BAGÉAN KADUA
KAHIRUPAN DI BARLA
NÉMBONGNA RISALE-I NUR
Dugi ka dieu urang parantos ningali jeung nitenan hiji-hiji tahapan kahirupan anu dilangkungan ku Üstad Bedîüzzaman Said Nursî, ti saprak lahirna di Anatolia Wétan. Ayeuna urang lebet kana hiji perjuangan agung anu legana saalam dunya, anu kacida jarangna dicatet ku sajarah, salaku hasil jeung buah kahirupan anjeunna salami opat puluh atawa lima puluh taun anu kalangkung. Risale-i Nur, anu bakal ngaleungitkeun sakumna poék lahir jeung batin sarta nyaangan alam ku cahayana, muncul; hiji panonpoé medal ti Turki kana widang élmu jeung pangaweruh dunya!..
Diasingkeunana Bedîüzzaman anu mulya ti Propinsi-propinsi Wétan ka Anatolia Kulon,
NÉMBONGNA, DISUSUNNA JEUNG DIPEDARNA RISALE-I NUR
Nalika anjeunna cicing di guha anu tadi disebatkeun di Van, di Wétan lumangsung gerakan révolusi jeung barontak. Kana serat saurang jalmi anu nyuhunkeun pitulung kalayan nyarios, “Pangaruh anjeun kuat,” anjeunna ngirim waleran: “Bangsa Turki salami mangabad-abad parantos ngalayanan Islam sarta ngalahirkeun seueur wali. Pedang henteu meunang dihunus ngalawan turunan aranjeunna; aranjeun ogé ulah ngahunus éta; ngantunkeun usaha aranjeun. Bangsa kedah dipaparin pituduh jeung dicerahkeun!” Nanging pamaréntah tetep ngasingkeun Bedîüzzaman ka Anatolia Kulon. Nalika anjeunna dikaluarkeun tina guha di Van sarta dibawa ku gendarmeri pikeun angkat ka Anatolia, ka kelompok-kelompok anu pakarang, rahayat jeung para jalmi anu pinunjul, anu kaluar ka jalan-jalan sarta nyuhunkeun kalayan kacida: “Mugi, Efendi anu mulya, ulah ngantunkeun kami. Kersa ngijinan sangkan kami henteu ngantep anjeun dikirim. Upami anjeun hoyong, hayu kami bawa ka Arabistan,” anjeunna nyarios: “Abdi bakal angkat ka Anatolia; abdi hoyong aranjeunna,” sarta ngalilipur sadayana. Mimitina anjeunna diasingkeun ka Propinsi Burdur kalayan pangawal militér. Di Burdur anjeunna ngalangkungan kahirupan pangberokan anu pinuh ku siksa dina kaayaan zalim jeung diawasan. Nanging anjeunna henteu kantos cicing tanpa damel; anjeunna ngajarkeun hakékat-hakékat dina kitab “Nur'un İlk Kapısı”, anu ngawengku tilu belas pangajaran, ka sababaraha jalma iman, sarta sacara rasiah ngajantenkeunana hiji buku. Jalma-jalma iman anu kacida hoyongna sarta ngahargaan ajén mutiara-mutiara hikmah ieu, ngalobakeun buku éta ku tulisan leungeun. Ahirna, ku musuh-musuh agama anu nyumput, dijieun laporan yén “Di dieu Bedîüzzaman Said Nursî henteu cicing tanpa damel, anjeunna ngalaksanakeun paguneman agama.” Sareng di dieu ogé, kalayan pikiran “Di hiji juru anu jauh, dina kahirupan kakurangan, tanpa sasaha jeung jauh ti lembur, anjeunna bakal maot sorangan,” diputuskeun pikeun ngirim anjeunna ka kacamatan Barla anu kalebet Propinsi Isparta, hiji tempat sepi di antara gunung-gunung. Nalika Bedîüzzaman Said Nursî aya di Burdur, hiji dinten Mareşal Fevzi Çakmak, Kapala Staf Umum harita, sumping ka Burdur. Gubernur ngedalkeun kaluh ka Mareşal: “Bedîüzzaman Said Nursî henteu taat ka pamaréntah; anjeunna masihan pangajaran agama ka anu sumping.” Lantaran Mareşal Fevzi Çakmak terang sakumaha calakanana Bedîüzzaman sarta sakumaha agung rohna jeung lempengna anjeunna, anjeunna nyarios: “Bedîüzzaman moal mawa karugian, ulah ganggu anjeunna. Hormatan anjeunna.” Di sakumna tempat pangasinganana, ku paksaan ngalangkungan para pajabat resmi, propaganda anu pikasieuneun dilaksanakeun ngalawan Bedîüzzaman. Seueur pisan usaha goréng dilaksanakeun sangkan jalma-jalma iman henteu ngaraket ka Üstad Bedîüzzaman sarta henteu nyandak mangpaat tina pangajaran agamana. Nanging pangaruh jeung ajén pangajaran iman Üstad ngalir ti haté ka haté di antara rahayat, sarta asih jeung kanyaah kana karya-karyana ngawasa haté-haté.
BARLA
Barla nyaéta puseur munggaran tempat mimiti disusunna kumpulan Risale-i Nur, anu dikirim pikeun pitulung batin jalma-jalma iman. Barla nyaéta kota tempat medalna cahaya pituduh tina Al-Qur'an, hiji panonpoé kabagjaan, pikeun ngalawan gerakan kasasaran jeung teu boga agama anu pikasieuneun, anu tumiba ka bangsa Islam, utamina rahayat Anatolia. Barla nyaéta tempat anu bagja, tempat caangna karya-karya anu mangrupa dasar hirup jeung maotna, sarta kabagjaan langgengna, ngeunaan Anatolia anu berkah ieu, putra-putra bangsa Islam anu gagah ieu, sarta dunya Islam; éta tina rohmat Gusti, kurnia Gusti jeung kahadéan Gusti. Bedîüzzaman Said Nursî di kacamatan Barla terus-terusan ditempatkeun dina kakawasaan lalim, kazaliman jeung pangawasan anu kacida beuratna. Ari sabab pangasinganana ka Barla nyaéta pikeun ngajauhkeun anjeunna ti kota-kota anu ramé sarta ngalungkeun anjeunna ka désa anu jauh sapertos kitu, sangkan nyegah ngagolakna sumanget ngajaga Islam anu aya dina rohna, henteu ngantep anjeunna ngobrol atawa nyarios, henteu ngantep anjeunna nyerat karya-karya Islam jeung iman, ngajantenkeun anjeunna teu tiasa damel, sarta nyegah anjeunna bajoang ngalawan jalma-jalma anu teu boga agama jeung ngalayanan Al-Qur'an. Ari Bedîüzzaman hasil ngalakukeun sabalikna tina rencana ieu. Tanpa sakedapan ogé eureun damel, di tempat sepi sapertos Barla, anjeunna nyusun karya-karya Risale-i Nur anu ngajarkeun hakékat-hakékat Al-Qur'an jeung iman, sarta ngajantenkeun éta disebarkeun sacara nyumput. Kasuksésan jeung kameunangan ieu mangrupa hiji kameunangan anu kacida agungna. Sabab dina jaman anu teu boga agama anu pikasieuneun pisan éta, malah hiji karya agama anu sajati ogé henteu diijinan ditulis. Jalma-jalma agama dipaksa cicing sarta diusahakeun pikeun dileungitkeun. Jalma-jalma anu teu boga agama henteu tiasa ngaleungitkeun Bedîüzzaman, sarta henteu tiasa nyegah tulisan-tulisan Islam jeung imanna anu ngageterkeun haté jeung akal anu geus teu karasa. Tulisan agama anu dilakukeun ku Bedîüzzaman ieu mangrupa hiji padamelan anu henteu tiasa dilakukeun ku jalmi mana waé dina jaman kazaliman anu pangbeuratna jeung kakawasaan lalim mutlak salami dua puluh lima taun. Bedîüzzaman diasingkeun ka Barla dina taun 1926-1927. Taun-taun ieu mangrupa taun-taun munggaran kagiatan hiji kakawasaan lalim mutlak anu bakal lumangsung salami dua puluh lima taun di Turki. Komité-komité rasiah anu teu boga agama ngudag rencana “Ngaleungitkeun roh Islam ku ngaleungitkeun lambang-lambang Islam hiji-hiji, ngumpulkeun Al-Qur'an sarta ngancurkeunana.” Kalayan