Pasualan Kalima
Risalah Bubuahan · hlm. 10
Sakumaha anu parantos dijelaskeun dina Tuntunan Nonoman, kanonoman téh teu aya mangmangna deui bakal ninggalkeun urang. Sakumaha pastina usum panas masihan tempat ka usum gugur sareng usum tiris, sareng beurang robah jadi soré tuluy peuting, kitu deui kanonoman bakal robah jadi kasepuhan sareng pati. Upama éta kanonoman anu fana tur ngan ngaliwat téh dianggo kalayan iffah (nyucikeun diri) kana kahadéan — dina lingkup istiqomah — sakabéh firman samawi masihan wartos gumbira yén ku jalan éta bakal kénging hiji kanonoman anu langgeng tur baka.
Sabalikna, upama dianggo kana sefahat (nurutkeun hawa napsu), sakumaha hiji rajapati anu ku margi amarah samenit téh matak nyangsara ku hukuman panjara jutaan menit, kitu deui kasenangan sareng kani'matan kanonoman dina lingkup anu teu meunang (haram) téh — salian ti tanggung jawab aherat, siksa kubur, kaduhung anu timbul tina sirnana, dosa-dosa, sareng hukuman-hukuman dunyawi — dina jero kani'matan éta sorangan aya kanyeri anu leuwih ageung batan éta kani'matan; unggal nonoman anu waras akalna bakal ngangken hal éta ku pangalaman.
Upamana, dina mikacinta nu haram, éta kani'matan anu saeutik téh robah jadi lir madu anu ngandung racun, ku sabab seueur gangguan sapertos kanyeri timburu, kanyeri paturay (firak), sareng kanyeri teu meunang bebalesan. Sarta upama Anjeun hoyong terang yén ku panyalahgunaan kanonoman éta bakal labuh: ka rumah sakit ku sabab panyakit anu datangna ti dinya, ka panjara ku sabab kaleuwihan-kaleuwihanana, sarta ka warung arak, ka tempat sefahat, atawa ka kuburan ku sabab kasusahan anu timbul tina kalaparan sareng kanirtugasan haté sareng ruh — mangga Anjeun angkat, taroskeun ka rumah sakit, ka panjara, ka warung arak, sareng ka astana. Tangtos, umumna Anjeun bakal ngupingkeun ratapan, tangis, sareng kaduhung tina tampiling-tampiling anu datang minangka hukuman tina panyalahgunaan kanonoman ku para nonoman, tina kaleuwihan-kaleuwihanana, sareng tina kasenangan anu teu meunang.
Sabalikna, upama lumampah dina lingkup istiqomah, sakumaha anu diwartoskeun tur digumbirakeun ku ayat-ayat anu pohara pasti — utamana Al-Qur'an — sareng ku sakabéh kitab samawi tur firman-firman, kanonoman téh minangka hiji ni'mat Ilahi anu pohara amis tur éndah sareng minangka hiji wasilah kana kahadéan anu amis tur kuat, bakal ngahasilkeun hiji kanonoman anu pohara caang tur baka di aherat. Ku margi hakékatna kitu. Sareng ku margi lingkup halal parantos cekap pikeun kasenangan. Sareng ku margi kani'matan sajam dina lingkup haram téh sakapeung matak nyangsara ku hukuman panjara sataun atawa sapuluh taun — tangtos, minangka sukur kana ni'mat kanonoman, éta ni'mat anu amis téh wajib tur kacida perluna dianggo dina iffah sareng istiqomah.