BAHASAN KADUA
Bahasan ieu ditulis pikeun ngawaler héranna jalma anu terus ngawula ka abdi, anu asalna tina béda anéh anu aranjeunna tingali dina ahlak abdi; sareng pikeun nyaluyukeun sangkaan saé dua murid abdi ngeunaan diri abdi, anu langkung ti wates abdi.
Abdi ningali yén sawatara kasampurnaan anu patali sareng hakékat-hakékat Al-Qur'an Al-Hakîm dipasihkeun ka perantara anu ngumumkeun hakékat éta. Ieu salah. Sabab sucina sumber némbongkeun pangaruh saageung kakuatan seueur bukti, sareng ku éta ngajantenkeun katangtuanana ditampi ku umum. Iraha juru ngumumkeun sareng wakil janten kalangkang, hartina perhatian ditujukeun ka aranjeunna, pangaruh sucina sumber éta ical. Ku rusiah ieu, abdi bakal ngajelaskeun hiji hakékat ka sadérék-sadérék anu némbongkeun perhatian ka abdi langkung seueur pisan tibatan wates abdi. Kieu: Hiji manusa tiasa gaduh sababaraha kapribadian. Kapribadian-kapribadian éta némbongkeun ahlak anu béda-béda. Upamana, hiji patugas luhur, nalika aya dina kalungguhan tugasna, gaduh hiji kapribadian anu nungtut wibawa sareng cara anu ngajaga martabat kalungguhan. Upamana, némbongkeun handap asor ka unggal sémah téh ngarendahkeun diri sareng nurunkeun kalungguhan. Nanging kapribadianana di bumina sorangan nungtut sawatara ahlak anu sabalikna tina kalungguhan éta: sabaraha handap asorna, éta saé. Upami némbongkeun wibawa sakedik, éta janten sombong. Sareng kitu saterasna... Hartina, hiji manusa gaduh hiji kapribadian numutkeun tugasna, anu dina seueur titik béda ti kapribadianana anu sajati. Upami anu gaduh tugas éta leres-leres pantes sareng gaduh kamampuh anu lengkep pikeun tugasna, dua kapribadian éta caket. Upami anjeunna henteu gaduh kamampuh, upamana hiji prajurit ditempatkeun dina kalungguhan marsekal, dua kapribadian éta jauh hiji sareng anu sanés. Sipat-sipat pribadi prajurit éta anu biasa sareng alit henteu tiasa disaluyukeun sareng ahlak anu luhur sareng agung anu ditungtut ku kalungguhan. Sadérék anjeun anu teu walakaya ieu gaduh tilu kapribadian. Éta jauh pisan, malah jauh pisan-pisan, hiji sareng anu sanés. Kahiji: tina sisi juru ngumumkeun khazanah luhur Al-Qur'an Al-Hakîm, abdi gaduh hiji kapribadian samentawis anu murni patali sareng Al-Qur'an. Aya ahlak anu luhur pisan anu ditungtut ku tugas ngumumkeun éta; ahlak éta sanés milik abdi, abdi henteu gaduh éta. Sabalikna, éta sipat-sipat anu ditungtut ku kalungguhan sareng tugas éta. Naon waé anu anjeun tingali dina abdi tina rupa ieu sanés milik abdi; ulah ningali abdi ku éta, éta milik kalungguhan éta. Kapribadian kadua: nalika ubudiyah sareng nalika abdi nuju ka payuneun Ilahi, ku paparin Alloh Nu Maha Leres, hiji kapribadian dipaparin, anu némbongkeun sawatara tapak. Tapak-tapak éta sumping tina titik-titik anu janten dasar harti ubudiyah: "Ngartos kalepatan diri, ngartos miskin sareng teu walakayana, sareng nyalindung ka payuneun Ilahi kalayan ngarendahkeun diri." Ku kapribadian éta, abdi ningali diri langkung celaka, teu walakaya, miskin, sareng salah tibatan saréréa. Sanajan sakumna dunya muji sareng ngagungkeun abdi, éta henteu tiasa ngayakinkeun abdi yén abdi saé sareng gaduh kasampurnaan. Katilu: kapribadian abdi anu sajati, nyaéta abdi gaduh hiji kapribadian anu mangrupa sésa anu ruksak tina Said Baheula; éta sawatara sipat anu diwariskeun tina Said Baheula. Kadang aya kahoyong kana riya sareng mikanyaah kalungguhan. Sareng lantaran abdi henteu asalna tina kulawarga bangsawan, katingal hémat dugi ka darajat korét sareng ahlak anu handap sareng hina. Hé sadérék-sadérék! Supados henteu ngajantenkeun anjeun sadayana ngajauhan, abdi moal nyarioskeun seueur kagoréngan anu disumputkeun sareng kaayaan anu awon tina kapribadian abdi ieu. Sadérék-sadérék abdi, lantaran abdi henteu gaduh kamampuh sareng kalungguhan, kapribadian abdi ieu jauh pisan tina ahlak sareng tapak dina tugas ngumumkeun sareng ubudiyah. Sareng nurutkeun aturan ﺩَﺍﺩِ ﺣَﻖْ ﺭَﺍ ﻗَﺎﺑِﻠِﻴَّﺖْ ﺷَﺮْﻁْ ﻧ۪ﻴﺴْﺖْ, Alloh Nu Maha Leres parantos némbongkeun kudrat-Na kalayan welas asih ka abdi ku cara kieu: Mantenna nganggo kapribadian abdi ieu, sapertos prajurit anu panghandapna, dina khidmah rusiah-rusiah Al-Qur'an, anu dianggap kalungguhan marsekal anu pangluhurna. Mugi ratusan rébu sukur. Nafsu langkung handap tibatan sadayana, tugas langkung luhur tibatan sadayana. ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻫٰﺬَﺍ ﻣِﻦْ ﻓَﻀْﻞِ ﺭَﺑّ۪ﻰ
BAHASAN KATILU
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﻳَٓﺎ ﺍَﻳُّﻬَﺎ ﺍﻟﻨَّﺎﺱُ ﺍِﻧَّﺎ ﺧَﻠَﻘْﻨَﺎﻛُﻢْ ﻣِﻦْ ﺫَﻛَﺮٍ ﻭَﺍُﻧْﺜٰﻰ ﻭَﺟَﻌَﻠْﻨَﺎﻛُﻢْ ﺷُﻌُﻮﺑًﺎ ﻭَﻗَﺒَٓﺎﺋِﻞَ ﻟِﺘَﻌَﺎﺭَﻓُﻮﺍ Hartina ﻟِﺘَﻌَﺎﺭَﻓُﻮﺍ ﻣُﻨَﺎﺳَﺒَﺎﺕِ ﺍﻟْﺤَﻴَﺎﺓِ الْاِجْتِمَاعِيَّةِ ﻓَﺘَﻌَﺎﻭَﻧُﻮﺍ ﻋَﻠَﻴْﻬَﺎ لَا ﻟِﺘَﻨَﺎﻛَﺮُﻭﺍ ﻓَﺘَﺨَﺎﺻَﻤُﻮﺍ Hartina: "Kami parantos nyiptakeun anjeun jadi golongan-golongan, bangsa-bangsa, sareng kabilah-kabilah, supados anjeun silih kenal, terang patalian hirup masarakat anjeun anu aya dina hiji sareng anu sanés, sareng silih tulungan. Sanés Kami ngajantenkeun anjeun kabilah-kabilah supados silih ningali minangka jalma asing bari silih mungkir, silih musuhan sareng silih mumusuhan!" Bahasan ieu ngawengku tujuh pasualan. PASUALAN KAHIJI: lantaran hakékat luhur anu diébréhkeun ku ayat anu mulya ieu patali sareng hirup masarakat, abdi kapaksa nyerat, sanés ku basa Said Anyar anu hoyong mundur tina hirup masarakat, nanging ku basa Said Baheula anu patali sareng hirup masarakat Islam, kalayan tujuan ngawula ka Al-Qur'an anu agung sareng pamikiran pikeun ngawangun taméng ngalawan serangan anu henteu adil. PASUALAN KADUA: pikeun ngajelaskeun "aturan silih kenal sareng silih tulungan" anu ditunjuk ku ayat anu mulya ieu, urang nyarios: sakumaha hiji pasukan dibagi kana divisi, divisi kana resimén, resimén kana batalyon sareng kompi, dugi ka peleton; supados rupa-rupa sareng sababaraha patalian unggal prajurit sareng tugasna numutkeun patalian éta dipikawanoh sareng dipikanyaho. Supados individu-individu pasukan éta ngalaksanakeun hiji tugas umum anu sajati dina aturan silih tulungan, sareng hirup masarakatna dijaga tina serangan musuh. Ngabagi sareng misahkeun éta sanés pikeun hiji kompi tanding ngalawan kompi sanés, hiji batalyon silih musuhan sareng batalyon sanés, atanapi hiji divisi ngalampahkeun sabalikna ti divisi sanés. Kitu pisan ogé, masarakat Islam mangrupa hiji pasukan ageung, anu dibagi kana kabilah sareng golongan. Nanging aranjeunna gaduh sisi-sisi pikeun ngahiji sajumlah sarébu hiji anu hiji-hiji. Gusti Khâliq-na hiji, Gusti Razzâq-na hiji, Nabi-na hiji, kiblatna hiji, kitabna hiji, lemah caina hiji, hiji, hiji, hiji, dugi ka rébuan anu hiji, hiji... Sakitu seueur anu hiji-hiji ieu nungtut duduluran, kanyaah, sareng ngahiji. Hartina, ngabagi kana kabilah sareng golongan, sakumaha diumumkeun ku ayat ieu, pikeun silih kenal sareng silih tulungan; sanés pikeun silih mungkir, sanés pikeun silih musuhan!.. PASUALAN KATILU: pamikiran kabangsaan parantos maju pisan dina abad ieu. Utamana jalma zalim Éropa anu seueur tipu daya ngahudangkeun ieu dina umat Islam ku cara négatif, supados tiasa ngabagi-bagi sareng ngelek aranjeunna. Sareng dina pamikiran kabangsaan aya rasa nikmat nafsu, nikmat anu lalawora, sareng kakuatan anu mawa cilaka. Ku sabab éta, dina mangsa ieu henteu dicarioskeun ka anu ngurus hirup masarakat: "Tinggalkeun pamikiran kabangsaan!" Nanging pamikiran kabangsaan aya dua golongan. Hiji golongan négatif, mawa cilaka, sareng ngarugikeun; éta hirup ku ngelek jalma sanés, terus aya ku mumusuhan ka anu sanés, sareng ngalampahkeun kalayan waspada. Ieu nyababkeun mumusuhan sareng kacau. Ku sabab éta