MEKTUP KAGENEP
ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ ﻭَ ﺍِﻧْﻤِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪ سَلَامُ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻭَ ﺭَﺣْﻤَﺘُﻪُ ﻭَ ﺑَﺮَﻛَﺎﺗُﻪُ ﻋَﻠَﻴْﻜُﻤَﺎ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍِﺧْﻮَﺍﻧِﻜُﻤَﺎ ﻣَﺎﺩَﺍﻡَ ﺍﻟْﻤَﻠَﻮَﺍﻥِ ﻭَ ﺗَﻌَﺎﻗَﺐَ ﺍﻟْﻌَﺼْﺮَﺍﻥِ ﻭَ ﻣَﺎﺩَﺍﺭَ ﺍﻟْﻘَﻤَﺮَﺍﻥِ ﻭَ ﺍﺳْﺘَﻘْﺒَﻞَ ﺍﻟْﻔَﺮْﻗَﺪَﺍﻥِ Para dulur abdi anu rajin, para réréncangan abdi anu pinuh ku sumanget ngabéla, sarta para panglipur abdi di tempat pangumbaraan anu disebut dunya! Lantaran Gusti parantos masihan bagéan ka aranjeun dina harti-harti anu dikurniakeun kana pikiran abdi, tangtos aranjeun ogé gaduh hak nampi bagéan dina pangraos abdi. Supados henteu ngajantenkeun aranjeun kacida sedihna, abdi bakal ngalangkungan bagéan anu langkung nyeri tina papisahan abdi dina pangumbaraan, teras nyarioskeun sabagéan ka aranjeun. Kieu: Salami dua atawa tilu bulan ieu abdi kacida nyalirana. Sakapeung dina lima belas atawa dua puluh dinten, sakali aya sémah di gigireun abdi. Dina waktos anu sanés, abdi nyalira. Ogé parantos ampir dua puluh dinten para jalma gunung henteu aya di caket abdi, parantos paburencay. Tah, dina waktos wengi, di gunung-gunung anu asing ieu, tanpa sora, ngan di antara gerentes tatangkalan anu sedih, abdi ningali diri abdi aya dina lima pangumbaraan anu béda warna, anu silih jeroan. Kahiji: Ku rusiah sepuh, abdi janten nyalira tur asing, papisah ti ampir sakumna jalma sajaman, sobat jeung baraya abdi. Abdi ngaraos hiji pangumbaraan anu sedih, anu timbul lantaran aranjeunna ngantunkeun abdi sarta angkat ka alam barzakh. Tah, dina pangumbaraan ieu kabuka hiji bunderan pangumbaraan anu sanés. Éta ogé, sapertos usum semi anu kalangkung, lolobana mahluk anu patali sareng abdi parantos ngantunkeun abdi sarta angkat, ku kituna abdi ngaraos pangumbaraan anu pinuh ku papisahan. Sarta dina pangumbaraan ieu kabuka hiji bunderan pangumbaraan deui; abdi ngaraos hiji pangumbaraan anu pinuh ku papisahan, anu lahir lantaran abdi papisah ti lemah cai jeung baraya, sarta tetep nyalira. Sarta dina pangumbaraan ieu, kaayaan wengi jeung gunung-gunung anu asing ngajantenkeun abdi ngaraos hiji pangumbaraan deui anu ngagerakkeun haté. Sarta tina pangumbaraan ieu ogé, abdi ningali roh abdi anu siap angkat ti bumi sémah anu fana ieu ka arah langgeng salawasna, aya dina hiji pangumbaraan anu luar biasa. Ngadadak abdi ngucapkeun, Fesubhanalloh; abdi mikir, kumaha tiasa nahan pangumbaraan-pangumbaraan jeung poék-poék ieu? Haté abdi kalayan ngajerit nyarios: Duh Gusti! Abdi jauh ti lembur, tanpa sasaha, lemah, teu gaduh kakuatan, gering, teu mampuh, sepuh.
Abdi teu gaduh daya milih, abdi nyuhunkeun panangtayungan, milari hampura, nyuhunkeun pitulung ti lawang Gusti, duh Gusti!
Ngadadak cahaya iman, limpahan Al-Qur'an jeung kahadéan Gusti Rahmân sumping nulungan abdi. Éta ngarobih lima pangumbaraan anu poék éta janten lima bunderan karaketan anu pinuh ku cahaya. Létah abdi ngucapkeun ﺣَﺴْﺒُﻨَﺎ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﻧِﻌْﻢَ ﺍﻟْﻮَﻛ۪ﻴﻞُ. Haté abdi maos ayat ﻓَﺎِﻥْ ﺗَﻮَﻟَّﻮْﺍ ﻓَﻘُﻞْ ﺣَﺴْﺒِﻰَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ لَٓا ﺍِﻟٰﻪَ اِلَّا ﻫُﻮَ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﺗَﻮَﻛَّﻠْﺖُ ﻭَﻫُﻮَ ﺭَﺏُّ ﺍﻟْﻌَﺮْﺵِ ﺍﻟْﻌَﻈ۪ﻴﻢِ. Akal abdi ogé nyarios ka nafsu abdi anu ngajerit ku kanyeri jeung kasieunan: Tinggalkeun jeritan anu teu daya, tawakal dina musibah. Sabab terang, jeritan téh musibah dina musibah, kalepatan dina musibah.
Upami anjeun parantos mendakan Gusti Nu masihan musibah; terang, éta kaluginaan dina musibah, kasatiaan dina musibah, kurnia dina musibah.
Lantaran kitu, tinggalkeun kaluh, ngucapkeun sukur; sabab manuk bulbul, kembang ros jeung sajabana salawasna seuri ku kabungahanana.
Upami anjeun henteu mendakan Mantenna, terang, sakumna dunya téh siksa dina musibah, leungit dina musibah, sia-sia dina musibah.
Nalika aya musibah saalam dunya dina sirah anjeun, naha ngajerit ku musibah anu kacida alitna? Hayu, tawakal.
Ku tawakal, imut ka raray musibah, sangkan éta ogé imut; beuki éta imut, beuki alit sarta robih.
