manusa hoyong nyaangan genep sisi awakna ku panonpoé, boh anjeunna muter sapertos hiji Mevlevî sareng nyanghareupkeun unggal sisi awakna ka panonpoé, atanapi anjeunna kedah ngadatangkeun panonpoé tina jarak anu jauh éta sareng muterkeunana di sakuriling awakna. Pilihan kahiji conto gampilna tauhid; anu kadua conto kasusah kufur. Patarosan: Sanajan syirik sakitu susahna, naha para pangingkar nampi? Waleran: Henteu aya anu nampi kufur kalayan dihaja sareng langsung. Ngan syirik nempel kana hawa nafsuna; aranjeunna ogé murag ka jerona sareng janten najis sareng kotor. Kaluar tina éta janten hésé. Sabalikna, iman dituturkeun sareng ditampi kalayan dihaja sareng langsung, teras ditempatkeun dina haté.
LAMBANG
Sadérék! Dina ngadangu hiji kecap, hiji jalma sareng sarébu jalma sami. Dina nyiptakeun ogé, pikeun kudrat azali, hiji perkara sareng sarébu perkara sami. Henteu aya béda antara jinis sareng individu.
LAMBANG
Sadérék! Al-Qur'an diturunkeun pikeun nyumponan pangabutuh matérial sareng maknawi sakumna manusa dina sakumna waktos. Salian nyakup sareng lega anu luar biasa anu dipibandana, perhatian sareng pangusapanana kana rasa rupa-rupa lapisan manusa, hususna nalika ngarahkeun pangandika ku ngarendahkeun gaya pikeun ngusapan pamahaman jalma awam anu janten lapisan panggedéna, téh dalil sareng bukti anu écés pikeun balaghah Al-Qur'an anu sampurna. Nanging, ieu parantos janten sabab kasasaran nafsu anu gering. Sabab pangabutuh rupa-rupa jaman béda. Manusa henteu sami dina pamikiran, rasa, kapinteran sareng kabodoan. Al-Qur'an téh pangaping, sareng pituduhna umum. Ku kituna, ungkara Al-Qur'an béda-béda luyu sareng pangabutuh jaman, anu diperyogikeun kaayaan, sareng kaayaan anu diajak nyarios. Nalika hakékat kaayaan sapertos ieu, sakumaha milarian unggal rupa ungkara anu pangluhur sareng pangéndahna dina unggal ungkara Al-Qur'an téh kalepatan, anu ningali ka Nu Ngadawuh ku ukuran sareng alat paningal gaya anu luyu sareng rasa sareng pamahaman anu diajak nyarios tangtos murag kana kasasaran.
LAMBANG
Sadérék! Dunya gaduh tilu raray: Hiji: Nyanghareup ka aherat, sabab éta kebon pikeun aherat. Kadua: Nyanghareup ka Asmaul Husna, sabab éta sakola sareng tempat damelna. Katilu: Nyanghareup ka dirina sorangan kalayan dihaja sareng langsung. Ku raray ieu, éta janten dasar pikeun hawa nafsu sareng kahoyong manusa, sareng beban kahirupan fana ieu. Ku cahya iman, ningali kana dua raray kahiji dunya janten sapertos sawarga maknawi. Raray katilu sabalikna raray goréng dunya, anu henteu gaduh ajén zatî sareng penting.
LAMBANG
Sadérék! Wujud sareng awak manusa sapertos sato tina harta nagara anu aya dina panangan hiji prajurit. Sapertos prajurit éta wajib ngurus dahareun sareng khidmah éta sato, manusa ogé wajib ngurus dahareun awak éta. Sadérék-sadérék abdi nu mulya! Anu ngajantenkeun abdi nyarios ieu di dieu téh hiji perdebatan sareng nafsu abdi. Kieu: Abdi nyarios ka nafsu anu adigung ku kasaéanana, "Anjeun henteu gaduh hiji perkara ogé, naon ieu adigung anjeun?" Éta nyebat, "Lantaran abdi henteu gaduh, abdi ogé henteu bakal ngalaksanakeun khidmahna." Abdi nyebat, "Hé, tingali laleur ieu! Ku pananganna anu kacida alit sareng lemesna, éta ngusap sareng ngabersihan jangjang sareng panonna. Éta ngalaksanakeun unggal padamelanana. Anjeun ogé sahenteuna kedah ngalaksanakeun khidmah pikeun awak anjeun sakadar éta," sahingga abdi ngayakinkeunana. Urang nétélakeun kasucian Zat anu ku ilham ngajarkeun kabersihan ka laleur ieu sareng ngajantenkeunana guru pikeun abdi. Ku éta, abdi ogé ngayakinkeun sareng ngéléhkeun bantahan nafsu abdi.
