ULIKAN

ULIKAN

SANGGEUS LILA PAPISAH

Sigana geus dua puluh tujuh atawa dua puluh dalapan taun abdi teu tepang sareng Üstad. Sanajan abdi salawasna hoyong angkat nganjang pikeun tepang sareng anjeunna jeung neuteup rarayna anu diberkahan nepi ka puas, ku kasibukan abdi henteu kantos mendakan waktu. Tapi lantaran anjeunna hirup dina haté, urang salawasna babarengan jeung ayana anjeunna sacara rohani. Naha ieu henteu nyumponan karinduan dina haté nepi ka tingkat nu tangtu? Nalika urang tepang sareng anjeunna sarta silih rangkul, kanikmatan anu dipasihkeun ku rarayna anu pinuh ku cahaya némbongkeun sakumaha gedéna karinduan pikeun tepang sacara jasmani. Geus leuwih ti opat puluh taun urang wawuh sareng Üstad. Harita anjeunna ampir unggal poé sumping ka kantor; bareng jeung para Âkif, Naim, Ferîd, sarta İzmirli, urang ngawangkong kalayan pikaresepeun salila sababaraha jam. Üstad nyarioskeun pasualan-pasualan élmu anu luhur kalayan logatna anu has; kawani jeung kagagahan dina cariosanana ogé ngageuingkeun sumanget urang. Ti lahirna kacida pinterna, hiji kurnia Ilahi. Dina pasualan-pasualan anu pangrumitna, kakuatan jeung kaagungan kapinteranana némbongkeun diri. Pikiran anu terus digawé jeung mikir. Anjeunna henteu seueur ngalibetkeun diri kana nukilan. Pituduhna ngan Al-Qur'an. Ieu sumber sakabéh pancaran rohani jeung kapinteranana. Sakabéh éta cahaya langsung ngamalir tina sumber ieu. Anjeunna miboga pamadegan sakumaha saurang mujtahid, saurang imam. Haténa pinuh ku iman sakumaha saurang sahabat Kangjeng Nabi ﷺ. Dina rohna aya kagagahan Ömer. Saurang mukmin anu dina abad ka dua puluh ngahirupkeun mangsa kabagjaan Kangjeng Nabi ﷺ dina dirina sorangan; sakabéh tujuanana nyaéta iman jeung Al-Qur'an. Dasar “Tauhid” jeung “Iman ka Alloh”, anu mangrupa tujuan pangluhurna Islam, nyaéta prinsip panggedéna anjeunna jeung Risale-i Nur. Upami anjeunna hirup dina mangsa kabagjaan Kangjeng Nabi ﷺ, nalika Islam mimiti diadegkeun, Kangjeng Nabi ﷺ tangtu bakal masihan anjeunna pancén ngancurkeun berhala-berhala di Ka'bah. Sakitu gedéna anjeunna ngalawan syirik jeung nyembah berhala. Hiji umur anu panjang, ampir saabad, anu kaliwat dina perjuangan pikeun nancebkeun iman jeung hakékat-hakékat Al-Qur'an dina haté. Hiji umur anu kaliwat kalayan kautamaan jeung kagagahan. Saurang pahlawan anu di medan perang, di hareupeun para mujahid, nangtung jejeg kalayan pedang dina leungeun sarta narajang musuh. Saurang pahlawan anu nalika jadi tawanan nangtang panglima musuh. Saurang pahlawan anu di tempat gantungan ngajadikeun panglima musuh mikir jeung mulang kana kaadilan... Saurang anu daék ngorbankeun diri, anu henteu saeutik ogé ragu ngorbankeun nyawa pikeun bangsa jeung nagara. Musuh panggedéna fitnah jeung karusuhan. Demi kapentingan bangsa, anjeunna tabah nanggung sagala rupa kajaliman jeung panyiksaan. Ka jalma-jalma anu ngajalim anjeunna, anjeunna malah henteu neneda goréng. Pikeun jalma-jalma anu ngalungkeun anjeunna ka panjara, anjeunna ngan miharep maranéhna jadi soléh sarta miboga iman. Maot demi tujuan éta mangrupa hal anu basajan pikeun anjeunna. Anjeunna tuang ngan samangkok sup, sagelas cai, jeung sapék roti. Pakeanana basajan pisan jeung sapertos jalma miskin. Hiji jubah kapas tina lawon Amerikan bodas. Anjeunna ngaganti pakean jerona jeung nyuruh diberesihan saméméh kotor. Anjeunna merhatikeun kabersihan kalayan luar biasa. Anjeunna henteu nyekel duit kertas jeung henteu mawa éta dina dirina. Di dunya anjeunna henteu gaduh nanaon anu disebut harta milik. Anjeunna henteu hirup pikeun dirina, tapi pikeun masarakat. Awakna leutik, tapi miboga wibawa jeung kaagungan. Panonna mancarkeun cahaya sapertos panonpoé anu caang. Tatapanana agung. Sacara jasmani, sigana anjeunna jalma anu pangmiskinna di dunya, tapi anjeunna sultan alam rohani. Kasangsaraan leuwih ti dalapan puluh taun henteu ngajadikeun hiji kariput dina rarayna; ngan ngabodaskeun rambutna. Warna kulitna bodas rada kayas. Anjeunna henteu gaduh janggot. Anjeunna séhat sapertos pamuda. Anjeunna lemah lembut jeung beresih haté. Tapi nalika sumangetna ngagedur, anjeunna