Abdi ogé nyarios sapertos Mevlana Celaleddin, salah sahiji guru abdi, nyarios ka nafsuna: ﺍُﻭﮔُﻔْﺖْ ﺍَﻟَﺴْﺖُ ﻭﺗُﻮ ﮔُﻔْﺘ۪ﻰ ﺑَﻠٰﻰ ﺷُﻜْﺮِ ﺑَﻠٰﻰ ﭼ۪ﻴﺴْﺖْ ﻛَﺸ۪ﻴﺪَﻥْ بَلَا ﺳِﺮِّ بَلَا ﭼ۪ﻴﺴْﺖْ ﻛِﻪ ﻳَﻌْﻨ۪ﻰ ﻣَﻨَﻢْ ﺣَﻠْﻘَﻪ ﺯَﻥِ ﺩَﺭْﮔَﻪِ ﻓَﻘْﺮ ﻭ ﻓَﻨَﺎ Harita nafsu abdi ogé nyarios: “Leres, leres, ku ngaku teu mampuh jeung tawakal, ku kabutuh jeung nyalindung, lawang cahaya kabuka, poék-poék bubar. ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻋَﻠٰﻰ ﻧُﻮﺭِ الْا۪يمَانِ وَالْاِسْلَامِ” Abdi ningali sakumaha luhurna hakékat dina ungkara ieu ti Hikem-i Atâiye anu kasohor: ﻣَﺎﺫَﺍ ﻭَﺟَﺪَ ﻣَﻦْ ﻓَﻘَﺪَﻩُ ٭ ﻭَ ﻣَﺎﺫَﺍ ﻓَﻘَﺪَ ﻣَﻦْ ﻭَﺟَﺪَﻩُ Nyaéta, “Anu mendakan Gusti, naon anu kaleungitan ku anjeunna? Sarta anu kaleungitan Mantenna, naon anu dimeunangkeun ku anjeunna?” Nyaéta, “Anu mendakan Mantenna mendakan sagalana; anu henteu mendakan Mantenna henteu mendakan nanaon, sanaos mendakan ogé, anjeunna mendakan musibah pikeun sirahna.” Abdi ogé ngartos rusiah hadis ﻃُﻮﺑٰﻰ ﻟِﻠْﻐُﺮَﺑَﺎﺀِ, sarta sukur. Tah para dulur abdi, sanaos pangumbaraan-pangumbaraan anu poék ieu parantos dicaangan ku cahaya iman, éta tetep ngalaksanakeun pangaruhna dina diri abdi dugi ka hiji darajat, sarta masihan pamikiran sapertos kieu: “Lantaran abdi asing, aya dina pangumbaraan sarta bakal angkat kana pangumbaraan, naha tugas abdi di bumi sémah ieu parantos réngsé? Supados abdi tiasa ngajantenkeun aranjeun jeung Sözler minangka wakil sarta megatkeun hubungan abdi sagemblengna.” Ieu pikiran kapikiran ku abdi. Ku sabab éta abdi parantos naros ka aranjeun: “Naha Sözler anu parantos ditulis cekap, naha aya kakuranganana? Nyaéta, naha tugas abdi parantos réngsé? Supados kalayan haté tenang abdi tiasa ngalungkeun diri kana pangumbaraan sajati anu pinuh ku cahaya jeung nikmat, mopohokeun dunya, ngucapkeun ﺩَﺍﻧ۪ﻰ ﺳَﻤَﺎﻉِ ﭼِﻪ ﺑُﻮَﺩْ ﺑ۪ﻰ ﺧُﻮﺩْ ﺷُﺪَﻥْ ﺯِﻫَﺴْﺘ۪ﻰ ﺍَﻧْﺪَﺭْ ﻓَﻨَﺎﻯِ ﻣُﻄْﻠَﻖْ ﺫَﻭْﻕِ ﺑَﻘَﺎ ﭼَﺸ۪ﻴﺪَﻥْ sapertos Mevlana Celaleddin parantos nyarios, sarta tiasa milari hiji pangumbaraan anu luhur?” Ku patarosan-patarosan éta abdi parantos ngaganggu aranjeun. ﺍَﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ
Bedîüzzaman Said Nursî
MEKTUP KATILU BELAS
ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪ اَلسَّلَامُ ﻋَﻠٰﻰ ﻣَﻦِ ﺍﺗَّﺒَﻊَ ﺍﻟْﻬُﺪٰﻯ وَالْمَلَامُ ﻋَﻠٰﻰ ﻣَﻦِ ﺍﺗَّﺒَﻊَ ﺍﻟْﻬَﻮٰﻯ Para dulur abdi anu dipikanyaah! Aranjeun sering pisan naroskeun kaayaan jeung reureuh abdi, henteu ngajukeun paménta abdi kanggo dokumén, sarta sikep abdi anu teu paduli kana kaayaan politik dunya. Lantaran patarosan-patarosan aranjeun ieu sering diulang, sarta sacara batin ogé ditaroskeun ka abdi, abdi kapaksa ngawaler tilu patarosan ieu ku basa Said Baheula, sanés Said Anyar. Patarosan aranjeun anu kahiji: Kumaha reureuh anjeun? Naon kaayaan anjeun? Waleran: Abdi ngahaturkeun sukur saratus rébu kali ka Gusti Arhamur Râhimîn, yén Mantenna parantos ngarobih rupa-rupa kazaliman jalma-jalma dunya ka abdi janten rupa-rupa rohmat. Kieu: Nalika abdi parantos ninggalkeun politik jeung misah tina dunya, sarta mikirkeun aherat dina hiji guha gunung, jalma-jalma dunya kalayan zalim ngaluarkeun abdi ti dinya sarta ngasingkeun abdi. Gusti Khâliq Nu Rahîm jeung Nu Hakîm parantos ngarobih pangasingan éta janten rohmat pikeun abdi. Nyepi di gunung anu henteu aman sarta kakeunaan sabab-sabab anu bakal ngaruksak ihlas, Mantenna ngarobih janten nyorangan di gunung-gunung Barla anu aman tur ihlas. Nalika aya dina pangberokan di Rusia, abdi niat sarta nyuhunkeun sangkan dina ahir hirup abdi tiasa nyorangan dina hiji guha. Gusti Arhamur Râhimîn parantos ngajantenkeun Barla minangka guha éta pikeun abdi, masihan mangpaat guha. Nanging Mantenna henteu ngabebankeun kasusah guha anu heureut kana awak abdi anu lemah. Ngan di Barla aya dua atawa tilu jalma anu gaduh sikep pinuh ku sangkaan. Ku sabab sikep éta, abdi dipasihan kasusah. Malah para réréncangan abdi éta saolah-olah mikirkeun reureuh abdi. Padahal lantaran sikep pinuh ku sangkaan éta, aranjeunna ngarugikeun boh haté abdi boh jasa Al-Qur'an. Ogé sanaos jalma-jalma dunya masihan dokumén ka sakumna jalma pangasingan, sarta ngaluarkeun jeung ngahampura para palaku kajahatan tina panjara, kalayan zalim aranjeunna henteu masihan ka abdi. Gusti abdi Nu Rahîm, pikeun langkung ngagunakeun abdi dina jasa Al-Qur'an sarta langkung ngajantenkeun abdi nyerat cahaya-cahaya Al-Qur'an kalayan nami Sözler, parantos ngantunkeun abdi dina pangumbaraan ieu tanpa kaributan, sarta ngarobih éta janten hiji welas asih anu ageung. Ogé sanaos jalma-jalma dunya ngantep sakumna pamingpin jeung syekh anu gaduh pangaruh jeung kakuatan, anu tiasa ngaganggu dunya maranéhna, tetep di kota-kota sarta ngijinan aranjeunna patepang sareng sasaha babarengan sareng barayana, kalayan zalim aranjeunna