SALINAN HUTBAH ANU KU ABDI DISERAT DINA TAUN 1339 KA MECLİS-İ MEBUSAN

SALINAN HUTBAH ANU KU ABDI DISERAT DINA TAUN 1339 KA MECLİS-İ MEBUSAN

ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﺼَّﻠٰﻮﺓَ ﻛَﺎﻧَﺖْ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟْﻤُﺆْﻣِﻨ۪ﻴﻦَ ﻛِﺘَﺎﺑًﺎ ﻣَﻮْﻗُﻮﺗًﺎ Hé para mujahid Islam! Hé jalma-jalma anu boga kawenangan mutuskeun! Abdi nyuhunkeun aranjeun ngadangukeun sapuluh omongan jeung sababaraha naséhat jalma miskin ieu ngeunaan hiji pasualan. Kahiji: Ni'mat Ilahi anu luar biasa dina kameunangan ieu nungtut sukur, sangkan terus lumangsung sarta nambahan. Lamun henteu, ni'mat bakal angkat lamun henteu ningali sukur. Ku lantaran kalayan pitulung Alloh aranjeun parantos nyalametkeun Al-Qur'an tina serangan musuh, aranjeun kedah ngalaksanakeun kawajiban-kawajiban saperti "solat", anu mangrupa paréntah Al-Qur'an anu pangécésna jeung pangpastina. Sangkan pancaran kasaéanna terus sumping ka aranjeun kalayan cara anu luar biasa sapertos kitu. Kadua: Aranjeun parantos ngabagjakeun dunya Islam, meunang kanyaah jeung perhatianana. Tapi terus lumangsungna perhatian jeung kanyaah éta gumantung kana pageuh ngalaksanakeun syiar-syiar Islam. Sabab umat Islam mikanyaah aranjeun pikeun Islam. Katilu: Aranjeun parantos mingpin para gazi jeung syuhada anu dina alam ieu saperti para wali Alloh. Ku ngalaksanakeun paréntah-paréntah Al-Qur'an anu pasti, usaha sangkan di alam anu sanés ogé janten réncang éta rombongan anu miboga cahaya téh sipat jalma-jalma anu boga tekad sapertos aranjeun. Lamun henteu, sanajan di dieu aranjeun panglima, di dinya aranjeun bakal kapaksa nyuhunkeun cahaya ti hiji prajurit biasa. Dunya anu hina ieu, sanajan boga kamulyaan jeung kahormatan, sanés barang anu tiasa nyugemakeun jalma-jalma sapertos aranjeun, masihan kapuasan sarta janten tujuan dina dirina sorangan. Kaopat: Dina jamaah-jamaah bangsa Islam ieu, sanajan hiji jamaah henteu solat, sanajan fasik, tetep hoyong ningali anu mingpinna taat kana agama. Malah di sakabéh Kürdistan, patarosan pangheulana ngeunaan sakabéh pajabat cenah: "Naha anjeunna solat?" Lamun solat, maranéhna percaya sapinuhna; lamun henteu, sanajan sakumaha mampuhna, anjeunna dicurigaan dina panon maranéhna. Dina hiji mangsa, suku-suku Beytüşşebab barontak. Abdi angkat sarta naros: "Naon sababna?" Maranéhna ngawaler: "Kaymakam urang henteu solat, anjeunna nginum rakı. Kumaha urang bakal taat ka jalma-jalma anu henteu boga agama sapertos kitu?" Jalma-jalma anu nyarios kitu ogé henteu solat, malah maranéhna bégal. Kalima: Seuseueurna nabi sumping di Wétan, sarta seuseueurna ahli hikmah sumping di Kulon. Ieu hiji isarat papasten azali yén anu bakal ngahudangkeun Wétan téh agama jeung haté, sanés akal jeung falsafah. Aranjeun parantos ngahudangkeun Wétan; pasihan hiji gerakan anu saluyu jeung fitrahna. Lamun henteu, usaha aranjeun bakal musna atawa mung samentara jeung deet. Kagenep: Musuh aranjeun jeung musuh Islam, bangsa-bangsa Éropa, parantos sareng masih nyandak mangpaat kacida lobana lantaran aranjeun lalawora dina agama. Malah abdi tiasa nyarios yén jalma-jalma anu nyandak mangpaat lantaran aranjeun lalawora dina agama ngabahayakeun Islam sakumaha musuh aranjeun. Demi kapentingan Islam jeung kasalametan bangsa, aranjeun kedah ninggalkeun sikep lalawora ieu sarta ngalakukeun amal. Naha henteu katingali yén jalma-jalma Ittihatçı, sanajan boga tekad, kategeran jeung pangorbanan anu sakitu luar biasana, malah ogé janten hiji sabab hudangna Islam ieu, ku lantaran dina hiji darajat nembongkeun sikep henteu paduli kana agama, aranjeunna nampi kabencian jeung panghina ti bangsa di jero nagara? Ari umat Islam di luar mah masihan hormat ku lantaran henteu ningali yén maranéhna lalawora dina agama. Katujuh: Sanajan dunya kakafiran ku sakabéh sarana, peradaban, falsafah, élmu jeung misionarisna nyerang dunya Islam sarta parantos lila unggul sacara matéri, maranéhna henteu ngéléhkeun dunya Islam dina agama. Sarta nalika sakabéh aliran sasat di jero Islam ogé tetep diwatesan minangka kelompok leutik anu ngabahayakeun, sedengkeun Islam ngajaga kategeran jeung kakukuhanana ku sunnah jeung jamaah, hiji gerakan bid'ah anu teu paduli anu disaring tina bagian goréng peradaban Éropa henteu tiasa meunang tempat di jero Islam. Hartina, ngalakukeun padamelan penting anu nyarupaan revolusi di dunya Islam mung tiasa ku tunduk kana prinsip-prinsip Islam, henteu tiasa ku cara séjén. Éta ogé teu kantos aya; sanajan aya, gancang paéh jeung pareum. Kadalapan: Dina mangsa bagian peradaban Éropa anu ngalakukeun kabodoan jeung kalakuan hina, anu janten sabab lemahna agama, mimiti