pamikiran sapertos Iblis yén ieu moal tiasa dihontal, aranjeunna nyarios, “Hayu urang nyieun rencana anu bakal nyababkeun generasi anu sumping tilu puluh taun deui ngancurkeun Al-Qur'an ku leungeunna sorangan,” sarta mimiti ngalaksanakeun rencana ieu. Pikeun ngaleungitkeun Islam, lumangsung pangrusakan jeung serangan anu henteu kantos katingali dina sajarah. Leres, pikeun ngajauhkeun sarta nyabut Islam ti bangsa Turki, ti putra-putra lemah cai ieu, anu salami genep ratus taun, malah ti jaman Abbasiyah, nyaéta salami sarébu taun, nantang sakumna dunya minangka pamawa bandéra Al-Qur'an Al-Hakîm, diusahakeun megatkeun sagala rupa tali anu patali jeung Islam, sarta sacara nyata usaha éta ogé hasil. Kajadian ieu sanés sabagéan alit, nanging ngawengku sakabéhna jeung umum. Ieu hiji kajadian anu kacida lega jeung ngawengkuna, anu patali jeung iman sarta kayakinan jutaan manusa, utamina nonoman, jeung jutaan jalma anu teu dosa sarta murid, ogé musibah dina dunya jeung aheratna. Sarta éta patali jeung kahirupan langgeng rahayat Anatolia anu bakal sumping jeung ngalangkungan kahirupan dugi ka kiamat. Dina waktos jeung taun-taun éta, dina kahirupan hiji bangsa anu gagah, anu ku pituduh jeung kasaksian mangsa kapungkur anu caang salami sarébu taun, parantos nampi tempat anu pangluhurna minangka pamawa bandéra Al-Qur'an, dilaksanakeun parobihan jeung pangrusakan anu pikasieuneun ngalawan Islam jeung Al-Qur'an. Mangsa kapungkur tentara anu pangkasohorna di dunya, anu caang ku jihad agama salami sarébu taun, sarta karuhun-karuhun anu dipihormat anu dikubur dina mangsa kapungkur éta, diusahakeun sangkan dipopohokeun ku generasi anyar jeung murid-murid sakola. Ku megatkeun hubunganana jeung mangsa kapungkur, aranjeunna dibobodo ku cariosan anu maké topéng sarta katingalina caang, sapertos “Urang bakal ngahontal darajat peradaban modérn, bakal nganteurkeun ka éta,” sarta disiapkeun dadasar pikeun rézim komunisme! Ngagentos prinsip-prinsip kamajuan jeung peradaban lahir batin anu pangluhurna anu aya dina hakékat Islam, prinsip-prinsip tanpa cahaya dina rawa filsafat anu teu boga agama, pikiran jeung ideologi para sastrawan jeung filosof anu teu sopan, ditepikeun ku komunis rasiah, Freemason jeung jalma-jalma anu teu boga agama, sarta diusahakeun diajarkeun dina skala anu kacida legana. Utamina, di payuneun cita-cita musuh-musuh Islam sapertos Inggris jeung Perancis pikeun ngalemahkeun sarta ngamangpaatkeun dunya Islam sacara lahir jeung batin, aya rencana pikeun ngajauhkeun bangsa Turki anu gagah tina tali agama, sarta ngajantenkeunana dina kaayaan anu sagemblengna patukang tonggong jeung Islam tina segi adat, tradisi jeung ahlak. Hanjakalna rencana-rencana ieu parantos dilaksanakeun. Tah, taun-taun nalika Bedîüzzaman Said Nursî mimiti ngalayanan iman jeung Al-Qur'an di Anatolia ku Risale-i Nur, minangka saurang anu ngorbankeun dirina pikeun Islam sarta damel tanpa sieun kaleungitan nyawa, mangrupa awal jeung waktos ngadegna hiji jaman teu boga agama anu pikasieuneun pisan, anu teu kantos katingali di bumi. Ku sabab éta, nalika ningali jasa Bedîüzzaman ku Risale-i Nur, kedah nempatkeun jaman anu pikasieuneun sapertos kitu di payuneun panon. Sabab dina sarat-sarat anu sakitu beuratna, anu teu kantos aya sarimbagna dina sajarah, jasa saukur sabutir lebu tiasa nampi ajén sagedé gunung; jasa anu kacida alitna tiasa gaduh ajén jeung hasil anu ageung. Tah, Risale-i Nur mangrupa buah jeung hasil tina jaman anu pikasieuneun tur penting sapertos kitu. Panulis Risale-i Nur nyaéta pahlawan panggedéna di médan jihad agama, dina jaman anu pikasieuneun nalika pangrusakan agama maréntah salami dua puluh lima taun. Anjeunna ogé pituduh anu paling sampurna, anu ngondang umat Kangjeng Nabi Muhammad ﷺ ka tempat kasalametan dugi ka kiamat sarta némbongkeun jalan ka umat manusa. Risale-i Nur ogé mangrupa pedang inten Al-Qur'an, anu waktos, tempat jeung kajadian nyata parantos ngabuktikeun kalayan pasti sarta némbongkeun kana panon. Tah, dina sarat-sarat anu kacida beuratna, anu mangrupa laku jalma-jalma anu teu boga agama anu nyiptakeun jaman anu nyeri, tragis tur pikasieuneun sapertos kitu, karya-karya Risale-i Nur, anu ku pitulung Gusti Bedîüzzaman hasil nyusun, parantos ngabentuk hiji benteng anu agung tur megah, anu henteu tiasa dirubuhkeun, ngalawan jajahan kaayaan teu boga agama. Risale-i Nur, ku dalil-dalil anu henteu tiasa dipatahkeun, ku bukti-bukti akal jeung logika, ngabuktikeun yén filsafat anu ngalawan agama sapertos materialisme jeung naturalisme mustahil, batil sarta henteu tiasa aya; dugi ka éta ngabungkemkeun malah filosof anu pangingkarna ogé. Éta ngajantenkeun kufur mutlak éléh, sarta ngeureunkeun jajahan kaayaan teu boga agama. Leres, Risale-i Nur anu ngagolak sarta caang dina kazaliman, siksa jeung panghianatan sajarah anu ditimpakeun ka Bedîüzzaman éta, dina jaman ieu jeung mangsa payun mangrupa pedang Islam. Risale-i Nur parantos janten kacinta roh, kakasih haté, anu dipikanyaah ku para anu cinta, sarta kakasih nyawa; nalika diperyogikeun, nyawa dikorbankeun pikeun kakasih ieu. Risale-i Nur parantos sareng nuju ngalayanan dina tempat anu luhur minangka makuta jeung panyalamet umat manusa. Risale-i Nur parantos medal salaku hiji mujizat batin Al-Qur'an anu diarep-arep dina abad-abad pamungkas. Jutaan murid jeung dulurna, anu dipayuneun ku panulisna Bedîüzzaman Said Nursî, muter sapertos kukupu wengi di sakuriling hakékat Al-Qur'an ieu, parantos dicaangan ku cahayana, nyerep (nyeuseup) hakékat-hakékat Al-Qur'an jeung iman anu aya dina éta, nguatkeun imanna, sarta netepkeun tujuan pikeun ngumumkeun hakékat anu agung ieu ka sakumna dunya, pikeun maos sarta ngalayanan éta dugi ka maot. Leres, kabanggaan bangsa Turki, rahayat lemah cai ieu sarta dunya Islam, anu bakal ngajantenkeun aranjeunna hirup kalayan kahormatan dugi ka salawasna, sarta sapertos dina mangsa kapungkur, dina mangsa payun ogé ngajantenkeun aranjeunna dicatet dina lambaran emas sajarah minangka pamingpin di payun jeung panglima kasohor dunya Islam dina ngalayanan Al-Qur'an jeung Islam, nyaéta Risale-i Nur. Karya ieu, anu gaduh legana jeung wengkuan anu ageung, anu muncul di Anatolia jeung dunya Islam, sarta ku ditampi kalayan saé jeung mangaruhan di mana-mana, beuki mekar sarta sumebar, mangrupikeun