nyandak sikep singa, ngajejegkeun awak dina dua tuur, sarta nyarios sapertos raja sagala raja. Hal anu paling henteu dipikaresepna nyaéta pulitik. Geus tilu puluh lima taun anjeunna henteu nyandak koran kana leungeunna. Anjeunna geus megatkeun hubunganana jeung kajadian-kajadian dunya. Ti sanggeus solat magrib nepi ka beurang poé saterusna, anjeunna henteu nampi saha waé; anjeunna sibuk ibadah. Anjeunna saré saeutik pisan. Anjeunna ogé kalayan teges ngalarang murid-muridna tina pulitik. Murid-muridna anu aya di sakuliah nagara, jumlahna leuwih ti genep ratus rébu, malah sigana nepi ka sajuta, mangrupa putra-putra nagara anu pangluhurna kautamaanana. Seueur pisan muridna anu diajar élmu-élmu empiris di rupa-rupa fakultas universitas, aya ratusan, aya rébuan. Teu aya saurang murid Nur anu henteu jadi anu pangluhurna kautamaanana jeung panggetolna di kelasna. Tina ratusan rébu murid Risale-i Nur anu aya di sakuliah nagara ieu, henteu aya saurang ogé, di mana waé, anu ngalakukeun hiji tindakan atawa kajadian anu ngaganggu kaamanan. Unggal murid Nur sacara alami mangrupa nu ngajaga pamaréntah, aturan, jeung katertiban; nu ngajaga kaamanan sacara rohani. Abdi naros naha perjalanan ka İstanbul ngajadikeun anjeunna sangsara. — Anu nyababkeun kasangsaraan ka abdi, saur anjeunna, ngan bahaya-bahaya anu nyanghareupan Islam. Baheula bahaya datang ti luar, ku kituna gampang pikeun ngalawanana. Ayeuna bahaya datang ti jero. Hileud geus asup kana jero batang. Ayeuna ngalawanana jadi hésé. Abdi hariwang yén awak masarakat henteu sanggup nanggung ieu, lantaran henteu sadar kana musuhna. Musuh panggedéna anu megatkeun urat kahirupanana jeung nyeuseup getihna dianggap sobat. Upami panon batin masarakat jadi lolong sapertos kieu, bénténg iman aya dina bahaya. Tah ieu kasangsaraan abdi, hiji-hijina kasangsaraan abdi. Upami henteu, kanggo mikirkeun kasusah jeung kasulitan anu tumiba ka diri abdi ogé abdi henteu gaduh waktu. Mugi abdi nanggung kasulitan sarébu kalieun ieu, asal mangsa nu bakal datang bénténg iman salamet! — Naha ratusan rébu murid anjeun anu miboga iman henteu masihan anjeun harepan jeung panglilipur pikeun mangsa nu bakal datang? — Leres, abdi henteu sagemblengna pegat harepan. ... Dunya keur ngalaman krisis rohani anu gedé. Hiji panyakit, hiji wabah, hiji musibah ta'un anu lahir dina masarakat Kulon anu dasar-dasar rohanina geus oyag, beuki sumebar ka sakuliah bumi. Ku cara naon masarakat Islam bakal ngalawan panyakit tepa anu pikasieuneun ieu? Ku rumus-rumus Kulon anu buruk, bau, ruksak, jeung batil? Atawa ku dasar-dasar iman masarakat Islam anu tetep seger? Abdi ningali jalma-jalma anu gedé pikiranana lalawora. Tihang-tihang kakufuran anu buruk henteu bisa nyangga bénténg iman. Ku kituna abdi geus museurkeun usaha abdi ngan kana iman. Aranjeunna henteu ngarti kana Risale-i Nur, atawa henteu hoyong ngarti. Aranjeunna nyangka abdi hiji guru madrasah anu kajebak dina rawa skolastik. Abdi geus nalungtik sakabéh élmu empiris, élmu jeung filsafat jaman ayeuna. Dina widang ieu, abdi geus ngaréngsékeun pasualan-pasualan anu pangjerona. Malah dina ieu widang ogé abdi geus nyusun sababaraha karya. Tapi abdi henteu terang kana kaulinan logika sapertos kitu. Abdi ogé henteu ngadangukeun tipu daya filsafat. Abdi ngedalkeun kahirupan batin masarakat, ayana sacara rohani, nurani, jeung imanna. Abdi ngan digawé dina dasar tauhid jeung iman anu diadegkeun ku Al-Qur'an, lantaran ieu tihang utama masarakat Islam. Dina poé éta oyag, masarakat henteu aya deui. Aranjeunna nyarios ka abdi, “Naha anjeun ngaganggu anu ieu jeung anu itu?” Abdi henteu sadar. Di hareupeun abdi aya kahuruan anu pikasieuneun. Seuneuna ngagedur nepi ka langit. Di jerona putra abdi kaduruk; iman abdi kahuruan, keur kaduruk. Abdi lumpat pikeun mareuman éta kahuruan, pikeun nyalametkeun iman abdi. Di jalan aya anu hoyong ngahalangan abdi, tuluy suku abdi ngagebru anjeunna. Naon pentingna? Di hareupeun kahuruan anu pikasieuneun éta, naha kajadian leutik ieu aya ajénna? Pikiran anu heureut! Pandangan anu heureut! Naha aranjeunna nyangka abdi jalma anu ngan