BIANTARA KA KABÉBASAN

BIANTARA KA KABÉBASAN

Duh kabébasan anu luyu jeung syariat! Anjeun ngagero kalayan sora anu sakitu ngageunjleungkeunana, tapi éndah jeung mawa béja hadé, nepi ka ngahudangkeun hiji urang badui saperti simkuring anu keur saré handapeun lapisan-lapisan lalawora. Upami anjeun henteu aya, simkuring jeung sakumna bangsa bakal tetep aya dina panjara tempat urang jadi budak. Simkuring ngawartosan ka anjeun ngeunaan umur anu langgeng. Upami anjeun ngajadikeun cinyusu kahirupan syariat minangka sumber kahirupan, sarta tumuwuh jeung mekar dina éta sawarga, simkuring ngawartosan yén bangsa anu dikaniaya ieu ogé bakal maju sarébu tingkat dibandingkeun jaman baheula. Upami bangsa ieu leres-leres ngajadikeun anjeun pituduh sarta henteu ngotoran anjeun ku kapentingan pribadi jeung pikiran pikeun males dendam...

Duh Gusti! Bet bagja pisan ieu kiamat, sarta bet éndah pisan ieu hudang deui, anu dina jaman ieu ngagambarkeun ka urang hiji conto leutik tina hakékat ٔﻭَ ﺍﻟْﺒَﻌْﺚُ ﺑَﻌْﺪَ ﺍﻟْﻤَﻮْﺕِٔ. Kieu:

Peradaban baheula anu kakubur di juru-juru Asia jeung Rumeli mimiti hirup; jalma-jalma anu néangan kauntunganana dina karugian umum sarta mikahayang pamaréntahan anu nindes mimiti nyebut ﻳَﺎ ﻟَﻴْﺘَﻨ۪ﻰ ﻛُﻨْﺖُ ﺗُﺮَﺍﺑًﺎ. Lantaran Pamaréntahan Konstitusional urang anu anyar lahir lir mukjizat, insya Alloh dina waktu sataun urang bakal dipaparin rusiah ﻧُﻜَﻠِّﻢُ ﻣَﻦْ ﻛَﺎﻥَ ﻓِﻰ ﺍﻟْﻤَﻬْﺪِ ﺻَﺒِﻴًّﺎ. Ieu ganjaran tina tilu puluh taun Ramadan tiiseun anu urang jalankeun kalayan tawakal jeung sabar, anu parantos muka pikeun urang panto-panto sawarga kamajuan jeung peradaban tanpa siksa. Hukum syariat, anu minangka pambuka pikeun kadaulatan bangsa, ngajak urang asup lir panjaga sawarga.

Duh dulur-dulur sabangsa anu dikaniaya! Hayu urang angkat sarta lebet.

Panto kahijina nyaéta ngahijikeun haté dina lingkup syariat.

Kadua, kanyaah ka bangsa.

Katilu, atikan.

Kaopat, usaha manusa.

Kalima, ninggalkeun kahirupan anu maksiat jeung mubadir.

Panto-panto séjénna simkuring pasrahkeun ka pikiran aranjeun.

...

Sing awas, duh dulur-dulur sabangsa! Ulah maéhan deui kabébasan ku kahirupan anu maksiat jeung mubadir sarta ku teu paduli kana agama. Konstitusi anu diadegkeun dina syariat anu mulya parantos janten lir Azrail pikeun sagala pikiran ruksak, ahlak anu hina, tipu daya sétan jeung lampah ngaletak pikeun kapentingan; éta parantos maéhan maranéhna. Sing awas, duh dulur-dulur sabangsa! Ulah ngahirupkeun deui éta perkara-perkara ku lampah mubadir, lampah anu patukang tonggong jeung syariat, sarta kanikmatan anu teu halal! Hartina, nepi ka ayeuna urang aya di kuburan, keur buruk. Ayeuna ku ngahijina bangsa jeung pamaréntahan konstitusional ieu, urang parantos ngalih ka rahim indung; urang bakal tumuwuh jeung mekar. Dina jarak kamajuan anu urang tinggaleun saratus leuwih taun, insya Alloh ku mukjizat Kangjeng Nabi ﷺ, dina lampah urang bakal naék karéta konstitusi anu luyu jeung syariat, sarta dina pikiran naék Burak musyawarah anu luyu jeung syariat. Bari nyorang gurun lega anu pikasieuneun ieu dina waktu anu pondok, urang bakal balapan babarengan, taktak papanggih taktak, jeung bangsa-bangsa anu miboga peradaban. Sabab maranéhna aya kalana naék padati sapi sarta maju dina jalanna. Urang bakal ujug-ujug naék sarana saperti karéta jeung balon sarta ngaliwat maranéhna. Malah, kalayan pitulung hakékat Islam anu ngawengku sagala ahlak anu saé, bakat fitrah, limpahan iman, sarta rasa lapar anu kacida anu ngagampangkeun nyerna, urang bakal ngaliwat maranéhna ku jarak sababaraha farsakh. Saperti anu kantos urang lakukeun baheula.

Kalayan pancén anu dipasihkeun ku kaayaan simkuring minangka murid, sarta kalayan idin anu dipaparin kabébasan, simkuring masihan pépéling:

Duh putra-putra lemah cai! Ulah nafsirkeun kabébasan kalayan kaliru, supaya éta henteu leungit tina leungeun urang. Ulah nepi ka éta ngalelepkeun urang ku nginumkeun deui kaayaan jadi budak baheula anu geus buruk ka urang dina wadah séjén. {(Catetan handap): Leres, ku pamaréntahan anu leuwih pikasieuneun dina nindes, maranéhna nginumkeun kaayaan jadi budak anu kacida paitna tur ngaracun ka urang.} Sabab kabébasan jadi nyata sarta tumuwuh jeung mekar ku ngajaga hukum jeung tata krama syariat sarta ahlak anu saé.

...

Bedîüzzaman

MUGIA SYARIAT KANGJENG NABI AHMAD ﷺ LANGGENG

Dinî Ceride: 77

5 Maret 1325 (18 Maret 1909)

Syariat anu mulya asalna tina dawuhan anu azali, ku kituna bakal tetep langgeng salawasna. Kasalametan urang tina panindesan hina nafsu anu maréntah kana kajahatan nyaéta ku nyangga kana Islam. Ku pageuh nyekel éta tali anu kuat. Sarta leres-leres meunang mangpaat tina kabébasan anu sah nyaéta ku ménta kakuatan tina iman. Sabab jalma anu leres-leres janten abdi jeung nu ngawula ka Gusti Nu Ngadamel sakumna alam henteu pantes ngarendahkeun diri pikeun ngabdi ka mahluk. Lantaran unggal jalma minangka hiji panglima dina dunyana sorangan, anjeunna diwajibkeun ngalakukeun jihad anu panggedéna dina dunya leutikna. Anjeunna ogé dipancénan pikeun ngabiasakeun diri kana ahlak Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ sarta ngahirupkeun Sunnah Kangjeng Nabi ﷺ.

Duh para nu ngurus urusan umum! Upami aranjeun hoyong hasil anu dipaparin ku Gusti, saluyukeun lampah aranjeun jeung hukum-hukum anu ditetepkeun Gusti dina alam. Upami henteu, aranjeun bakal nampi waleran panolakan ku teu hasil. Sabab sakumna nabi anu dipikawanoh medal ti nagri-nagri Islam jeung Osmanli mangrupa isarat jeung tanda tina takdir Gusti yén uap pikeun mesin kamajuan jalma-jalma di ieu nagri téh agama. Kembang-kembang di tegalan Asia jeung Afrika ieu sarta di kebon Rumeli bakal tumuwuh jeung mekar ku cahya Islam. Agama henteu dikorbankeun demi dunya. Baheula, perkara-perkara syariat dipasrahkeun minangka sogokan pikeun ngajaga panindesan anu geus paéh. Ku ninggalkeun jeung ngorbankeun perkara agama, mangpaat naon anu kapanggih salian ti karugian? Panyakit haté bangsa téh lemahna pangagem kana agama. Ku nguatkeun éta, bangsa tiasa cageur.

Cara jamaah urang nyaéta: mikanyaah kanyaah sarta ngalawan mumusuhan. Hartina, nulungan kanyaah di antara umat Islam sarta ngancurkeun pasukan mumusuhan. Jalan urang nyaéta ngabiasakeun diri kana ahlak Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ sarta ngahirupkeun Sunnah Kangjeng Nabi ﷺ. Pituduh urang nyaéta syariat anu mulya; pedang urang nyaéta bukti-bukti anu pasti; sarta tujuan urang nyaéta ngaluhurkeun kalimah Alloh.

Bedîüzzaman

HAKİKAT

Dinî Ceride: 70

26 Pébruari 1324 (Maret 1909)

Urang Geus Kaasup kana Cemiyet-i Muhammedî ti Saprak Kalû Belâ

Dasar anu ngahijikeun persatuan urang nyaéta tauhid. Ikrar jeung sumpah urang nyaéta iman. Lantaran urang ngagem tauhid, urang ngahiji. Unggal mukmin diwajibkeun ngaluhurkeun kalimah Alloh. Dina jaman ieu, sabab anu panggedéna pikeun éta nyaéta maju dina perkara lahir. Sabab bangsa asing ngagunakeun pakarang élmu jeung industri pikeun nindes urang ku kakawasaan rohanina. Urang ogé bakal ngagunakeun pakarang élmu jeung katerampilan pikeun bajoang ngalawan kabodoan, kamiskinan jeung pasalia pamadegan, anu mangrupa musuh anu pangpikasieuneunna pikeun ngaluhurkeun kalimah Alloh. Ari jihad ka luar, urang bakal pasrahkeun ka pedang-pedang inten bukti anu pasti tina syariat anu mulya. Sabab ngéléhkeun jalma anu beradab téh ku ngayakinkeun, henteu ku maksa saperti ka jalma biadab anu henteu ngartos omongan. Urang téh jalma-jalma anu ngorbankeun diri demi kanyaah; urang teu gaduh waktos pikeun mumusuhan.

