WALERAN KANGGO HIJI PATAROSAN NU RUSIAH
Riwayat Hirup · hlm. 178
(Rasiah pitulung ieu baheula diserat kalayan rusiah, teras dilebetkeun kana ahir Kalimah Kaopat Belas. Kumaha waé, kaseueuran para juru salin hilap henteu nyeratkeunana. Hartosna tempat nu pantes tur luyu kanggo ieu téh di dieu, nu matak tetep buni.)
Anjeun naros ka abdi: “Naha dina Kalimah-Kalimah nu diserat ku anjeun tina Al-Qur'an aya hiji kakuatan sareng hiji pangaruh nu jarang pisan kapendak dina ucapan para mufassir katut para arif (ahli makrifat)? Sakapeung dina sabaris aya kakuatan sagedé sakaca; dina sakaca aya pangaruh sagedé sakitab?”
Waleran: Ku margi kahormatan éta kagungan i'jaz Al-Qur'an sareng sanés kagungan abdi, abdi nyarios tanpa asa-asa: Umumna mah leres kitu. Sabab Kalimah-Kalimah nu diserat téh sanés gambaran dina pikiran, tapi ngabenerkeun kalayan pageuh; sanés pasrah wungkul, tapi iman; sanés makrifat, tapi nyaksian — malah nyaksian langsung; sanés taklid, tapi tahkik; sanés ngan nyekel kalayan pageuh, tapi yakin nu asup kana akal; sanés tasawuf, tapi hakékat; sanés dawa, tapi bukti di jero dawa.
Hikmah tina rasiah ieu nyaéta: Dina jaman baheula, dasar-dasar iman téh kajaga, pasrah téh kuat. Dina perkara nu leutik-leutik, katerangan para arif sanaos tanpa dalil ogé ditampi sarta cekap. Nanging dina jaman ayeuna, ku margi jalan sasar nu bijil tina élmu lahir parantos ngasongkeun leungeunna kana dasar-dasar katut rukun-rukun agama, mangka Zat Dzul-Jalâl — nyaéta Gusti Hakîm Nu Rahîm, Nu Maparin ubar nu cocog kanggo unggal panyakit — kalayan welas asih ka abdi nu lemah tur teu walakaya, nu fakir tur butuh, maparin ka seratan-seratan abdi nu patali sareng khidmah ka Al-Qur'an hiji sakilat cahya tina tamsil-tamsil Al-Qur'an Al-Karîm, nu mangrupa tempat témbongna i'jaz nu pangbaranyayna.
Sagala puji kagungan Alloh, ku teropong rasiah tamsil, hakékat-hakékat nu pangjauhna dipidangkeun kacida deukeutna.
Sareng ku sisi katunggalan tina rasiah tamsil, pasualan-pasualan nu pangpaburencayna dikumpulkeun.
Sareng ku tangga rasiah tamsil, hakékat-hakékat nu pangluhurna kahontal kalayan babari.
Sareng ku jandéla rasiah tamsil, ngawujud hiji yakin iman kana hakékat-hakékat gaib sareng kana dasar-dasar Islam, hiji yakin nu deukeut kana nyaksian langsung. Sakumaha akal sareng daya waham katut daya hayal, malah nafsu sareng hawa, kapaksa pasrah; kitu deui sétan ogé kapaksa nyerahkeun pakarangna.
Cindekna: Sakumaha waé kaéndahan sareng pangaruh nu aya dina seratan abdi, éta téh ngan tina sakilat-sakilat cahya tamsil-tamsil Qur'ani. Bagéan abdi ngan neda kalayan pangabutuh nu kacida rongkahna, sareng nyuuh kalayan kalemahan abdi nu pohara. Panyakit mah nu abdi, ubar mah nu Al-Qur'an.