dina hadis anu mulya didawuhkeun: اَلْاِسْلَامِيَّةُ ﺟَﺒَّﺖِ ﺍﻟْﻌَﺼَﺒِﻴَّﺔَ ﺍﻟْﺠَﺎﻫِﻠِﻴَّﺔَ. Sareng Al-Qur'an ogé ngadawuh: ﺍِﺫْ ﺟَﻌَﻞَ ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﻛَﻔَﺮُﻭﺍ ﻓ۪ﻰ ﻗُﻠُﻮﺑِﻬِﻢُ ﺍﻟْﺤَﻤِﻴَّﺔَ ﺣَﻤِﻴَّﺔَ ﺍﻟْﺠَﺎﻫِﻠِﻴَّﺔِ ﻓَﺎَﻧْﺰَﻝَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺳَﻜ۪ﻴﻨَﺘَﻪُ ﻋَﻠٰﻰ ﺭَﺳُﻮﻟِﻪ۪ ﻭَﻋَﻠَﻰ ﺍﻟْﻤُﺆْﻣِﻨ۪ﻴﻦَ ﻭَﺍَﻟْﺰَﻣَﻬُﻢْ ﻛَﻠِﻤَﺔَ ﺍﻟﺘَّﻘْﻮٰﻯ ﻭَﻛَﺎﻧُٓﻮﺍ ﺍَﺣَﻖَّ ﺑِﻬَﺎ ﻭَﺍَﻫْﻠَﻬَﺎ ﻭَﻛَﺎﻥَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺑِﻜُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻋَﻠ۪ﻴﻤًﺎ. Hadis anu mulya sareng ayat anu mulya ieu henteu nampi kabangsaan anu négatif sareng pamikiran ngeunaan ras kalayan pasti. Sabab kabangsaan Islam anu positif sareng suci henteu nyésakeun kabutuhan kana éta. Leres, naha aya ras anu jumlahna tilu ratus lima puluh juta? Sareng naha minangka gaganti Islam, pamikiran ngeunaan ras éta tiasa masihan sakitu seueur sadérék, malah sadérék anu langgeng, ka anu gaduh pamikiran? Leres, dina sajarah parantos katingal seueur pisan karugian kabangsaan anu négatif. Di antarana: lantaran Umayyah rada nyampurkeun pamikiran kabangsaan kana pulitikna, aranjeunna boh ngajantenkeun dunya Islam henteu resep ka aranjeunna, boh ngalaman seueur musibah. Sareng lantaran bangsa-bangsa Éropa maju pisan dina pamikiran ngeunaan ras dina abad ieu, salian mumusuhan anu langgeng sareng mawa cilaka pisan antara Perancis sareng Jerman, kajadian-kajadian dahsyat dina Perang Dunya ogé némbongkeun sabaraha ngarugikeunana kabangsaan négatif pikeun umat manusa. Sareng di urang, dina awal Kabébasan, — sapertos "meulahna bangsa-bangsa", anu disebut "kacau bangsa-bangsa" nalika bénténg Babil ruksak, sareng paburencayna ku meulah éta — ku pamikiran kabangsaan négatif, kabentuk rupa-rupa paguyuban nasionalis kalayan nami "klub-klub", pangheulana Rum sareng Arménia, anu nyababkeun papisahan manah. Sareng kaayaan jalma anu ti harita dugi ka ayeuna janten mangsa tikoro bangsa asing sareng anu hirupna ruksak, némbongkeun karugian kabangsaan négatif. Ayeuna, di antara unsur-unsur sareng kabilah Islam anu pangsilih butuhna, anu silih langkung ditindes sareng silih langkung miskin, sareng diremukkeun dina kakawasaan bangsa asing, silih ningali minangka jalma asing sareng silih nganggap musuh ku pamikiran kabangsaan téh hiji musibah anu henteu tiasa dijelaskeun. Saolah-olah hiji kabodoan sapertos nonggong ka oray-oray anu dahsyat sareng ngabales gigitan hiji laleur, supados henteu digigit ku laleur. Nalika sarakah Éropa anu henteu kantos wareg, anu dianggap naga-naga ageung, parantos muka cakarna, henteu merhatikeun aranjeunna, malah sacara batin ngabantosan aranjeunna, sareng ku pamikiran ngeunaan ras anu négatif miara mumusuhan ka sasama warga di propinsi-propinsi wétan atanapi ka sadérék saagama di kidul, sareng nyiapkeun barisan ngalawan aranjeunna, salian seueur karugian sareng bahayana, di antara individu-individu kidul éta henteu aya musuh pikeun disanghareupan ku barisan. Aya cahya Al-Qur'an anu sumping ti kidul, sareng pancaran cahya Islam anu parantos sumping; éta aya di antara urang sareng aya di mana waé. Mumusuhan ka sadérék-sadérék saagama éta sacara teu langsung ngarampa Islam sareng Al-Qur'an. Mumusuhan ngalawan Islam sareng Al-Qur'an mangrupa sajenis mumusuhan kana hirup dunya sareng hirup aherat sadaya sasama warga ieu. Ngaruksak batu-batu dasar dua hirup bari nyarios, "Abdi badé ngawula ka hirup masarakat kalayan nami sumanget ngajaga bangsa," téh sanés sumanget ngajaga bangsa, nanging kabodoan! PASUALAN KAOPAT: Kabangsaan positif asalna tina kabutuhan jero kahirupan masarakat; janten lantaran silih tulungan sareng silih rojong; nyayagikeun kakuatan anu aya mangpaatna; janten sarana anu langkung ngukuhkeun duduluran Islam.