Pamaréntahan konstitusional téh diwangun ku kaadilan, musyawarah sarta ngumpulkeun kakawasaan ngan dina hukum. Lantaran syariat anu mulya geus diadegkeun tilu belas abad ka tukang, ménta-ménta hukum ka Éropa mangrupa kajahatan gedé ka agama Islam. Éta lir solat nyanghareup ka kalér.

Kakawasaan kedah aya dina hukum. Upami henteu, panindesan bakal dibagi-bagikeun. ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻘَﻮِﻯُّ ﺍﻟْﻤَﺘ۪ﻴﻦُ kedah janten pamingpin jeung anu maréntah dina nurani. Éta kedah ku pangaweruh anu sampurna sarta peradaban anu nyakup umum, atawa ku nami agama Islam. Upami henteu, panindesan bakal terus ngawasa. Sapuk téh dina pituduh Gusti, henteu dina kahayang jeung hawa nafsu. Manusa parantos bébas, tapi aranjeunna tetep abdi Alloh. Sagala perkara parantos bébas. Kasalahan batur henteu tiasa janten bukti pangrojong atawa alesan pikeun kasalahan sorangan. Putus harepan ngahalangan sagala kasampurnaan. “Naon urusan simkuring, keun batur anu mikir,” téh warisan panindesan...

Bedîüzzaman

Dina hiji paguneman di Selanik antara Karasso, rabi agung Yahudi di İstanbul, jeung Bedîüzzaman, Karasso ngeureunkeun paguneman di tengah-tengah tuluy lumpat ka luar. Kalayan héran jeung gugup anjeunna némbongkeun yén anjeunna éléh ku nyarios ka rerencanganana: “Upami simkuring cicing sakedik deui sareng anjeunna, méh waé anjeunna ngajadikeun simkuring muslim ogé.” Karasso, anu anggota hiji organisasi rusiah anu digawé sacara licik jeung rapih pikeun ngabagi-bagi Kakaisaran Osmanli, maénkeun peran anu luar biasa dina éta perkara. Maksad Karasso ngadatangan Bedîüzzaman nyaéta ngarobah anjeunna supaya nuturkeun pamikiranna sarta ngagunakeun anjeunna pikeun tujuanana anu cilaka. Tapi ah, jauh pisan éta harepan!..

Tungtungna Kajadian 31 Mart anu cilaka téh lumangsung. Kira-kira lima belas guru agama anu ménta syariat sarta anu ngaranna kacampur dina éta kajadian dihukum gantung. Bedîüzzaman diadili dina kaayaan aranjeunna masih ngagantung di buruan gedong pangadilan, sarta anjeunna nyalira ningali aranjeunna tina jandéla. Pupuhu pangadilan, Hurşid Paşa, naros:

—Anjeun ogé parantos ménta syariat?

Bedîüzzaman ngawaler:

—Upami simkuring gaduh sarébu roh, simkuring siap ngorbankeun sadayana demi hiji hakékat syariat! Sabab syariat téh sabab kabagjaan, kaadilan anu murni sarta kautamaan. Tapi sanés saperti anu dipénta ku jalma-jalma anu barontak.

Pangbélaan Bedîüzzaman anu gagah dina Pangadilan Militér ieu dicitak jeung dipedar dua kali harita. Bari ngantosan hukuman pati ti pangadilan anu pikasieuneun éta, anjeunna malah dibébaskeun. Anjeunna henteu ngahaturkeun nuhun ka pangadilan, sarta maju dina jalan ti Bayezid dugi ka Sultanahmed kalayan balaréa jalma nuturkeun di tukangeunana, bari ngagero: “Mugia naraka langgeng pikeun para nu zalim! Mugia naraka langgeng pikeun para nu zalim!”

Sabagéan pangbélaanana dina Pangadilan Militér ditulis dina Tarihçe-i Hayat ieu, supaya kaayaan saéstuna dina Kajadian 31 Mart sarta pangbélaan Bedîüzzaman anu gagah tiasa dipikaharti nepi ka hiji tingkat.

Sababaraha bagian tina karya anu judulna İki Mekteb-i Musibet Şehadetnamesi yahut Divan-ı Harb-i Örfî ve Said Nursî:

ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ ﻭَ ﺍِﻧْﻤِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪

BUBUKA

Nalika kabébasan disebut kagéloan, panindesan anu lemah ngajadikeun tempat ngubaran jalma gélo minangka sakola pikeun simkuring.

Nalika kasaimbangan jeung kalurusan disaruakeun jeung balik ka tukang, panindesan anu telenges dina pamaréntahan konstitusional ngajadikeun panjara minangka sakola pikeun simkuring.

Duh para nu ningali ijazah simkuring! Mangga kirimkeun roh jeung implengan aranjeun minangka sémah kana awak jeung uteuk hiji murid anu keur kacau badui anu gampang kagugah sarta kakara campur kana peradaban anyar. Supaya aranjeun henteu salah ku nyalahkeun. Dina Kajadian 31 Mart, simkuring nyarios dina Divan-ı Harb-i Örfî:

—Simkuring murid; ku sabab éta simkuring nimbang sagala perkara ku timbangan syariat. Simkuring terang jati diri bangsa urang ngan ukur Islam. Ku kituna simkuring ogé nalungtik sagala perkara tina sudut pandang Islam.

Ieu hiji biantara anu simkuring tepikeun, bari nangtung di panto alam barzakh anu disebut panjara sarta ngantosan karéta ka aherat di stasion anu disebut tihang gantungan, ku ngiritik kaayaan masarakat manusa anu telenges, sanés ngan ka aranjeun, tapi ka umat manusa dina jaman ieu. Ku kituna, dumasar rusiah ﻳَﻮْﻡَ ﺗُﺒْﻠَﻰ ﺍﻟﺴَّﺮَٓﺍﺋِﺮُ, hakékat-hakékat kaluar taranjang tina kuburan haté. Jalma-jalma anu lain mahram ulah ningali. Simkuring parantos siap kalayan rasa sono anu sampurna ka aherat; simkuring siap angkat sareng jalma-jalma anu digantung ieu. Saperti hiji urang badui anu resep kana hal-hal anéh, anu parantos ngadangu kaajaiban jeung kaéndahan İstanbul tapi teu acan ningalina, kumaha anjeunna mikahayang pisan ningalina; simkuring ogé hoyong ningali alam aherat, tempat dipintonkeunana kaajaiban jeung hal-hal anu matak héran, kalayan kahayang saperti kitu. Ayeuna ogé simkuring masih kitu. Ngasingkeun simkuring ka ditu sanés hukuman pikeun simkuring; upami aranjeun tiasa, siksakeun simkuring dina nurani! Upami henteu, siksa ku cara séjén sanés siksa, malah kamulyaan pikeun simkuring!

Dina jaman panindesan, ieu pamaréntahan mumusuhan jeung akal; ayeuna mumusuhan jeung kahirupan. Upami pamaréntahan kitu, mugia kagéloan langgeng, mugia maot langgeng!.. Pikeun para nu zalim ogé, mugia naraka langgeng!.. Ti baheula simkuring memang mikahayang hiji tempat pikeun nepikeun pamikiran simkuring. Ayeuna Divan-ı Harb-i Örfî ieu parantos janten tempat anu saé. Di awal, saperti patarosan anu diajukeun ka unggal jalma, dina Pangadilan Militér simkuring ogé ditaros: “Anjeun ogé parantos ménta syariat?”

Simkuring nyarios: “Upami simkuring gaduh sarébu roh, simkuring siap ngorbankeun sadayana demi hiji hakékat syariat! Sabab syariat téh sabab kabagjaan, kaadilan anu murni sarta kautamaan. Tapi sanés saperti anu dipénta ku jalma-jalma anu barontak.”

Aranjeunna ogé nyarios: “Naha anjeun kaasup kana İttihad-ı Muhammediye ﷺ?”

Simkuring nyarios: “Kalayan reueus! Simkuring salah sahiji anggota anu pangleutikna. Tapi sakumaha anu simkuring tangtukeun... Saha anu henteu kaasup kana éta sauyunan salian ti jalma-jalma anu teu ngagem agama? Témbongkeun ka simkuring.”

Ayeuna simkuring nyebarkeun éta biantara, supaya nyalametkeun Meşrutiyet tina noda, para nu ngagem syariat tina putus harepan, jalma-jalma jaman ieu tina dianggap bodo jeung gélo ku sajarah, sarta hakékat tina sangkaan jeung mamang. Ayeuna simkuring ngawitan:

Simkuring nyarios: “Duh para Paşa, para Perwira! Ieu ringkesan kajahatan anu ngajadikeun simkuring kedah dipanjara: ﺍِﺫَﺍ ﻣَﺤَﺎﺳِﻨِﻰ اللَّات۪ى ﺍَﺩِﻝُّ ﺑِﻬَﺎ ﻛَﺎﻧَﺖْ ﺫُﻧُﻮﺑ۪ﻰ ﻓَﻘُﻞْ ﻟ۪ﻰ ﻛَﻴْﻒَ ﺍَﻋْﺘَﺬِﺭُ

Nyaéta, kaunggulan simkuring anu janten dasar kareueus ayeuna dianggap dosa. Simkuring bingung, ayeuna kumaha simkuring kedah ménta dihampura?