mentingkeun diri sorangan sarta mikirkeun nyalametkeun dirina sorangan? Dina jalan nyalametkeun iman masarakat, abdi geus ngorbankeun dunya abdi ogé, aherat abdi ogé. Salila sakabéh hirup abdi anu leuwih ti dalapan puluh taun, abdi henteu terang hiji hal ogé anu disebut kanikmatan dunya. Sakabéh umur abdi kaliwat di medan perang, panjara tawanan, atawa panjara-panjara nagara jeung pangadilan-pangadilan nagara. Teu aya kasusah anu henteu ditanggung ku abdi, teu aya panyiksaan anu henteu kaalaman ku abdi. Di pangadilan militér abdi diperlakukeun sapertos penjahat, diasingkeun ti hiji tempat ka tempat séjén sapertos jalma anu teu boga padumukan. Di panjara-panjara nagara, abdi dilarang tepang sareng anu sanés salila sababaraha bulan. Abdi diracun sababaraha kali. Abdi nyanghareupan rupa-rupa panghina. Aya mangsa nalika abdi leuwih milih maot sarébu kali tibatan hirup. Upami agama abdi henteu ngalarang abdi bunuh diri, sigana ayeuna Said geus buruk di jero taneuh. Tabiat abdi henteu tahan kana kahinaan jeung panghina. Kamulyaan jeung kagagahan Islam kalayan teges ngalarang abdi cicing dina kaayaan ieu. Nalika tumiba kana kaayaan sapertos kitu, saha waé anu aya di hareupeun abdi, sanajan anjeunna pangawasa anu pangjalimna, panglima musuh anu pangkejemna, abdi henteu ngarendahkeun diri. Kajaliman jeung kakejemanana abdi tohokkeun kana beungeutna. Anjeunna ngalungkeun abdi ka panjara atawa mawa abdi ka tempat gantungan, henteu penting pisan. — Enya, éta anu kajadian — Sakabéh ieu geus kaalaman ku abdi. Upami haté jeung nurani éta panglima anu kejem sanggup neraskeun kajaliman sababaraha menit deui, Said ayeuna tangtu geus digantung sarta milu kana golongan jalma anu teu salah. Tah, sakabéh hirup abdi kaliwat kalayan kasusah jeung kasulitan, musibah jeung cobaan sapertos ieu. Dina jalan iman, kabagjaan, jeung kasalametan masarakat, abdi geus ngorbankeun diri abdi jeung dunya abdi. Abdi réla. Abdi malah henteu neneda goréng ka aranjeunna. Lantaran ku ieu, Risale-i Nur sahenteuna jadi jalan pikeun nyalametkeun iman sababaraha ratus rébu atawa sababaraha juta jalma — Abdi ogé henteu terang jumlahna, kitu ceuk aranjeunna. Jaksa Afyon kantos nyebat lima ratus rébu. Sigana leuwih seueur — Ku maot, abdi ngan bakal nyalametkeun diri abdi, tapi ku tetep hirup jeung tabah nanggung kasusah sarta kasulitan, abdi ngalayanan panyalametan sakitu seueur iman. Sarébu kali puji kagungan Alloh. Saterusna, dina jalan kasalametan iman masarakat, abdi ogé ngorbankeun aherat abdi. Dina panon abdi henteu aya karesep kana sawarga, henteu aya kasieun kana naraka. Demi iman masarakat, masarakat Turki anu dua puluh lima juta, sanés hiji Said, tapi sarébu Said mugi dikorbankeun. Upami Al-Qur'an urang di bumi henteu gaduh jamaah deui, abdi ogé henteu hoyong sawarga; éta ogé bakal jadi panjara pikeun abdi. Upami abdi ningali iman bangsa urang salamet, abdi rela kaduruk dina seuneu naraka. Lantaran nalika awak abdi kaduruk, haté abdi jadi kebon kembang jeung mawar. Anjeunna geus kacida sumangetna. Sapertos gunung seuneu, anjeunna mancarkeun lava. Sapertos angin ribut, anjeunna ngagelombangkeun sagara haté. Sapertos curug, kalayan sora anu agung anjeunna nabrak kana titik-titik pangjerona roh. Anjeunna kacida kagugahna. Anjeunna neraskeun sapertos saurang ahli pidato anu sumangetna ngagedur di mimbar bangsa, sarta henteu hoyong cariosanana dipotong. Abdi ngaraos anjeunna capé. Abdi badé ngarobih ieu bahasan anu pinuh ku sumanget. — Naha anjeun ngarasa kasusah di pangadilan? Abdi naros. ... Naha dina undang-undang aya hiji pasal anu nyebutkeun yén ngarojong pangajaran agama, sarta ngarojong awéwé-awéwé urang, sadérék-sadérék urang anu dipihormat, pikeun ngajaga kasucian jeung kahormatanna dina wengkuan atikan Islam, mangrupa kajahatan? Harti aranjeunna ngajadikeun ungkara sapertos “hakékat anu datang kana haté” minangka bukti pikeun tujuan meunang pangaruh pribadi, abdi ogé naroskeun éta ka para profésor madya anu ngulik élmu jeung hukum ieu. Paguneman abdi sareng Üstad geus panjang pisan. Nalika abdi nyuhunkeun idin tuluy pamit, waktu geus kaliwat lila.