Pamikiran kabangsaan positif ieu kedah ngaladénan Islam, kedah janten bénténgna, kedah janten zirahna; ulah ngagentos tempatna. Margi dina duduluran anu dipasihkeun ku Islam aya sarébu duduluran; di alam anu langgeng sareng alam barzakh éta duduluran tetep langgeng. Ku sabab éta, sanajan duduluran kabangsaan sakumaha kuatna ogé, éta ukur tiasa janten hiji lapisan anu nutupanana. Upami ngadegkeun éta pikeun ngagentos tempatna, éta kajahatan anu kacida bodona, sapertos nempatkeun batu-batu bénténg pikeun ngagentos harta inten anu aya di jero bénténg, tuluy miceun éta inten ka luar.
Tah, hé putra-putra ieu lemah cai anu janten umat Al-Qur'an! Sanés genep ratus taun, malah ti jaman Abbasiyah parantos sarébu taun aranjeun janten pamawa bandéra Al-Qur'an Al-Hakîm, nangtang sakumna dunya sareng ngumumkeun Al-Qur'an. Aranjeun ngajantenkeun kabangsaan aranjeun bénténg pikeun Al-Qur'an sareng Islam. Aranjeun ngadamel sakumna dunya jempé, ngusir serangan-serangan anu pikasieuneun, dugi ka janten conto anu saé anu nyumponan ayat ﻳَﺎْﺗِﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺑِﻘَﻮْﻡٍ ﻳُﺤِﺒُّﻬُﻢْ ﻭَﻳُﺤِﺒُّﻮﻧَﻪُٓ ﺍَﺫِﻟَّﺔٍ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟْﻤُﺆْﻣِﻨ۪ﻴﻦَ ﺍَﻋِﺰَّﺓٍ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟْﻜَﺎﻓِﺮ۪ﻳﻦَ ﻳُﺠَﺎﻫِﺪُﻭﻥَ ﻓ۪ﻰ ﺳَﺒ۪ﻴﻞِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ. Ayeuna aranjeun kedah nyingkahan sareng kedah sieun janten conto anu nyumponan pangandika di awal ieu ayat, ku nurut kana tipu daya Éropa sareng jalma-jalma munafik anu watakna sapertos urang Franggi!
~Hiji kaayaan anu kedah diperhatoskeun:
Sanaos bangsa Turki panglobana di antara unsur-unsur Islam, urang Turki anu aya di sakuliah dunya sadayana Muslim. Teu kabagi janten dua golongan, Muslim sareng sanés Muslim, sapertos unsur-unsur sanés. Di mana aya golongan Turki, éta Muslim. Urang Turki anu kaluar tina Islam atanapi anu sanés Muslim ogé parantos kaluar tina identitas Turkina (sapertos urang Hungaria). Padahal dina unsur-unsur anu alit ogé aya Muslim sareng sanés Muslim.
Hé sadérék Turki! Hususna anjeun kedah merhatoskeun! Kabangsaan anjeun parantos ngahiji sareng Islam. Teu tiasa dipisahkeun ti dinya. Upami anjeun misahkeunana, anjeun bakal musnah! Sadaya anu janten kareueus anjeun dina mangsa kapungkur parantos kacatet dina buku Islam. Sanaos ieu kareueus teu tiasa dipupus ku kakuatan naon waé di luhur bumi, ulah anjeun mupus éta kareueus tina manah anjeun ku bisikan sareng tipu daya sétan!
PASUALAN KALIMA: Bangsa-bangsa anu gugah di Asia nyekel pamikiran kabangsaan sareng ngaléngkah kalayan niru Éropa dina sagala sisi, malah ngorbankeun seueur hal suci pikeun éta jalan. Padahal ukuran ajén unggal bangsa merlukeun pakéan anu béda. Sanaos tina hiji jinis lawon, modélna kedah béda-béda. Awéwé henteu dipasihan pakéan gendarmeri. Sakumaha guru agama sepuh henteu dipasihan pakéan awéwé tango... Niru tanpa mikir ogé sering pisan janten olok-olokan. Margi:
Kahiji: Upami Éropa mangrupikeun toko sareng barak, Asia sapertos tegalan sareng masjid. Nu gaduh toko tiasa angkat jogét, patani henteu tiasa. Kaayaan barak sareng kaayaan masjid henteu sami.
Kitu deui, lolobana nabi muncul di Asia sareng lolobana ahli hikmah sumping di Éropa mangrupikeun lambang sareng tanda papasten azali yén anu bakal ngagugah, ngamajukeun sareng ngatur bangsa-bangsa Asia nyaéta agama sareng manah. Ari filsafat sareng hikmah kedah ngabantosan agama sareng manah, ulah ngagentos tempatna. Kadua: Ngabandingkeun agama Islam sareng agama Kristen tuluy teu paduli kana agama sapertos Éropa téh kasalahan anu kacida ageungna. Kahiji: Éropa nyekel agamana. Kanyataan yén para pamingpin Éropa, utamina sapertos Wilson, Loid George sareng Venizelos, fanatik kana agamana sapertos pastor, janten saksi yén Éropa nyekel agamana, malah dina hiji sisi fanatik.