Minangka bubuka simkuring nyarios: Jalma anu gagah henteu ngarendahkeun diri pikeun ngalakukeun kajahatan. Upami dituduh, anjeunna henteu sieun ku hukuman. Upami simkuring dihukum pati kalayan teu adil, simkuring bakal meunang ganjaran dua syahid. Upami tetep di panjara, kedahna panjara téh tempat anu pangmerenahna dina pamaréntahan telenges anu kabébasanana ngan ukur kecap. Maot salaku jalma anu dizaliman leuwih hadé tibatan hirup salaku jalma anu zalim.

Simkuring ogé nyarios ieu: Sababaraha jalma anu ngagunakeun pulitik pikeun ngalayanan teu ngagem agama, pikeun nutupan kalepatanana, nuduh batur réaksionér sarta ngagunakeun agamana pikeun pulitik. Mata-mata ayeuna leuwih goréng tibatan anu baheula. Kumaha tiasa percanten kana kasatiaan maranéhna? Kumaha kaadilan tiasa diadegkeun dina ucapanana? Salian ti éta, ku kapinteran muter-muter alesan, manusa ragrag kana kazaliman nalika keur ngalaksanakeun kaadilan. Sabab manusa henteu bébas tina kasalahan. Tapi ku kapinteran muter-muter alesan, anjeunna ngumpulkeun kasalahan anu papisah, anu lumangsung dina waktu anu panjang, di antara seueur jalma, sarta anu diimbangan ku kahadéan anu nyelang di antarana; tuluy nyangka yén sadayana kaluar ti hiji jalma dina hiji waktu sarta nganggap anjeunna pantes dihukum beurat. Padahal cara ieu mangrupa kazaliman anu parna. Ayeuna hayu urang ngitung sabelas satengah kajahatan simkuring: {(Catetan handap): Anu dicutat nyaéta bagian-bagian anu patali jeung jalan sarta cara pangarang; anu hoyong katerangan lengkep tiasa ningali karya anu disebatkeun.}

KAJAHATAN KAHIJI: Taun kamari, dina mimiti Kabébasan, simkuring ngirim lima puluh nepi ka genep puluh telegram ka sakabéh suku di Wétan ngaliwatan kantor perdana menteri. Eusina kieu:

“Perkara anu aranjeun déngé minangka pamaréntahan konstitusional jeung konstitusi téh diwangun ku kaadilan anu saéstuna sarta musyawarah anu luyu jeung syariat. Tampi kalayan saé. Usahakeun ngajagana. Sabab kabagjaan dunya urang aya dina pamaréntahan konstitusional. Urang leuwih ngarandapan karugian tina panindesan tibatan saha waé.”

Ti sagala tempat, waleran telegram ieu sumping kalayan satuju jeung saé.

Hartina, simkuring parantos masihan pépéling ka propinsi-propinsi Wétan, henteu ngantepkeun maranéhna lalawora, supaya panindesan anyar henteu ngamangpaatkeun lalaworana. Lantaran simkuring henteu nyarios “Naon urusan simkuring”, simkuring ngalakukeun kajahatan nepi ka asup ka ieu pangadilan...

KAJAHATAN KADUA: Di Ayasofya, Bayezid, Fatih sarta Süleymaniye, ku sababaraha biantara ka sakabéh ulama jeung murid, simkuring ngajelaskeun sarta ngajentrekeun hubungan anu saéstuna antara syariat jeung perkara anu dingaranan pamaréntahan konstitusional. Simkuring ngécéskeun yén panindesan anu sawenang-wenang henteu aya patalina jeung syariat. Kieu: Ku rusiah hadis ﺳَﻴِّﺪُ ﺍﻟْﻘَﻮْﻡِ ﺧَﺎﺩِﻣُﻬُﻢْ, syariat sumping ka dunya pikeun ngabasmi panindesan jeung kakawasaan anu zalim.

Biantara naon baé anu simkuring tepikeun, upami aya anu ngabantah salah sahiji kecapna, simkuring siap ngabuktikeun ku bukti. Simkuring nyarios: “Jalan anu saéstuna tina syariat nyaéta hakékat pamaréntahan konstitusional anu luyu jeung syariat.”

Hartina, simkuring nampi pamaréntahan konstitusional ku dalil-dalil syariat. Henteu sapertos para nu ngagungkeun peradaban séjén anu nampa ku niru jeung ngalawan syariat. Simkuring henteu masrahkeun syariat minangka suap. Lantaran simkuring ngusahakeun sabisa-bisa pikeun nyalametkeun ulama jeung syariat tina sangkaan-sangkaan Éropa anu ruksak, simkuring ngalakukeun kajahatan nepi ka ngalaman perlakuan aranjeun anu kieu... KAJAHATAN KATILU: Simkuring sieun yén sababaraha jalma ti partéy bakal nipu ampir dua puluh rébu jalma ti lembur anu sami sareng simkuring di İstanbul —lantaran aranjeunna kuli panggul, lalawora sarta polos haténa— sarta ku kitu ngotoran propinsi-propinsi Wétan. Simkuring ngideran sakabéh tempat jeung warung kopi para kuli panggul. Taun kamari simkuring ngajelaskeun pamaréntahan konstitusional ka aranjeunna ku cara anu tiasa kaharti. Eusina kieu:

“Panindesan téh kazaliman jeung kakawasaan anu sawenang-wenang. Pamaréntahan konstitusional téh kaadilan jeung syariat. Upami sultan taat kana paréntah Kangjeng Nabi urang ﷺ sarta nuturkeun jalan anjeunna, anjeunna khalifah. Urang ogé bakal taat ka anjeunna. Upami henteu, jalma anu henteu nuturkeun Kangjeng Nabi ﷺ sarta ngalakukeun kazaliman téh rampog, sanajan sultan. Musuh urang nyaéta kabodoan, kamiskinan jeung pasalia. Ngalawan tilu musuh ieu, urang bakal bajoang ku pakarang katerampilan, pangaweruh jeung ngahiji. Urang bakal sosobatan sarta ngahiji leungeun sareng dulur-dulur urang anu saéstuna, urang Turki, sarta para tatangga urang, anu dina hiji sisi ngadorong urang pikeun hudang jeung maju. Sabab dina mumusuhan aya kajahatan; urang teu gaduh waktos pikeun mumusuhan. Urang moal ngaganggu urusan pamaréntahan. Sabab urang henteu terang hikmah pamaréntahan.”

Naséhat ieu mangaruhan boikot para kuli panggul ka Austria —saperti simkuring ka sakabéh Éropa— {(): Hiji dinten, salah sahiji jalma anu alus tata kramana nyarios ka Bedîüzzaman ngeunaan perluna ngagem pakean anu luyu jeung pangaweruhna. Anjeunna ngawaler: “Aranjeun saolah-olah ngalakukeun boikot ka Austria, tapi ngagem kalpak anu dikirim ti dinya. Ari simkuring mah ngalakukeun boikot ka sakabéh Éropa; ku sabab éta simkuring ngan ngagem hasil lahir jeung rohani nagri simkuring.”} sarta lampah aranjeunna anu wijaksana dina waktos anu pangkacau jeung pangngagugahna.

Lantaran simkuring janten sabab ngaluyukeun hubungan aranjeunna jeung sultan sarta muka perang ékonomi ka Éropa ku boikot, hartina simkuring ngalakukeun kajahatan nepi ka ragrag kana musibah ieu... KAJAHATAN KAOPAT: Lantaran kabodoan jeung fanatisme urang masihan kasempetan ka Éropa pikeun nyangka yén syariat —jauh pisan sarta leres-leres sanés kitu— ngadukung panindesan, haté simkuring sedih pisan. Pikeun ngabuktikeun yén sangkaan maranéhna bohong, simkuring ngadukung pamaréntahan konstitusional demi syariat leuwih ti saha waé. Tapi simkuring masih sieun yén hiji panindesan séjén bakal deui ngabuktikeun sangkaan éta. Ku kituna, kalayan sagala kakuatan simkuring, di Masjid Ayasofya simkuring ngagero ka para anggota parlemén. Simkuring nyarios:

“Tampi sarta ajarkeun pamaréntahan konstitusional kalayan sipatna anu sah dina syariat, supaya panindesan anyar anu rusiah jeung henteu ngagem agama henteu ngotoran perkara anu barokah éta ku leungeunna anu kotor, bari ngajadikeunana taméng pikeun kapentingan sorangan. Watesan kabébasan ku tata krama syariat. Sabab upami jalma-jalma bodo jeung rahayat umum bébas tanpa wates, bébas sapinuhna tanpa sarat, maranéhna bakal hirup maksiat jeung teu taat. Dina solat kaadilan, kiblat aranjeun kedah opat mazhab, supaya solatna sah. Sabab simkuring negeskeun yén hakékat-hakékat pamaréntahan konstitusional tiasa dicandak tina opat mazhab, sacara écés, sacara henteu langsung, atawa ku idin.”

Simkuring, anu ngan ukur murid biasa, nanggung hiji pancén anu fardu pikeun para ulama. Hartina simkuring ngalakukeun kajahatan nepi ka nampi ieu tamparan...