1952

Eşref Edib

BEDÎÜZZAMAN SAID NURSÎ JEUNG MURID-MURIDNA

Aya saurang sepuh anu bagja. Anjeunna dikurilingan ku sakabéh generasi, ti umur dalapan taun nepi ka dalapan puluh taun. Umurna béda, jalma-jalmana béda, pagawéanana béda... Tapi dina bédana ieu henteu aya rasa asing! Sadayana iman kana hiji hal... Ka Alloh!.. Ka Alloh, Gusti Rabb sakabéh alam... Ka Kangjeng Nabi-Na ﷺ anu agung, ka kitab-Na anu mulya... Aya hiji kaayaan dina diri aranjeunna, saolah-olah Al-Qur'an nembé diturunkeun, saolah-olah masing-masing geus mendakan anu ditéangan. Nalika ningali Bedîüzzaman Said Nursî jeung murid-muridna, jalma ngarasa saolah-olah aya dina mangsa kabagjaan Kangjeng Nabi ﷺ. Rarayna cahaya, batinna cahaya, lahirna cahaya... Sadayana aya dina katengtreman. Nyekel kana hiji hal anu beresih, luhur, taya tungtungna; nyekel kana Mantenna anu hadir jeung ningali di unggal tempat, Nu Nyiptakeun sakabéh alam, ngaléngkah dina éta jalan, mikanyaah éta jalan kalawan sakabéh haté... Leres!.. Sakumaha gedéna kabagjaan! Bedîüzzaman Said Nursî saurang sepuh anu hirup dina tilu jaman. Saurang sepuh anu loba pangalaman. Tilu jaman: Meşrutiyet, İttihat ve Terakki, Cumhuriyet. Tilu jaman ieu pinuh ku kajatuhan, karuksakan, jeung runtuhna hal-hal. Teu aya anu henteu runtuh! Ngan aya saurang jalma. Anjeunna tetep nangtung... Saurang jalma anu sumping ti dataran luhur Wétan, ti tempat panonpoé medal, nepi ka İstanbul. Imanna pageuh sapertos pagunungan. Jalma ieu geus ngajadikeun dadana anu pinuh ku iman minangka taméng ngalawan jalma-jalma jahat dina tilu jaman éta. Anjeunna nyebat Alloh, nyebat Kangjeng Nabi ﷺ, henteu nyebat anu sanés. Mastakana jejeg jeung gagah sakumaha Gunung Ağrı. Teu aya saurang jalim anu bisa ngabengkokkeun anjeunna, teu aya saurang alim anu bisa ngéléhkeun anjeunna... Tekad anu teuas sapertos batu, luar biasa... Kapinteran sapertos kilat... Tah, Bedîüzzaman Said Nursî!.. Pangadilan militér, pangadilan, pemberontakan, révolusi... Tempat-tempat gantungan anu disadiakeun pikeun anjeunna... Pangasingan... Henteu bisa nyimpangkeun jalma anu luar biasa ieu, jalma rohani ieu, tina jalanna! Anjeunna ngalawan sakabéh éta kalayan kakuatan jeung kawani anu taya tungtungna anu asal tina imanna. Dina Al-Qur'an Al-Karîm didawuhkeun, “Upami aranjeun iman, tangtu aranjeun anu luhur.” (Surah Ali Imran, ayat 139). Kalam Alloh ieu saolah-olah tajalli dina Bedîüzzaman Said Nursî! Urang geus maca pembélaanana di pangadilan. Ieu pembélaan sanés pembélaan diri, tapi pembélaan hiji perkara anu gedé. Karya kagagahan, kawani, jeung kapinteran, hiji karya anu unggul... Naha Sokrat sakitu gedéna? Naha sanés lantaran anjeunna nganggap hirup leutik demi hiji pamikiran? Bedîüzzaman Said Nursî sahenteuna sarua jeung saurang Sokrat, tapi ku musuh-musuh Islam anjeunna ditepikeun minangka jalma réaksionér, jalma fanatik agama. Numutkeun aranjeunna, pikeun jadi jalma gedé kudu jadi urang asing. Anjeunna diséréd ti hiji pangadilan ka pangadilan séjén. Sanajan keur dihukum, anjeunna tetep boga wibawa anu ngatur. Anjeunna dialungkeun ti hiji panjara ka panjara séjén. Ku lantaran