kagungan Al-Qur'an, kagungan dunya Islam jeung jalma-jalma iman, sarta hiji kabanggaan Islam pikeun rahayat lemah cai ieu. Ieu sandaran pikeun hiji pamaréntah anu maréntah di nagara ieu, sarta sakaligus kumpulan hakékat anu agung anu bakal diumumkeun ka sakumna dunya; insya Alloh, hiji waktos bakal sumping nalika éta diajarkeun jeung diumumkeun ngalangkungan radio ka sakumna alam. Leres, hiji panonpoé parantos medal ti Turki kana widang élmu jeung pangaweruh dunya. Panonpoé anu anyar medal ieu mangrupikeun pantulan panonpoé anu medal ka dunya umat manusa sarébu tilu ratus taun kapungkur, sarta salah sahiji sorot panonpoé rohani éta anu caang dina unggal abad; éta mujizat batin pamungkas anu diarep-arep! Éta parantos némbongkeun pangaruhna sanés ngan dina widang rohani, nanging ogé sacara lahir jeung matérial. Leres, Risale-i Nur gaduh pangaruh anu agung, ngaleuwihan bom jeung pakarang atom sarta anu sarimbagna, anu ku sakumna bangsa di dunya dicepeng jeung dipercanten pikeun ngajaga sarta ngabéla kahirupan maranéhna. Jalma-jalma anu ningali kana Risalah-risalah Nur ku sakedik élmu jeung paningal batin, sarta anu nengetan jasa iman panulis Risale-i Nur, Bedîüzzaman Said Nursî, di Anatolia salami tilu puluh taun, bakal ningali, ngartos sarta ngabenerkeun yén éta kitu. Pikeun jalmi-jalmi anu tiasa nembus kana hakékat, hasil jasa anu dilaksanakeun dina waktos ti medalna Risale-i Nur dugi ka ayeuna, kacida megahna jeung agungna, pantes nampi milyaran pangajén jeung ucapan wilujeng. Leres, ku nyebarkeun iman anu dipastikeun ku nalungtik di lemah cai ieu, Risale-i Nur parantos nguatkeun iman, nyanghareupan sarta bajoang ku cara anu ngawangun ngalawan kaayaan teu boga agama, teu boga iman, kasasaran jeung hirup ngaruksak ahlak di nagara ieu, sarta ngéléhkeun éta. Éta parantos unggul dina bajoangna pikeun agama anu ageung, ngawengku sakabéhna jeung umum. Murid-murid Nur, anu mangrupa rombongan pajuang, ku hiji rusiah anu agung, rohani jeung ditampi, anu timbul tina kasatiaan jeung sauyunan anu pangluhurna, parantos janten jalan pikeun narik rohmat Gusti sarta perhatian-Na. Nalika rombongan pajuang anu ihlas ieu aya dina wengkuan anu heureut sapertos hiji siki alit, sakumaha dina siki éta aya hakékat hiji Tangkal Tuba anu bakal ngawengku alam, ku medal jeung sumebarna Risale-i Nur anu kaluar tina Al-Qur'an di Anatolia dina abad Muhammadi anu kaopat belas (ﷺ), ahirna éta tumuwuh sarta mekar, ngalegaan dugi ka dunya Islam jeung umat manusa, sarta bakal langkung ngalegaan deui. Tah, lantaran ihlasna anu luar biasa, lantaran ngan ngajantenkeun ngalayanan tauhid jeung akidah-akidah iman minangka jalan dasarna dugi ka nampi kasucian, sarta lantaran dina hakékatna aya sakumna hakékat Al-Qur'an jeung Islam sarta mangrupa hiji cahaya hakékat anu bakal ngawengku sakumna sisi, Risale-i Nur parantos janten jalan tina sisi rohmat Gusti pikeun ngajaga bangsa Islam ieu tina bahaya musibah jeung kabinasaan lahir batin, salaku benteng Al-Qur'an jeung cahaya iman. Dina bajoangna ngalawan anu ngalawan iman jeung Al-Qur'an, Risale-i Nur parantos milih jalan ngayakinkeun jeung ngabuktikeun, sanés jalan paksaan jeung pasea. Dina saratus tilu puluh risalahna, Risale-i Nur parantos langsung némbongkeun raray hakékat anu bening kalayan écés tur kabuka sagemblengna. Di payuneun sakumna pamikiran dunya sarta dina sakumna widang pikiran jeung filsafat, éta parantos némbongkeun ku dalil-dalil anu pasti jeung henteu tiasa dipatahkeun, Islam anu mangrupa agama anu hak, sarta kamujizatan Al-Qur'an anu mangrupa panonpoé pituduh umat manusa. Sarta ku bukti logika éta parantos ngabuktikeun yén sakumna kasampurnaan, prinsip-prinsip peradaban jeung kamajuan di bumi sumping ngalangkungan agama-agama ti langit jeung para nabi; utamina ku némbongna Islam, dunya umat manusa, dina kapamingpinan dunya Islam, parantos sareng bakal leupas tina jurang kabodoan. Ari dasar-dasar kamanusaan sapertos kautamaan, kapentingan umum jeung sajabana anu katingali dina filsafat jeung hikmah, éta lantaran medalna panonpoé kanabian parantos ngalahirkeun pantulan jeung sorot dina pikiran sarta haté umat manusa, sapertos cahaya-cahaya anu sumebar ti panonpoé nalika medal sarta nyaangan alam wengi. Cahaya-cahaya anu katingali dina filsafat jeung hikmah anu sajati, élmu jeung kasenian ieu, timbul tina pantulan jeung tajalli panonpoé Al-Qur'an sarta lampu kanabian ka dunya umat manusa. Duh dunya Islam! Hudang, nyepeng Al-Qur'an; nyanghareup kana Islam kalayan sakumna diri anjeun, lahir jeung batin! Sarta duh putra karuhun anu luhur, anu ku kasaksian sajarahna salami sarébu taun parantos ngalayanan Al-Qur'an sarta nyebarkeun cahaya Islam di bumi! Nyanghareup kana Al-Qur'an, sarta usahakeun ngartos, maos sarta nalungtik Risalah-risalah Nur, anu bakal ngajelaskeun éta, sarta anu mangrupa hiji mujizat batinna dina jaman ieu. Nalika létah anjeun nyebarkeun ayat-ayat Al-Qur'an ka alam, mugia kaayaan, sikep jeung ahlak anjeun ogé nyebarkeun hartina; maos Al-Qur'an ogé ku basa kaayaan anjeun. Harita anjeun janten pangawasa dunya, pamingpin alam jeung jalan kabagjaan umat manusa! Duh putra jeung incu karuhun anu salami mangabad-abad parantos nampi kalungguhan luhur anu pangsucina jeung paling dipihormat di dunya, ku tugas mawa bandéra Al-Qur'an! Hudang! Dina fajar sajati dunya Islam, lalawora téh sakedik ogé sanés padamelan anu asup akal! Pikeun deui janten pituduh, sobat jeung dulur dina hudangna dunya Islam, kedah dicaangan ku cahaya Al-Qur'an jeung iman, disampurnakeun ku atikan Islam, nyepeng peradaban Islam anu mangrupa peradaban jeung kamajuan kamanusaan anu sajati, sarta ngajantenkeun éta pituduh pikeun diri dina kaayaan jeung lampah. Élmu jeung kasenian anu dicandak ti Éropa jeung Amérika, anu saenyana tetep kagungan Islam, kedah diolah dina cahaya tauhid, sarta ditingali ku paningal tafakur jeung ma'na harfî anu disebatkeun ku Al-Qur'an, nyaéta ku nami Anu nyiptakeun jeung Anu ngadamelna. Urang kedah ngucapkeun sarta ngajantenkeun batur ngucapkeun “Maju, jalan!” ka arah Nur-Nur, anu mangrupa kumpulan hakékat iman jeung Al-Qur'an anu némbongkeun kabagjaan langgeng pikeun salawasna. Duh para dulur agama abdi anu dipihormat, anu mangrupikeun incu prajurit-prajurit gagah tentara Asia anu nalukkeun dunya dina jaman