ngasingkeun abdi, ngirim ka hiji désa. Salian hiji atawa dua, henteu aya baraya atawa jalma salembur abdi anu diijinan sumping ka abdi. Gusti Khâliq Nu Rahîm abdi parantos ngarobih pangasingan nyalira éta janten rohmat anu ageung pikeun abdi. Mantenna ngajantenkeun pikiran abdi tetep beresih, bébas tina dengki jeung tipu daya, dugi ka janten jalan pikeun nampi limpahan Al-Qur'an Al-Hakîm sakumaha ayana. Ogé dina awalna, jalma-jalma dunya nganggap kaleuleuwihi yén dina dua taun abdi nyerat dua serat biasa. Malah ayeuna ogé, aranjeunna henteu resep nalika dina sapuluh atawa dua puluh dinten, atanapi sabulan, hiji atawa dua sémah sumping ka abdi murni pikeun aherat; aranjeunna ngalakukeun kazaliman ka abdi. Gusti abdi Nu Rahîm jeung Gusti Khâliq Nu Hakîm abdi parantos ngarobih kazaliman éta janten welas asih pikeun abdi, ngajantenkeun éta jalan pikeun nempatkeun abdi dina nyorangan anu dipikahoyong sarta nyepi anu ditampi, dina tilu bulan ieu anu bakal ngahasilkeun umur rohani salami salapan puluh taun. ٔﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻋَﻠٰﻰ ﻛُﻞِّ ﺣَﺎﻝٍ Tah, kaayaan jeung reureuh abdi sapertos kitu... Patarosan aranjeun anu kadua: Naha anjeun henteu ngajukeun paménta kanggo nampi dokumén? Waleran: Dina pasualan ieu abdi téh anu dihukum ku takdir, sanés anu dihukum ku jalma-jalma dunya. Abdi ngajukeun paménta ka takdir. Iraha éta masihan idin, iraha éta megatkeun rejeki abdi ti dieu, harita abdi angkat. Hakékat harti ieu kieu: Dina unggal hal anu tumiba kana sirah aya dua sabab; hiji lahiriah, anu sanés sajati. Jalma-jalma dunya janten sabab lahiriah, mawa abdi ka dieu. Ari takdir Gusti mangrupikeun sabab sajati, ngahukum abdi kana nyepi ieu. Sabab lahiriah ngalakukeun kazaliman, sabab sajati ngalakukeun kaadilan. Anu lahiriah mikir kieu: “Jalma ieu seueur pisan ngalayanan élmu jeung agama, meureun anjeunna ngaganggu dunya urang.” Ku kamungkinan ieu aranjeunna ngasingkeun abdi sarta ngalakukeun kazaliman anu ngalipet dina tilu sisi. Ari takdir Gusti ningali pikeun abdi yén abdi henteu tiasa ngalayanan élmu jeung agama kalayan saenyana jeung ihlas; éta ngahukum abdi kana pangasingan ieu. Kazaliman maranéhna anu ngalipet ieu dirobih janten rohmat anu ngalipet. Lantaran dina pangasingan abdi takdir anu maréntah, sarta takdir éta adil, abdi ngajukeun paménta ka éta. Ari sabab lahiriah, saenyana gaduh hal-hal anu sapertos alesan wungkul. Hartina, ngajukeun paménta ka aranjeunna henteu aya hartina. Upami aya hak atanapi sabab-sabab anu kuat dina leungeunna, harita ka aranjeunna ogé tiasa diajuukeun paménta. Sanaos abdi parantos ninggalkeun dunya maranéhna sagemblengna -mugia éta ngadahar sirah maranéhna- sarta ninggalkeun politik maranéhna sagemblengna -mugia éta ngabeungkeut suku maranéhna- lantaran alesan-alesan jeung sangkaan-sangkaan anu dipikirkeun ku aranjeunna tangtos teu aya dasarna, abdi henteu hoyong ku ngajukeun paménta ka aranjeunna masihan kanyataan kana éta sangkaan. Upami abdi gaduh kahayang pikeun ngaganggu politik dunya anu tungtung-talina aya dina leungeun urang asing, éta moal ngantosan dalapan taun, malah dalapan jam ogé henteu, tangtos bakal nyerep, némbongkeun dirina. Padahal salami dalapan taun abdi teu gaduh kahayang maos hiji koran ogé, sarta henteu maos. Salami opat taun abdi aya dina pangawasan di dieu, henteu katingali hiji rembesan ogé. Hartina, jasa Al-Qur'an Al-Hakîm gaduh kaluhuran di luhur sakumna politik, anu henteu masihan kasempetan pikeun nurunkeun diri kana politik dunya anu lolobana ngan bohong. Sabab kadua abdi henteu ngajukeun paménta nyaéta: Nungtut hak ka jalma-jalma anu nganggap lampah teu adil minangka hak, mangrupa hiji jinis lampah teu adil ka hak. Abdi henteu hoyong ngalaksanakeun jinis lampah teu adil ieu. Patarosan aranjeun anu katilu: Naha anjeun sakitu teu padulina kana politik dunya? Dina sakitu seueur tahapan kaayaan alam, anjeun henteu kantos ngarobih sikep? Naha anjeun nampi tahapan-tahapan ieu kalayan saé? Atawa naha anjeun sieun dugi ka cicingeun? Waleran: Jasa Al-Qur'an Al-Hakîm kacida kuatna nyegah abdi tina dunya politik. Malah éta ngajantenkeun abdi mopohokeun mikirkeun éta ogé. Upami henteu, sakumna lalampahan hirup abdi janten saksi yén rasa sieun henteu kantos, sarta ayeuna ogé henteu tiasa, nyepeng leungeun abdi pikeun nyegah abdi ngalangkungan jalan anu ku abdi dianggap hak. Ogé naon anu kedah disieunan ku abdi? Abdi teu gaduh hubungan sareng dunya salian ajal abdi. Teu aya putra jeung kulawarga anu kedah dipikirkeun. Teu aya harta anu kedah dipikirkeun. Teu aya kahormatan kulawarga anu kedah dipikirkeun. Mugia rohmat ka anu nulungan sanés ngajaga, nanging ngancurkeun kamulyaan jeung kahormatan dina dunya, anu ngan mangrupa kasohor palsu anu