Katilu: Ngabandingkeun Islam sareng agama Kristen téh ngabandingkeun hal anu béda; éta cara ngabandingkeun éta lepat. Margi nalika Éropa fanatik kana agamana, tacan hirup dina peradaban; aranjeunna ngantunkeun fanatisme, tuluy hirup dina peradaban.
Kitu deui, agama parantos ngabalukarkeun perang sadulur salami tilu ratus taun di antara aranjeunna. Margi dina panangan para tiran zalim agama janten sarana pikeun nindes jalma awam, fakir miskin sareng jalma anu mikir, sacara umum samentawis aranjeunna janten ngambek ka agama.
Ari dina Islam, sajarah janten saksi yén, kajaba sakali, éta henteu janten lantaran perang sadulur.
Kitu deui, iraha waé umat Islam nyekel agama kalayan daria, aranjeunna ngahontal kamajuan anu luhur dibandingkeun sareng jamanna. Anu janten saksina nyaéta Nagara Islam Andalusia, guru pangageungna Éropa.
Kitu deui, iraha waé jamaah Islam nyandak sikep teu paduli kana agama, aranjeunna murag kana kaayaan paburantak sareng mundur.
Kitu deui, Islam nangtayungan fakir miskin sareng jalma awam ku rébuan pasualan anu pinuh ku welas asih, sapertos wajibna zakat sareng haramna riba. Ku pangandika sapertos اَفَلَا ﻳَﻌْﻘِﻠُﻮﻥَ ٭ اَفَلَا ﻳَﺘَﻔَﻜَّﺮُﻭﻥَ ٭ اَفَلَا ﻳَﺘَﺪَﺑَّﺮُﻭﻥَ, Islam nyauran sareng ngagugah akal sareng élmu pikeun janten saksi, sarta nangtayungan ahli élmu. Ku sabab éta Islam salawasna janten bénténg sareng panyalindungan pikeun fakir miskin sareng ahli élmu. Ku kituna teu aya lantaran pikeun ngambek ka Islam.
Rusiah hikmah bédana Islam sareng Kristen ogé agama-agama sanés nyaéta:
Dasar Islam nyaéta tauhid murni; henteu masihan pangaruh sajati ka sarana sareng sabab-sabab, henteu masihan ajén ka éta dina hal nyiptakeun sareng kalungguhan. Ari agama Kristen, margi narima gagasan yén Alloh kagungan anak, masihan ajén ka sarana sareng sabab-sabab, henteu meupeuskeun rasa kaakuan. Saolah-olah masihan hiji pancaran rububiyah Ilahi ka jalma-jalma sucina sareng jalma-jalma agungna. Aranjeunna janten conto anu nyumponan ayat ﺍِﺗَّﺨَﺬُٓﻭﺍ ﺍَﺣْﺒَﺎﺭَﻫُﻢْ ﻭَﺭُﻫْﺒَﺎﻧَﻬُﻢْ ﺍَﺭْﺑَﺎﺑًﺎ ﻣِﻦْ ﺩُﻭﻥِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ. Ku sabab éta, urang Kristen anu pangluhurna darajatna dina urusan dunya, bari tetep ngajaga sombong sareng rasa kaakuanana, tiasa janten jalma agama anu fanatik, sapertos Wilson, urut Présidén Amérika.
Dina Islam, anu mangrupikeun agama tauhid murni, jalma-jalma anu luhur darajatna dina urusan dunya kedah ngantunkeun rasa kaakuan sareng sombongna, atanapi ngantunkeun taat agamana dina hiji darajat. Ku sabab éta sabagian tetep teu paduli, malah janten teu gaduh agama.
PASUALAN KAGENEP: Ka anu ngalangkungan wates dina kabangsaan négatif sareng pamikiran ras, urang nyarios:
Kahiji: Sanaos ieu beungeut dunya, hususna nagri urang ieu, ti baheula parantos ngalaman seueur hijrah sareng parobahan, saatos puseur pamaréntahan Islam diadegkeun di ieu lemah cai, seueur jalma ti bangsa-bangsa sanés asup ka dinya sareng netep sapertos kukupu peuting. Dina kaayaan ieu, ras-ras anu sajati mung tiasa dibédakeun upami Lauh Mahfuz dibuka.
Ku kituna, ngadasarkeun laku lampah sareng sumanget ngajaga bangsa kana pamikiran ras anu sajati henteu aya hartina sareng kacida ngabahayakeunana. Ku sabab éta salah sahiji pamingpin kabangsaan négatif sareng nu ngagandrungkeun ras, anu kacida teu padulina kana agama, kapaksa nyarios: "Upami basa sareng agama hiji, bangsa ogé hiji." Upami kitu, anu kedah ditingali sanés ras sajati, nanging hubungan basa, agama sareng lemah cai. Upami tiluanana hiji, parantos janten bangsa anu kuat; upami salah sahijina kirang, tetep kaasup kana bunderan kabangsaan. Kadua: Tina ratusan mangpaat anu dipasihkeun ku kabangsaan suci Islam kana kahirupan masarakat putra-putra ieu lemah cai, urang bakal ngébréhkeun dua mangpaat salaku conto:
Kahiji: Nalika ieu nagara Islam jumlahna dua puluh atanapi tilu puluh juta, anu ngajantenkeun éta tiasa ngajaga kahirupan sareng ayana ngalawan sadaya nagara ageung Éropa nyaéta ieu pikiran anu asalna tina nur Al-Qur'an di tentara nagara ieu: "Upami abdi maot, abdi syahid; upami abdi maéhan, abdi ghazi." Kalayan sumanget sareng kanyaah anu sampurna, aranjeunna ngabagéakeun maot kalayan seuri kana rarayna. Salawasna parantos ngageterkeun Éropa. Naon anu tiasa ditingalikeun di dunya anu bakal janten lantaran pangorbanan luhur sapertos kieu dina roh para prajurit anu pikiranna basajan sareng manahna beresih? Sumanget naon anu tiasa ditempatkeun pikeun ngagentos éta? Sareng tiasa ngajantenkeun aranjeunna kalayan resep ngorbankeun hirup sareng sakumna dunyana pikeun éta?