anjeunna, panjara-panjara jeung bui jadi Madrasah Yusufiyah. Bedîüzzaman Said Nursî ngeusi panjara ku cahaya, ngeusi haté ku cahaya. Sakitu seueur tukang maéhan anu telenges, sakitu seueur musuh katertiban jeung kahormatan, ngalembereh di hareupeun tugu iman ieu; saolah-olah diciptakeun deui. Sadayana jadi mukmin anu lemah lembut jeung beresih haté, jadi warga anu mawa kahadéan. Sakola aranjeun anu mana, sistem atikan aranjeun anu mana, anu geus bisa, atawa bisa, ngalakukeun ieu? Aranjeunna ngasingkeun anjeunna ti hiji tempat ka tempat séjén. Unggal tempat pangasingan jadi tanah airna sorangan. Ka mana waé anjeunna angkat, ka mana waé anjeunna diasingkeun, anjeunna dikurilingan ku mukmin anu tulus jeung beresih. Undang-undang, larangan, pulisi, gendarmerie, témbok panjara anu kandel, henteu tiasa misahkeun anjeunna tina sadérék-sadérékna anu mukmin sanajan sakedapan. Hahalang-hahalang jasmani anu numpuk antara mursyid agung jeung murid-muridna ieu, ku agama, kanyaah, jeung iman, robah jadi kalembutan rohani. Watesan jeung ancaman kakuatan lolong, bahan anu paéh ieu, nyiptakeun gelombang-gelombang gedé dina sagara alam roh. Gelombang-gelombang ieu mimiti ti rohangan pasamoan désa, tuluy ngaliputan sakuliah tempat, nepi ka panto-panto universitas. Putra-putra tanah air anu kasucian-kasucianna geus diinjak mangtaun-taun, generasi-generasi anu diruksak, jalma-jalma anu haus iman, lumpat kana jalanna, kana cahayana. Risalah-risalah Nur ti Üstad pindah jeung sumebar ti leungeun ka leungeun, ti lisan ka lisan, ti wewengkon ka wewengkon. Ngora jeung sepuh, anu teu berilmu jeung anu caang pikiranana, ti dalapan nepi ka dalapan puluh taun, masing-masing nyandak hiji hal ti anjeunna, meunang cahaya tina cahayana. Unggal murid jadi hiji mesin, hiji tempat citak. Iman nangtang téknologi. Risalah-risalah Nur ditulis jeung disalin rébuan kali. Jalma-jalma lolong anu cahaya panonna geus pareum, cahaya alam batinna geus pareum, anu geus jadi ruruntuhan, sieun ku ieu cahaya, ku ieu sinar. Kalayan nyarios, “Anjeunna ngalakukeun tindakan anu ngalawan révolusi jeung sekularisme,” anu henteu pernah leungit tina lisanna, aranjeunna sababaraha kali ngagugat jalma anu mulya ieu ka pangadilan, sababaraha kali ngalungkeun anjeunna ka panjara. Sababaraha kali aranjeunna rék ngaracun anjeunna. Racun-racun jadi panawar pikeun anjeunna. Panjara-panjara jadi rohangan pangajaran... Cahayana, cahaya Al-Qur'an, cahaya Alloh, ogé ngalangkungan wates-wates tanah air. Éta sumebar ka sakuliah alam Islam. Ayeuna di Türkiye aya hiji kakuatan anu unggal organisasi, unggal jalma anu mikanyaah tanah airna, kudu nangtung kalayan hormat di hareupeunana: Bedîüzzaman Said Nursî jeung Murid-Muridna. Aranjeunna henteu gaduh perkumpulan, henteu gaduh tempat pasamoan, henteu gaduh tempat, henteu gaduh padumukan, henteu gaduh partéy jeung kagaduhan, pidato, kamégahan jeung unjuk-unjuk. Ieu balaréa anu sadar, pinuh ku iman jeung kayakinan, anu diwangun ku jalma-jalma anu teu dipikawanoh, jalma-jalma anu ngahontal kasucian rohani, jalma-jalma anu ngabadikeun dirina pikeun hiji perkara anu gedé.