baheula! Cekap aranjeun saré salami lima ratus taun! Ayeuna hudang dina énjing Al-Qur'an. Upami henteu, ku nutup panon aranjeun tina panonpoé Al-Qur'an Al-Karîm sarta ngagolér di gurun lalawora, kalakuan biadab jeung lalawora bakal ngajarah sarta ngaruksak aranjeun. Ulah ragrag kana taneuh sapertos tétés cai anu papisah, ku misah tina saluran Al-Qur'an. Upami henteu, kalakuan ngaruksak ahlak jeung hawa nafsu peradaban, sapertos taneuh, bakal nyerep sarta ngelek aranjeun. Sapertos tétés cai anu ngahiji, ngahiji dina saluran kabagjaan jeung kasalametan Al-Qur'an Al-Karîm, sasap kalakuan ngaruksak ahlak jeung kahinaan peradaban, sarta alirkeun cai hakékat Islam anu mangrupa cai kahirupan pikeun lemah cai ieu. Ku cai hakékat Islam éta, di tanah ieu, dina cahaya iman, kembang-kembang élmu jeung kasenian peradaban anu sajati bakal mekar; lemah cai ieu bakal robih janten kembang ros jeung kebon kembang, dina kabagjaan lahir batin, insya Alloh. Urang mulih kana poko bahasan. Leres, sakumaha anu di luhur parantos urang sebatkeun sakedik, taun-taun nalika Bedîüzzaman Said Nursî diwajibkeun cicing di Barla sarta nyusun Risale-i Nur, mangrupa taun-taun anu penting, anu ngajantenkeun sasiki lebu gaduh ajén sagedé gunung. Sapertos sajam ngajaga dina tiis usum tiris anu ngabekukeun sarta dina sarat-sarat anu beurat, langkung saé tibatan ibadah sataun; kitu ogé dina jaman anu pikasieuneun éta, henteu kedah saratus tilu puluh risalah, malah mampuh nyerat hiji risalah anu sajati ngeunaan iman jeung Islam ogé, ngagaduhan ajén jeung pentingna rébuan risalah. Leres, dina jaman anu pikasieuneun nalika kaayaan teu boga agama maréntah éta, jalma-jalma agama diusahakeun pikeun dihinakeun. Malah dipikirkeun pikeun ngaleungitkeun Al-Qur'an sagemblengna sarta ngancurkeun akidah-akidah agama sagemblengna sapertos di Rusia. Nanging nalika dikedalkeun kamungkinan yén éta tiasa ngabalukarkeun réaksi bangsa Islam, éta ditinggalkeun; ngan putusan ieu anu dicandak: “Nonoman anu bakal digedékeun ku cara pangajaran anyar anu ku urang bakal dilaksanakeun di sakola, bakal ngaleungitkeun Al-Qur'an; ku cara ieu hubungan bangsa jeung Islam bakal pegat!” Sumber-sumber fitnah anu pikasieuneun anu ngatur sakumna rencana anu pikasieuneun ieu, nyaéta para pamingpin jeung jalma-jalma gerakan ti luar anu teu boga agama, anu ayeuna ngalawan jeung mumusuhan jeung mekarna agama. Leres, sisi batin jeung katerangan kajadian-kajadian anu pikasieuneun anu diwujudkeun dina bangsa Turki éta, ku urang dipasrahkeun ka ahli sajarah mangsa payun anu mikanyaah bebeneran, sarta ka para panulis Islam-Turki anu ayeuna kalayan kabébasan dina pamaréntahan Demokrat medarkeun ieu dugi ka hiji darajat. Tugas urang taya lian ti sibuk ku hakékat-hakékat iman jeung Al-Qur'an. Urang taya lian ti aya dina gerakan iman jeung Islam. Leres, dina jaman-jaman kasasaran jeung zindiq anu pangliarna éta, Bedîüzzaman Said Nursî aya dina pangawasan anu terus-terusan sarta dina sarat-sarat anu pikasieuneun tur kacida beuratna sapertos kitu. Rupa-rupa kazaliman anu henteu tiasa dilakukeun ku para Namrud, para Fir'aun, para Şeddad jeung para Yazid, ditimpakeun ka Bedîüzzaman. Sarta ieu terus lumangsung salami dua puluh lima taun. Harita dunya Islam miskin sacara matérial sarta aya dina pangberokan para penjajah. Sakumna komité rasiah anu mawa karuksakan jeung teu boga agama ngalaksanakeun kagiatan anu pikasieuneun, boh di Turki boh di dunya Islam; para pangrojongna ngadukung éta, sarta sadayana sapuk ngalawan Islam. Tah, Risale-i Nur mangrupa buah hiji jaman anu ngawengku ajén anu sarupa jeung pentingna perang Badar jeung Uhud, anu dina jaman kabagjaan mangrupa konci Islam pikeun nalukkeun dunya. Jasa iman anu dijantenkeun jalan ku éta, sarta jihad agama rohani anu dilaksanakeunana, gaduh kaagungan anu henteu kantos katingali dina sajarah, dina jaman mana waé salian jaman kabagjaan. Bedîüzzaman Said Nursî anu sapertos dibeungkeut leungeun jeung lengenna, ku saratus tilu puluh karya Risale-i Nur anu anjeunna susun jeung medarkeun dina pangberokan, pangasingan jeung nyorangan anu pikasieuneun sapertos kitu, nyarios salaku juru pidato anu faséhat di masjid Anatolia jeung masjid dunya Islam, ngulangkeun ka umat Islam pangajaran anu dicandakna tina Al-Qur'an. Saolah-olah Bedîüzzaman Said Nursî nangtung di luhur minara abad Muhammadi anu kaopat belas jeung abad Maséhi anu kadua puluh, ngagero ka umat Islam jeung umat manusa anu sajaman sareng anjeunna; sarta, sareng generasi mangsa payun anu ngajajar di tukangeun abad ieu sarta ngadamel barisan dina jajaran mangsa payun {(Catetan handap): Anu némbongkeun kahayang kana Risale-i Nur langkung ti sasaha nyaéta nonoman jeung barudak anu teu dosa. Salah sahiji tina rébuan contona nyaéta ieu: Dina hiji waktos, nalika ngalangkungan kacamatan Bolvadin, murid-murid sakola dasar jeung menengah anu ningali Üstad sumping, sadayana tanpa iwal kaluar tina buruan sakola, ngurilingan mobil sarta ngucapkeun salam. Ku basa kaayaanana aranjeunna nyarios “Wilujeng sumping!” sarta masihan ucapan wilujeng jeung panghatur nuhunna. Hikmahna ieu, sababaraha waktos kapungkur parantos ku kami ditaroskeun ka Üstad kami ngeunaan barudak anu teu dosa, anu di Emirdağı ningali karéta kuda anu ditumpakan ku anjeunna ngalangkungan, teras ti jauh nincak cucuk sarta lumpat dina jalan-jalan désa Emirdağ bari ngagero “Aki Bedîüzzaman! Aki Bedîüzzaman!” Harita anjeunna nyarios: “Akal barudak anu teu dosa ieu henteu ngartos, nanging rohna ku rasa sateuacan kajantenan ngaraos yén ku Risale-i Nur maranéhna bakal nyalametkeun imanna; ogé bakal ngajaga lemah caina, dirina jeung mangsa payunna tina bahaya anu pikasieuneun. Ku sabab éta haténa ngaraos hakékat ieu, sarta lantaran abdi janten juru basa Risale-i Nur, kanyaah, sukur jeung panghatur nuhun anu kagungan Risale-i Nur ditémbongkeun ka abdi.” Anjeunna ogé nyarios yén anjeunna ngadoakeun maranéhna. Üstad Bedîüzzaman kacida mikanyaah barudak; nalika maranéhna ngariung di sakuriling anjeunna sapertos kitu, anjeunna masihan perhatian kalayan nyarios: “Lantaran aranjeun teu dosa, doa aranjeun ditampi; doakeun abdi.” Tah, ieu sabab perhatian anu tulus barudak Bolvadin anu teu dosa, anu indungna sadayana murid Nur.} anjeunna nyarios salaku pituduh anu pangagungna jeung mujaddid anu panggedéna...