Kadua: Iraha waé naga-naga Éropa (nagara-nagara ageung) nampiling ieu nagara Islam, éta ngajantenkeun tilu ratus lima puluh juta umat Islam ceurik sareng ngarenghik. Sareng para nu gaduh jajahan éta narik pananganna, nurunkeun deui pananganna nalika badé ngangkat, supados henteu ngajantenkeun aranjeunna ngarenghik sareng ngarasa nyeri. Kakuatan naon anu tiasa ngagentos ieu kakuatan panyokong anu maknawi sareng langgeng, anu dina sisi naon ogé teu tiasa dianggap alit? Cobi ditingalikeun! Leres, ieu kakuatan panyokong maknawi anu agung ulah disakiti ku kabangsaan négatif sareng sumanget ngajaga bangsa anu ngarasa cekap ku dirina sorangan!
PASUALAN KATUJUH: Ka anu némbongkeun sumanget ngajaga bangsa anu kaleuleuwihi dina kabangsaan négatif, urang nyarios: Upami aranjeun daria mikanyaah ieu bangsa, upami aranjeun welas asih ka aranjeunna, kedah ngagaduhan sumanget anu kaétang welas asih ka lolobana aranjeunna. Upami ngan ngaladénan kahirupan masarakat samentawis anu lalawora tina sabagian alit anu henteu peryogi welas asih, ku cara anu henteu karunya ka lolobana, éta sanés sumanget ngajaga bangsa. Margi sumanget ngajaga bangsa anu didamel ku pamikiran ras négatif tiasa masihan mangpaat samentawis ka dua tina dalapan bagian bangsa. Aranjeunna nampi welas asih tina éta sumanget anu henteu pantes pikeun aranjeunna. Genep tina dalapan bagian éta nyaéta sepuh, atanapi gering, atanapi ditimpa musibah, atanapi murangkalih, atanapi kacida lemahna, atanapi jalma takwa anu mikiran aherat kalayan daria. Aranjeunna hoyong nur, panglipur sareng welas asih pikeun kahirupan barzakh sareng aherat anu langkung janten tujuanana tibatan kahirupan dunya; sarta peryogi panangan anu barokah sareng pinuh ku sumanget ngajaga bangsa. Sumanget ngajaga bangsa naon anu ngidinan mareuman cahyana sareng ngarempak panglipurna? Héh, jauh pisan! Di mana welas asih ka bangsa, di mana pangorbanan pikeun bangsa?
Teu kénging pegat harepan tina rohmat Ilahi. Margi insya Alloh, Gusti Nu Maha Leres moal ngajantenkeun paburantak ku gangguan samentawis ieu tentara warga nagara anu megah sareng jamaahna anu agung, anu ti sarébu taun kapengker parantos dianggo ku Mantenna dina ngaladénan Al-Qur'an sareng diangkat janten pamawa bandérana. Mantenna bakal nyaangan deui éta nur sareng ngajantenkeun tugasna terus lumangsung...
BAHASAN KAOPAT
~Pépéling:
Sakumaha opat bahasan Mektup Kadua Puluh Genep henteu aya hubunganana hiji sareng anu sanés, sapuluh pasualan Bahasan Kaopat ieu ogé henteu aya hubunganana hiji sareng anu sanés. Ku sabab éta ulah milarian hubunganana. Kumaha sumpingna, kitu ditulisna. Ieu sabagian tina serat anu dikintunkeun ka hiji muridna anu penting. Mangrupikeun waleran ka lima atanapi genep patarosan éta murid.
KAHIJI
Kadua: Dina serat anjeun, anjeun nyarios yén dina ngajelaskeun sareng napsirkeun ungkara ﺭَﺏُّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ, aranjeunna nyarios "dalapan belas rébu alam". Anjeun naroskeun hikmah tina éta angka.
Sadérék abdi, ayeuna abdi henteu terang hikmah éta angka, nanging abdi mung tiasa nyarios kieu: Kalimah-kalimah Al-Qur'an Al-Hakîm henteu diwatesanan ku hiji harti; malah, margi éta pangandika ka sakumna lapisan manusa, masing-masing sapertos hiji harti umum anu ngawengku hiji harti pikeun unggal lapisan. Harti-harti anu dijelaskeun sapertos bagian-bagian tina éta kaidah umum. Unggal mufassir sareng unggal ahli makrifat nyebatkeun hiji bagian tina éta harti umum. Anjeunna milih hiji harti dumasar kana paningal batinna, atanapi dalilna, atanapi jalan anu dicandakna. Dina ieu ogé, hiji golongan mendakan hiji harti anu luyu sareng éta angka.