riya... Anu nyésa nyaéta ajal abdi. Éta aya dina panangan Gusti Khâliq Dzul-Jalâl. Saha anu gaduh daya pikeun ngaganggu éta sateuacan sumping waktosna? Saenyana urang kalebet anu langkung milih maot kalayan mulya tibatan hirup kalayan hina. Saurang anu sapertos Said Baheula parantos nyarios kieu: ﻭَ ﻧَﺤْﻦُ ﺍُﻧَﺎﺱٌ لَا ﺗَﻮَﺳُّﻂَ ﺑَﻴْﻨَﻨَﺎ ٭ ﻟَﻨَﺎ ﺍﻟﺼَّﺪْﺭُ ﺩُﻭﻥَ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ ﺍَﻭِ ﺍﻟْﻘَﺒْﺮُ Malah jasa Al-Qur'an nyegah abdi mikirkeun kahirupan sosial jeung politik umat manusa. Kieu: Kahirupan manusa mangrupa hiji lalampahan. Dina jaman ieu, ku cahaya Al-Qur'an abdi ningali yén jalan éta lebet kana hiji ranca. Dina leutak anu kotor jeung bau, rombongan umat manusa ngalangkungan bari ragrag jeung nangtung deui. Sabagéan ngalangkungan hiji jalan anu salamet. Sabagéan parantos mendakan sababaraha sarana pikeun leupas tina leutak jeung ranca sabisa-bisa. Lolobana ngalangkungan dina poék di jero ranca anu bau, kotor jeung leutak éta. Dua puluh persénna lantaran mabok nganggap leutak anu kotor éta kasturi jeung ambar, sarta ngotoran raray jeung panonna ku éta. Maranéhna ngalangkungan bari ragrag jeung nangtung, dugi ka tilelep. Ari dalapan puluh persén ngartos ranca; ngaraos yén éta bau jeung kotor, nanging maranéhna bingung, henteu tiasa ningali jalan anu salamet. Tah, pikeun nyanghareupan maranéhna aya dua cara: Hiji: Ngahudangkeun dua puluh anu mabok éta ku gada. Kadua: Ku némbongkeun cahaya, némbongkeun jalan kasalametan ka anu bingung. Abdi ningali yén dalapan puluh jalma nyepeng gada dina leungeunna ngalawan dua puluh. Padahal ka dalapan puluh anu teu daya tur bingung éta, cahaya henteu ditingalikeun kalayan saenyana. Sanaos ditingalikeun ogé, lantaran dina hiji leungeun aya boh iteuk boh cahaya, éta henteu tiasa dipercanten. Jalma anu bingung hariwang, “Naha anjeunna hoyong narik abdi ku cahaya, teras neunggeul abdi ku gada?” Ogé sakapeung, nalika ku gangguan gada peupeus, cahayana ogé ngapung atanapi pareum. Tah, ranca éta mangrupikeun kahirupan sosial manusa anu lalawora, nyepeng kasasaran sarta ngaruksak ahlak. Anu mabok éta mangrupikeun jalma-jalma keukeuh ngalawan anu ngaraos nikmat ku kasasaran. Anu bingung éta mangrupikeun anu kangéwa kana kasasaran, nanging henteu tiasa kaluar; maranéhna manusa anu bingung, anu hoyong salamet tapi henteu tiasa mendakan jalan. Gada-gada éta mangrupikeun gerakan politik. Cahaya-cahaya éta mangrupikeun hakékat-hakékat Al-Qur'an. Cahaya henteu dilawan, henteu dimusuhan. Teu aya anu kangéwa kana éta salian sétan anu dirajam. Tah, abdi ogé, pikeun nyepeng cahaya Al-Qur'an dina leungeun, ngucapkeun ٔﺍَﻋُﻮﺫُ ﺑِﺎﻟﻠّٰﻪِ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺸَّﻴْﻄَﺎﻥِ ﻭَ ﺍﻟﺴِّﻴَﺎﺳَﺔِٔ, ngalungkeun gada politik, sarta nyepeng cahaya ku dua panangan abdi. Abdi ningali yén dina gerakan-gerakan politik, boh dina pihak anu sapuk boh anu ngalawan, aya anu mikanyaah cahaya-cahaya éta. Teu aya pihak atawa bagéan anu kedah ngajauh atanapi nuduh pangajaran Al-Qur'an jeung cahaya-cahaya Al-Qur'an anu ditingalikeun dina hiji kalungguhan anu jauh di luhur sakumna gerakan politik jeung pamihakan, sarta anu bébas jeung beresih tina anggapanana anu pinuh ku maksud goréng. Iwal upami éta sétan-sétan dina wujud manusa, atanapi sasatoan dina pakean manusa, anu nganggap kaayaan teu boga agama jeung zindiq minangka politik sarta ngadukung éta. Alhamdulillah, lantaran misah tina politik, abdi henteu nurunkeun hakékat-hakékat Al-Qur'an anu sapertos inten kana ajén potongan kaca, dina tuduhan propaganda politik. Malah inten-inten éta beuki nambahan ajénna kalayan caang dina paningal unggal golongan. ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﺍﻟَّﺬ۪ﻯ ﻫَﺪٰﻳﻨَﺎ ﻟِﻬٰﺬَﺍ ﻭَﻣَﺎ ﻛُﻨَّﺎ ﻟِﻨَﻬْﺘَﺪِﻯَ لَوْلَٓا ﺍَﻥْ ﻫَﺪٰﻳﻨَﺎ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻟَﻘَﺪْ ﺟَٓﺎﺀَﺕْ ﺭُﺳُﻞُ ﺭَﺑِّﻨَﺎ ﺑِﺎﻟْﺤَﻖِّ ﺍَﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ
Bedîüzzaman Said Nursî
LEM'A KADUA PULUH DUA
ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ Ka Gubernur Isparta anu adil, badan pangadilan jeung pulisina, abdi masrahkeun risalah alit anu kacida pribadina ieu, anu ku abdi ditulis dua puluh dua taun kapungkur nalika aya di kacamatan Barla, Isparta, ngan pikeun para dulur abdi anu pangraketna, panghususna jeung pangtulusna, lantaran éta némbongkeun hubunganana jeung rahayat sarta pamaréntah Isparta. Upami dianggap cocog, mugia sababaraha salinan ditulis ku mesin ketik, nganggo aksara anyar atanapi baheula, supados jalma-jalma anu salami dua puluh lima atawa tilu puluh taun milari rusiah-rusiah abdi sarta ngawaskeun, ogé ngartos yén urang teu gaduh rusiah anu disumputkeun. Sarta rusiah urang anu pangrasiahna, tah ieu risalah; mugia aranjeunna terang!