O. Yüksel Serdengeçti

BEDÎÜZZAMAN DIRACUN

Tujuh taun ka tukang, dina hiji jaman anu hina, nalika undang-undang diinjak, hak-hak manusa disalib, kabébasan dianggap euweuh, kahayang jeung ambisi pribadi ditempatkeun leuwih luhur tibatan undang-undang, saurang sepuh umur dalapan puluh taun, saurang ulama agama, diasingkeun ka kacamatan Emirdağ di propinsi Afyon. Anjeunna didaptarkeun dina catetan penduduk sarta diwajibkeun cicing di dieu. Saurang pamikir anu hiji-hijina tujuanana nyaéta nepikeun hukum-hukum Al-Qur'an Al-Karîm, ngarahkeun jalma kana bebeneran, kahadéan, jeung kahormatan, diasingkeun. Di tanah airna sorangan, anu dina unggal medan perangnya anjeunna geus ngucurkeun getih, anjeunna nyanghareupan kajaliman jeung panyiksaan anu malah pangadilan Inkuisisi ogé moal pantes nimpakeun ka manusa. Janggotna, kumisna, penampilan jeung pakeanana dicampuran; anjeunna dihukum maot di handapeun popor bedil gendarmerie. Malah di tempat anjeunna dikirim minangka jalma pangasingan, anjeunna henteu diantep tengtrem. Sapertos unggal urang Turki anu nampi warisan ti karuhunna kabiasaan ngabagéakeun tamu jeung buru-buru nulungan sepuh, jalma anu asing jeung anu teu boga sasaha, warga kacamatan ieu ogé nganggap hiji kawajiban nurani pikeun buru-buru nulungan ieu jalma anu geus dipikawanoh ngaliwatan karya-karya élmuna, lampah, jeung tindakanna. Jalma ieu, anu terang kumaha ngajaga kamulyaan jeung wibawa Islam sarta élmu kalayan kahormatan, sarta henteu pernah nampi kasusah demi kanikmatan dunya, ogé henteu gaduh hubungan saeutik ogé jeung partéy atawa organisasi pulitik mana waé. Sapertos anu dilakukeun di Türkiye ka unggal pamikir anu miboga iman jeung karakter, bumi jalma ieu digelédah sababaraha kali, anjeunna digugat ka pangadilan, sakabéh karya jeung seratna dirampas nepi ka rincian anu pangleutikna, sarta anjeunna disangsarakeun di panjara tanpa dosa. Leres, urang nyarios tanpa dosa. Lantaran ti gubernur jeung kapala kacamatan nepi ka anggota gendarmerie di pos, nyiksa jeung nyangsarakeun Üstad, ngantep anjeunna sangsara di panjara, geus jadi hiji hal pikeun dibanggakeun; pikeun jalma-jalma anu ngagedur ku ambisi hina sapertos meunang perhatian kapala jeung naék jabatan, éta jadi kasempetan anu teu aya tandinganana. Sabab-sabab kajaliman jeung panyiksaan ieu kudu ditéangan dina kacondongan jaman éta anu ngalawan agama, dina tekenanana kana kabébasan nurani jeung Islam. Dina jaman éta, kaayaan ieu teu aya anu matak anéh saeutik ogé. Lantaran nalika di nagara éta dipikahoyong ngadidik hiji generasi anu henteu boga agama, materialistis, diperbudak ku rasa sato dina dirina, sarta boga roh budak, jalma ieu maju nepi ka nganggap leutik hirupna sorangan, mikahayang hiji generasi ngora anu pinuh ku kabébasan, ahlak, jeung iman, anu henteu jadi tawanan rasa sato, sarta digawé demi ieu; tangtu ieu moal ditampi kalayan hadé. Pikeun jalma-jalma anu nyieun kabiasaan nginjak hak-hak bangsa jeung hirup tina tonggong jutaan jalma sapertos gurita, ieu kaayaan anu matak sieun. Pangudag jeung tekenan terus lumangsung mangtaun-taun. Bumi jalma-jalma anu ngobrol sareng anjeunna, silih serat sareng anjeunna, sarta buru-buru ngalayanan anjeunna, digelédah; aranjeunna diantep buruk di Panjara Afyon, sarta pamajikan jeung barudakna dihukum sangsara di jalan-jalan. Al-Qur'an Al-Karîm tulisan leungeunna jeung bagian-bagian Risale-i Nur anu mangrupa tafsirna dirampas sarta dipasrahkeun ka kantor jaksa, saolah-olah mangrupa dokumén panghianatan ka tanah air. Sidangna diteruskeun bari anjeunna ditahan, sarta anjeunna diantep di panjara salila dua puluh bulan tanpa dosa. Aya hiji mangsa nalika Panjara Afyon, tempat kajadian-kajadian ieu lumangsung, pinuh nepi ka ngalimpudan ku warga anu teu salah, anu henteu boga kasalahan salian ti iman ka Alloh jeung ngajalankeun paréntah-paréntah-Na. Kajaliman jeung panyiksaan anu ditimpakeun ka aranjeunna malah ngareuwaskeun sétan-sétan; éta ngaleuwihan wates, jadi kabengisan. Sakumaha Al-Quds anu mulya kungsi jadi tempat kabengisan urang Yahudi jeung kajaliman ka para nabi, kota Afyon ogé jadi kota kadua tempat hak-hak manusa diinjak jeung hak-hak warga disalib. Nalika ku pamilihan 14 Méi, panguasaan anu sakarepna sorangan salila saparapat abad dijungkirbalikkeun, runtuh kalayan ngaguruh, bangsa ngarayakeun dina kabagjaan anu taya watesna lantaran tiasa ngatur nasibna sorangan. ... Nalika urang ngarepkeun yén sanggeus 14 Méi sagalana bakal robah, urang ningali deui yén gubernur jeung kapala kacamatan tetep neraskeun kabiasaan heubeulna. Patugas anu nalungtik masih ngudag dua tilu warga anu keur ngobrol, sarta bumi Bedîüzzaman masih diawaskeun. Malah saurang sersan gendarmerie, tanpa gaduh surat paréntah panggelédahan, ngalanggar hak teu bisa diganggu di imah anu dijamin ku undang-undang Republik Türkiye. Jalma anu lancang ieu tetep henteu dihukum. Penampilan jeung pakean Üstad masih dipasualkeun. Sapertos dina jaman saméméhna, jalma-jalma anu datang nganjang ka anjeunna masih dicatet sarta digero ka pos. ... Saurang sepuh umur dalapan puluh taun, saurang ulama agama anu ngabadikeun dirina pikeun bangsana, rék dipaéhan, malah dina peuting Idulfitri, ku cara nempatkeun racun dina tuangeun buka saum. Sakumaha pikasediheun, sakumaha teu katanggungna ieu kaayaan. Dipisahkeun tina jalma-jalma, terus diawaskeun, aya nu ngajaga di pantona... Anjeunna diantep nyalira sareng maot di jero. Aduh! Hayu, hé umat Islam! Hayu urang sadayana ceurik babarengan. Henteu, henteu! Kasedih ieu henteu bisa diubaran ku cimata jeung jeritan. Hayu urang narékahan pikeun Alloh.