KAJAHATAN KALIMA: Koran-koran, ku dua babandingan anu salah sarta tulisan anu dipedar anu ngaruksak martabat, ngoyagkeun ahlak Islam. Maranéhna ngacak-acék pamadegan umum. Simkuring ogé nyebarkeun tulisan dina koran pikeun nolak maranéhna. Simkuring nyarios:

“Duh para wartawan! Para panulis kedah gaduh adab, sarta kedah ngahias diri ku adab Islam. Ucapanana kedah kaluar kalayan henteu mihak tina haté umum bangsa anu dipiboga babarengan. Rasa ngagem agama jeung niat anu ihlas dina nurani aranjeun kedah ngatur aturan pers. Padahal ku dua babandingan anu salah, nyaéta ngabandingkeun wewengkon luar jeung İstanbul sarta İstanbul jeung Éropa, aranjeun parantos ngalungkeun pamadegan umum kana leutak. Aranjeun ngahudangkeun kapentingan pribadi jeung pikiran pikeun males dendam. Sabab budak anu can maca abjad henteu dipasihan pangajaran filsafat alam. Pakean awéwé pamaén téater henteu pantes pikeun lalaki. Rasa-rasa Éropa henteu tiasa dilarapkeun di İstanbul. Bédana bangsa-bangsa, bédana tempat-tempat jeung wewengkon, saperti bédana jaman jeung abad. Pakean hiji henteu pas kana awak anu séjén. Ku kituna Revolusi Gedé Perancis henteu tiasa janten padoman lampah urang sapinuhna. Kasalahan asalna tina henteu mikiran kumaha téori dilarapkeun jeung naon anu diperlukeun ku kaayaan.” Simkuring, anu urang désa anu teu tiasa maca jeung nyerat, masihan naséhat ka para pangarang anu kitu pinter muter-muter alesan, nipu dina pamikiran sarta miboga kapentingan pribadi. Hartina simkuring ngalakukeun kajahatan...

KAJAHATAN KAGENEP: Sababaraha kali dina rapat-rapat gedé, simkuring ngarasakeun gagauran. Simkuring sieun rahayat umum, ku milu dina pulitik, bakal ngaganggu katengtreman. Ku kecap-kecap anu pantes pikeun létah hiji murid ti désa anu kakara diajar basa Turki, simkuring ngantengtremkeun gagauran. Di antarana, simkuring sumping kana gagauran dina kumpulan murid di Bayezid, dina maulid di Ayasofya sarta di Téater Ferah. Simkuring ngantengtremkeun gagauran nepi ka hiji tingkat. Upami henteu, bakal aya deui hiji badai.

Simkuring hiji jalma badui. Padahal simkuring terang intrik jalma-jalma anu beradab, simkuring milu kana urusanana. Hartina simkuring ngalakukeun kajahatan...

KAJAHATAN KATUJUH: Simkuring ngadangu yén hiji paguyuban parantos diadegkeun kalayan nami İttihad-ı Muhammedî ﷺ. Simkuring sieun pisan yén sababaraha jalma bakal ngalakukeun lampah anu salah di handapeun nami anu barokah ieu. Tuluy simkuring ngadangu yén sababaraha jalma anu barokah —saperti Süheyl Paşa jeung Syekh Sadık— parantos ngalihkeun nami anu barokah ieu kana hal anu leuwih basajan, murni pikeun ibadah jeung nuturkeun Sunnah anu mulya. Aranjeunna megatkeun hubungan jeung paguyuban pulitik éta. Aranjeunna moal milu dina pulitik. Tapi simkuring sieun deui sarta nyarios: “Nami ieu hak sadaya jalma, teu tiasa dihususkeun atawa diwatesan.” Saperti simkuring dina hiji sisi anggota sababaraha paguyuban anu ngagem agama, sabab simkuring ningali tujuan aranjeunna hiji, kitu deui simkuring ngahijikeun diri kana nami anu barokah ieu. Tapi ieu harti İttihad-ı Muhammedî ﷺ anu simkuring tangtukeun sarta simkuring asupan:

Éta hiji lingkup anu kabeungkeut ku runtuyan cahaya anu manjang ti wétan ka kulon, ti kidul ka kalér. Anu kaasup dina jaman ieu leuwih ti tilu ratus juta urang. Dasar anu ngahijikeun jeung ngabeungkeut sauyunan ieu nyaéta tauhid ka Gusti. Ikrar jeung sumpahna nyaéta iman. Anggotana sakabéh mukmin anu geus kaasup ti saprak Kalû Belâ. Daptar ngaranna ogé Lauh Mahfuz. Anu nyebarkeun pamikiran ngahiji ieu nyaéta sakabéh kitab Islam. Koran sapopoéna ogé sakabéh koran agama anu nempatkeun ngaluhurkeun kalimah Alloh minangka tujuan. Klub jeung déwanna nyaéta masjid-masjid, masjid leutik, madrasah agama sarta tempat-tempat zikir. Puseurna ogé Haramain Syarifain. Pamingpin paguyuban anu kieu nyaéta Kangjeng Nabi anu janten kareueus alam ﷺ. Jalanana nyaéta unggal jalma bajoang ngalawan nafsuna sorangan, nyaéta ngahias diri ku ahlak Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ sarta ngahirupkeun Sunnah Kangjeng Nabi ﷺ; ogé mikanyaah batur sarta —upami henteu ngabalukarkeun cilaka— masihan naséhat. Aturan sauyunan ieu nyaéta Sunnah Kangjeng Nabi ﷺ, sarta undang-undangna nyaéta paréntah jeung larangan syariat. Pedang-pedangna ogé bukti anu pasti. Sabab ngéléhkeun jalma anu beradab téh ku ngayakinkeun, henteu ku maksa. Néangan hakékat téh ku kanyaah. Ari mumusuhan mah ngalawan kabiadaban jeung fanatisme. Tujuan jeung maksadna ogé ngaluhurkeun kalimah Alloh. Dina syariat, salapan puluh salapan persén patali jeung ahlak, ibadah, aherat jeung kautamaan. Hiji persén patali jeung pulitik; mangga para nu nyepeng kakawasaan urang mikiran éta.

Ayeuna tujuan urang nyaéta ngagerakkeun runtuyan cahaya éta pikeun ngadorong unggal jalma, ku sumanget kahayang nuranina, dina jalan kamajuan ka Ka'bah kasampurnaan. Sabab dina jaman ieu salah sahiji sabab gedé pikeun ngaluhurkeun kalimah Alloh nyaéta maju dina perkara lahir.

Simkuring anggota sauyunan ieu. Simkuring salah sahiji jalma anu ngusahakeun supaya sauyunan ieu némbongan. Sanés anggota golongan-golongan atawa partéy-partéy anu janten sabab papisah.

Cindekna: Simkuring parantos baiat ka Sultan Selim. Simkuring nampi pamikiran anjeunna ngeunaan ngahijina umat Islam. Sabab anjeunna ngahudangkeun propinsi-propinsi Wétan. Maranéhna ogé baiat ka anjeunna. Urang Wétan ayeuna nyaéta urang Wétan harita. Dina ieu perkara, jalma-jalma anu miheulaan simkuring nyaéta Syekh Cemaleddin-i Efganî, almarhum Mufti Mesir Muhammed Abdüh ti antara para ulama anu jembar élmuna, Ali Suavi ti antara ulama anu keras pamadeganana, Hoca Tahsin, sarta Namık Kemal jeung Sultan Selim anu nempatkeun ngahijina umat Islam minangka tujuan. Sultan Selim nyarios:

Kahariwang ngeunaan pasalia jeung papisah

Malah di juru kuburan, ngajadikeun simkuring teu tengtrem

Padahal ngahiji téh jalan urang pikeun nolak serangan musuh

Lamun bangsa teu ngahiji, haté simkuring jadi tatu...

Yavuz Sultan Selim

Sacara lahir, simkuring ngusahakeun ieu pikeun dua tujuan anu agung:

Kahiji: Ngabébaskeun éta nami tina diwatesan jeung dihususkeun, sarta ngumumkeun yén éta nyakup sakabéh mukmin, supaya henteu aya papisah sarta henteu medal sangkaan.

Kadua: Ngahalangan papisahna golongan-golongan anu nyababkeun musibah gedé anu nembe kaliwat ieu ku tauhid. Ah, hanjakal, waktu henteu masihan kasempetan. Caah datang, simkuring ogé dirubuhkeun. Simkuring ogé nyarios: “Upami aya kahuruan, simkuring bakal mareuman sabagéanana.” Tapi pakean guru agama simkuring ogé kaduruk. Hiji kawentar anu palsu, anu simkuring henteu mampuh nanggungna, ogé leungit kalayan disambut bungah.

Simkuring hiji jalma biasa. Simkuring nanggung hiji perkara anu ngajadikeun majelis wakil rahayat, sénat jeung para menteri kedah mikiran pancén-pancén anu pangpentingna. Hartina simkuring ngalakukeun kajahatan...

KAJAHATAN KADALAPAN: Simkuring ngadangu yén para prajurit milu kana sababaraha paguyuban. Kajadian Janissari anu pikasieuneun kapikir ku simkuring. Simkuring kacida gugupna. Simkuring nyerat dina hiji koran:

“Ayeuna paguyuban anu pangsucina nyaéta paguyuban para prajurit anu gaduh iman. Sakabéh anu milu dina jalan prajurit anu mukmin sarta daék ngorbankeun diri kaasup di dinya, ti prajurit biasa nepi ka panglima agung. Sabab sauyunan, duduluran, kataatan, kanyaah sarta ngaluhurkeun kalimah Alloh téh tujuan paguyuban anu pangsucina di dunya. Tujuan ieu sapinuhna némbongan dina sakabéh prajurit mukmin.