LAMBANG
Salah sahiji perkara nu nyered manusa kana kasasaran nyaéta ieu: akibat tina nami Gusti Zhâhir sareng nami Gusti Bâthin téh béda-béda; nyampurkeun duanana nepi ka leungit perkara anu dirujukna téh matak bahaya. Kitu deui, anu diperlukeun ku kudrat henteu sarua sareng anu diperlukeun ku hikmah. Ménta ti salah sahijina perkara anu diperlukeun ku nu séjénna téh kasalahan. Kitu deui, anu diperlukeun dina lingkup sabab henteu sarua sareng anu diperlukeun dina lingkup kapercayaan sareng tauhid. Anu hiji ulah dipénta ti nu séjén. Kitu deui, perkara anu patali sareng kudrat téh béda, ari tajalli ayana atanapi tajalli sipat-sipat séjén téh béda. Ulah silih campur. Upamana, ayana anjeun di dunya téh laun-laun. Dina eunteung-eunteung barzah mah sakilat sareng sakaligus. Sabab aya bédana antara nyiptakeun sareng tajalli.
Lambang
Réréncangan! Islam téh cahya sareng rohmat pikeun sakumna manusa. Malah jalma-jalma kafir ogé parantos meunang mangpaat tina rohmatna. Sabab ku pangajaran Islam, kufur mutlak sareng mungkir mutlak parantos robah jadi mamang sareng ragu-ragu. Ku ayana pantulan sareng pangaruh éta pangajaran dina jalma-jalma kafir ogé, maranéhna ngagaduhan harepan ngeunaan hirup langgeng salawasna. Ku kituna, nikmat sareng bagja di dunya henteu sagemblengna janten racun pikeun maranéhna. Éta nikmat henteu sagemblengna robah jadi kasangsaraan. Maranéhna ngan gaduh ragu-ragu. Ari ragu-ragu téh ngajadikeun jalma ningali ka dua sisi. Sapertos manuk onta, henteu janten manuk dina harti nu saéstuna, henteu ogé janten onta. Ku tetep di tengah, maranéhna leupas tina kasusah dua sisina.
Lambang
Réréncangan! Nafsu hoyong nyumput lantaran ku dorongan kedul parantos ngantunkeun kawajiban ubudiyahna. Hartina, anjeunna henteu hoyong aya dina paningal pangawas anu bakal ningali anjeunna. Ku sabab ieu, anjeunna miharep henteu aya Gusti Khâliq sareng Gusti Mâlik. Tuluy anjeunna mikirkeunana. Tuluy ngabayangkeunana. Ahirna, ku percaya yén Mantenna euweuh, henteu aya, anjeunna kaluar tina agama. Padahal, saupama anjeunna terang naon baé racun, oray sareng kasangsaraan anu nyeri dina kabébasan sareng leupas tina tanggung jawab anu diraihna éta, anjeunna bakal geuwat tobat sarta mulih kana kawajibanna.
Lambang
Réréncangan! Ku sabab unggal manusa ngagaduhan titik pananggeuhan, pagawéan anu tiasa dipigawé ku manusa ogé béda-béda luyu sareng bédana titik pananggeuhan maranéhna. Upamana, saurang prajurit anu ngandelkeun sultan anu agung tiasa ngalakukeun hiji pagawéan anu henteu tiasa dipigawé ku saurang raja. Sabab titik pananggeuhan anjeunna téh langkung agung tibatan éta raja. Leres, baûda, nyaéta reungit, anu dipasihan pancén ku kudrat azali tiasa ngéléhkeun Nemrut; sarta hiji siki, dumasar kana idin sareng kakuatan anu dipasihkeun ku ﻓَﺎﻟِﻖُ ﺍﻟْﺤَﺐِّ ﻭَ ﺍﻟﻨَّﻮٰﻯ, ngandung sadaya parabot sareng bahan hiji tangkal anu ageung, nyaéta ngawengku éta sadayana di jerona. Dua perkara ieu téh masing-masing hakékat anu nyaangan ieu hakékat.