Nihat Yazar

BEDÎÜZZAMAN SAID NURSÎ

Türkiye, anu mangrupa tempat lahir jalma-jalma agung sarta anu pinterna luar biasa, nepi ka ayeuna geus ningali sakitu lobana mujahid, mujaddid, jeung jalma-jalma anu agung dina harti sagemblengna. Kaayaan hirup anu kaalaman ku aranjeunna, pangajén anu ditampi, hormat anu aranjeunna mendakan jeung meunangkeun, sanaos henteu ngurangan sakedik ogé ajén jeung kautamaanana, tangtu geus ngagampangkeun pisan dina jalan bebeneran anu ditempuh ku aranjeunna. Dua puluh lima taun kaliwat ieu, nalika urang nyanghareupan kaayaan-kaayaan éta dina wujud sabalikna jeung kajaliman anu pangbeuratna, geus masihan ka urang saurang anu pinterna luar biasa, hiji conto cahaya jeung kautamaan, anu kabentuk dina perjuangan jeung mujahadah anu beurat, meunang ilham tina kaagungan perkarana jeung imanna, sarta nyebarkeun kaagunganana nepi ka pelosok dunya anu pangjauhna. Jalma agung ieu, anu cahayana nerangan sakitu seueur nurani anu poék, kakuatanana masihan kawani ka sakitu seueur jalma anu lemah imanna, sarta kapinteranana anu luar biasa nyebarkeun ilham kana roh sakitu seueur jalma anu henteu meunang bagian kahadéan, henteu diragukeun nyaéta Bedîüzzaman Said Nursî anu mulya. Sakitu seueur jalma anu kasasar dina jalanna, anu nyandak pangajaran kautamaan jeung pangorbanan ti anjeunna, mendakan dirina di tengah hiji dataran anu bagja jeung caang. Jalma anu dipihormat ieu, anu imanna kuat sakumaha kapinteranana anu luar biasa jeung kagagahanana, nyaéta hiji-hijina pribadi anu nyanghareupan panguasaan mutlak jeung kajaliman dua puluh lima taun tanpa ngiceupkeun panon, sarta ngalawan panyiksaanana anu henteu adil sarta pikasieuneun kalayan kawani anu lahir tina iman. Sakabéh dunya Muslim henteu tiasa ngaleupaskeun diri tina daya tarik quthub ieu. Cahaya anu lahir di hiji pelosok Türkiye anu sepi jeung nyaliara ieu geus nyebarkeun sinarna nepi ka Pakistan jeung Indonésia, sarta babarengan jeung dirina, ogé nambahan lingkaran cahaya kana kamulyaan jeung kahormatan bangsa urang. Pikasediheun yén jalma anu agung jeung diberkahan ieu, anu muncul tina dada urang, masihan kahormatan ka urang, nerangan haté urang anu poék, jeung mawa jalma anu kasasar kana jalan bebeneran, ngan nampi tekenan jeung kajaliman ti urang, salaku gaganti hormat. Tapi anjeunna henteu leutik haté ku ieu, henteu ogé ngarobih jalanna. Sabalikna, anjeunna langkung terang yén tanpa perjuangan, pangorbanan, jeung kasangsaraan, henteu aya hiji perkara anu tiasa ngakar. Kumaha waé ogé, sanajan urang sakumaha hoyongna mareuman cahaya ieu panonpoé, cahayana hurung sapertos obor dina haté anu poék sarta nerangan urang. Ieu hak jalma agung éta jeung buah tina perkarana. Sakumaha bagjana anjeunna!