Para prajurit téh puseurna. Bangsa jeung paguyuban kedah ngahijikeun diri ka aranjeunna. Paguyuban-paguyuban séjén téh pikeun ngajadikeun kanyaah jeung duduluran némbongan dina bangsa saperti prajurit. Ari İttihad-ı Muhammedî ﷺ, anu nyakup sakabéh mukmin, sanés hiji paguyuban atawa golongan. Puseur jeung barisan kahijina diwangun ku para pajuang perang, syuhada, ulama jeung guru rohani. Teu aya prajurit anu mukmin sarta daék ngorbankeun diri —boh perwira boh prajurit biasa— anu aya di luarna nepi ka peryogi milu deui. Tapi sababaraha paguyuban amal tiasa nyebut dirina İttihad-ı Muhammedî. Simkuring henteu campur kana éta.” Simkuring ngan ukur murid biasa. Simkuring nyokot pancén para ulama anu agung. Hartina simkuring ngalakukeun kajahatan...

KAJAHATAN KASALAPAN: Simkuring ningali gerakan anu pikasieuneun dina dinten ka-31 bulan Maret ti kajauhan salila dua tilu menit. Simkuring ngadangu sababaraha tuntutan. Tapi saperti tujuh warna upami diputer gancang ngan ukur bodas anu katingali, dina éta tuntutan anu béda-béda ngan kecap syariat anu némbongan, anu ngurangan karuksakan tina sarébu jadi hiji, nyalametkeun rahayat tina anarki, sarta ngajaga lir mukjizat sakabéh urusan pulitik anu aya dina leungeun jalma-jalma.

Simkuring ngartos yén kaayaan goréng, kataatan geus ruksak, naséhat henteu mangaruhan. Upami henteu kitu, saperti unggal waktos, simkuring bakal deui ngusahakeun mareuman éta seuneu. Tapi rahayat seueur, jalma-jalma ti lembur simkuring lalawora jeung polos; ari simkuring némbongan kalayan kawentar anu palsu. Sanggeus tilu menit, simkuring mundur. Simkuring angkat ka Bakırköy, supaya jalma anu wawuh ka simkuring henteu milu. Ka anu kapendak, simkuring ogé nyarankeun supaya henteu milu. Upami simkuring miboga peran sanajan saeutik pisan, pakean simkuring parantos ngumumkeun simkuring, sarta kawentar anu simkuring henteu hoyongkeun ogé parantos némbongkeun simkuring ka sadaya jalma. Dina ieu perkara simkuring tangtu bakal katingali kacida gedéna. Malah simkuring bakal némbongkeun diri ku nyanghareupan Hareket Ordusu nepi ka Ayastafanos, sanajan nyalira, sarta bakal maot kalayan gagah. Harita peran simkuring bakal écés. Moal peryogi ditalungtik.

Dina dinten kadua, simkuring naros ngeunaan kataatan militér anu mangrupa salah sahiji tali kahirupan urang. Maranéhna nyarios: “Para perwira prajurit parantos nganggo pakean prajurit biasa. Kataatan henteu ruksak teuing.”

Simkuring naros deui: “Sabaraha perwira anu ditémbak?” Maranéhna nipu simkuring sarta nyarios: “Ngan opat urang. Éta ogé para nu nindes. Tata krama jeung wates-wates syariat ogé bakal dilaksanakeun.” Simkuring ogé ningali koran-koran; éta ogé ngagambarkeun barontak téh saolah-olah sah. Simkuring dina hiji sisi bungah. Sabab tujuan simkuring anu pangsucina nyaéta ngalaksanakeun sarta ngalarapkeun hukum-hukum syariat sapinuhna. Tapi lantaran kataatan militér diruksak, simkuring pohara putus harepan jeung sedih. Ku sakabéh koran simkuring nyebarkeun biantara ka para prajurit:

“Duh para prajurit! Upami para perwira aranjeun ngazaliman diri sorangan ku hiji dosa, ku henteu taat éta aranjeun ngalakukeun hiji rupa kazaliman kana hak tilu puluh juta urang Osmanli jeung tilu ratus juta umat Islam. Sabab dina jaman ieu, martabat, kabagjaan sarta bandéra tauhid sakabéh umat Islam jeung Osmanli, dina hiji sisi, tetep nangtung ku kataatan aranjeun. Aranjeun ogé ménta syariat. Tapi ku henteu taat, aranjeun ngalawan syariat.”

Simkuring ngahargaan gerakan jeung kawani aranjeunna. Sabab koran-koran, anu janten panyambung létah pamadegan umum kalayan bohong, parantos némbongkeun gerakan éta ka urang minangka sah. Simkuring ogé, bari masihan pangajén, ngajadikeun naséhat simkuring mangaruhan nepi ka hiji tingkat. Simkuring ngaleuleuskeun barontak nepi ka hiji tingkat. Upami henteu, éta moal sagampang kitu.

Simkuring hiji jalma anu saéstuna parantos ngadatangan tempat ngubaran jalma gélo. Lantaran henteu nyarios “Naon urusan simkuring, keun jalma-jalma pinter anu mikiran perkara kitu”, simkuring ngalakukeun kajahatan...

KAJAHATAN KASEPULUH: Dina dinten Jumaah, simkuring angkat sareng para ulama ka tengah para prajurit di Kamentrian Perang. Ku biantara anu pohara mangaruhan, simkuring ngajadikeun dalapan batalion prajurit taat. Naséhat simkuring némbongkeun pangaruhna engké. Ieu salinan biantarana:

“Duh para prajurit anu ngagem tauhid! Kahormatan, martabat, kabagjaan sarta bandéra tauhid tilu puluh juta urang Osmanli jeung tilu ratus juta umat Islam, dina hiji sisi, gumantung kana kataatan aranjeun. Upami para perwira aranjeun ngazaliman diri sorangan ku hiji dosa, ku henteu taat ieu aranjeun ngazaliman tilu ratus juta umat Islam. Sabab ku henteu taat ieu aranjeun ngabahayakeun duduluran Islam.” Sing uninga yén: Tempat prajurit téh lir pabrik gedé anu rapih. Upami hiji roda henteu taat, sakabéh pabrik jadi kacau. Prajurit biasa henteu milu dina pulitik. Janissari mangrupikeun saksina. Aranjeun nyebut Syariat, padahal aranjeun ngalawan sarta ngotoran Syariat. Ku syariat, Al-Qur'an, hadis, hikmah jeung pangalaman, geus kabuktian yén: Taat ka anu nyepeng kakawasaan anu pageuh ngagem agama jeung ngajunjung hak téh fardu. Anu nyepeng kakawasaan jeung guru aranjeun nyaéta para perwira aranjeun.

Saperti insinyur anu mahir sarta dokter anu ahli, sanajan dina hiji sisi ngalakukeun dosa, éta henteu ngaruksak élmu kadokteran jeung rékayasana; kitu deui, ku ngaruksak kataatan aranjeun lantaran hiji lampah leutik anu teu luyu jeung syariat tina para perwira aranjeun anu caang pamikiranna, ngartos élmu perang, diajar di sakola, miboga sumanget ngabéla jeung iman, ulah ngazaliman urang Osmanli jeung umat Islam! Sabab henteu taat sanés ngan hiji kazaliman, tapi mangrupa hiji rupa serangan kana hak jutaan jalma. Aranjeun terang yén dina jaman ieu bandéra tauhid ka Gusti aya dina leungeun aranjeun anu gagah. Kakuatan leungeun éta ogé kataatan jeung lampah anu tartib. Sabab sarébu prajurit anu tartib jeung taat saimbang jeung saratus rébu anu teu diatur. Henteu kedah conto séjén: robahan gedé anu sapertos kieu, anu biasana ngucurkeun seueur pisan getih sarta henteu tiasa dilakukeun ku tilu puluh juta jalma dina waktu saratus taun, ku kataatan aranjeun parantos dilaksanakeun tanpa ngucurkeun getih.

Simkuring ogé nyarios ieu: Kaleungitan hiji perwira anu miboga sumanget ngabéla sarta caang pamikiranna téh kaleungitan kakuatan rohani aranjeun. Sabab ayeuna anu ngawasa nyaéta kawani dina iman, akal jeung élmu. Kadang hiji jalma anu caang pamikiranna saimbang jeung saratus urang. Bangsa asing ngusahakeun ngéléhkeun aranjeun ku kawani ieu. Kawani fitrah wungkul henteu cekap.

Cindekna, simkuring nepikeun paréntah Kangjeng Nabi anu janten kareueus alam ﷺ ka aranjeun: Taat téh fardu. Ulah ngalawan para perwira aranjeun. Mugia para prajurit langgeng!.. Mugia pamaréntahan konstitusional anu luyu jeung syariat langgeng!..

Hartina, lantaran simkuring nanggung pancén penting sapertos kieu padahal seueur pisan ulama, simkuring ngalakukeun kajahatan... KAJAHATAN KASABELAS: Simkuring ningali kaayaan suku-suku anu kacau di propinsi-propinsi Wétan. Simkuring ngartos yén: Kabagjaan dunya urang, dina hiji sisi, bakal kahontal ku élmu-élmu peradaban anu anyar. Para ulama kedah janten saluran anu henteu buruk pikeun élmu-élmu éta, sarta madrasah kedah janten salah sahiji sumberna, supaya para ulama agama tiasa akrab jeung élmu-élmu éta. Sabab di propinsi-propinsi éta, tali pilihan warga anu satengah badui aya dina leungeun para ulama.

Ku dorongan éta simkuring sumping ka Dersaadet. Kalayan ngabayangkeun kabagjaan, nalika harita panindesan-panindesan —anu ayeuna geus kabagi sarta beuki telenges— dituduhkeun ka almarhum sultan anu diléngsérkeun, simkuring henteu nampi gajih jeung kurnia karajaan anu anjeunna pasihkeun ka simkuring ngaliwatan Menteri Pulisi; simkuring nolak. Simkuring salah. Tapi éta kasalahan janten kahadéan ku némbongkeun kasalahan jalma-jalma anu néangan harta dunya ku élmu madrasah. Simkuring ngorbankeun akal simkuring, henteu ninggalkeun kabébasan simkuring. Simkuring henteu tunduk ka sultan anu welas asih éta. Simkuring ninggalkeun kapentingan pribadi.