DISUSUNNA JEUNG DIPEDARNA RISALE-I NUR
Bedîüzzaman Said Nursî anu mulya nyusun kumpulan Risale-i Nur dina kaayaan anu sakitu hésé jeung beuratna, dugi ka anjeunna kakeunaan kasusah anu teu kantos disanghareupan ku ahli élmu mana waé dina sajarah. Nanging lantaran anjeunna gaduh tekad, karep jeung asih kana ngalayanan anu teu pareum, tanpa éléh sumanget, tanpa lungsé, tanpa bosen atawa jemu, anjeunna ngagunakeun sakumna kakuatanana kalayan kasabaran, katahanan sarta pangorbanan diri anu teu aya tandinganana, teras ngawujudkeun karya-karya Risale-i Nur anu luar biasa ieu. Karya-karya éta bakal ngajaga -parantos sareng nuju ngajaga- bangsa jeung nagara ieu tina naga komunisme, musibah Freemason jeung kaayaan teu boga agama, sarta janten pituduh anu ageung pikeun nyaangan jeung masihan pituduh ka dunya Islam sarta umat manusa. Disusunna kumpulan Risale-i Nur anu ngawengku saratus tilu puluh karya diréngsékeun dina dua puluh tilu taun. Lantaran Risalah-risalah Nur disusun dina waktos kacida perluna, unggal risalah anu ditulis mangrupa panawar jeung ubar anu kacida nyageurkeunana; pangaruhna ogé kitu, ngubaran kasakit batin seueur pisan jalma. Unggal jalma anu maos Risale-i Nur, dina kaayaan roh saolah-olah éta risalah ditulis pikeun dirina, nalungtikna kalayan ngaraos kahayang anu ageung sarta kabutuhan anu kacida kuatna. Ahirna ngawujud karya-karya sapertos kitu, anu dina éta dipaparin hakékat-hakékat Al-Qur'an anu bakal ngawaler kalayan lengkep sarta cekap pikeun kabutuhan iman, Islam, pikiran, roh, haté jeung akal sakumna manusa dina abad ieu jeung abad-abad anu bakal datang. Risale-i Nur nyaéta tafsir sajati Al-Qur'an Al-Hakîm. Ayat-ayat henteu ditafsirkeun nurutkeun urutanana; anu ditafsirkeun nyaéta ayat-ayat anu ngajelaskeun hakékat-hakékat iman anu ngawaler kabutuhan jaman. Tafsir aya dua bagéan: Hiji nafsirkeun ungkara jeung kecap ayat; anu hiji deui ngajelaskeun sarta ngabuktikeun harti jeung hakékat ayat. Ku kasaksian jeung pangakuan rébuan para ahli anu nalungtik sarta mariksa, parantos pasti yén Risale-i Nur mangrupa tafsir bagéan anu kadua ieu anu pangkuatna, pangluhur ajénna, pangcaangna jeung pangsampurnana. Nyusun jeung medarkeun Risale-i Nur dilaksanakeun ku cara anu saacan ayeuna henteu kantos aya sarimbagna. Bedîüzzaman Said Nursî henteu gaduh kamampuh nyerat dugi ka tiasa nyerat sarta ngalobakeun risalah-risalah ku leungeunna sorangan; anjeunna satengah ummi. Ku sabab éta anjeunna ngucapkeun gancang ka para juru tulis, sarta ditulis kalayan gancang. Kalayan sibuk nyusun hiji atawa dua jam sapoé, aya karya-karya anu luar biasa anu ditulis dina sapuluh, dua belas, sarta hiji atawa dua jam. Murid-murid nyerat seueur salinan risalah anu disusun ku Üstad Bedîüzzaman, ku cara nganteurkeunana ti leungeun ka leungeun; salinan-salinan anu parantos ditulis dibawa ka panulisna. Panulis ngabenerkeun kalepatan para panyalin. Nalika ngalaksanakeun pangbeneran ieu, anjeunna mariksa tanpa ngabandingkeun sareng karya aslina. Ayeuna ogé, nalika ngabenerkeun hiji karya anu parantos disusun dua puluh lima atawa tilu puluh taun kapungkur, anjeunna henteu ningali kana aslina. Jalma-jalma anu sumping ti désa-désa jeung kacamatan sakuriling, nyandak risalah-risalah anu parantos ditulis kalayan kahayang jeung sumanget anu ageung, sarta medarkeunana ku tulisan leungeun. Üstad Bedîüzzaman parantos nyusun Risalah-risalah Nur tanpa ngarujuk kana kitab mana waé salian Al-Qur'an, sarta tanpa aya kitab mana waé di gigireunna nalika nyusun. Cita-cita almarhum Mehmed Âkif anu diungkabkeun ku bait: Langsung tina Al-Qur'an nyandak ilham
Urang kedah ngajantenkeun Islam nyarios kana pangartian jaman
parantos dipaparin jalan pikeun diwujudkeun ku Bedîüzzaman. Cara medarkeun Risale-i Nur ogé henteu kantos katingali dina karya mana waé dina sajarah. Kieu: Risale-i Nur, anu ogé dipaparin tugas ngalayanan ngajaga aksara Al-Qur'an, kedah pasti dipedar ku aksara Al-Qur'an. Aksara baheula parantos dilarang sarta tempat nyitakna dileungitkeun. Bedîüzzaman teu gaduh artos atanapi kakayaan; anjeunna miskin, henteu patali jeung barang dunya. Jalma-jalma anu ngalobakeun risalah ku tulisan leungeun ogé ngan tiasa nyumponan kabutuhan dasarna. Anu nyerat Risale-i Nur dibawa ka kantor pulisi, disiksa jeung dikaniaya, sarta dilebetkeun ka panjara. Ku propaganda jeung tekanan ngalawan Bedîüzzaman anu dilaksanakeun ngalangkungan pamaréntah, rasa sieun disebarkeun ka mana-mana. Rahayat dijantenkeun pinuh ku sangkaan dugi ka henteu gaduh kawani deui pikeun ngaraket ka Üstad anu mulya, sarta nyandak pangajaran agama jeung iman ti anjeunna. Jalma-jalma agama jeung anu mikanyaah hakékat anu kapungkur maot dina tihang gantung, ngan lantaran aranjeunna taat kana agama, ogé parantos nyiptakeun hawa sieun jeung éléh sumanget. Dina kazaliman anu pangbeuratna jeung kakawasaan lalim mutlak anu nuju maréntah, jalma-jalma anu taat kana agama dipaksa cicingeun sagemblengna. Henteu diijinan medarkeun risalah sajati anu ngabahas hakékat agama, atanapi ngajarkeun hakékat-hakékat éta ka bangsa. Ku cara ieu diusahakeun ngajantenkeun Islam awak tanpa roh; ngajarkeun hakékat jeung dasar-dasar agama Islam dilarang sacara pasti. {(Catetan handap): Sakumna laku anu teu boga agama éta dilakukeun ku jalma-jalma rasiah anu teu boga agama, anu henteu tiasa nampi mekarna agama ayeuna.} Tah, jaman teu boga agama anu dina awalna kacida liarna ieu parantos dirubuhkeun ku sumebarna tulisan Risale-i Nur; ranté-ranté kakawasaan lalim anu dilarapkeun kana kahirupan batin jeung lahir -utamina batin- jalma-jalma iman parantos dipotong. Risale-i Nur parantos ngarempak tonggong kaayaan teu boga agama sarta ngancurkeun batu-batu tatapakanana. Leres, dina waktos-waktos éta Risale-i Nur parantos caang sapertos kilat dina barisan anu ngalawan kaayaan teu boga agama; cahaya Al-Qur'an Al-Hakîm ieu muncul kalayan sakumna kakuatan jeung kaagunganana, sarta dipedar sacara nyumput. Iman murid-murid Nur anu nampi pangajaran iman anu dipastikeun ku nalungtik tina Risale-i Nur, sarta anu beuki nambahan, parantos mekar; aranjeunna parantos gaduh kagagahan iman jeung kawani Islam. Sapertos saurang panglima anu wani, ku basa kaayaanana masihan kawani ka ratusan prajurit sarta janten sandaran; persis kitu ogé, kalayan dipayuneun ku Bedîüzzaman Said Nursî anu mulya, anu mangrupa wakil pribadi maknawi Risale-i Nur, ratusan rébu, ayeuna jutaan murid Nur, anu imanna janten kuat ku pangajaran iman anu dipastikeun ku nalungtik, parantos janten sandaran jeung conto anu saé pikeun jalma-jalma iman. Kakuatan iman murid Nur ieu sarta bajoangna anu gagah ngalawan kaayaan teu boga agama, parantos gaduh pangaruh anu ageung ka rahayat sarta ngalahirkeun hudangna (élingna). Ku cara ieu, aranjeunna ku Risale-i Nur ogé parantos ngaleungitkeun rasa sieun jeung sangkaan-sangkaan dina bangsa, ngalahirkeun kawani, harepan jeung kaluginaan umum pikeun lemah cai sarta bangsa, sarta nyalametkeun umat Islam tina putus harepan. Ku jalma-jalma anu nyepeng hakékat, parantos ditampi jeung dibenerkeun yén saurang murid Nur anu ngajantenkeun Risale-i Nur tujuan hirupna, gaduh kakuatan saratus jalma sarta ngalayanan iman jeung Islam sakumaha saratus anu mapatahan. Sapertos guruna, murid Nur henteu nganggap penting sarta henteu sieun kana serangan-serangan anu ngagurilap, gorowok anu ribut, kazaliman jeung panjara kaayaan teu boga agama; nalika diperyogikeun, tanpa ragu aranjeunna parantos ngorbankeun nyawa, harta, malah putra jeung kulawargana ogé, dina jalan ngalayanan iman jeung Islam ku Risale-i Nur. Murid Nur ngan ngajantenkeun hiji hal tujuan: “Maos Risale-i Nur kalayan niat nyalametkeun imanna, sarta ngalayanan iman jeung Islam ku Risale-i Nur demi rido Gusti.” Pikeun hasil dina tujuan