Cevat Rifat Atilhan

BEDÎÜZZAMAN SAID NURSÎ

Ieu nami saurang anu pinterna luar biasa, saurang mursyid agung, jeung jalma anu megah, anu digedékeun ku tanah air Turki anu éndah sarta dipasrahkeun minangka jalma conto ka sakabéh umat manusa. Unggal poé dina hirupna anu geus ngahontal salapan puluh taun, dina wangun lingkaran cahaya, sinar kautamaan, jeung cingcin tekad sarta iman, geus asup kana roh jeung uteuk generasi-generasi Turki; cahaya ieu salila mangtaun-taun nerangan sakitu seueur roh anu poék sarta ngarahkeun aranjeunna kana jalan-jalan anu bener, éndah, jeung caang. Üstad agung Bedîüzzaman Said Nursî anu mulya, anu mangrupa tanda kapinteran Ilahi, parantos migunakeun kapinteranana anu luar biasa, hiji kurnia jeung kabéréhan Alloh anu istiméwa, kalayan tekad jeung kagagahan anu pinuh ku iman demi kahadéan, kamajuan, jeung kaluhuran bangsa anu mulya ieu; cahayana ngalimpudan wates-wates Turki sarta sumebar ka nagara-nagara tatangga, nepi ka Pakistan jeung Indonésia. Cahaya ieu jeung pancaran ahlak sarta kautamaan anu dipasihkeunana ka manusa henteu tiasa dihimpun dina hiji ukuran ajén jeung pangajén. Tekad jeung kahayangna, kasugemaanana anu luhur, jeung sipat manusana anu unggul, sakabéhna sakitu gedéna nepi ka jadi conto pikeun urang sadayana. Sanés ngan urang, sanés ngan umat Muslim, tapi sakabéh umat manusa tiasa neuteup dina pribadina sakabéh conto anu matak kagum tina kaluhuran asal-usul jeung kamulyaan, ahlak jeung kautamaan, sarta utamana iman anu luhur. Sakabéh putra Turki tiasa reueus yén tanah airna parantos jadi tempat lahir kapinteran Ilahi sakitu luhurna, pribadi sakitu megahna, jeung jalma sakitu beresihna. Kamari saméméh kamari, aya hiji sidang anjeunna. Tina ieu sidang, urang diajar dua hal: Anu hiji, hormat anu jero jeung perhatosan anu luhur generasi ngora Turki anu mulya kana kautamaan jeung kaluhuran ahlak, kayakinan jeung tekad anu luhur... Anu sanésna, sikep golongan jalma anu hina tur teu écés asal-usulna, anu néangan kamewahan, kabeungharan, pangkat jeung jabatanna, sarta ayana ayeuna anu fana tur hina, dina kaayaan bangsa Turki anu sangsara tur mundur; anu meunang ilham-ilham racunna, paréntahna, jeung kakuatanana tina musuh-musuh Turki internasional anu nyumput, anu ngagulingkeun jeung ngaruksak. Golongan anu rada ngareuwas ku kumpulan gedé anu diwangun ku rébuan nonoman Turki anu caang pikiranana, tuluy sanajan sieun jeung ngageter, tetep licik migunakeun kalamna anu pinuh ku racun, dilaknat, jeung ngaruksak, pikeun ngalawan; anu hoyong ngarendahkeun ieu ajén ku omong kosong anu ayeuna geus tinggaleun jaman. Urang tiasa nyieun hiji babandingan: Mahatma Gandi, saurang jalma agung jeung pituduh kamerdikaan India, anu sajaman jeung Üstad pangagungna (jauh tina éta, sanés guru mason). Anu hiji nangtang kakawasaan zalim Inggris, imperialisme Inggris, sarta pangjajahan jeung éksploitasina anu pikasieuneun; ku ngalayanan perkara agungna mangtaun-taun, anjeunna ngajadikeun sakabéh kaagungan jeung kakuatan Inggris teu daya tur lumpuh di hareupeun tekadna anu agung. Sanaos kahirupan, bentuk perjuangan, jeung usaha jalma agung anu digedékeun ku urang dina jinis ieu mirip pisan jeung anu kahiji, anjeunna miboga hiji kaunggulan deui: cahaya Islam jeung iman anu dipaparin ku Gusti Alloh ka anjeunna ogé mawa sinarna sorangan sapertos panonpoé ka wewengkon-wewengkon Islam, ti hiji nagara ka nagara séjén. Di antarana ngan aya hiji bédana anu gedé jeung matak hanjakal. Bédana ieu nyaéta kayakinan, hormat, jeung kasatiaan anu teu goyah anu dipasihkeun ka anu kahiji ku kumpulan jalma anu ampir opat ratus juta... Sedengkeun ka urang, — sanaos kawates — sababaraha jalma hina anu miskin kamulyaan némbongkeun panghina jeung serangan licik. Hé Gusti Rabb abdi! Naha Gusti ngajantenkeun urang hina sakitu nepi ka ngarobah unggal ajén jeung kautamaan jadi lawon rongsokan? Urang terang, dosa urang ka Gusti seueur jeung gedé. Cekap, hé Gusti, cekap ieu kajatuhan pikeun urang!

Cevat Rifat Atilhan