Reungit-reungit ayeuna tiasa ngajadikeun simkuring sekutu maranéhna ku kanyaah, sanés ku paksaan. Geus sataun satengah simkuring digawé di dieu pikeun nyebarkeun atikan di nagri simkuring. Sabagéan gedé İstanbul terang ieu.

Simkuring anak hiji kuli panggul. Padahal sakitu seueur dunya tiasa kahontal ku simkuring, simkuring henteu ngaluarkeun diri tina kaayaan anak kuli panggul jeung kamiskinan.

Ku henteu ngakar dina dunya, ku ninggalkeun gunung-gunung luhur propinsi-propinsi Wétan anu tempatna pangdipikanyaahna ku simkuring, sarta ku ngusahakeun perkara-perkara anu ngajadikeun simkuring, demi bangsa, asup ka tempat ngubaran jalma gélo, tempat tahanan sarta panjara anu nyiksa dina jaman pamaréntahan konstitusional, simkuring ngalakukeun kajahatan gedé nepi ka asup ka pangadilan anu pikasieuneun ieu!.. SATENGAH KAJAHATAN: Kieu: Kalayan pikiran pikeun henteu kaleungitan kalungguhan khalifah anu janten puseur jeung tali pangbeungkeut dunya Islam; kalayan sangkaan yén almarhum mantan sultan Abdülhamid Han parantos ngartos kalepatan sosialna baheula, kaduhung sarta janten sanggup nampi naséhat; sarta kalayan pamikiran yén “Jalan anu panghadéna nyaéta badami”, simkuring mikiran wangun anu leuwih hadé pikeun lampah telenges anu lumangsung ieu, anu ayeuna janten asal jeung siki panglobana kapentingan pribadi sarta gagauran. Ku kituna, ngaliwatan létah koran, simkuring nyarios ka almarhum mantan sultan:

“Jadikeun Yıldız anu geus samagaha minangka paguron luhur, supaya luhur lir Süreyya! Di dinya, tibatan wisatawan jeung para tukang nyiksa, tempatkeun jalma-jalma ahli hakékat anu lir malaikat rohmat, supaya janten lir sawarga! Balikkeun ka bangsa harta di Yıldız anu dipasihkeun ku bangsa ka anjeun, ku méakkeunana pikeun paguron-paguron luhur agama anu gedé guna ngubaran panyakit pangutamana bangsa, nyaéta kabodoan. Percanten kana kaluhuran budi jeung kanyaah bangsa. Sabab bangsa bakal nanggung pangurusan karajaan anjeun. Sanggeus umur anu sapertos kieu, kedah mikiran aherat wungkul. Saméméh dunya ninggalkeun anjeun, anjeun kedah ninggalkeun dunya! Méakkeun zakat umur dina jalan umur anu kadua.

Ayeuna hayu urang timbang: Naha Yıldız kedah janten tempat keur hiburan atawa paguron luhur? Naha wisatawan anu kedah ngider di jerona, atawa para ulama anu kedah ngajar? Naha kedah dirampas atawa dipasihkeun minangka kurnia? Mana anu leuwih saé? Mangga jalma-jalma anu adil ngahakiman.”

Simkuring, anu hiji jalma miskin, masihan naséhat ka hiji sultan anu agung. Hartina simkuring ngalakukeun satengah kajahatan. Waktos pikeun nyarioskeun satengah kajahatan anu sanés tacan sumping. {(Catetan handap): Waktos pikeun satengahna éta nyaéta lima belas taun ti harita; tingali bahasan di tungtung Siracünnur anu salila dua puluh dalapan taun janten sabab pangarang dipanjara. Aranjeun bakal terang persis éta satengah kajahatan.}

Hanjakal! Cilaka pisan! Padahal bangsa pohara mikahayang jeung halabhab kana pamaréntahan konstitusional anu luyu jeung syariat, anu mangrupa kabagjaan urang, sarta kana atikan anyar anu luyu jeung Islam, anu janten hiji sumber kahirupan sosial urang, jalma-jalma anu kaleuleuwihi dina ieu kajadian, ku nyampurkeun kapentingan pribadi kana pamaréntahan konstitusional, sarta jalma-jalma anu caang pamikiranna, ku lampah teu paduli anu henteu ngagem agama, hanjakal ngawangun panghalang pikeun minat bangsa. Anu ngawangun ieu panghalang kedah ngaleungitkeunana. Ieu dipénta demi lemah cai.

Duh para Paşa, para Perwira! Rébuan jalma mangrupikeun saksi sabelas satengah kajahatan ieu. Malah sabagéanana disaksian ku satengah İstanbul. Bari rido kana hukuman sabelas satengah kajahatan ieu, simkuring ogé hoyong waleran pikeun sabelas satengah patarosan simkuring. Pikeun ngimbangan kajahatan simkuring ieu, simkuring ogé gaduh hiji kahadéan. Simkuring bakal nyarioskeunana:

Simkuring ngalawan cabang anu nindes di dieu, anu ngarecah sumanget jeung ngaleungitkeun kabungah sadaya jalma, ngahudangkeun rasa kapentingan pribadi jeung mihak, nyababkeun diadegkeunana paguyuban-paguyuban ras bangsa anu janten sabab papisah, anu ngaranna pamaréntahan konstitusional tapi hartina panindesan, sarta anu ogé ngotoran nami “İttihat ve Terakki”.

Unggal jalma gaduh hiji pamikiran. Ku kituna, katengtreman pikeun sadaya, pangampura pikeun sadaya sarta ngaleungitkeun hak istiméwa diperlukeun, supaya jalma henteu ningali batur lir hama ku hiji hak istiméwa, tuluy ngabalukarkeun papisah.

Supaya henteu dianggap reueus, simkuring nyarios: Urang anu leres-leres muslim tiasa ditipu, tapi henteu nipu. Urang henteu ngarendahkeun diri pikeun bohong demi hiji kahirupan. Sabab urang terang yén: ﺍِﻧَّﻤَﺎ ﺍﻟْﺤ۪ﻴﻠَﺔُ ﻓ۪ﻰ ﺗَﺮْﻙِ ﺍﻟْﺤِﻴَﻞِ

Tapi lantaran simkuring parantos janji jeung ikrar ka perkara anu dingaranan pamaréntahan konstitusional anu sah sarta saéstuna, panindesan dina wangun naon baé, sanajan nganggo pakean jeung nami pamaréntahan konstitusional, upami kapendak bakal simkuring tampiling. Numutkeun pamikiran simkuring, musuh pamaréntahan konstitusional nyaéta jalma-jalma anu, ku némbongkeun pamaréntahan konstitusional minangka telenges, awon jeung patukang tonggong jeung syariat, ogé ngalobaan musuh musyawarah. “Ku robahna nami, hakékat henteu robah.”

Lantaran kasalahan anu panggedéna nyaéta manusa nyangka dirina henteu salah, simkuring ngaku kasalahan simkuring: Simkuring hoyong ngajadikeun jalma-jalma nampi naséhat tanpa nampi naséhat jalma-jalma. Lantaran simkuring ngusahakeun ngaping batur saméméh ngaping diri sorangan, simkuring parantos ngarendahkeun ngajak kana kahadéan ku ngajadikeunana henteu mangaruhan.

Pangalaman ogé ngabuktikeun yén: Hukuman téh hasil hiji kasalahan. Tapi kadang éta kasalahan némbongkeun diri dina wangun kasalahan séjén anu henteu dilakukeun. Éta jalma, padahal henteu salah dina perkara éta, janten pantes nampi hukuman. Alloh masihan musibah, ngalebetkeun kana panjara sarta ngalaksanakeun kaadilan. Tapi hakim ngahukum anjeunna sarta ngalakukeun kazaliman.

Duh para nu nyepeng kakawasaan! Simkuring gaduh hiji martabat anu bakal dipaké pikeun ngalayanan bangsa Islam; aranjeun ngarecahna. Simkuring gaduh kawentar anu palsu, anu kajadian sorangan sarta henteu dipikahayang; ku éta simkuring ngajadikeun naséhat ka rahayat mangaruhan, sarta aranjeun parantos ngancurkeunana, anu simkuring tampi kalayan bungah. Ayeuna simkuring gaduh kahirupan anu lemah anu geus matak bosen. Mugia simkuring cilaka upami simkuring embung nyerahkeunana ka hukuman pati. Mugia simkuring henteu janten jalma gagah upami henteu angkat ka maot bari seuri.

Dihukumna simkuring sacara lahir bakal ngahasilkeun dihukumna aranjeun dina nurani. Ieu kaayaan sanés karugian pikeun simkuring, malah kamulyaan. Tapi aranjeun ngabalukarkeun karugian ka bangsa. Sabab aranjeun ngarecah pangaruh naséhat simkuring. Kadua: Ieu karugian pikeun aranjeun sorangan. Sabab simkuring bakal janten bukti anu pasti dina leungeun musuh aranjeun. Aranjeun parantos nguji simkuring ku batu uji. Upami jalma-jalma anu aranjeun sebut golongan anu murni diuji ku batu uji anu sapertos kieu, sabaraha anu bakal kabuktian saé?