Bedîüzzaman Said Nursî
TILU ISYARAT
Nalika éta mangrupa Pasualan Katilu dina Nota Katujuh Belas ti Lem'a Katujuh Belas, lantaran kuatna jeung legana patarosan-patarosanna sarta kakuatan jeung caangna waleran-waleranna, éta ngahiji kana Lemaat salaku Lem'a Kadua Puluh Dua dina Mektup Katilu Puluh Hiji. Lem'alar kedah masihan tempat pikeun Lem'a ieu. Ieu pribadi, ngan pikeun para dulur urang anu panghususna, pangtulusna jeung satia. ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻭَﻣَﻦْ ﻳَﺘَﻮَﻛَّﻞْ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻓَﻬُﻮَ ﺣَﺴْﺒُﻪُ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﺑَﺎﻟِﻎُ ﺍَﻣْﺮِﻩ۪ ﻗَﺪْ ﺟَﻌَﻞَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻟِﻜُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻗَﺪْﺭًﺍ Pasualan ieu aya tilu isyarat. ISYARAT KAHIJI: Hiji patarosan penting ngeunaan diri abdi jeung Risale-i Nur. Ku seueur jalma dicarioskeun: Sanaos anjeun henteu ngaganggu dunya jalma-jalma dunya, naha dina unggal kasempetan aranjeunna ngaganggu aherat anjeun? Padahal hukum pamaréntah mana waé henteu ngaganggu jalma-jalma anu ninggalkeun dunya sarta nyepi? Waleran: Waleran Said Anyar kana patarosan ieu nyaéta cicingeun. Said Anyar nyarios: “Mugia takdir Gusti anu masihan waleran abdi.” Sanaos kitu, lantaran kapaksa, sirah Said Baheula anu dipinjamna minangka amanah nyarios: Anu bakal ngawaler patarosan ieu nyaéta pamaréntah Propinsi Isparta jeung rahayat propinsi ieu. Sabab pamaréntah ieu jeung rahayat ieu langkung patali ti abdi jeung harti anu aya di handapeun patarosan ieu. Lantaran hiji pamaréntah anu gaduh rébuan anggota sarta hiji bangsa anu gaduh ratusan rébu anggota kedah mikir sarta ngabéla ngagentos abdi, naha abdi kedah henteu perlu ngobrol sareng para anu nuduh sarta ngabéla? Sabab salami salapan taun abdi aya di propinsi ieu, abdi beuki langkung ngabalikkeun tonggong kana dunya maranéhna. Kaayaan abdi mana waé henteu tetep disumputkeun. Malah risalah-risalah abdi anu pangrasiahna jeung pangpribadina parantos aya dina leungeun pamaréntah jeung sababaraha anggota parlemen. Upami abdi gaduh kaayaan ngaganggu urusan dunya, usaha ngacowkeun atanapi pamikiran anu bakal ngajantenkeun jalma-jalma dunya hariwang jeung hariwang, sanaos pamaréntah di propinsi jeung kacamatan ieu salami salapan taun maliré sarta nalungtik kalayan taliti, sarta abdi ogé tanpa sieun ngajelaskeun rusiah-rusiah abdi ka anu sumping, pamaréntah cicingeun ka abdi sarta henteu ngaganggu. Upami abdi gaduh kalepatan anu bakal ngarugikeun kabagjaan jeung mangsa payun bangsa sarta lemah cai, salami salapan taun éta ngajantenkeun aranjeunna tanggung jawab, ti gubernur dugi ka panglima kantor pulisi désa. Pikeun ngabébaskeun dirina tina tanggung jawab, ngalawan anu ngajantenkeun siki janten kubah ngeunaan abdi, aranjeunna kedah ngajantenkeun kubah janten siki sarta ngabéla abdi. Ku kituna, abdi masrahkeun waleran patarosan ieu ka aranjeunna. Ari sabab rahayat propinsi ieu sacara umum kedah langkung ngabéla abdi tibatan abdi nyalira nyaéta: Salami salapan taun ieu, urang parantos damel ku ratusan risalah anu némbongkeun pangaruhna sacara nyata jeung lahiriah kana kahirupan langgeng, kakuatan iman jeung kabagjaan hirup rahayat ieu, anu mangrupikeun dulur, sobat sarta berkah. Henteu aya kaributan atawa karugian anu tumiba ka sasaha lantaran risalah-risalah éta, henteu katingali rembesan politik atawa urusan dunya anu gaduh maksud goréng. Sagala puji kagungan Alloh, ku Risale-i Nur propinsi Isparta ieu nampi maqam berkah tina segi kakuatan iman jeung kateguhan agama, tina jinis berkah Şam-ı Şerif baheula sarta berkah Camiü'l-Ezher di Mesir, anu mangrupa madrasah umum dunya Islam. Ku kituna di propinsi ieu kakuatan iman unggul kana sikep teu paduli, sarta kahayang ibadah unggul kana hirup ngaruksak ahlak. Lantaran Risale-i Nur parantos masihan propinsi ieu kautamaan taat kana agama di luhur sakumna propinsi, tangtos sakumna jalma di propinsi ieu, malah upamana anu teu boga agama ogé, kedah ngabéla abdi jeung Risale-i Nur. Dina hak-hak pangbelaan aranjeunna anu kacida pentingna, hak abdi anu alit tur teu penting henteu ngadorong abdi ngabéla diri, nalika abdi anu sapertos kieu parantos ngaréngsékeun tugasna, sarta sagala puji kagungan Alloh, rébuan murid parantos sareng nuju damel ngagentos jalma anu teu mampuh sapertos abdi. Jalma anu gaduh rébuan wakil perkara sapertos kitu henteu ngabéla perkarana nyalira. ISYARAT KADUA: Waleran kana hiji patarosan anu ngiritik. Ku jalma-jalma dunya dicarioskeun: Naha anjeun pundung ka kami? Anjeun cicingeun sarta henteu kantos ngajukeun paménta ka kami sanajan sakali? Anjeun kaluh kalayan kuat ka kami sarta nyarios, “Aranjeun ngalakukeun kazaliman ka abdi!” Padahal kami gaduh hiji prinsip, gaduh aturan-aturan husus nurutkeun kabutuhan abad ieu. Anjeun henteu nampi aturan-aturan ieu dilarapkeun ka diri anjeun. Anu ngalaksanakeun hukum henteu zalim, anu henteu nampi téh barontak. Di antarana: Dina abad kabébasan ieu jeung jaman républik anu anyar ku kami dimimitian, aturan ngaleungitkeun ngawasaan jeung ngéléhkeun ku paksaan dina dasar sarua, parantos janten sapertos hiji hukum dasar kami. Nanging tina kaayaan lahir anjeun sarta pituduh lalampahan hirup anjeun kapungkur, kahartos yén ku nampi pangrojong umum, sakapeung minangka guru, sakapeung minangka ahli zuhud, sarta ku narik perhatian ka diri anjeun, anjeun ngusahakeun nampi hiji kakuatan jeung kalungguhan sosial di luar pangaruh pamaréntah. Kaayaan ieu -ku istilah ayeuna- tiasa katingali saé dina pangawasaan lalim kaum borjuis. Nanging lantaran aturan-aturan sosialisme lengkep jeung Bolshevisme, anu muncul ku hudang jeung unggulna lapisan rahayat biasa kami, langkung mangpaat pikeun kami, kami nampi aturan-aturan sosialisme éta; ku kituna kaayaan anjeun karasa beurat pikeun kami sarta patukang tonggong jeung prinsip-prinsip kami. Ku sabab éta anjeun henteu gaduh hak kaluh jeung pundung kana kasusah anu ku kami dipasihkeun ka anjeun? Waleran: Anu muka hiji jalan dina kahirupan sosial manusa, upami henteu ngalakukeun lampah anu cocog sareng hukum fitrah di alam, moal tiasa hasil dina padamelan anu saé jeung kamajuan. Sakumna lampahna kalebet dina itungan kagoréngan jeung pangrusakan. Lantaran kedah nyocogkeun lampah sareng hukum fitrah, tangtos hukum sarua mutlak ngan tiasa dilarapkeun ku ngarobih fitrah manusa sarta ngaleungitkeun hikmah dasar dina ciptaan jinis manusa. Leres, tina turunan jeung kahirupan, abdi ti lapisan rahayat biasa. Sarta tina sikep jeung pikiran, abdi kalebet anu nampi jalan “sarua hak”. Ku welas asih sarta rusiah kaadilan anu sumping tina Islam, ti kapungkur abdi kalebet anu damel kalayan ngalawan kakawasaan lalim jeung pangawasaan lapisan jalma husus anu disebut borjuis. Ku sabab éta kalayan sakumna kakuatan, abdi ngadukung kaadilan lengkep, ngalawan kazaliman, ngéléhkeun ku paksaan, pangawasaan jeung kakawasaan lalim. Nanging fitrah jinis manusa jeung rusiah hikmahna patukang tonggong jeung hukum sarua mutlak. Sabab Gusti Fâthir Nu Hakîm, pikeun némbongkeun kakawasaan jeung hikmah-Na anu sampurna, ngajantenkeun seueur hasil dicandak tina hal anu sakedik, seueur buku ditulis dina hiji lambaran, sarta seueur tugas dilaksanakeun ku hiji hal; kitu ogé Mantenna ngajantenkeun tugas rébuan jinis dilaksanakeun ku jinis manusa. Tah, tina rusiah anu agung éta, Gusti parantos nyiptakeun jinis manusa dina hiji fitrah anu bakal ngaluarkeun pucuk-pucuk rébuan jinis sarta némbongkeun lapisan-lapisan sakumaha rébuan jinis sasatoan anu sanés. Béda ti sasatoan anu sanés, henteu ditetepkeun wates pikeun kakuatan, latifah-latifah jeung indra-indrana; manusa dibébaskeun sarta dipaparin bakat pikeun ngalanglang dina darajat-darajat anu teu aya watesna. Ku kituna, sanaos hiji jinis, anjeunna janten sapertos rébuan jinis; ieu sabab anjeunna janten sapertos khalifah bumi, hasil alam sarta pangawasa mahluk hirup. Tah, bahan jeung pér anu pangpentingna pikeun rupa-rupana jinis manusa nyaéta pasanggiri sarta kautamaan anu gaduh iman sajati. Ngaleungitkeun kautamaan ngan tiasa ku ngarobih hakékat manusa, mareuman akal, maéhan haté sarta ngancurkeun roh. Leres, ieu cariosan anu sampurna, anu pantes ditamparkeun kana raray abad anu telenges ieu, anu mawa hiji kakawasaan lalim anu pikasieuneun di handapeun topéng kabébasan, nanging anu ku kalepatan dialungkeun kana raray hiji pribadi anu kacida pentingna, anu henteu pantes nampi tamparan éta: Kumaha tiasa ngancurkeun kabébasan ku kazaliman jeung kaniaya
Usahakeun, cabut pangartian tina umat manusa, upami anjeun mampuh.
Ngagentos cariosan éta, pikeun nampar raray abad ieu abdi ogé nyarios: Kumaha tiasa ngancurkeun hakékat ku kazaliman jeung kaniaya
Usahakeun, cabut haté tina umat manusa, upami anjeun mampuh.
Atawa: Kumaha tiasa ngancurkeun kautamaan ku kazaliman jeung kaniaya
Usahakeun, cabut nurani tina umat manusa, upami anjeun mampuh.