raruksak, sarta nalika peradaban Al-Qur'an caket kana muncul, henteu tiasa ngalakukeun padamelan positif kalayan henteu paduli jeung lalawora. Ari padamelan négatif anu ngancurkeun, Islam anu parantos meunang sakitu seueur tatu mah henteu peryogi. Kasalapan: Anu ngahargaan kameunangan jeung palayanan luhur aranjeun dina "Perang Kamerdikaan" ieu, sarta anu mikanyaah aranjeun kalayan sagemblengna haté, téh balaréa ahli iman. Utamana golongan rahayat umum, anu mangrupa umat Islam anu pageuh. Maranéhna mikanyaah aranjeun kalayan daria, ngarojong aranjeun, ngarasa kahutangan budi ka aranjeun sarta ngahargaan pangorbanan aranjeun. Sarta maranéhna masrahkeun ka aranjeun hiji kakuatan anu kacida gedéna tur pikasieuneunana, anu parantos hudang. Aranjeun ogé, demi kapentingan Islam, kedah nyambung jeung nyandak tatapakan ti maranéhna ku ngalaksanakeun paréntah-paréntah Al-Qur'an. Lamun henteu, milih jalma-jalma malang anu ngajauh tina Islam, anu henteu boga rasa kabangsaan, anu kapincut ku Éropa sarta niron bangsa-bangsa Éropa, tibatan rahayat umum umat Islam, téh papalingpang jeung kapentingan Islam. Ku kituna dunya Islam bakal ngalihkeun pandanganana ka pihak séjén sarta nyuhunkeun pitulung ti anu séjén. Kasapuluh: Lamun dina hiji jalan aya salapan kamungkinan binasa sarta mung hiji kamungkinan salamet, kedah aya jalma wani anu gélo sarta parantos nyerahkeun nyawana, sangkan ngalakonan éta jalan. Ayeuna, dina perkara dasar agama, saperti solat wajib anu mung nyokot hiji jam tina dua puluh opat jam, aya salapan puluh salapan persén kamungkinan salamet. Mung ku lalawora jeung kedul, tiasa aya hiji kamungkinan ngarugikeun dunya. Padahal dina ninggalkeun kawajiban aya salapan puluh salapan kamungkinan rugi. Mung dumasar kana lalawora jeung kasasaran, tiasa aya hiji kamungkinan salamet. Alesan naon anu tiasa dipendakan pikeun lalawora jeung ninggalkeun kawajiban, anu ngabahayakeun agama jeung dunya? Kumaha sumanget ngabela tiasa ngidinan éta? Utamana padamelan rombongan mujahid jeung majelis anu luhur ieu bakal ditiron. Bangsa bakal niron atawa ngaritik kakiranganana; duanana ngarugikeun. Ku kituna, dina diri maranéhna hak Alloh ogé ngamuat hak hamba-hamba-Na. Padamelan anu nyata tur daria henteu tiasa dipigawé babarengan jeung jalma-jalma anu henteu ngadangukeun béja jeung bukti anu henteu kaitung, anu ngamuat rusiah tawatur jeung ijma', tapi narima hiji sangkaan anu sumping tina kasalahan nalar diri jeung bisikan sétan. Batu tatapakan revolusi anu agung ieu kedah kuat. Pribadi maknawi majelis anu luhur ieu, ku kakuatan anu dipibogana, parantos nanggung hakékat kasultanan. Lamun ku ngalaksanakeun jeung ngajurung ngalaksanakeun syiar-syiar Islam éta henteu ogé nanggung hakékat kakhalifahan salaku wakil; lamun majelis henteu nyugemakeun kabutuhan agama bangsa anu fitrahna henteu ruksak jeung anu henteu mopohokeun kabutuhan rohanina ku hiburan peradaban, anu pikeun hirup peryogi opat hal, tapi ku tradisi anu terus lumangsung peryogi agama sahenteuna lima kali sapoé; bangsa éta kapaksa bakal masrahkeun harti kakhalifahan sagemblengna ka nami jeung kecap anu ku aranjeun ditarima. Pikeun ngalanggengkeun éta harti, bangsa ogé bakal masihan kakuatan. Padahal kakuatan sapertos kitu, anu henteu aya dina leungeun majelis sarta henteu ngaliwatan majelis, bakal ngabalukarkeun papisahna kasatuan. Ari papisahna kasatuan téh papalingpang jeung ayat ﻭَ ﺍﻋْﺘَﺼِﻤُﻮﺍ ﺑِﺤَﺒْﻞِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺟَﻤ۪ﻴﻌًﺎ. Mangsa ieu mangsa jamaah. Pribadi maknawi anu mangrupa roh jamaah leuwih kuat sarta leuwih mampuh ngalaksanakeun hukum-hukum syariat. Khalifah salaku hiji jalma mung tiasa nanggung padamelan-padamelanna ku nyandak tatapakan ti éta pribadi maknawi. Lamun pribadi maknawi anu janten roh jamaah téh lempeng, éta bakal leuwih caang jeung sampurna. Lamun goréng, bakal goréng pisan. Kasaéan jeung kagoréngan hiji jalma diwatesan. Ari jamaah mah henteu diwatesan. Ulah ngarusak kasaéan anu ku aranjeun dihontal ka luar ku kagoréngan di jero. Aranjeun uninga yén musuh-musuh aranjeun anu langgeng, lawan-lawan jeung pihak anu mumusuhan ka aranjeun ngancurkeun syiar-syiar Islam. Ku kituna padamelan aranjeun anu mutlak téh ngahirupkeun jeung ngajaga éta syiar. Lamun henteu, éta ngabantu musuh anu sadar kalayan henteu sadar. Nganggap enteng syiar nembongkeun lemahna kabangsaan. Ari kalemahan henteu ngeureunkeun musuh, malah ngajurung kawani maranéhna. ﺣَﺴْﺒُﻨَﺎ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﻧِﻌْﻢَ ﺍﻟْﻮَﻛ۪ﻴﻞُ ٭ ﻧِﻌْﻢَ ﺍﻟْﻤَﻮْﻟٰﻰ ﻭَﻧِﻌْﻢَ ﺍﻟﻨَّﺼ۪ﻴﺮُ

Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya!

Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Nalika nalungtik alesan jeung bukti anu ditepikeun pikeun netepkeun hakékat-hakékat iman, ulah ngaritik ku nyarios yén bukti anu lemah tur ipis ieu henteu tiasa ngahasilkeun kacindekan anu sakitu gedéna. Sabab kakuatan jeung pasukan pangrojong di katuhu jeung kénca bukti anu ku anjeun disangka lemah téh kacida réana. Enya, unggal saksi, syahid, alesan, bukti jeung tanda anu nuduhkeun kabeneran Islam ngajaga réncangna dina médan pertahanan éta, sarta ku nandatanganan surat katerangan kaséhatan, ngabenerkeun yén réncangna téh séhat. Éta réncang ogé janten ahli pikeun surat kateranganana. Sabab dina hakékat-hakékat iman tujuanana netepkeun, sanés nampik. Hiji jalma anu nunjukkeun hal anu parantos pasti téh saperti sarébu jalma. Sabab dina netepkeun, cara unggal jalma nunjukkeun téh sarua jeung saluyu; ku kituna unggal jalma ngaku yén jalma-jalma séjén téh tiasa dipercaya sarta leres. Dina perkara nampik, teu aya kasaruaan dina kasaksian jalma-jalma anu nampik. Maranéhna nyebatkeun sabab-sabab anu béda pikeun panolakanana. Ku kituna kasaksianana henteu tiasa janten bukti kabeneran kasaksian anu séjén. Sabab henteu aya kasaruaan. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Sakapeung kanyaah anu kacida gedéna ka hiji hal ngabalukarkeun nampik éta hal. Kitu deui, kasieunan anu kuat, kaagungan anu kacida gedéna sarta henteu mampuhna akal ngaliputanana ogé ngabalukarkeun panolakan. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Saperti tangkal hanzale aya jeung kacangking di jero siki hanzale, abdi nyaksian ku kayakinan anu langsung katingali yén naraka ogé nyumput dina bibit kakafiran jeung kasasaran. Sarta saperti siki korma ngamuat tangkal korma, ku intuisi anu pasti abdi ningali yén sawarga ogé aya dina bibit iman. Sabab saperti robahna siki-siki éta janten tangkal henteu anéh, henteu aya kaanéhan dina harti kakafiran jeung kasasaran ngahasilkeun naraka anu nyiksa, sarta iman jeung pituduh ngahasilkeun sawarga. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Nalika haté hiji siki anu bakal janten bibit, nyaéta jerona, diliangan, tangtu éta henteu tiasa mucuk, tumuwuh jeung mekar; éta bakal paéh. Kitu deui, lamun haté kaakuan anu disebut ene kaduruk sarta diliangan ku sorot cahya jeung panas zikir Alloh, Alloh, éta henteu tiasa ngagedéan sarta janten Fir'aun lantaran lalawora. Sarta henteu tiasa durhaka ka Gusti Khâliq langit jeung bumi. Ku zikir Ilahi éta, ene musna. Ku kituna, para Naqsyabandî, ku zikir hafi anu aranjeunna laksanakeun, parantos maéhan mikroba ene jeung kaakuan ku muka haté, sarta ngarempak sirah diri anu maréntah kana kajahatan, anu janten hamba paréntah sétan. Kitu deui, para Qâdirî, ku zikir jahar, parantos ngancurkeun thaghut-thaghut tabiat. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Saperti tapak hikmah katingali dina beungeut unggal hal di alam, tapak hikmah jeung perhatian ogé katingali dina lapisan-lapisan karéaan anu pangjauhna, panglegana jeung pangipisna. Enya, dina lambaran beungeut, tarang, kulit jeung jero leungeun manusa, anu mangrupa tungtung jeung hasil karéaan jeung ngalobaan, kalam papasten parantos nyerat seueur garis, guratan, lukisan jeung tanda. Dipikanyaho yén kecap, aksara, titik jeung tanda sora anu diserat dina lambaran-lambaran manusa ieu, salian ti nuduhkeun harti jeung perkara ruhani anu aya dina roh manusa, ogé masihan isarat kana surat-surat anu diserat ku papasten dina fitrahna. Hé Sadérék, catetan handap anu diserat ku papasten dina lambaran-lambaran manusa anu disebatkeun tadi henteu nyésakeun liang pikeun kabeneran jeung kajadian anu kabeneran asup. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Sababaraha jalma anu kacanduan kanyaah kana kahirupan dunya ieu nyangka yén maksud jeung tujuan ayana kahirupan éta mung ngalayanan jeung ngalanggengkeun éta kahirupan, sarta henteu aya mangpaat séjén. Hartina, maranéhna nyangka yén sakabéh pakakas anu matak héran jeung pakakas anu luar biasa, anu diteundeun ku Gusti Fâthir Hakîm minangka titipan dina mahluk-mahluk hirup jeung inti manusa, dipaparinkeun pikeun ngajaga jeung ngalanggengkeun kahirupan anu gancang musna ieu. Padahal lamun pamanggih éta leres, kasaksian katertiban anu henteu aya tungtungna di jagat raya, sarta alesan jeung bukti ngeunaan hikmah, pitulung, katertiban jeung henteu aya hal anu sia-sia anu katingali dina beungeut alam, bakal kudu tibalik janten alesan jeung bukti pikeun hal sia-sia, boros, henteu aya katertiban jeung henteu aya hikmah. Hé Sadérék! Mangpaat kahirupan dunya ieu kacida réana. Sanggeus hiji bagian tina éta mangpaat dipisahkeun pikeun anu boga kahirupan — saluyu jeung pangaturan jeung palayananna — tujuan jeung buah anu sésana patalina jeung Gusti Fâthir Hakîm. Enya, manusa jeung kahirupanana téh hiji kebon pikeun tajalli asma-asma Alloh. Sarta janten tempat tajalli tina rupa-rupa pancaran rohmat Ilahi di sawarga. Sarta mangrupakeun tempat melak bibit atawa hiji siki pikeun buah-buah kahirupan aherat anu luar biasa sarta teu aya tungtungna. Hartina, manusa téh saperti kaptén parahu. Tina mangpaat parahu anu henteu diwatesan, kaptén dipasihan bagian saluyu jeung patalina jeung palayananna. Bagian sésana patalina jeung sultan. Manusa ogé nyandak bagianna tina buah-buah hirup ayana saluyu jeung patalina jeung parahu ayana. Sésana kagungan Gusti Sultan Azali. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Kangeunahan, nikmat jeung hiasan dunya, sanajan mangrupa sawarga, tetep naraka lamun urang henteu uninga Gusti Khâliq urang, Gusti Mâlik urang jeung Gusti Maulâ urang. Enya, kitu abdi ningali sarta kitu abdi ngarasakeun. Utamana, naha aya hal séjén salian ti makrifat ka Alloh anu tiasa mareuman seuneu welas asih? Enya, sanggeus aya makrifat ka Alloh, salian ti henteu boga kahayang kana nikmat dunya, malah kahayang kana sawarga ogé katinggaleun. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Unggal hal anu lumangsung jeung aya di dunya boga dua beulah. Anu kahiji ningali aherat; dina hakékat perkara, ieu beulah anu pangtetepna jeung pangbeuratna. Anu kadua ningali dunya, diri jeung hawa nafsu. Ieu beulah, dina hina, hampang jeung musnana, aya dina kaayaan anu henteu boga ajén pikeun ngajadikeun haté sedih, sangsara, kasiksa sarta kasibukkeun ku pamikiran. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Aya jalma-jalma anu sakitu bodona, lamun ningali gambar panonpoé dina hiji partikel anu jernih atawa tajalli panonpoé dina warna hiji kembang, maranéhna nungtut jeung miharep tina gambar jeung tajalli panonpoé éta sakabéh sipat anu diperlukeun ku panonpoé anu sabenerna, malah janten puseur alam sarta narik planét-planét. Sanajan kitu, nalika gambar jeung tajalli anu ditingalina dina partikel atawa kembang éta leungit ku hiji gangguan, ku lolongna panon jeung panon batinna, maranéhna tuluy mungkir panonpoé anu sabenerna. Kitu deui, jalma-jalma bodo éta henteu tiasa ngabédakeun ayana minangka kalangkang anu timbul ku tajalli tina ayana anu nyata tur asli; maranéhna nyampurkeun duanana. Ku sabab éta, nalika ningali gambar jeung kalangkang panonpoé dina hiji hal, maranéhna mimiti miharep panas, cahaya jeung sipat-sipat panonpoé anu sanés. Kitu deui, jalma-jalma bodo éta, nalika ningali laleur, serangga sarta hal-hal leutik tur hina anu sanés, ku ningali tapak seni jeung hikmah anu kacida luhurna di dinya, nyarios: "Gusti Shâni' parantos masihan perhatian kacida gedéna kana ieu. Ajén naon anu dipiboga ku hiji laleur, nepi ka janten tempat sakitu réana waragad jeung kasusah?" Hé Sadérék! Pikeun ngayakinkeun jalma-jalma bodo ieu sarta ngaleungitkeun kabingunganana, kedah dipikanyaho opat hal. Anu kahiji: Unggal hal anu patalina jeung kasampurnaan rububiyah Gusti Alloh ngajéntrékeun Mantenna. Tapi hal éta, ku patalina anu janten tempat tajalli rububiyah-Na, ogé janten tempat tajalli kasampurnaan-Na. Nanging hal éta henteu tiasa miboga éta kasampurnaan minangka sipatna sorangan. Anu kadua: Tina unggal hal kabuka hiji panto kana cahaya Gusti Alloh. Tutupna hiji panto éta henteu nungtut tutupna sakabéh panto séjén anu henteu aya tungtungna. Tapi sadayana tiasa dibuka ku hiji konci. Anu katilu: Papasten anu dipantulkeun tina élmu anu ngaliputan sadayana parantos ngagambarkeun hiji bagian tina asma-asma anu miboga cahaya dina unggal hal. Kaopat: ﺍِﻧَّﻤَٓﺎ ﺍَﻣْﺮُﻩُٓ ﺍِﺫَٓﺍ ﺍَﺭَﺍﺩَ ﺷَﻴْﺌًﺎ ﺍَﻥْ ﻳَﻘُﻮﻝَ ﻟَﻪُ ﻛُﻦْ ﻓَﻴَﻜُﻮﻥُ ٭ ﻣَﺎ ﺧَﻠْﻘُﻜُﻢْ وَلَا ﺑَﻌْﺜُﻜُﻢْ اِلَّا ﻛَﻨَﻔْﺲٍ ﻭَﺍﺣِﺪَﺓٍ Numutkeun katerangan anu écés dina ayat-ayat ieu, sakumaha ayana unggal perkara gumantung kana paréntah "Kun", nyiptakeun sakabéh perkara jeung ngahirupkeunana deui saterusna ogé sapertos nyiptakeun jeung ngahirupkeun deui hiji jiwa. Hartina, lamun nyiptakeun disandarkeun ka Gusti Alloh, éta jadi sakitu hampang jeung gampangna. Tapi lamun disandarkeun ka sabab-sabab atawa ka perkara-perkara éta sorangan, kedah narima sagala perkara anu mustahil anu timbul tina putusan sakabéh jalma pinter jeung jalma bodo. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Al-Qur'an anu kateranganana mu'jizat ngajelaskeun hakékat-hakékat ku ibarat-ibarat. Sabab hakékat-hakékat anu teu mangrupa barang, anu patali jeung ranah kailahian, ngan tiasa diwujudkeun dina conto jeung dijelaskeun ku conto-conto dina ranah anu mungkin ayana. Manusa anu mungkin ayana jeung teu daya ogé ningali conto-conto dina ranah anu mungkin ayana, tuluy ngémutan syuunat jeung kaayaan alam wujûb, anu aya di luhur anjeunna. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Bagian jero unggal perkara disebut melekut, ari bagian luarna disebut mulk. Tina jihat ieu, manusa jeung haté silih jadi wadah jeung eusi. Sabab tina jihat mulk, manusa jadi wadah pikeun haté. Tina jihat melekut, anjeunna jadi eusi. Kaidah ieu ogé diterapkeun ka arsy jeung alam anu aya. Kieu: Arsy mangrupa campuran Asma Zhâhir, Bâthin, Awwal, jeung Âkhir. Numutkeun Asma Zhâhir anu kaasup dina campuran ieu, arsy jadi mulk, alam jadi melekut. Numutkeun Asma Bâthin, arsy jadi melekut, alam jadi mulk. Hartina, lamun arsy ditingali tina jihat Asma Zhâhir, arsy jadi wadah, alam jadi eusi. Lamun ditingali tina jihat Asma Bâthin, arsy jadi eusi, alam jadi wadah. Sarta tina jihat Asma Awwal, arsy ngamuat awal alam anu dituduhkeun ku ayat ﻭَﻛَﺎﻥَ ﻋَﺮْﺷُﻪُ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟْﻤَٓﺎﺀِ. Tina jihat Asma Âkhir, arsy ngamuat tungtung alam anu diisaratkeun ku hadis mulya ﺳَﻘْﻒُ ﺍﻟْﺠَﻨَّﺔِ ﻋَﺮْﺵُ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ. Hartina, arsy mangrupa campuran anu ku bagian-bagian anu ditampi tina opat Asma ieu ngalingkup katuhu, kénca, luhur, jeung handap alam sarta sakabéh anu aya. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Kalemahan mangrupa sumber sasambat. Kabutuhan mangrupa cinyusu doa. Duh Gusti Rabb, Gusti Khâliq, Gusti Mâlik abdi! Dalil abdi dina sasambat ka Gusti nyaéta kabutuhan abdi. Bekel abdi dina doa-doa ka Gusti nyaéta kamiskinan abdi. Panganteur abdi nyaéta teu gaduh akal daya jeung kamiskinan abdi. Harta abdi nyaéta kalemahan abdi. Modal abdi nyaéta harepan-harepan abdi. Anu nyuhunkeun syafaat pikeun abdi nyaéta Kangjeng Nabi ﷺ anu janten Kakasih Gusti sareng rohmat Gusti. Hampura, hapunten dosa, sareng welasan abdi, duh Alloh, duh Gusti Rahmân, duh Gusti Rahîm, amin!