Upami pamaréntahan konstitusional diwangun ngan ku panindesan hiji golongan, sarta mangrupa lampah anu patukang tonggong jeung syariat, ﻓَﻠْﻴَﺸْﻬَﺪِ الثَّقَلَانِ ﺍَﻧّ۪ﻰ ﻣُﺮْﺗَﺠِﻊٌ {(Catetan handap): Nyaéta, mugia sakumna dunya, jin jeung manusa janten saksi yén simkuring réaksionér.} Sabab persatuan ku kabohongan téh bohong, sarta nami pamaréntahan konstitusional anu diadegkeun dina karuksakan téh ruksak. Perkara anu saéstuna dingaranan pamaréntahan konstitusional bakal tetep ku hak, kajujuran sarta henteu aya hak istiméwa. ...

Kilat jeung badai anu pikasieuneun anu disebut Kajadian 31 Mart éta, dina pangaruh seueur sabab, parantos nyiapkeun hiji kaayaan fitrah anu kitu, anu hasilna bakal kacau. Tapi ku Alloh, nami syariat anu terus némbongkeun mukjizatna sumping kana létah para nu berontak. Lantaran éta ngajadikeun badai kaliwat kalayan hampang pisan, éta nami ngahukum koran-koran sanggeus tengah bulan April di payuneun Alloh. Sabab upami tujuh perkara anu nyababkeun éta kajadian sarta tujuh kaayaan anu ngiringanana ditilik, hakékat bakal némbongan. Éta perkara téh:

1- Salapan puluh persén mangrupa gerakan ngalawan İttihat ve Terakki, sarta ngalawan kakawasaan sawenang-wenang jeung panindesan maranéhna.

2- Ngaganti para menteri anu janten medan pasalia golongan-golongan.

3- Nyalametkeun sultan anu dizaliman tina kaléngséran anu geus diputuskeun.

4- Ngahalangan pangajaran anu patukang tonggong jeung rasa militér sarta tata krama kaagamaan para prajurit.

5- Némbongkeun anu maéhan Hasan Fehmi Bey, perkara anu digedé-gedékeun pisan.

6- Henteu ngantepkeun anu dikaluarkeun tina formasi jeung para perwira resimen dirugikeun.

7- Nyegah kabébasan tina nyakup lampah maksiat jeung mubadir, ngawatesanana ku tata krama syariat, sarta ngalaksanakeun hukuman qisas jeung hukuman motong leungeun, anu ngan éta anu dipikawanoh ku rahayat minangka pulitik syariat.

Tapi taneuhna leutak; jiret (jebakan) jeung rencana geus digelar. Kataatan militér anu suci dikorbankeun. Sabab anu pangdasarna nyaéta pasalia golongan-golongan anu mihak jeung miboga kapentingan pribadi, sarta kaributan koran-koran anu, tibatan basa anu hadé, maké kaleuleuwihan, kabohongan sarta kacenderungan pikeun kaleuleuwihi. Dina tujuh tuntutan ieu, saperti tujuh warna lamun diputer ngan ukur bodas anu katingali, kitu ogé ngan cahaya syariat anu caang anu némbongan sarta ngahalangan karuksakan.

...

Kalayan sagala kakuatan simkuring nyarios yén: Kamajuan urang ngan ukur ku kamajuan Islam, anu mangrupa jati diri bangsa urang, sarta ku némbongna hakékat-hakékat syariat. Upami henteu, urang bakal janten conto paribasa: “Anjeunna ninggalkeun cara leumpangna sorangan, sarta henteu diajar cara leumpang batur.” Leres, urang kedah kagugah ku kaagungan jeung kahormatan bangsa Islam, ku ganjaran aherat, ku sumanget ngabéla bangsa, ku sumanget ngabéla Islam, ku kanyaah ka lemah cai sarta ku kanyaah ka agama.

Duh para Paşa, para Perwira! Simkuring hoyong hukuman pikeun kajahatan simkuring, sarta ayeuna ogé waleran pikeun patarosan simkuring. Lantaran Islam téh kamanusaan anu agung sarta syariat téh peradaban anu mulya (peradaban anu pangutamana), dunya Islam pantes janten kota anu mulya anu dicita-citakeun ku Plato.

Patarosan Kahiji: {(Catetan handap): Patarosan-patarosan ieu janten sabab dibébaskeunana opat puluh nepi ka lima puluh tahanan anu henteu salah.} Naon hukuman jalma-jalma anu polos, anu ku tipuan koran nganggap gerakan éta sah, sarta kabawa ku arus umum dumasar kana kabiasaan jeung adat di dieu?

Patarosan Kadua: Upami manusa robah wangun jadi oray, atawa hiji wali nganggo pakean rampog, atawa pamaréntahan konstitusional robah wangun jadi panindesan, naon hukuman jalma-jalma anu nyerang éta? Malah saleresna maranéhna oray, rampog sarta panindesan.

Patarosan Katilu: Naha anu nindes téh ngan ukur hiji jalma? Naha sababaraha jalma henteu tiasa janten anu nindes? Numutkeun simkuring, kakawasaan kedah aya dina hukum; upami henteu, panindesan bakal kabagi. Ku organisasi komité, éta bakal jadi sapinuhna telenges.

Patarosan Kaopat: Mana anu leuwih ngarugikeun, ngahukum pati hiji jalma anu henteu salah, atawa ngahampura sapuluh jalma anu ngalakukeun kajahatan?

Patarosan Kalima: Saperti tekenan kana raga henteu tiasa ngéléhkeun jalma-jalma anu miboga jalan jeung pamikiran, naha éta henteu malah nambahan pacéngkadan jeung papisah?

Patarosan Kagenep: Ngahijina bangsa, anu mangrupa hiji sumber kahirupan sosial urang, tiasa kahontal ku naon salian ti ngaleungitkeun hak istiméwa?

Patarosan Katujuh: Ngaruksak kasataraan sarta ngahususkeun ngan sababaraha jalma, tuluy ngalarapkeun hukum sapinuhna ka aranjeunna, padahal sacara lahir kaadilan, dina hiji sisi naha ku henteu sarata éta henteu janten kazaliman jeung kapentingan pribadi? Salian ti éta, sabagéan gedé tahanan, anu henteu salahna jadi écés ku putusan bébas jeung kaluar tina panjara, malah dalapan puluh persénna henteu salah. Upami ieu kaayaan ngawasa tina sudut pandang mayoritas, naha éta henteu janten kapentingan pribadi jeung pikiran pikeun males dendam? Simkuring henteu gaduh ucapan ka Pangadilan Militér; mangga para nu ngalaporkeun mikiranana. Patarosan Kadalapan: Upami hiji golongan masang hiji hak istiméwa pikeun dirina, terus-terusan nyentuh titik rasa anu pangpeka dina unggal jalma nepi ka maksa sadaya jalma katingali saperti ngalawan pamaréntahan konstitusional, padahal sadaya jalma nyerang panindesan anu keukeuh di handapeun nami pamaréntahan konstitusional anu dipasang ku golongan éta ka dirina, saha anu salah?

Patarosan Kasalapan: Upami tukang kebon muka panto hiji kebon, ngidinan sadaya jalma asup, tuluy aya karugian, saha anu salah?

Patarosan Kasepuluh: Upami kabébasan mikir jeung nyarios dipasihkeun, tuluy jalma-jalma disalahkeun, naha éta henteu janten rencana pikeun ngalungkeun bangsa anu malang kana seuneu? Upami henteu ku ieu cara, naha henteu kapikir yén éta bakal dilaksanakeun ku alesan séjén?

Patarosan Kasabelas: Unggal jalma sumpah pikeun pamaréntahan konstitusional. Tapi upami anjeunna sorangan ngalawan perkara anu saéstuna dingaranan pamaréntahan konstitusional, atawa tiiseun ka jalma-jalma anu ngalawan éta, naha henteu kedah mayar kafarat sumpah? Naha bangsa henteu janten tukang bohong? Naha pamadegan umum anu henteu salah henteu dianggap bohong, pikun sarta henteu mampuh ngabédakeun?

Cindekna: Ku kabodoan, ayeuna panindesan jeung kakawasaan anu sawenang-wenang anu telenges keur ngawasa. Saolah-olah panindesan jeung mata-mata parantos lahir deui dina awak séjén. Maksadna tétéla sanés nyokot deui kabébasan ti Sultan Abdülhamid, tapi ngajadikeun panindesan anu hampang jeung saeutik janten telenges jeung seueur!

Satengah Patarosan: Hiji awak anu hipu jeung lemah, lantaran henteu tahan ku gigitan reungit jeung nyiruan, ngusahakeun ngusir éta kalayan kacida gugup jeung héséna. Tuluy aya hiji jalma anu nyarios: “Maksadna sanés ngusir reungit jeung nyiruan, tapi hoyong ngahudangkeun singa gedé sarta ngajadikeun éta nyerang dirina.” Ku nyarios kitu, jalma bodo anu mana anu bakal ditipuna?

Satengah patarosan anu sanés henteu kénging medal. Duh para Paşa, para Perwira! Kalayan sagala kakuatan simkuring nyarios:

Simkuring pageuh pisan kana sakabéh hakékat dina sakabéh tulisan anu simkuring sebarkeun dina koran. Upami ti sisi jaman baheula simkuring diulem ku surat kaadilan syariat ti pangadilan jaman kabagjaan, simkuring bakal nepikeun persis hakékat-hakékat anu parantos disebarkeun. Simkuring ukur bakal masihan pakean anu luyu jeung corak pangabutuh jaman éta.

Upami ti sisi mangsa datang simkuring disaur ku surat panggero sajarah ti pangadilan kritik para nu bijaksana tilu ratus taun ti ayeuna, simkuring ogé bakal némbongkeun hakékat-hakékat ieu di dinya dina kaayaan seger, bari nambalan sababaraha bagian anu rengat ku jembarna jeung mekarkeunana.