Lambang
Réréncangan! Bédana antara jalan anu abdi nuturkeun dina karya abdi anu namina "Katre", kalayan ilham tina Al-Qur'an, sareng jalan anu dituturkeun ku ahli nalar sareng filsafat nyaéta ieu: kalawan ilham tina Al-Qur'an kana laku haté, parantos dipaparinkeun hiji iteuk rohani, sapertos iteuk Kangjeng Nabi Musa. Upami hiji zarah mana baé tina kitab jagat raya diteunggeul ku ieu iteuk, cai kahirupan geuwat kaluar. Sabab anu nimbulkeun pangaruh ngan tiasa katingali dina hasil pangaruhna. Nimu cai kahirupan ku murâqabah anu lir lift rohani téh kacida héséna. Ari ahli nalar anu merlukeun rupa-rupa perantara mah kedah ngurilingan sakuliah alam dugi ka Arasy. Sarta dina perjalanan anu panjang éta, supados henteu éléh ku harewos goréng, sangkaan sareng sétan anu nyerang, sarta henteu kaluar tina jalan, diperlukeun kacida seueur buktina, tandana sareng tetenggerna supados henteu kasasar. Ari Al-Qur'an parantos masihan ka urang hiji hakékat sapertos iteuk Kangjeng Nabi Musa: di mana baé abdi aya, sanajan di luhur batu, abdi neunggeulkeun iteuk éta; cai kahirupan ngagolontor. Abdi henteu peryogi angkat ka luar alam dina perjalanan anu panjang, atanapi ngajaga pipa cai supados henteu pegat sareng henteu paburantak. Leres, ku bait ﻭَ ﻓ۪ﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻟَﻪُ ﺍٰﻳَﺔٌ ﺗَﺪُﻝُّ ﻋَﻠٰﻰ ﺍَﻧَّﻪُ ﻭَﺍﺣِﺪٌ, ieu hakékat écés katingali kalayan saéstuna. {(): Pépéling: Pikeun anu hoyong nuturkeun jalan anu abdi mendakan ku pituduh Al-Qur'an, sarta pikeun ngajelaskeun éta jalan ka anjeunna kalayan saé, Risale-i Nur Külliyatı téh pangjentrekeun anu saé.}
Lambang
Réréncangan! Dina diri nafsu aya hiji lolong. Salami éta lolong nyésa sanajan sagedé zarah dina dirina, éta janten hahalang anu nyegah katingalina panonpoé hakékat. Leres, ku pangalaman abdi katingali yén upami dina hiji bénténg ageung anu pinuh ku bukti sareng dalil anu pasti tur henteu diragukeun aya kalemahan dina hiji batu alit, nafsu anu lolong éta mungkir kana sakumna bénténg. Anjeunna ngabalikkeun luhur jadi handap. Kieu katingalina bodo sareng henteu ngartina nafsu tina ruksakan anu henteu adil saperti ieu.
Lambang
Hé manusa! Tina kalakuan sareng pagawéan anu lumangsung dina diri anjeun, anu aya dina kakawasaan pilihan anjeun ngan ukur hiji tina sarébu. Sésana kagungan Gusti Mâlikul-Mulk. Ku kituna, pikul beban luyu sareng kakuatan anjeun. Upami henteu, anjeun bakal kadéséh ku beban éta. Ku kasadaran anu ngan saukur sagedé buuk, ulah ngusahakeun ngangkat batu-batu ageung. Tanpa idin Gusti Mâlik anu kagungan anjeun, ulah ngulurkeun leungeun kana milik-Na. Ku kituna, nalika lalawora ngalakukeun hiji pagawéan pikeun diri anjeun, ulah ngaliwatan wates. Upami éta pikeun Gusti Mâlik, candak sareng pigawé naon anu dipikahoyong, nanging kalayan sarat aya dina lingkup idin, kersa sareng paréntah-Na. Idin sareng kersa-Na ogé tiasa anjeun pikanyaho tina syariat-Na.
Lambang
Hé jalma anu hoyong kaagungan sareng kahormatan, nami sareng kasohor! Kadieu, candak éta pangajaran ti abdi. Kasohor téh riya éta sorangan sarta madu anu ngandung racun anu maéhan haté. Sarta éta ngajadikeun manusa hamba sareng budak pikeun manusa. Upami anjeun murag kana balai sareng musibat éta, ucapkeun ﺍِﻧَّﺎ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻭَﺍِﻧَّٓﺎ ﺍِﻟَﻴْﻪِ ﺭَﺍﺟِﻌُﻮﻥَ, teras leupas tina éta balai!