Salaku conto, dina kalimah ﻣَﺮَﺝَ ﺍﻟْﺒَﺤْﺮَﻳْﻦِ ﻳَﻠْﺘَﻘِﻴَﺎﻥِ ٭ ﺑَﻴْﻨَﻬُﻤَﺎ ﺑَﺮْﺯَﺥٌ لَا ﻳَﺒْﻐِﻴَﺎﻥِ, anu ku para wali kalayan pentingna disebatkeun sareng diulang dina wiridna, aya harti-harti sabagian: ti sagara rububiyah sareng sagara ubudiyah dina bunderan anu wajib aya sareng bunderan anu mungkin aya, dugi ka sagara dunya sareng aherat, dugi ka sagara alam gaib sareng alam anu katingali, dugi ka sagara-sagara lega di wétan sareng kulon, kalér sareng kidul, dugi ka Sagara Rum sareng Sagara Pérsia, dugi ka Sagara Tengah sareng Sagara Hideung sareng selatna — anu ti dinya kaluar lauk anu disebat mercan — dugi ka Sagara Tengah sareng Sagara Beureum sareng Terusan Suez, dugi ka sagara cai tawar sareng cai asin, dugi ka sagara-sagara cai tawar anu papisah di handapeun lapisan taneuh sareng sagara-sagara asin anu ngahiji di luhurna, dugi ka sagara-sagara tawar alit anu disebat walungan ageung sapertos Nil, Tigris sareng Efrat, sarta sagara-sagara asin anu ageung tempat campurna éta walungan. Sadayana ieu tiasa janten anu dimaksud sareng dituju, sarta mangrupikeun harti sajati sareng harti kiasanna.
Sapertos kitu ogé, ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﺭَﺏِّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ ngawengku seueur pisan hakékat. Para ahli paningal batin sareng hakékat ngajelaskeunana béda-béda numutkeun paningal batinna. Abdi ogé ngartos kieu: Di langit aya rébuan alam. Sabagian béntang tiasa masing-masing janten hiji alam. Di bumi ogé unggal jinis mahluk mangrupikeun hiji alam. Malah unggal manusa ogé mangrupikeun hiji alam alit. Ari ungkara ﺭَﺏِّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ hartosna: "Unggal alam diatur, diasuh sareng dikokolakeun langsung ku rububiyah Gusti Nu Maha Leres."
Katilu: Rasul Nu Mulya ﷺ parantos ngadawuh: ﺍِﺫَﺍ ﺍَﺭَﺍﺩَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺑِﻘَﻮْﻡٍ ﺧَﻴْﺮًﺍ ﺍَﺑْﺼَﺮَﻫُﻢْ ﺑِﻌُﻴُﻮﺏِ ﺍَﻧْﻔُﺴِﻬِﻢْ
Dina Al-Qur'an Al-Hakîm, Kangjeng Nabi Yusuf alaihis salam parantos ngadawuh: ﻭَﻣَٓﺎ ﺍُﺑَﺮِّﺉُ ﻧَﻔْﺴ۪ﻰ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻨَّﻔْﺲَ لَاَمَّارَةٌ ﺑِﺎﻟﺴُّٓﻮﺀِ
Leres, jalma anu resep ka dirina sareng ngandelkeun dirina sorangan téh cilaka. Anu ningali aib dirina téh bagja. Ku kituna anjeun bagja. Nanging sakapeung nafsu ammarah robah janten nafsu lawwamah atanapi mutmainnah, nanging mindahkeun pakarang sareng parabotna ka saraf. Saraf sareng urat ngalaksanakeun éta tugas dugi ka tungtung umur. Sanaos nafsu ammarah parantos lami maot, pangaruhna tetep katingali.
Aya asfiya sareng wali anu kacida agungna, anu sanaos nafsuna parantos mutmainnah, ngawadul ngeunaan nafsu ammarah. Sanaos manahna kacida beresih sareng caangna, aranjeunna ngagero lantaran panyakit manah. Anu aya dina ieu pribadi sanés nafsu ammarah, nanging tugas nafsu ammarah anu dipindahkeun ka saraf.
Ari panyakitna sanés dina manah, nanging panyakit dina hayalan. Insya Alloh, sadérék abdi anu dipikacinta, anu nyerang anjeun sanés nafsu anjeun sareng panyakit manah anjeun, nanging, sakumaha anu parantos urang nyarios, hiji kaayaan anu lantaran sipat manusa dipindahkeun ka saraf pikeun ngajantenkeun perjuangan ngalawan nafsu terus lumangsung sareng janten lantaran kamajuan anu teu pegat.
PASUALAN KADUA
Katerangan tilu pasualan anu ditaroskeun ku guru anjeun anu baheula aya dina bagian-bagian Risale-i Nur. Kanggo ayeuna urang bakal masihan hiji tanda anu ringkes:
~Patarosan Kahiji:
Dina seratna ka Fahreddin-i Râzî, Muhyiddin-i Arabî nyarios: "Uninga ka Alloh téh béda sareng uninga yén Mantenna aya." Anjeunna naroskeun: Naon hartosna ieu, naon anu dimaksud?
Kahiji: Dina Bubuka Kalimah Kadua Puluh Dua anu anjeun maoskeun ka anjeunna, conto sareng ibarat ngeunaan bédana tauhid sajati sareng tauhid lahir nuduhkeun maksudna. Tingkat Kadua sareng Katilu ogé Maksud-maksud Kalimah Katilu Puluh Dua ngajelaskeun éta maksud.