TAMBIHAN HUBAB

ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ Urang muji sareng ngagungkeun Alloh, anu nyiptakeun alam gedé ieu. Alam leutik anu disebut manusa ieu ogé ciptaan anyar Mantenna. Anu hiji diwangun ku Mantenna, anu sanés wangunan Mantenna. Anu hiji seni Mantenna, anu sanés warna Mantenna. Anu hiji ukiran Mantenna, anu sanés hiasan Mantenna. Anu hiji rohmat Mantenna, anu sanés nikmat Mantenna. Anu hiji kakawasaan Mantenna, anu sanés hikmah Mantenna. Anu hiji kaagungan Mantenna, anu sanés rububiyah Mantenna. Anu hiji mahluk Mantenna, anu sanés hasil seni Mantenna. Anu hiji milik Mantenna, anu sanés anu dipimilik ku Mantenna. Anu hiji masjid Mantenna, anu sanés hamba Mantenna. Enya, yén sakabéh perkara ieu sareng bagian-bagianana téh milik jeung harta Alloh, kabuktian ku cap jeung segelna anu sapertos mu'jizat. ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﻳَﺎ ﻗَﻴُّﻮﻡَ الْاَرْضِ ﻭَ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﺀِ ﺍِﻧَّﺎ ﻧُﺸْﻬِﺪُﻙَ ﻭَ ﻧُﺸْﻬِﺪُ ﺟَﻤ۪ﻴﻊَ ﻣَﺼْﻨُﻮﻋَﺎﺗِﻚَ ﻭَ ﺟَﻤ۪ﻴﻊَ ﺧَﻠْﻘِﻚَ ﺑِﺎَﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ لَا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﺍَﻧْﺖَ ﻭَﺣْﺪَﻙَ لَا ﺷَﺮ۪ﻳﻚَ ﻟَﻚَ ﻭَ ﻧَﺴْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭَ ﻧَﺘُﻮﺏُ ﺍِﻟَﻴْﻚَ ﻭَ ﻧَﺸْﻬَﺪُ ﺍَﻥَّ ﻣُﺤَﻤَّﺪًﺍ ﻋَﺒْﺪُﻙَ ﻭَ ﺭَﺳُﻮﻟُﻚَ ﺍَﺭْﺳَﻠْﺘَﻪُ ﺭَﺣْﻤَﺔً ﻟِﻠْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﻛَﻤَﺎ ﻳُﻨَﺎﺳِﺐُ ﺣُﺮْﻣَﺘَﻪُ ﻭَ ﻛَﻤَﺎ ﻳَﻠ۪ﻴﻖُ ﺑِﺮَﺣْﻤَﺘِﻚَ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪ۪ ﻭَ ﺻَﺤْﺒِﻪ۪ ﺍَﺟْﻤَﻌ۪ﻴﻦَ Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Saha anu masrahkeun dirina jadi milik Alloh, sakabéh perkara bakal mihak ka anjeunna. Saha anu henteu jadi milik Alloh, sakabéh perkara bakal ngalawan anjeunna. Jadi milik Alloh téh ku ninggalkeun sakabéh perkara sarta uninga yén sadayana ti Mantenna jeung mulang deui ka Mantenna. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Ayana diri anjeun jeung perkara-perkara anu diperyogikeun ku ayana éta, anu dipaparin ku Gusti Alloh, henteu ku cara masrahkeun hak milik. Hartina, éta henteu dipaparin sangkan jadi milik jeung harta anjeun sarta tiasa anjeun paké sakahayang. Nikmat-nikmat sapertos kitu ngan tiasa dianggo saluyu jeung karidhoan Alloh. Enya, tamu henteu tiasa ngabalanjakeun kadaharan atawa perkara-perkara sanés kalawan kaleuleuwihi dugi ka teu saluyu jeung idin sarta karidhoan anu gaduh bumi. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Sababaraha jalma anu panonna katutupan gerhana, sanaos ku panon butana ningali hudang jeung sumebarna deui anu husus, anu teu kawates jumlahna, anu lumangsung di hareupeun panonna, kumaha tiasa nganggap ahéng kiamat gedé jeung hudangna deui sakumna mahluk? Naha jalma anu nganggap hudangna deui sakumna mahluk téh jauh kamungkinan, henteu ngarasa éra sanggeus ningali hudang jeung sumebarna deui buah-buahan anu diciptakeun unggal taun dina tangkal anu kembangan jeung buahan? Lamun maranéhna hoyong ningali hudangna deui sakumna mahluk kalayan yakin ku nyaksian langsung —kalayan sarat mawa akalna ogé— sing asup ka kebon bumi dina usum panas. Naha mu'jizat-mu'jizat kakawasaan anu amis, sapertos madu, beresih, lemes, anu ngagantung dina dahan-dahan tangkal, mahluk-mahluk lemes éta, sanés anu sarua atawa anu sapertos buah-buahan saméméhna, nyaéta anu parantos paéh jeung musna? Lamun dina buah-buahan éta aya katunggalan roh sapertos dina manusa, naha buah-buahan anu baheula jeung anu anyar sumping téh sanés anu sarua? Tapi lantaran teu gaduh roh, di antarana aya kasarupaan anu sakitu deukeutna kana kasaruaan, dugi ka nuduhkeun kaayaan anu lain sarua sarta lain béda. Naha anu ningali kaayaan dina buah-buahan ieu tiasa nganggap hudangna deui téh jauh kamungkinan? Sarta, naha hudangna deui sakumna mahluk bakal beurat pikeun kakawasaan azali anu, ku ngangkat bekel jeung kadaharan anu diperyogikeun ka dahan tangkal anu luhur ngaliwatan lift-lift maknawi, sarta ku ngaluarkeun jeung nyiptakeun tina tangkal garing anu teu hirup buah-buahan sapertos mulberi jeung aprikot anu némbongkeun rupina bari seuri, ngajadikeun tangkal garing éta aya dina kaayaan ahéng jeung wangun anu antik tur hirup? Moal pisan! Pikeun kakawasaan anu ngaluarkeun hasil seni anu lemes jeung hipu ieu tina tangkal-tangkal garing, euweuh perkara anu beurat. Ieu pasualan anu écés. Tapi jalma anu panonna buta henteu tiasa ningalina. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Sakumaha unggal surah Al-Qur'an anu kateranganana mu'jizat ngamuat sacara ringkes eusi sakabéh Al-Qur'an, éta ogé ngamuat maksud-maksud jeung kisah-kisah penting anu disebatkeun dina surah-surah sanés. Hikmahna nyaéta sangkan jalma anu teu gaduh waktos pikeun maca Al-Qur'an sadayana, atawa anu ngan tiasa maca sabagian atawa hiji surah, henteu kaleungitan pahala anu ditampi tina maca sakabéh Al-Qur'an. Enya, jalma anu henteu tiasa maca tulisan di antara anu gaduh kawajiban agama, ngan tiasa maca hiji surah. I'jâz Al-Qur'an, pikeun henteu ngahalangan maranéhna meunang pahala lengkep, nuturkeun pangajaran lemes i'jâz ieu sarta ngajadikeun hiji surah sarua nilaina jeung sakabéh Al-Qur'an. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Hiji jalma anu ngatur loba perkara anu sanés barang, utamana anu hakékat-hakékatna béda-béda, henteu kedah langsung nyabak jeung ngurus unggal perkara éta ku dirina sorangan. Enya, pangaturan jeung panyusunan hiji komandan di antara prajuritna ngan lumangsung ku paréntah jeung kahayangna. Lamun pancén jeung pagawéan komando éta dipasrahkeun ka para prajurit, éta bakal aya ku unggal prajurit langsung ngalaksanakeun jeung digawé, atawa ku unggal prajurit jadi komandan. Ku kituna, pangaturan Gusti Alloh kana mahluk-mahluk-Na ngan ku hiji paréntah jeung kersa. Henteu ku nyabak langsung. Sapertos panonpoé nyaangan jagat raya. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! {(): Penting.} Manusa, tina kaayaan hirupna, sapertos jalma anu coplok tina gunung tuluy ragrag kana banjir, atawa ragrag jeung ngaguling tina gedong apartemen anu luhur. Enya, gedong kahirupan keur runtuh. Kapal udara umur ngaliwat sapertos kilat. Waktos ogé ngajalankeun roda-roda banjirna kalawan gancang. Kapal bumi ogé bari maju gancang maca ayat ﺗَﻤُﺮُّ ﻣَﺮَّ ﺍﻟﺴَّﺤَﺎﺏِ. Nalika kapal bumi maju gancang, sing dipikiran yén leungeun anu diulurkeun kana kanikmatan dunya anu henteu halal bakal katubles cucuk anu ngabisa. Ku kituna, ulah neuteup jeung ngulurkeun leungeun ka panah-panah dunya anu ngabisa éta. Kanyeri papisah leuwih beurat tibatan kanikmatan patepung. Hé nafsu abdi anu maréntah kana kajahatan! Abdi henteu nuturkeun anjeun. Anjeun sing ibadah ka naon anu dipikahayang jeung sing ngudag naon anu dipikahayang. Abdi ngan janten hamba Gusti Fâthir Hakîm Dzul-Jalâl, anu nyiptakeun abdi sarta nundukkeun panonpoé, bulan, jeung bumi pikeun abdi. Sarta abdi nyuhunkeun pitulung ka Gusti Khâliq Rahmân Rahîm, anu nempatkeun abdi dina kapal udara umur anu ngapung dina lingkungan papasten, atawa dina karéta waktos anu ngaliwat sapertos kilat ngaliwatan jurang jeung torowongan anu dibuka di antara gunung-gunung kahirupan, tuluy nganteurkeun abdi ka panto torowongan kubur, anu mangrupa palabuan nagara langgeng salalanggengna. Sarta abdi henteu ngajadikeun hiji perkara ogé sasaran doa, panyuhun pitulung, jeung panyambat abdi. Abdi ngan ngunjukkeun doa sareng panyambat ka Gusti Rabb Dzul-Jalâl, anu kakawasaanana teu aya tungtungna, anu kawasa ngeureunkeun roda-roda langit anu ngagerakkeun bumi, ngendegkeun gerak waktos ku ngahijikeun panonpoé jeung bulan, sarta ngajantenkeun dunya ieu anteng anu ngaguling turun tina puncak-puncak ayana. Sabab abdi gaduh harepan jeung maksud anu patali jeung sagala perkara. Sarta abdi henteu ibadah ka saha waé salian ti Gusti Zat Nu Maha Suci, anu ngadangukeun gerentes anu panghalusna jeung pangnyamunina anu timbul dina haté abdi, sarta nyumponan kahayang jeung harepan haté abdi; kitu deui kawasa maparin kabagjaan langgeng anu dipikahayang ku akal jeung imajinasi abdi. Enya, kakawasaan anu ngarobah dunya jadi aherat jeung ngadatangkeun kiamat téh kawasa, henteu lemah. Hiji partikel ogé moal tiasa nyumput tina panempo kakawasaan éta. Panonpoé henteu tiasa leupas tina panangan kakawasaan éta ku ngandelkeun gedéna. Enya, ku makrifat ka Mantenna, kanyeri robah jadi kanikmatan. Enya, lamun henteu aya makrifat ka Mantenna, élmu-élmu robah jadi sangkaan-sangkaan. Hikmah-hikmah robah jadi panyakit jeung musibah. Ayana robah jadi henteuna. Kahirupan robah jadi maot, cahaya jadi poék, jeung kanikmatan jadi dosa. Enya, lamun henteu aya makrifat ka Mantenna, sobat-sobat, harta, jeung milik manusa jadi musuh jeung lawanna. Terus aya jadi musibah, kasampurnaan jadi sia-sia, umur jadi hawa napsu. Kahirupan jadi siksa, akal jadi hukuman. Harepan-harepan robah jadi kanyeri-kanyeri. Enya, pikeun anu jadi hamba jeung palayan Alloh, sakabéh perkara jadi palayan. Ieu lumangsung ku iman jeung pangakuan anu yakin yén sakabéh perkara téh milik jeung harta Alloh. Enya, kakawasaan nyiptakeun manusa dina kaayaan anu patali jeung loba ranah. Dina ranah anu pangleutikna jeung panghinana, manusa dipaparin pilihan bébas jeung kamampuh saukur anu kahontal ku leungeunna. Dina ranah-ranah anu panglegana, ti handap dugi ka arsy, ti azali dugi ka salawasna, pancén manusa ngan doa. Enya, ayat mulya ﻗُﻞْ ﻣَﺎ ﻳَﻌْﺒَﺆُﺍ ﺑِﻜُﻢْ ﺭَﺑّ۪ﻰ لَوْلَا ﺩُﻋَٓﺎﺅُﻛُﻢْ cekap pikeun nyaangan jeung ngabuktikeun hakékat ieu. Ku kituna, sapertos budak nyuhunkeun ka bapa jeung indungna hiji perkara anu henteu kahontal ku leungeunna, hamba ogé nyalindung ka Gusti Rabb kalayan kalemahan jeung kamiskinanana sarta nyuhunkeun ka Gusti Khâliq. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Katunggalan jenis jeung katunggalan unggal pribadi anu katémbong dina perkara-perkara timbul tina rusiah katunggalan dina Gusti Shâni'. Sabab kakuatan henteu paburencay. Ku ngaluarkeun loba pikeun sawaréh sarta saeutik pikeun sawaréh, kakuatan dina kakawasaan henteu peupeus jeung kabagi. Lamun teu aya katunggalan, lamun aya bédana dina anu dikaluarkeun ku kakawasaan, tangtu dina hasil seni ogé bakal aya bédana jeung kakacowan. Hartina, kakawasaan anu dibarengan ku katunggalan dina ngatur hasil seni téh sapertos panonpoé nyaangan: sakumaha hiji panonpoé nyaangan sagala perkara, bagian atawa sakabéhna, tanpa béda, kitu ogé ku tajallina hadir di gigir unggal perkara. Ku kituna, lamun ku rusiah katunggalan, pangaturan anu sakitu tartibna tiasa aya dina panonpoé anu teu daya, teu hirup, paéh, sarta jadi tempat tajalli Asma Nûr, anu dipaparin pancén di antara pribadi-pribadi ranah anu mungkin ayana, kumaha pangaturan hasil seni ku Gusti Panonpoé Nu Azali, Sultan Langgeng, Qayyûm Langgeng salalanggengna, Wâjibul Wujûd, Wâhid Ahad? Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Anu kahiji di antara saksi anu pangjujurna ngeunaan katunggalan Gusti Shâni' nyaéta katunggalan-katunggalan anu katémbong dina perkara-perkara bagian jeung sakabéhna. Sabab perkara naon waé, ti partikel dugi ka alam, miboga sipat katunggalan sarta patali jeung katunggalan. Ku kituna, dina Gusti Shâni' ogé aya katunggalan. Ku kituna, Gusti Shâni' téh Ahad. Kadua: Dina unggal perkara aya kasampurnaan gawé anu rapih tur pageuh, saluyu jeung kalayakan kamampuhna. Dina hiji perkara tutuwuhan atawa sato anu pangbiasana jeung leutik, aya hasil seni antik sapertos kitu, anu malah katémbong ku panon buta, anu ngajadikeun manusa héran. Katilu: Gampangna nyiptakeun jeung ngawangun unggal perkara. Gampangna dina seni anu katémbong ku panon henteu peryogi bukti atawa dalil. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Aranjeun nyumponan kabutuhan kadaharan, inuman, papakéan, jeung kabutuhan sanés ti toko bumi. Lamun barang-barang anu dicandak haratis ieu henteu dicandak ti gudang Ilahi, tapi dipénta dijieun hiji-hiji ku sabab-sabab, sabaraha lila aranjeun bakal kénging hiji buah dalima sarta sabaraha mahal hargana? Sabab dalima éta patali jeung sakabéh perkara. Mustahil éta aya dina waktos sakeudeung jeung harga anu murah. Dina waktos anu sami, perkara-perkara lembut di jerona, sapertos hiasan, katartiban, seni, seungit, rasa, jeung bau, nuduhkeun yén buah dalima éta hasil seni Gusti Shâni' anu henteu aya kasusah atawa kudu langsung nyabak dina nyiptakeunana. Padahal kaayaanana kitu, Gusti Shâni' anu ngadamel perkara-perkara dina toko bumi éta, anu dina unggal titikna aya sarébu rupa titik i'caz, pikeun nyumponan kasenangan jeung kahayang serangga, boh teu gaduh kasadaran, rasa, kersa, élmu, pilihan, jeung kasampurnaan, sahingga ngabagikeun haratis barang-barang antik anu loba tur luhur nilaina ieu. Kamungkinan anu batil ieu mangrupa hakékat anu écés anu henteu peryogi dibuktikeun. Atawa Nu Kagungan gudang éta parantos nyiptakeun éta gudang minangka jamuan Ilahi jeung Rahmani pikeun manusa anu sumping sarta cicing samentara pikeun angkat ka aherat. Dina gudang gaib éta, nyiptakeun perkara-perkara gumantung kana paréntah "Kun". Sakabéh melekut perkara-perkara, sapertos pusat sambungan, aya dina panangan kakawasaan Gusti Wâjibul Wujûd anu Hakîm, Qadîr, Murîd, Alîm. Salian ti éta, perkara-perkara dina jamuan Ilahi éta henteu ngan pikeun nyumponan kanikmatan jeung kasenangan manusa sarta sato. Dina unggal mahluk anu ngamangpaatkeun éta, salian ti mangpaat leutik pikeun mahluk hirup, aya hikmah jeung tujuan anu teu aya tungtungna, anu patali jeung tajalli Asma Ilahi sarta rusiah jeung syuunat dina kagiatan-Na. Ku kituna, mustahil jamuan umum jeung limpahan umum ieu timbul tina kakuatan anu buta, sarta buah-buahan perkara-perkara ieu anu ngalir sapertos caah dipasrahkeun kana leungeun kabeneran sarta kajadian anu teu dihaja. Sabab wujud husus perkara-perkara éta anu tartib jeung pinuh hikmah, sarta ciri hususna anu némbongkeun kasadaran jeung pageuh, nolak kajadian anu teu dihaja sarta kabeneran anu buta. Kitu deui murahna, gampangna, jeung lobana dina jamuan rohmat éta mangrupa saksi anu nuduhkeun yén perkara-perkara éta sumping ti Gusti Jawwâd Mutlak, Gusti Hakîm Mutlak, Gusti Qadîr Mutlak. Sing kauninga, hé manusa anu kabeungkeut ku sabab-sabab! Sing kauninga yén nyiptakeun sabab, nangtukeun peranna salaku sabab, jeung ngalengkepanana ku perkara-perkara anu diperyogikeun pikeun ayana hasil sabab, henteu leuwih gampang, leuwih sampurna, atawa leuwih luhur tibatan Zat anu partikel jeung panonpoé sarua di hareupeun kakawasaan-Na nyiptakeun hasil sabab éta ku paréntah "Kun". Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Leungitna jeung pamusnahan anu katémbong di dunya, utamana dina kahirupan tutuwuhan jeung sato, ngan mangrupa panggantian jeung panganyaran ku anu sarupa. Pikeun jalma anu iman, anu timbul téh kanikmatan patepung jeung anu sarupa anu sumping ngagantikeunana, sanés kanyeri musna jeung papisah. Ku kituna, sing asup kana iman sangkan aman tina kanyeri. Sing pasrah kana papasten sangkan salamet. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Fanatisme jahiliah mangrupa adonan tina lalawora, kasasab, riya, jeung poék, anu silih ngadukung sarta silih tulungan. Ku sabab kitu, kaum nasionalis ngajadikeun kabangsaan minangka anu disembah. Ari sumanget ngabéla Islam mangrupa cahaya anu mantul sarta ngagelombang tina cahaya iman. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Jalma anu sibuk adu dalil jeung jalma anu ingkar agama, utamana anu nyonto Éropa, nyanghareupan bahaya anu gedé. Sabab, ku kamungkinan nafsuna tacan disucikeun jeung tacan tiasa dipercaya, lalaunan bakal éléh ku lawanna; dina adu dalil anu adil anu disebut nimbang tanpa mihak, nafsu anu maréntah kana kajahatan henteu tiasa dipercaya. Sabab jalma anu adil dina adu dalil, dina hiji arena adu dalil dina imajinasina, sakapeung nganggo pakéan lawanna, janten pangacarana sarta ngabéla pikeun kapentinganana. Ku ngulang kaayaan ieu, bakal timbul noda kritik dina uteukna anu ngabahayakeun. Tapi lamun niatna ihlas sarta percaya kana kakuatanana, henteu ngabahayakeun. Jalma anu aya dina kaayaan sapertos kitu tiasa manggihan jalan kasalametan ku ngaleungitkeun noda éta kalayan nyuhunkeun kalawan tunduk jeung istigfar. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Bumi anu mangrupa bumi pikeun tamu ieu sanés milik jeung harta manusa. Manusa ngan digawé sapertos buruh dina rupa-rupa pagawéan jeung hiasan bumi pikeun tamu éta. Lamun aya anu asing sumping ti luar bumi sarta merhatikeun yén bumi pikeun tamu éta mu'jizat jeung kaahéngan, sarta yén manusa lemah, miskin, jeung peryogi, anjeunna pasti bakal mutuskeun yén manusa-manusa ieu henteu gaduh kamampuh pikeun jadi nu gaduh jeung anu nyieun wangunan ieu; anu ngadamel hasil seni anu sakitu ahéngna ogé pasti némbongkeun mu'jizat. Sarta manusa-manusa ieu téh buruh anu digawé pikeun maksud-maksud Gusti Sultan Azali. Anjeunna bakal mutuskeun deui yén buruh-buruh ieu, salian ti upah anu ditampi, henteu gaduh hak pikeun miboga hiji perkara ogé tina wangunan ieu. Sarta anu merhatikeun silih deukeut, silih pikanyaah, jeung seuri anu ditémbongkeun ku kembang-kembang ka mahluk hirup bakal ngartos yén éta kado-kado jeung kaéndahan anu dipaparin pancén ku Gusti Hakîm Karîm pikeun ngalayanan tamu-tamu-Na, sangkan jadi panganteur silih wanoh jeung silih pikanyaah antara Gusti Shâni' jeung hasil seni-Na. Hé nafsu! Anjeun hoyong ningali kaagungan anu ngadamel dina unggal hasilna, tapi milarian harti anu aya di luar dina harti anu aya dina pikiran. Anjeun hoyong ningali sorot cahya sakabéh Asma dina unggal Asma anu saé. Ku kanikmatan unggal latifah, anjeun hoyong ngaraosan kanikmatan sakabéh latifah. Nalika ngalaksanakeun pagawéan jeung kabutuhan anu patali jeung unggal indra, anjeun hoyong ngalaksanakeun pagawéan sakabéh indra sakaligus. Ku sabab éta, anjeun kakeunaan sangkaan-sangkaan. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Umumna hiji nikmat jeung ngalingkupna ka unggal jalma henteu nuduhkeun yén nilaina saeutik jeung henteu penting. Éta ogé henteu tiasa jadi tanda yén nikmat éta henteu sumping tina hiji maksud jeung kersa. Upamana, ayana nikmat panon dina sakabéh sato henteu ngurangan kabutuhan anjeun anu kacida gedéna kana panon, sarta henteu tiasa jadi sabab pikeun ngurangan nilaina. Sarta, sanaos hiji nikmat anu husus jeung ngan hiji mungkin kajadian ku kabeneran, hiji nikmat anu umum pasti hasil tina maksud jeung kersa Gusti Nu Maparin nikmat. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Dina kahirupan unggal mahluk hirup aya tujuan-tujuan anu teu aya tungtungna. Tina tujuan-tujuan ieu, anu patali jeung mahluk hirup éta ngan sapersarébu. Tujuan-tujuan sésana kagungan Gusti Zat anu nyiptakeun kahirupan, saluyu jeung kapamilikan-Na anu teu aya tungtungna. Ku kituna, mahluk anu gedé henteu gaduh hak pikeun sombong ka mahluk anu leutik. Sarta ditilik tina hakékat, henteu aya anu sia-sia. Sabab sakabéh mangpaat hiji kahirupan henteu milik hiji mahluk hirup dugi ka jadi sia-sia. Enya, jamuan Ilahi anu umum anu diayakeun unggal taun dina beungeut bumi mangrupa pangajén ka umat manusa lantaran janten khalifah. Éta sanés sadayana pikeun mangpaatna. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Sakapeung aya waswas anu sumping kana pikiran manusa sarta nyarios: "Anjeun ogé sato anu biasa, sapertos serangga. Naon nilai anjeun anu leuwih ti sato-sato? Sarta naon kaunggulan jeung palayanan anjeun ka Gusti Khâliq Dzul-Jalâl, anu nyepeng langit jeung bumi dina panangan kakawasaan-Na, dugi ka Mantenna merhatikeun anjeun?" Pikeun nyanghareupan waswas ieu, kedah ngémutan hakékat kieu: 1- Sanaos kalemahan jeung kamiskinan manusa teu aya tungtungna, ku iman ka Gusti Alloh anjeunna parantos jadi tempat tajalli kakawasaan, kacukupan, jeung kamulyaan-Na. Ku lantaran janten tempat tajalli ieu, manusa naék tina tingkat kasatoan sarta janten khalifah bumi. 2- Ku kakawasaan jeung kaagungan-Na anu ngalingkup, Gusti Alloh ngadangu doa manusa jeung ningali kabutuhanana. Ngatur langit jeung bumi henteu ngahalangan Mantenna merhatikeun manusa éta ogé. Patarosan: Naha Gusti Alloh ngurus perkara-perkara leutik jeung hina téh patukang tonggong jeung kaagungan-Na? Jawaban: Ngurus éta henteu patukang tonggong jeung kaagungan-Na. Sabalikna, henteu ngurusna mangrupa kakurangan kana kaagungan rububiyah-Na. Upamana, lamun sababaraha perkara henteu meunang cahaya panonpoé sarta aya di luar éta cahaya, éta mangrupa kakurangan pikeun panonpoé. Salian ti éta, unggal gambaran panonpoé anu témbong dina sakabéh perkara anu transparan tiasa nyarios: "Panonpoé milik abdi. Panonpoé aya di gigir abdi. Panonpoé aya dina abdi." Sarta henteu aya silih desek antara partikel jeung panonpoé. Sakabéh mahluk —utamana dina manusa, boh pribadi, boh jenis, boh mulya, boh hina— jadi tempat tajalli Gusti Alloh tina jihat élmu, kersa, jeung kakawasaan. Unggal perkara, unggal manusa, tiasa nyarios: "Alloh aya di gigir abdi." Utamana, sajauh kalemahan, kamiskinan, jeung teu dayana manusa, aya kadeukeutan Gusti Alloh; sarta bari unggal perkara patali jeung Gusti Alloh, manusa ogé patali sareng Mantenna. Kacida lemesna hubungan manusa anu teu aya tungtungna kalemahan jeung kamiskinanana sareng Gusti Alloh anu teu aya tungtungna kakawasaan, kacukupan, jeung kaagungan-Na. Urang nyucikeun Gusti Zat anu, sakumaha ngamuat karunia anu panggedéna kana kaagungan anu panggedéna, sarta kanyaah anu pangluhurna kana kawasa anu pangluhurna, ogé ngahijikeun kadeukeutan anu teu aya tungtungna sareng kajauhan anu teu aya tungtungna, sarta ngadegkeun ukhuwah antara partikel jeung panonpoé. Ku ngahijikeun perkara-perkara anu silih lawan ieu, Mantenna némbongkeun sawaréh tingkat kaagungan-Na. Sing kauninga, hé Sadérék nu mulya! Sanggeus pangaweruh anu patali jeung iman, anu paling diperyogikeun jeung paling penting nyaéta amal-amal soléh. Amal soléh nyaéta henteu ngalanggar hak-hak hamba, boh lahir boh batin, sarta ngalaksanakeun hak-hak Alloh kalayan leres. Pangaweruh ngeunaan perkara bahan anu dicandak ti urang asing, lamun patali jeung seni jeung kamajuan, diperyogikeun. Lamun patali jeung kalakuan anu teu bener, ngabahayakeun. ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﻳَﺎ ﺍَﺭْﺣَﻢَ ﺍﻟﺮَّﺍﺣِﻤ۪ﻴﻦَ ﺍِﺭْﺣَﻢْ ﺍُﻣَّﺔَ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ ﻋَﻠَﻴْﻪِ الصَّلَاةُ ﻭَ السَّلَامُ ﻭَ ﻧَﻮِّﺭْ ﻗُﻠُﻮﺏَ ﺍُﻣَّﺔِ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ ﻋَﻠَﻴْﻪِ الصَّلَاةُ ﻭَ السَّلَامُ ﺑِﻨُﻮﺭِ الْا۪يمَانِ ﻭَ ﺍﻟْﻘُﺮْﺍٰﻥِ ﻭَ ﻧَﻮِّﺭْ ﺑُﺮْﻫَﺎﻥَ ﺍﻟْﻘُﺮْﺍٰﻥِ ﻭَ ﻋَﻈِّﻢْ ﺷَﺮ۪ﻳﻌَﺔَ الْاِسْلَامِ ﺍٰﻣ۪ﻴﻦَ

Anu dikandung ku hiji buah tina buah-buahan sawarga Al-Qur'an