ieu, aranjeunna parantos ngajantenkeun sagalana anu dipibogana ngalayanan jasa ieu. Leres, murid Nur parantos yakin yén aranjeunna mangrupa palayan hiji kapal Gusti anu nganteurkeun umat Kangjeng Nabi Muhammad ka basisir kasalametan. Tujuan panggedéna dina kahirupan nyaéta, ku ngalayanan Al-Qur'an jeung iman, janten jalan pikeun umat Kangjeng Nabi Muhammad hirup dina kasugemaan jeung kabagjaan. Dina taun-taun medarkeun Risale-i Nur ku tulisan leungeun, aya anu nyerat jeung medarkeun Risale-i Nur tanpa kaluar ti bumina salami tujuh atawa dalapan taun. Harita di sakitar Isparta, rébuan murid Nur ti lalaki, awéwé, nonoman jeung sepuh, malah désa Sav anu mangrupa tempat pangajaran Nur, ku sarébu kalam salami mangtaun-taun nyerat jeung ngalobakeun Risalah-risalah Nur. (Risale-i Nur dipedar ku mesin duplikator dua puluh taun sanggeus disusun, sarta tilu puluh taun sanggeus disusun mimiti dicitak di tempat nyitak. Insya Alloh hiji waktos bakal sumping, kumpulan Risale-i Nur bakal ditulis ku emas, bakal dibacakeun dina rupa-rupa basa ku létah radio, sarta bakal ngarobih bumi janten hiji tempat pangajaran Nur anu lega.) Dina medarkeun Risale-i Nur, para wanoja anu berkah ogé parantos nampi kasempetan pangorbanan anu penting. Malah aya wanoja-wanoja gagah anu sumping ka Üstad anu mulya sarta nyarios, “Üstad abdi! Abdi ogé bakal ngusahakeun ngalaksanakeun padamelan dina dunya anu kedah dilakukeun ku carogé abdi; anjeunna kagungan anjeun, kagungan Risale-i Nur,” sarta masihan kasempetan langkung lega pikeun carogéna damel dina jasa Risale-i Nur. Ku nyepeng lampu dina wengi pikeun carogéna anu nyerat Risale-i Nur, aranjeunna parantos milu kalayan sakumna jiwa dina jasa agama jeung iman. Wanoja-wanoja jeung mojang-mojang parantos nyerat Risale-i Nur ku leungeunna, ngaluarkeun cahaya panonna, sarta ngalayanan iman minangka juru tulis awéwé anu berkah. Malah aya wanoja murid Nur sapertos kitu anu parantos maos kalayan sumanget Risalah-risalah Nur, anu bakal nganteurkeun aranjeunna kana ahir hirup anu saé ku cahaya iman dina napas pamungkas, sarta ogé maos jeung ngenalkeun éta ka para wanoja anu mangrupa dulur-dulur agamana. Ku nyebarkeun Nur-Nur di antara wanoja, aranjeunna janten jalan pikeun seueur wanoja dicaangan ku cahaya Al-Qur'an jeung iman, sarta ngalaksanakeun jasa kalayan gagah. Ku maos jeung ngajantenkeun batur maos Risale-i Nur, aranjeunna maju dina darajat-darajat iman, saolah-olah naék kana darajat saurang pituduh. Para wanoja, murni pikeun nampi rido Alloh, kalayan kasucian jeung ihlas parantos nyepeng cahaya-cahaya Al-Qur'an anu caang tur seueur pisan limpahanana dina Risale-i Nur; ku miara kanyaah jeung asih anu henteu pareum dina haténa, aranjeunna parantos ngahontal kaayaan anu bakal bagja di dunya jeung aherat. Ajén jeung kaagungan Risale-i Nur sakitu nempatna dina haténa anu beresih, dugi ka nalika maos jeung ngupingkeun éta sasarengan, jero haténa pinuh sarta ngabahekeun cahaya jeung limpahan; aranjeunna ngucurkeun cipanon anu pinuh cahaya sarta ngagolak ku sumanget. Sakumaha bagjana para wanoja éta, anu lantaran damel dina jasa iman Risale-i Nur anu suci ieu, bakal salawasna diémut kalayan kahadéan, cahaya-cahaya bakal dikirim ka aheratna, kuburna bakal pinuh ku cahaya sapertos sawarga, sarta di aherat ogé bakal ngahontal darajat anu pangluhurna, insya Alloh. Kalayan kalebet, utamina, dina doa Bedîüzzaman anu mulya, ku rusiah sarekat maknawi di antara murid Nur, kahadéan-kahadéan dicatet dina buku amal saéna. Perhatian anu tulus kana Risale-i Nur nganteurkeun para wanoja anu ngorbankeun diri éta kana doa jutaan murid Nur. Ku maos sarta ngajantenkeun batur maos Risale-i Nur, aranjeunna ngahontal kauntungan rohani anu ageung sarta darajat-darajat anu luhur. Insya Alloh, urang kuat yakin, ngaharepkeun sarta nyuhunkeun ka rohmat Gusti sangkan lolobana wanoja sapertos kitu. Para panyebar Nur anu gaduh paningal batin, tilu puluh lima taun kapungkur parantos ningali hakékat-hakékat luhur dina Risale-i Nur, nampi pangajaran-pangajaran suci éta, sarta ti waktos éta kalayan ihlas jeung kasatiaan nyanghareupan musuh-musuh agama anu rasiah. Sanaos bumi para pahlawan Nur sababaraha kali dipariksa, sarta aranjeunna nyalira sababaraha kali dilebetkeun ka panjara, di dinya dipasihan siksa jeung kasusah anu beurat, ku kalam intenna aranjeunna parantos medarkeun Risale-i Nur salami sakitu taunna. Sanaos upami hoyong, nikmat-nikmat dunya tiasa janten milikna, aranjeunna parantos ngaleupaskeun sagala rupa kalungguhan jeung kakayaan pribadi dina dunya, sarta ngawakafkeun hirupna pikeun ngalayanan Risale-i Nur. Upami ditaroskeun, “Naon sabab usaha jeung kakuatan, ninggalkeun kapentingan diri jeung pangorbanan, sarta kategeran jeung kasatiaan anu sakitu darajatna dina murid-murid Risale-i Nur ieu?” waleran ieu patarosan tangtos bakal kieu: Hakékat-hakékat luhur anu henteu tiasa dipatahkeun dina Risale-i Nur, jasa iman anu dilaksanakeun taya lian ti demi rido Gusti, sarta ihlas anu pangluhurna Bedîüzzaman anu mulya. Bedîüzzaman Said Nursî anu mulya parantos cicing kirang langkung dalapan taun di Barla. Lolobana waktosna dilangkungan di lapang, kebon anggur jeung kebon-kebon. Anjeunna nyorangan ka gunung-gunung sepi atanapi kebon anggur anu jauhna kirang langkung dua atawa tilu jam, nyusun Risalah-risalah Nur; di sisi sanés, nalika risalah-risalah anu parantos disusunna disalin ku leungeun di Isparta jeung sakurilingna sarta dikirim ka anjeunna, anjeunna ngabenerkeun éta. Dina sadinten anjeunna boh ngalaksanakeun pangbeneran, boh mapah ka tempat-tempat anu angkat mulihna nyandak opat atawa lima jam, boh nyayagikeun tilu atawa opat jam dinten anu sami pikeun nyusun, sarta ogé sering nyiapkeun tuangeunana nyalira. Harita di opat puluh tempat, risalah-risalah dilobakeun ku tulisan leungeun ku murid-murid munggaran anu kacida hoyongna kana Risale-i Nur. Üstad ngagandong buku-buku ieu dina tonggongna, angkat dugi ka gunung, kebon anggur atanapi lapang, di dinya ngalaksanakeun pangbeneranana, teras mulih. Anjeunna parantos dihukum diasingkeun, ditimpakeun kana kazaliman jaman anu pangpikasieuneunana, sarta henteu diijinan patepang sareng sasaha. Nanging dina kakurangan ieu, anjeunna parantos ngahontal kakayaan anu henteu béak. Sabab anjeunna nyusun hakékat-hakékat iman tina Al-Qur'an anu bakal nyaangan sarta masihan pituduh ka dunya Islam jeung umat manusa, sarta sakaligus medarkeunana. Sakumna kasibukanana disayagikeun kanggo karya-karya anu nuju disusunna. Hiji dinten bakal sumping, karya-karya ieu bakal sumebar ka Anatolia, bakal angkat ka puseur-puseur dunya Islam, bakal narik perhatian para politikus; sarta harita bakal ngancurkeun ideologi teu boga agama jeung teu boga iman anu hoyong dipasang di antara hiji bangsa anu salami mangabad-abad parantos janten pamawa bandéra dunya Islam. Karya-karya ieu bakal nyegah ngajajahna gerakan kufur, ngaruksak ahlak jeung kasasaran ka lemah cai ieu, anu mangrupa pribadi maknawi berhala-berhala kasasaran dina abad-abad pamungkas, sarta bakal janten dasar pikeun nyumponan kasalametan jeung kabagjaan langgeng generasi mangsa payun. Tah, lantaran ku idin Gusti jeung pangaturan-Na anjeunna nyiapkeun awal hiji kajadian sajarah anu pangagungna, sarta lantaran anjeunna nanggung perjuangan anu ngawengku harti anu kacida sucina sapertos kitu, anjeunna jalma anu pangbagjana di dunya, anu panguntungna dina jaman éta. Dina pakeanana, tujuanana jeung cita-citana teu aya parobihan atawa kagoyahan sanajan sabutir lebu. Sabalikna, anjeunna nyepeng obor pituduh anu bakal ngabenerkeun kayakinan di alam sarta ngaleungitkeun poék. Lantaran tugas jeung jasana ngawengku kabagjaan sarta kasugemaan sakumna manusa dina dua dunya, anjeunna aya dina usaha jeung tekad anu kuat.