Sareng kadua: Margi dina paningal Muhyiddin-i Arabî, katerangan para imam usuluddin sareng ulama élmu kalam ngeunaan akidah, ayana Wâjibul Wujûd sareng tauhid Ilahi henteu cekap, anjeunna nyarios kitu ka Fahreddin-i Râzî, salah sahiji imam élmu kalam.
Leres, makrifat Ilahi anu dihontal ngalangkungan élmu kalam henteu masihan makrifat anu sampurna sareng rasa hadir di payuneun Mantenna anu lengkep. Upami ku cara Al-Qur'an anu ngajelaskeun kalayan mu'jizat, éta masihan makrifat anu lengkep sareng ngajantenkeun ngahontal rasa hadir anu pangsampurnana; insya Alloh sadaya bagian Risale-i Nur ngaladénan salaku lampu listrik dina jalan anu caang éta Al-Qur'an anu ngajelaskeun kalayan mu'jizat.
Kitu deui, sakumaha dina paningal Muhyiddin-i Arabî makrifat ka Alloh anu dihontal ku Fahreddin-i Râzî ngalangkungan élmu kalam katingali kirang, makrifat anu dihontal ngalangkungan jalan tasawuf ogé kirang sakitu dibandingkeun sareng makrifat anu dicandak langsung tina Al-Qur'an Al-Hakîm ngaliwatan rusiah warisan kanabian. Margi pikeun ngahontal rasa hadir anu teu pegat, jalan Muhyiddin-i Arabî ngucapkeun لَا ﻣَﻮْﺟُﻮﺩَ اِلَّا ﻫُﻮَ sareng dugi ka hiji cara anu mungkir ayana jagat raya. Ari anu sanés, pikeun ngahontal rasa hadir anu teu pegat ogé, ngucapkeun لَا ﻣَﺸْﻬُﻮﺩَ اِلَّا ﻫُﻮَ sareng nyandak hiji cara anu ahéng, sapertos nempatkeun jagat raya dina hilap anu mutlak.
Ari makrifat anu dicandak tina Al-Qur'an Al-Hakîm, bari masihan rasa hadir anu teu pegat, henteu ngahukum jagat raya janten teu aya, henteu ogé ngurungna dina hilap anu mutlak. Malah ngaluarkeunana tina kaayaan teu diatur, tuluy dianggo pikeun Gusti Nu Maha Leres. Unggal hal janten eunteung makrifat. Sakumaha anu disarioskeun ku Sa'dî-i Şirazî: ﺩَﺭْ ﻧَﻈَﺮِ ﻫُﻮﺷِﻴَﺎﺭْ ﻫَﺮْ ﻭَﺭَﻗ۪ﻰ ﺩَﻓْﺘَﺮ۪ﻳﺴْﺖْ ﺍَﺯْ ﻣَﻌْﺮِﻓَﺖِ ﻛِﺮْﺩِﮔَﺎﺭْ Dina unggal hal éta muka hiji jandéla pikeun makrifat ka Gusti Nu Maha Leres. Dina sababaraha Kalimah, urang parantos nyarios hiji ibarat kieu ngeunaan bédana jalan ulama élmu kalam sareng jalan sajati anu dicandak tina Al-Qur'an: Salaku conto, pikeun nyandak cai, sabagian jalma ngali handapeun gunung-gunung sareng mawa cai ti tempat anu jauh nganggo saluran (pipa cai). Sabagian deui ngali sumur di unggal tempat sareng ngaluarkeun cai. Cara kahiji kacida héséna; mampet sareng pegat. Ari anu mampuh ngali sumur sareng ngaluarkeun cai di unggal tempat, aranjeunna mendakan cai di unggal tempat kalayan henteu hésé. Persis sapertos kitu, ulama élmu kalam mungkas ranté sabab di tungtung alam ku mustahilna ranté anu teu aya tungtungna sareng sabab anu muter silih gumantung, tuluy ku éta ngabuktikeun ayana Wâjibul Wujûd. Hiji jalan anu panjang dicandak.
Ari jalan sajati Al-Qur'an Al-Hakîm, éta mendakan sareng ngaluarkeun cai di unggal tempat. Unggal ayatna sapertos tongkat Musa; di mana waé diteunggeulkeun, cai kahirupan mancawura. Éta ngajantenkeun unggal hal maca kaidah ﻭَ ﻓ۪ﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻰْﺀٍ ﻟَﻪُ ﺍٰﻳَﺔٌ ﺗَﺪُﻝُّ ﻋَﻠٰﻰ ﺍَﻧَّﻪُ ﻭَﺍﺣِﺪٌ.
Kitu deui, iman sanés mung ku élmu; dina iman seueur daya lemes batin anu ngagaduhan bagian. Sakumaha kadaharan, nalika lebet kana lambung, kabagi sareng disebarkeun ka saraf-saraf anu béda ku cara anu béda. Pasualan-pasualan iman anu sumping ku élmu ogé, saatos lebet kana lambung akal, numutkeun darajatna, roh, manah, sir, nafsu sareng daya-daya lemes batin sanésna masing-masing nyandak sareng nyerep hiji bagian pikeun dirina. Upami aranjeunna henteu ngagaduhan bagian, éta henteu lengkep.
Tah, Muhyiddin-i Arabî ngingetkeun Fahreddin-i Râzî kana ieu poko.