Leres, kautamaan anu gaduh iman, sakumaha sanés dasar pikeun ngawasaan, ogé henteu tiasa janten sabab kakawasaan lalim. Ngawasaan jeung ngéléhkeun ku paksaan mangrupa henteu gaduh kautamaan. Sarta utamina, sikep anu pangpentingna jalma-jalma anu gaduh kautamaan nyaéta milu dina kahirupan sosial manusa kalayan ngaku teu mampuh, kabutuh jeung handap haté. Sagala puji kagungan Alloh, kahirupan urang parantos sareng nuju ngalangkungan sikep ieu. Abdi henteu ngaku kalayan kareueus yén dina diri abdi aya kautamaan. Nanging pikeun nyarioskeun nikmat Gusti, kalayan niat sukur, abdi nyarios yén: Gusti ku kahadéan jeung sipat béréhan-Na parantos masihan kurnia kautamaan damel sarta ngartos élmu-élmu iman jeung Al-Qur'an. Sapanjang hirup, sagala puji kagungan Alloh, ku pitulung Gusti abdi ngagunakeun kurnia Gusti ieu pikeun kapentingan jeung kabagjaan bangsa Islam ieu; henteu kantos éta janten sarana ngawasaan jeung ngéléhkeun ku paksaan. Malah pangrojong jalma-jalma jeung ditampi kalayan saé ku rahayat, anu dipikahayang ku lolobana jalma anu lalawora, lantaran hiji rusiah penting, ogé ku abdi dipikangéwa; abdi ngajauh ti éta. Lantaran éta nyia-nyiakeun dua puluh taun kahirupan abdi kapungkur, abdi ningali éta ngabahayakeun pikeun diri. Nanging abdi terang yén éta tanda maranéhna resep kana Risale-i Nur, ku kituna abdi henteu ngajantenkeun maranéhna pundung. Tah, duh jalma-jalma dunya! Sanaos abdi sami sakali henteu ngaganggu dunya aranjeun, henteu gaduh sisi hubungan mana waé jeung prinsip-prinsip aranjeun, sarta ku kasaksian kahirupan abdi dina pangberokan salami salapan taun ieu, abdi teu gaduh niat atawa kahayang pikeun deui ngaganggu dunya, ku hukum mana sakitu seueur pangawasan jeung tekanan aranjeun ka abdi dilaksanakeun, saolah-olah abdi téh pangawasa anu maksa ti kapungkur, anu salawasna ngantosan kasempetan sarta nyepeng pamikiran kakawasaan lalim jeung pangawasaan? Sanaos pamaréntah mana waé di dunya henteu ngijinan kalakuan di luhur hukum sapertos kitu, anu henteu ditampi ku hiji jalma ogé, kana sakitu seueur kalakuan goréng ka abdi, sanés ngan abdi anu pundung; malah upami terang, umat manusa bakal pundung, malah alam ogé pundung!.. ISYARAT KATILU: Hiji patarosan anu nyasabkeun tur sapertos jalma gélo. Sabagéan jalma anu maréntah nyarios: Lantaran anjeun cicing di nagara ieu, sanaos kedah taat kana hukum-hukum républik nagara ieu, naha dina topéng nyepi anjeun ngabébaskeun diri tina éta hukum? Di antarana: Dina hukum pamaréntah ayeuna, nempelkeun hiji kautamaan atawa kaunggulan kana diri di luar tugas, teras ku éta ngawasaan sabagéan bangsa sarta ngalaksanakeun pangaruhna, patukang tonggong jeung hiji aturan républik anu dumasar kana sarua. Naha anjeun ngantep leungeun anjeun dicium, sanaos anjeun teu gaduh tugas? Naha anjeun nyandak hiji sikep anu ngagungkeun diri, supados rahayat ngupingkeun anjeun? Waleran: Anu ngalaksanakeun hukum kedah ngalaksanakeunana ka dirina heula, teras tiasa ngalaksanakeunana ka batur. Ku ngalaksanakeun ka batur hiji aturan anu henteu dilaksanakeun ku aranjeun ka diri nyalira, sateuacan sasaha aranjeun nyalira anu ngarempak sarta ngalawan aturan jeung hukum aranjeun. Sabab aranjeun hoyong hukum sarua mutlak ieu dilarapkeun ka abdi. Abdi ogé nyarios: Iraha saurang prajurit biasa naék kana kalungguhan sosial saurang marsekal, milu nampi kahormatan jeung pangrojong anu ditingalikeun ku bangsa ka marsekal éta, sarta nampi pangrojong jeung kahormatan sapertos anjeunna; atawa marsekal éta janten biasa sapertos prajurit éta, nyandak kaayaan prajurit anu teu caang, sarta di luar tugas marsekal éta henteu gaduh pentingna mana waé; ogé upami kapala staf anu pangpinterna sarta anu janten jalan kameunangan hiji tentara, sarua jeung prajurit anu pangbodona dina pangrojong umum, kahormatan jeung kanyaah; harita ku hukum sarua aranjeun ieu, aranjeun tiasa nyarios kieu ka abdi: “Ulah nyebut diri guru! Ulah nampi kahormatan! Mungkir kautamaan anjeun! Layanan palayan anjeun! Jadi sobat para jalma anu ménta-ménta!” Upami aranjeun nyarios: Kahormatan, kalungguhan jeung pangrojong ieu ngan pikeun waktos nalika ngalaksanakeun tugas sarta husus pikeun anu gaduh tugas. Anjeun jalma anu teu gaduh tugas, henteu tiasa nampi kahormatan bangsa sapertos anu gaduh tugas! Waleran: Upami manusa ngan mangrupa hiji awak, manusa salawasna tetep di dunya tanpa maot, lawang kubur ditutup sarta maot dipaéhan, harita upami tugas ngan husus pikeun militér jeung pajabat pamaréntahan, cariosan aranjeun ogé bakal gaduh harti. Nanging lantaran manusa sanés ngan mangrupa awak, pikeun ngasuh awak, haté, létah, akal jeung uteuk henteu dicabut sarta dipasihkeun ka awak pikeun didahar; éta henteu diancurkeun. Éta ogé peryogi diurus. Sarta lantaran lawang kubur henteu ditutup, sarta lantaran kahariwang kana mangsa payun di sisi sanés kubur mangrupikeun pasualan pangpentingna unggal jalma, tangtos tugas-tugas anu ngandelkeun kataatan jeung kahormatan bangsa henteu ngan diwatesan kana tugas sosial, politik