Tempat cicing Üstad di Barla nyaéta hiji bumi anu ngan ngawengku dua rohangan. Saenyana anjeunna henteu gaduh bumi sorangan, malah sajengkal taneuh ogé di bumi anu aya dina pangawasaan jeung milikna. Bumi tempat anjeunna cicing salami dalapan taun di Barla mangrupa tempat pangajaran Nur munggaran, anu sapertos puseur pikeun tilu ratus lima puluh juta umat Islam. Di handapeun tempat pangajaran Nur ieu aya pancuran anu terus ngocor. Sarta di payuneunna, padeukeut jeung tempat pangajaran Nur, aya tangkal çınar anu kacida kandelna jeung megahna, anu naék ka langit sapertos tilu tihang. Di antara dahan-dahan tangkal çınar didamel hiji saung alit. Ieu tempat anu paling cocog kanggo Üstad anu mulya reureuh sarta ngalaksanakeun tugas tafakur jeung ibadah dina usum semi jeung usum panas. Para palayan Üstad anu satia, murid-muridna jeung rahayat Barla nyarios: “Dina wengi, urang kantos ningali Üstad ngucapkeun tasbih jeung dzikir kalayan sora anu merenah dugi ka énjing, dina saung alit di antara dahan tangkal çınar, hiji tangkal anu berkah di payuneun tempat pangajaran Nur. Utamina dina usum semi jeung usum panas, di antara manuk-manuk anu ngapung kalayan sumanget jeung rasa kataji rohani di antara rébuan dahan tangkal anu megah ieu, urang ningali Üstad damel sapertos kitu dugi ka énjing, dugi ka henteu terang iraha anjeunna kulem, iraha gugah.” Üstad sering pisan teu damang; seueur waktosna ogé dilangkungan ku kasakit jeung kasusah. Anjeunna tuang kacida sakedikna, éta ogé hal anu diwatesanan sapertos sakedik sop. Dina wengi, anjeunna maos surah-surah Al-Qur'an Al-Karîm anu dijantenkeun wirid, munajat anu judulna Cevşenü'l-Kebir anu mangrupa munajat kasohor Kangjeng Rosul anu paling mulya ﷺ, munajat jeung hizb para wali agung sapertos Şah-ı Geylanî jeung Şah-ı Nakşibend, salawat-salawat Nur, sarta utamina “Hizbü'n-Nuriye” anu mangrupa sumber Risale-i Nur, ogé hizb jeung munajat anu mangrupa sorot ayat-ayat Al-Qur'an sarta runtuyan tafakur, anu dikumpulkeun dina Lem'a Kadua Puluh Salapan. Nalika parantos ngaréngsékeun ieu, anjeunna deui sibuk ku Risale-i Nur. Ari siangna anjeunna salawasna sibuk nalungtik jeung ngabenerkeun Risale-i Nur; anjeunna langkung ngutamakeun jasa Risale-i Nur tibatan sagala hal. Nalika aya padamelan anu gancang kedah diréngsékeun ngeunaan Risale-i Nur, anjeunna ngantunkeun kasibukanana anu sanés sarta ngaréngsékeun éta padamelan heula. Dina usum semi, Bedîüzzaman Said Nursî naék ka saung alit di antara dahan tangkal çınar anu megah di payuneun tempat cicingna, sarta ngalaksanakeun tugasna di dinya. Anjeunna nampi limpahan, nitenan jeung tafakur kana hakékat-hakékat Risale-i Nur di majelis anu pangluhurna, anu mangrupa sumber jeung tambang sajatina. Naha tiasa ngungkabkeun tafakur jeung pangraos Üstad boh dina tangkal çınar ieu anu nampi tajalli rusiah ﺷَﺠَﺮَﺓٌ ﻣُﺒَﺎﺭَﻛَﺔٌ, boh di luhur tangkal-tangkal jeung gunung-gunung di Gunung-gunung Çam anu ku anjeunna diraketkeun pisan? Sami sakali henteu tiasa! Gusti kalayan rohmat-Na anu sampurna parantos nyiptakeun pribadi anu unik ieu kalayan bakat anu ngawengku sakumna jinis kasampurnaan manusa, sarta parantos mikersa sangkan bakat-bakat ieu ogé mekar ku cara anu pangluhurna; ku kituna Mantenna parantos ngajantenkeun pribadi anu istiméwa ieu sapertos “guru pikeun sadayana” dina sakumna hakékat, tina segi pribadi maknawi Risale-i Nur, anu mangrupa dahan tangkal Islam anu manjangan ka abad-abad pamungkas sarta ngaluarkeun rébuan cabang. Ku nempatkeun pantulan cahaya jeung tajalli sakumna hakékat Islam dina pribadi maknawi Risale-i Nur, Mantenna parantos ngajantenkeun jalma-jalma anu nyepeng hakékat jeung kasampurnaan neuteup kalayan kagét. Ku cara ieu, kalayan Risale-i Nur anu mangrupa eunteung anu ngawengku sakabéhna pikeun karosulan Ahmadi jeung hakékat Muhammadi, Bedîüzzaman Said Nursî, salaku saurang Said, parantos buruk jeung lebur; nanging sacara batin anjeunna parantos lahir salaku sakumna dunya Islam sarta tetep aya. Sarta Risale-i Nur bakal tetep aya dugi ka kiamat, sarta bakal salawasna janten langkung sampurna. Naha tiasa Gusti Nu Ngadamel Dzul-Jalâl, anu henteu lalawora kana nyiptakeun jangjang laleur sarta ngudag seueur pisan hikmah jeung kapentingan dina butir-butir lebu jangjang éta, henteu maliré Risale-i Nur, tempat-tempat éta disusun sarta tempat-tempat Panulis Nur ngalaksanakeun tugas-tugas sucina? Sarta naha tempat-tempat, tempat pangajaran Nur jeung tangkal anu berkah, anu ngalayanan (damel pikeun) jasa-jasa suci sapertos kitu, tiasa aya di luar maksud rohmat anu ngahususkeun? Pasti henteu tiasa! Nalika Bedîüzzaman Said Nursî anu mulya aya di Barla, dina bulan-bulan usum panas sakapeung anjeunna naék ka Gunung Çam, sarta cicing nyalira di dinya sababaraha waktos. Gunung tempat anjeunna aya kacida luhurna. Sapertos saung alit di luhur tangkal çınar di payuneun tempat pangajaran Nur Barla, di luhur dua tangkal ageung dina puncak Gunung Çam anu pangluhurna, anjeunna gaduh masing-masing hiji tempat cicing anu mangrupa tempat pangajaran Nur. Di luhur tangkal pinus jeung tangkal katran ieu, anjeunna sibuk ku Risale-i Nur. Anjeunna ogé sering angkat mulih ti Barla ka sakitar leuweung ieu. Sarta anjeunna nyarios: “Abdi moal ngagentos tempat-tempat ieu ku Istana Yıldız!” Ayeuna urang ngeureunkeun cariosan di dieu, sarta di handap ieu ngalebetkeun sababaraha risalah jeung serat ngeunaan kahirupan Üstad di Gunung Çam anu tadi disebatkeun, tempat anjeunna nyusun Risale-i Nur, sarta di kacamatan Barla, ogé ngeunaan hakékat Risale-i Nur.
ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ ﻭَ ﺍِﻧْﻤِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪ سَلَامُ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻭَ ﺭَﺣْﻤَﺘُﻪُ ﻭَ ﺑَﺮَﻛَﺎﺗُﻪُ ﻋَﻠَﻴْﻜُﻢْ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍِﺧْﻮَﺍﻧِﻜُﻢْ لَاسِيَّمَا ﺍﻟﺨﺮﻩ Para dulur abdi anu dipikanyaah! Ayeuna abdi aya dina hiji tempat cicing di luhur tangkal pinus anu ageung, dina hiji puncak anu luhur di Gunung Çam. Abdi ngajauh ti manusa sarta ngaraket sareng sasatoan liar. Nalika hoyong ngobrol sareng manusa, dina lamunan abdi mendakan aranjeun di gigireun abdi, teras ngobrol tina haté, sarta ku aranjeun abdi nampi panglipur. Upami teu aya hahalang, abdi hoyong cicing nyalira di dieu hiji atawa dua bulan. Upami mulih ka Barla, nurutkeun kahayang aranjeun, urang bakal milari jalan pikeun hiji paguneman lisan, anu ku abdi dipikahoyong langkung ti aranjeun. Ayeuna abdi nyerat dua atawa tilu hal anu kapikiran dina tangkal pinus ieu. Kahiji: Ieu rusiah anu sakedik pribadi, nanging teu aya rusiah anu disumputkeun ti anjeun. Kieu: Sapertos sabagéan jalma anu nyepeng hakékat nampi tajalli Asma Wadûd, sarta dina darajat anu pangluhurna ningali ka Gusti Wâjibul Wujûd ku tajalli-tajalli Asma éta, ngalangkungan jandéla mahluk-mahluk; kitu ogé ka dulur aranjeun anu henteu aya nanaonna di antara anu henteu aya nanaonna ieu, ngan nalika dipasihan padamelan ngalayanan Al-Qur'an sarta nalika janten panyuar harta anu teu aya watesna éta, parantos dipaparin hiji kaayaan anu janten dasar pikeun nampi tajalli Asma Rahîm jeung Asma Hakîm. Sakumna Sözler mangrupa tajalli tina nampi éta. Insya Alloh, Sözler éta nampi tajalli rusiah ﻭَﻣَﻦْ ﻳُﺆْﺕَ ﺍﻟْﺤِﻜْﻤَﺔَ ﻓَﻘَﺪْ ﺍُﻭﺗِﻰَ ﺧَﻴْﺮًﺍ ﻛَﺜ۪ﻴﺮًﺍ. Kadua: Ungkara ngeunaan jalan Naqsyabandiyah: Dina jalan Naqsyabandiyah, opat hal kedah ditinggalkeun:
Ninggalkeun dunya, ninggalkeun aherat, ninggalkeun ayana diri, ninggalkeun ninggalkeun
anu mangrupa bait éndah éta ngadadak kapikiran. Bareng sareng pikiran éta, ungkara ieu ngadadak muncul: Dina jalan ngaku teu mampuh, opat hal diperyogikeun:
Kabutuh mutlak, teu mampuh mutlak, sukur mutlak, sumanget mutlak, duh anu dipikanyaah!
Lajeng puisi anu warna-warni jeung euyeub anu ku anjeun ditulis, “Tingali lambaran warna-warni kitab alam, sareng saterasna...”, kapikiran ku abdi. Kalayan éta puisi abdi ningali béntang-béntang dina raray langit. Abdi nyarios, “Mugia abdi janten panyajak, sangkan tiasa ngalengkepan ieu.” Padahal sanaos abdi teu gaduh bakat kana puisi jeung sajak, abdi tetep ngamimitian; nanging abdi henteu tiasa nyusun sajak atawa puisi, ku kituna ditulis sakumaha anu kapikiran. Anjeun anu mangrupa ahli waris abdi, upami hoyong, robih janten sajak, susun kalayan rapih. Tah, ieu anu ngadadak kapikiran: Déngékeun khutbah béntang-béntang anu pikaresepeun ieu
Tingali, serat hikmah anu pinuh cahaya, naon anu parantos diébréhkeunana.
Sadayana sasarengan mimiti nyarios, ku basa bebeneran aranjeunna ngucapkeun:
Pikeun megahna kakawasaan Gusti Qadîr Dzul-Jalâl
Urang masing-masing dalil anu nyebarkeun cahaya, pikeun ayana Gusti Nu Ngadamel
Boh pikeun kaésaan boh pikeun kakawasaan-Na, urang para saksi.
Anu ngéndahkeun raray bumi ieu
Mujizat-mujizat anu éndah pikeun malaikat nitenan.
Tina langit ieu, anu ningali ka bumi, anu maliré sawarga
Urang rébuan panon anu nalungtik.
{(Catetan handap): Nyaéta, lantaran dina raray bumi, anu mangrupa pabinihan jeung kebon alit kembang-kembang sawarga, mujizat-mujizat kakawasaan anu teu kaitung dipidangkeun; sakumaha malaikat di alam langit nitenan mujizat-mujizat jeung hal-hal luar biasa éta, béntang-béntang anu sapertos panon banda-banda langit ogé, saolah-olah sapertos malaikat, nalika ningali karya-karya anu éndah di raray bumi, ningali ka alam sawarga. Saolah-olah aranjeunna ogé nitenan hal-hal luar biasa anu samentara éta dina wujud anu langgeng di sawarga, ku kituna sakali ningali ka bumi, sakali ka sawarga. Nyaéta, aranjeunna ngawasan dua alam éta.} Ka sisi langit tina Tuba tina ciptaan
Ka sakumna dahan Bima Sakti
Ku panangan hikmah Gusti Jamîl Dzul-Jalâl, dipasang
Urang bubuahan anu kacida éndahna.
Pikeun pangeusi langit ieu, masing-masing masjid anu ngalanglang,
Masing-masing bumi anu nguriling, masing-masing sayang anu luhur
Masing-masing lampu anu nyaangan, masing-masing kapal anu gagah
Urang masing-masing pesawat.
Tina Gusti Qadîr Dzul-Kamâl, tina Gusti Hakîm Dzul-Jalâl
Masing-masing mujizat kakawasaan, masing-masing karya luar biasa seni ciptaan
Masing-masing hal langka hikmah, masing-masing kaajaiban ciptaan
Urang masing-masing alam cahaya.
Ku saratus rébu létah sapertos kitu, urang némbongkeun saratus rébu dalil,
Urang ngajantenkeun éta kadangu ku manusa anu sajati manusa.
Mugia buta panon anu teu boga agama, anu henteu deui ningali raray urang,
Ogé henteu ngupingkeun cariosan urang; urang ayat-ayat anu nyarios bebeneran.
Cap urang hiji, tanda karajaan urang hiji, urang tasbih ka Gusti urang, dzikir salaku anu ibadah.
Urang masing-masing anu kataji, anu kalebet bunderan agung Bima Sakti.
ﺍَﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ
Bedîüzzaman Said Nursî