Hartina, hakékat henteu robah; hakékat téh hak. ﺍَﻟْﺤَﻖُّ ﻳَﻌْﻠُﻮ وَلَا ﻳُﻌْﻠٰﻰ ﻋَﻠَﻴْﻪِ

Bangsa parantos hudang. Upami ditipu ku alesan palsu jeung kapinteran muter-muter alesan, éta moal langgeng. Umur implengan anu dianggap hakékat téh pondok. Ku pamadegan umum anu ngagaur, tipu daya jeung alesan palsu éta bakal paburencay, sarta hakékat bakal medal, insya Alloh.

Kaayaan panjara aranjeun anu nyiksa: jaman pikasieuneun, tempat matak sieun, tahanan pinuh ku kasieun, koran-koran nyebarkeun béja anu ngagugupkeun, pamikiran kacau, haté sedih, nurani kasedih jeung putus harepan; dina awal para patugas bungah ku kasusah batur, sarta para nu ngajaga ngaganggu. Tapi lantaran nurani simkuring henteu nyiksa simkuring, éta kaayaan lir hiburan pikeun simkuring. Rupa-rupa musibah karasana lir rupa-rupa nada musik.

Pangajaran anu simkuring tampi taun kamari di tempat ngubaran jalma gélo ayeuna parantos diréngsékeun di ieu sakola. Tina panjangna waktu musibah, simkuring nampi pangajaran anu panjang. Tina kasedih jalma anu henteu salah sarta dizaliman, anu mangrupa kanikmatan rohani dunya, simkuring nampi pangajaran welas asih ka nu lemah sarta rasa ijid anu kuat kana panganiayaan.

Harepan simkuring kuat yén: “Ay! Way!” sarta “Ah!” anu ngejat ku panas kasedih tina haté seueur jalma anu henteu salah bakal ngawangun hiji méga anu mawa rohmat. Ku kabentukna nagara-nagara Islam anu anyar dina dunya Islam, méga anu mawa rohmat éta parantos mimiti kabentuk. Upami peradaban mangrupa landasan anu ngadukung serangan anu ngaruksak martabat, fitnah anu ngajadikeun jalma paburencay, pikiran males dendam anu teu adil, alesan palsu anu lir sétan, sarta lampah anu teu paduli kana agama sapertos kieu, mugia sadaya jalma janten saksi yén tibatan tempat kapentingan pribadi anu sapertos kieu, anu disebut istana kabagjaan peradaban, simkuring milih ténda-ténda kahirupan badui jeung liar di gunung-gunung luhur propinsi-propinsi Wétan, anu janten lapang kabébasan mutlak. Sabab kabébasan mikir, kabébasan nyarios, niat anu saé sarta haté anu salamet, anu henteu simkuring tingali dina medeniyet anu euweuh mim-na ieu, ngawasa sapinuhna di gunung-gunung Anatolia Wétan.

Sakumaha anu simkuring terang, para panulis miboga adab. Simkuring ningali sababaraha koran anu teu gaduh adab minangka panyebar kapentingan pribadi. Upami adab téh sapertos kieu sarta pamadegan umum sakitu kacau, janten saksi yén simkuring parantos ninggalkeun sastra anu sapertos kieu. Simkuring ogé henteu kaasup di dinya. Tibatan koran, simkuring bakal nalungtik barang-barang jeung gambaran alam di gunung-gunung luhur lemah cai simkuring, nyaéta di puncak Başit.

Wengkuan limpahan urang bébas tina noda ménta-ménta

Teu ngandelkeun anu di handap jeung di luhur téh kurnia azali ka urang

Urang mundur tina mabok harepan, tina angan-angan anu panjang

Urang sakitu gélo, nepi ka henteu peryogi deui papanggih jeung Layla...

Pépéling: Mundurna simkuring tina peradaban bakal ngajadikeun aranjeun mikir. Leres, simkuring milih kahirupan badui tibatan peradaban anu campur jeung panindesan, lampah maksiat jeung mubadir sarta kahinaan sapertos kieu. Peradaban ieu ngajadikeun jalma-jalma miskin, hirup maksiat jeung teu boga ahlak. Tapi lantaran peradaban anu saéstuna ngalayanan kamajuan jeung kasampurnaan umat manusa sarta ngajadikeun hakékat umatna kaluar tina poténsi jadi nyata, tina sudut pandang ieu mikahayang peradaban téh mikahayang kamanusaan.

Sabab simkuring kacida mikaresep jeung mikanyaah harti pamaréntahan konstitusional téh ieu:

Panto kahiji pikeun kamajuan Asia jeung dunya Islam dina mangsa datang nyaéta pamaréntahan konstitusional anu luyu jeung syariat sarta kabébasan dina wengkuan syariat. Konci nasib, tahta jeung kabagjaan Islam ogé musyawarah dina pamaréntahan konstitusional. Sabab nepi ka ayeuna tilu ratus tujuh puluh juta umat Islam ditindes ku kakawasaan rohani bangsa asing. Ayeuna, nalika kakawasaan Islam ngawasa dunya, hususna Asia ti ayeuna ka hareup, unggal muslim bakal miboga hiji bagian anu saéstuna tina kakawasaan éta. Kabébasan mangrupa hiji-hijina jalan pikeun ngabébaskeun tilu ratus tujuh puluh juta umat Islam tina jadi tawanan. Upami, sakadar pangandaian anu mustahil, dua puluh juta jalma di dieu ngarandapan seueur karugian dina ngadegkeun kabébasan, mangga dikorbankeun. Urang masihan dua puluh, nyokot tilu ratus.

Hanjakal! Cilaka pisan! Unsur-unsur jeung ras-ras dina diri urang campur lir hawa; tacan ngahiji lir cai. Insya Alloh, ku ngahiji ku listrik hakékat-hakékat Islam sarta ngahasilkeun kakuatan ku panas cahaya atikan Islam, bakal kabentuk hiji tata kaadilan anu saimbang.

Mugia pamaréntahan konstitusional anu luyu jeung syariat langgeng! Mugia panonpoé kabébasan, anu parantos nampi pangajaran anu lengkep tina didikan hakékat syariat, salamet!

Garibüzzaman dina jaman panindesan

Bedîüzzaman dina jaman pamaréntahan konstitusional

Ari dina jaman ayeuna ogé Bid'atüzzaman

Bedîüzzaman Said Nursî

Sanggeus ieu, anjeunna henteu lami deui cicing di İstanbul; anjeunna angkat ti İstanbul pikeun ka Van. Nalika nuju ka Van ngaliwatan Batum, anjeunna nyimpang ka Tiflis. Di Tiflis, anjeunna naék ka Bukit Şeyh San'an. Nalika keur nengetan sakurilingna kalayan taliti, hiji pulisi Rusia sumping sarta naros: “Kunaon anjeun nengetan sakitu talitina?”

Bedîüzzaman nyarios: “Simkuring keur nyusun rencana madrasah simkuring.”

Éta pulisi nyarios: “Anjeun ti mana?”

Bedîüzzaman: “Simkuring ti Bitlis.”

Pulisi Rusia: “Ieu Tiflis!”

Bedîüzzaman: “Bitlis jeung Tiflis sadulur.”

Pulisi Rusia: “Naon maksadna?”

Bedîüzzaman: “Di Asia, dina dunya Islam, tilu cahaya mimiti mekar susul-susul. Dina pihak aranjeun, tilu poék anu silih tumpuk bakal mimiti sirna. Ieu lalangsé panindesan bakal soéh sarta ngaleutikan; simkuring ogé bakal sumping sarta ngawangun madrasah simkuring di dieu.”

Pulisi Rusia: “Ah, jauh pisan! Simkuring héran kana harepan anjeun.”

Bedîüzzaman: “Simkuring ogé héran kana akal anjeun! Naha anjeun tiasa nganggap yén usum tiis ieu bakal terus lumangsung? Unggal usum tiis gaduh usum semi, unggal peuting gaduh beurang.”

Pulisi Rusia: “Islam parantos papisah-pisah?”

Bedîüzzaman: “Aranjeunna angkat diajar. Hindustan hiji putra Islam anu bakatna hadé; anjeunna diajar di sakola pangsiapan Inggris. Mesir hiji putra Islam anu calakan; anjeunna nampi pangajaran ti sakola administrasi Inggris. Kaukasus jeung Turkistan dua putra Islam anu gagah; aranjeunna latihan di sakola militér Rusia, jeung saterusna...

Duh, sanggeus putra-putra turunan mulya ieu nampi ijazahna, masing-masing bakal mingpin hiji buana. Ku ngibarkeun bandéra Islam, anu janten ramana anu agung sarta adil, dina cakrawala kasampurnaan, aranjeunna bakal ngumumkeun rusiah hikmah azali dina umat manusa, di payuneun takdir azali, sanajan takdir jaman ngabantah.”

Sanggeus dugi ka Van, anjeunna ngideran kaom-kaom (suku-suku) pikeun ngaping aranjeunna ku pangajaran sosial, peradaban jeung élmu. Dina ieu perkara, anjeunna nyebarkeun hiji kitab anu judulna “Münazarat” dina wangun patarosan jeung waleran.

Paguneman Bedîüzzaman, dina hiji sisi sareng jalma-jalma ahli pulitik, dina sisi séjén sareng rahayat jeung suku-suku, tangtu matak panasaran pisan. Dina sadaya ieu, katingali yén hiji-hijina tekad jeung tujuan anjeunna nyaéta nyebarkeun cahaya Islam jeung hakékat-hakékat Al-Qur'an ka dunya, sarta yén salila hirupna anjeunna ngalaksanakeun pancén minangka jalma anu ngémbarkeun Al-Qur'an.