jeung militér anu patali jeung kahirupan dina dunya bangsa. Leres, sakumaha masihan dokumén lalampahan ka jalma-jalma anu iinditan mangrupa hiji tugas, masihan boh dokumén boh cahaya dina jalan anu poék éta ka anu iinditan ka arah langgeng, mangrupa hiji tugas anu henteu aya tugas mana waé anu sakitu pentingna. Mungkir tugas sapertos kitu ngan tiasa ku mungkir maot, sarta ngabohongkeun jeung mungkir kasaksian tilu puluh rébu saksi, anu unggal dinten nandatanganan sarta ngabenerkeun pernyataan ﺍَﻟْﻤَﻮْﺕُ ﺣَﻖٌّ ku cap layonna. Lantaran aya tugas-tugas rohani anu ngandelkeun kabutuhan rohani anu kedah dicumponan, sarta anu pangpentingna nyaéta iman sarta pangajaran jeung panguatan iman, anu mangrupa lambaran paspor pikeun lalampahan dina jalan langgeng, lampu saku haté dina poék barzakh sarta konci kabagjaan langgeng, tangtos jalma-jalma anu gaduh makrifat anu ngalaksanakeun tugas éta, dina kaayaan naon waé, moal nganggap euweuh nikmat Gusti jeung kautamaan iman anu dipaparin ka dirina dina wujud henteu sukur kana nikmat, teras ragrag kana kalungguhan jalma-jalma anu ngaruksak ahlak jeung fasik. Anjeunna moal ngotoran diri ku bid'ah jeung kalakuan ngaruksak ahlak jalma-jalma anu hina! Tah, nyepi anu henteu dipikaresep ku aranjeun sarta dianggap henteu sarua, nyaéta pikeun ieu. Kalayan hakékat ieu, abdi henteu nyarios ka jalma-jalma sombong sapertos aranjeun, anu ngaganggu abdi ku siksa, anu maju dina ngagungkeun diri sarta ngarempak hukum sarua ieu dugi ka darajat sikep Fir'aun. Sabab handap haté ka jalma-jalma sombong dianggap ngahina diri, ku kituna henteu kedah handap haté. Nanging abdi nyarios ka golongan anu adil dina pangajén, handap haté sarta adil yén: Abdi, sagala puji kagungan Alloh, terang kalepatan jeung henteu mampuh abdi nyalira. Sanés hoyong hiji kalungguhan anu dipihormat di luhur umat Islam kalayan sombong, malah salawasna ningali kalepatan abdi anu teu aya tungtungna jeung henteu aya nanaonna abdi, abdi nampi panglipur ku istigfar sarta nyuhunkeun doa ti rahayat, sanés kahormatan. Abdi ogé nganggap sakumna réréncangan abdi terang jalan abdi ieu. Ngan ieu waé: Nalika ngalayanan Al-Qur'an Al-Hakîm sarta nalika ngajarkeun hakékat-hakékat iman, demi hakékat-hakékat éta jeung kahormatan Al-Qur'an, abdi ngajaga kamulyaan jeung kawibawaan élmu anu diperyogikeun ku éta kalungguhan dina waktos pangajaran, sarta samentara nyandak sikep mulya éta supados henteu tungkulkeun sirah ka jalma-jalma sesat. Abdi nganggap hukum-hukum jalma dunya teu gaduh wewenang pikeun ngalawan perkara-perkara ieu! Hiji cara kalakuan anu matak kagét: Dipikanyaho yén di mana-mana jalma-jalma atikan meunteun tina segi pangaweruh jeung élmu. Di mana sarta dina saha anjeunna ningali pangaweruh jeung élmu, tina segi widang padamelanana anjeunna miara sosobatan jeung kahormatan ka jalmi éta. Malah upami saurang profesor pamaréntah musuh sumping ka nagara ieu, jalma-jalma atikan ngadatangan sarta ngahormatan anjeunna demi élmu jeung pangaweruhna. Padahal nalika majelis élmu Inggris anu pangluhurna nyuhunkeun ka Meşihat-ı İslâmiye waleran genep ratus kecap pikeun genep patarosan anu ditaroskeun ka éta, anu panglobana masihan kasusah, miara mumusuhan, malah henteu ngahormatan saurang anu gaduh pangaweruh, anu kakeunaan sikep teu hormat ti pihak atikan di dieu, anu ku genep kecap masihan waleran kana genep patarosan éta sarta nampi pangajén, anu ku élmu jeung pangaweruh sajati ngalawan sarta ngéléhkeun aturan-aturan urang asing anu pangpentingna jeung aturan-aturan ahli hikmah anu pangdasarna, anu ku ngandelkeun kakuatan pangaweruh jeung élmu anu dicandak tina Al-Qur'an nantang filosof-filosof Éropa, sarta anu genep bulan sateuacan kabébasan di Istanbul ngondang boh ulama boh jalma-jalma sakola kana padungdengan, tanpa naroskeun hiji patarosan ogé, anjeunna nyalira ngawaler patarosan-patarosanna kalayan leres tur tanpa kakurangan {(Catetan handap): Said Anyar nyarios: Dina tempat ieu abdi henteu milu dina cariosan Said Baheula anu pinuh ku kareueus ieu. Lantaran dina risalah ieu abdi parantos masihan giliran nyarios ka anjeunna, abdi henteu tiasa ngajantenkeun anjeunna cicingeun. Abdi cicingeun, supados anjeunna némbongkeun sakedik rasa dirina ngalawan jalma-jalma anu ngagungkeun diri.}, anu nyayagikeun sakumna hirupna kanggo kabagjaan bangsa ieu, anu medarkeun ratusan risalah dina basa Turki bangsa éta sarta nyaangan bangsa éta, saurang anu gaduh pangaweruh anu ogé warga sasama, sasama agama, sobat jeung dulur; nyaéta sabagéan jalma anu kalebet Dinas Atikan sarta sakedik guru resmi. Tah, hayu, naon anu bakal anjeun ucapkeun kana kaayaan ieu? Naha peradaban? Naha mikanyaah atikan? Naha mikanyaah lemah cai? Naha mikanyaah bangsa? Naha mikanyaah républik? Sami sakali henteu! Sami sakali henteu! Teu aya nanaon. Malah éta hiji takdir Gusti, anu némbongkeun mumusuhan ti tempat anu diarepkeun sosobatan ku jalma anu gaduh pangaweruh éta, supados lantaran kahormatan élmuna henteu lebet kana riya, sarta anjeunna nampi ihlas.