Mektup Kadalapan
Aya seueur hikmah naha Asma ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪ ﺍَﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ kalebet kana ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ sareng disebat dina awal unggal perkara anu diberkahan. Bari nunda ngajelaskeunana kana waktos séjén, ayeuna abdi bakal nyarioskeun hiji rasa pribadi abdi: Sadérék abdi, abdi ningali Asma ﺍَﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ minangka cahya anu pangagungna, anu nyakup sakumna jagat raya; éta katingali pinuh ku cahya sareng kuat, anu bakal nyumponan sadaya kabutuhan langgeng unggal roh sareng masihan rasa aman tina musuh-musuhna anu teu kaétang. Jalan anu ku abdi dianggap pangpentingna pikeun ngahontal dua Asma anu mangrupa cahya pangagungna ieu nyaéta butuh sareng sukur, lemah sareng rasa welas. Hartina, ubudiyah sareng ngaraos peryogi. Patali sareng pasualan ieu, hiji perkara sumping kana émutan, sareng béda sareng para ahli anu nalungtik, malah sareng salah sahiji guru abdi, Imam Rabbani, abdi nyarios: Rasa Hazrat Yakub alaihissalam ka Yusuf alaihissalam anu hébat sareng mancorong sanés kanyaah sareng cinta, nanging rasa welas. Margi rasa welas jauh langkung seukeut, mancorong, luhur sareng suci tibatan cinta sareng kanyaah, sareng pantes pikeun kalungguhan kanabian. Nanging upami kanyaah sareng cinta ka nu dipikaasih anu majasi sareng mahluk aya dina darajat anu hébat, éta henteu pantes pikeun kalungguhan kanabian anu luhur éta. Hartina, rasa Yakub anu ditingalikeun ku Al-Qur'an Al-Hakîm kalayan i'jaz anu mancorong sareng ku cara anu mancorong, sareng anu janten jalan pikeun ngahontal Asma Rahîm, mangrupa darajat rasa welas anu luhur. Ari cinta anu janten jalan pikeun ngahontal Asma Wadûd aya dina pasualan kanyaah Züleyha ka Yusuf alaihissalam. Hartina, sakumaha Al-Qur'an anu kateranganana mangrupa mu'jizat némbongkeun rasa Hazrat Yakub alaihissalam langkung luhur tibatan rasa Züleyha, rasa welas ogé katingali langkung luhur tibatan cinta dina darajat éta. Margi guru abdi Imam Rabbani henteu nganggap kanyaah majasi cocog pisan pikeun kalungguhan kanabian, anjeunna parantos nyarios: "Margi kaéndahan Yusuf mangrupa jinis kaéndahan aherat, kanyaah ka anjeunna sanés jinis kanyaah majasi anu janten kakurangan." Abdi ogé nyarios: "Hé Guru! Éta ta'wil anu dipaksakeun; hakékatna kedah kieu: Éta sanés kanyaah, nanging darajat rasa welas anu saratus kali langkung mancorong, langkung lega sareng langkung luhur tibatan kanyaah." Leres, rasa welas dina sagala jinisna lemes sareng suci. Ari ka seueur jinis cinta sareng kanyaah, henteu pantes ngarendahkeun diri. Sareng rasa welas lega pisan. Saurang jalmi, lantaran anakna anu dipikawelas, ngalegaan rasa welasna ka sadaya anak, malah ka mahluk-mahluk anu gaduh roh, sareng némbongkeun sajenis sipat eunteung pikeun legana Asma Rahîm. Padahal cinta ngawatesan paningalna mung ka nu dipikaasih, sareng ngorbankeun sagalana kanggo nu dipikaasih; atanapi pikeun ngaluhurkeun sareng muji nu dipikaasih, ngahinakeun batur, nyela aranjeunna sacara maknawi sareng ngaruksak kahormatanana. Upamana, aya anu nyarios: "Panonpoé éra nalika ningali kaéndahan nu dipikaasih abdi, sareng narik tabir méga kana sirahna sangkan henteu ningali." Hé tuan anu micinta! Hak naon anu anjeun gaduh, ngajantenkeun panonpoé éra sapertos kitu, padahal éta hiji lambaran anu pinuh ku cahya tina dalapan Asma anu pangagungna? Sareng rasa welas ihlas, henteu nungtut balasan; murni sareng tanpa pamales. Malah rasa welas sasatoan, anu aya dina darajat panghandapna, ka anak-anakna, kalayan ngorbankeun diri tanpa nungtut pamales, mangrupa dalil ieu. Padahal cinta nungtut upah sareng pamales. Tangisan cinta mangrupa sajenis paménta, nyuhunkeun upah. Hartina, rasa welas Hazrat Yakub (alaihissalam), anu mangrupa cahya pangmancorongna tina Surah Yusuf, anu pangmancorongna tina surah-surah Al-Qur'an, némbongkeun Asma Rahmân sareng Rahîm, ngabéjaan yén jalan rasa welas mangrupa jalan rohmat, sareng minangka ubar pikeun nyeri rasa welas éta ngajantenkeun ngucapkeun ﻓَﺎﻟﻠّٰﻪُ ﺧَﻴْﺮٌ ﺣَﺎﻓِﻈًﺎ ﻭَﻫُﻮَ ﺍَﺭْﺣَﻢُ ﺍﻟﺮَّﺍﺣِﻤ۪ﻴﻦَ. ﺍَﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ
Said Nursî
Mektup Kasalapan
ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪
(Deui, ieu mangrupa bagian tina serat anu dikintunkeun ka muridna anu ihlas éta.)
Kadua: Hasil, usaha sareng sumanget anjeun dina nyebarkeun cahya-cahya Al-Qur'an mangrupa paparin kamulyaan Ilahi; malah karamah Al-Qur'an, inayah Rabbani. Abdi ngucapkeun wilujeng ka anjeun. Margi parantos sumping bahasan karamah, paparin kamulyaan sareng inayah, abdi bakal nyarioskeun hiji bédana karamah sareng paparin kamulyaan. Nyaéta kieu: Némbongkeun karamah, tanpa kabutuhan anu maksa, mangrupa karugian. Ari némbongkeun paparin kamulyaan mangrupa nyarioskeun ni'mat. Upami saurang jalmi anu dimulyakeun ku karamah kalayan sadar ngalaman hiji perkara anu luar biasa, upami nafsu ammarahna masih aya, éta tiasa janten istidraj tina segi percaya kana dirina, ngandelkeun nafsuna sareng paningal batinna, sareng janten adigung. Upami anjeunna tanpa sadar ngalaman hiji perkara anu luar biasa, upamana dina haté hiji jalmi aya patarosan, teras anjeunna masihan waleran anu cocog kana éta, tina jinis dijantenkeun nyarioskeun bebeneran, saatos éta anjeunna ngartos. Saatos ngartos, kapercantenanana henteu nambahan ka dirina sorangan, nanging ka Rabb-na, sareng anjeunna nyarios, "Aya Gusti Nu Ngajaga abdi, anu langkung ngaping abdi tibatan abdi sorangan", teras nambahan tawakalna. Bagian ieu karamah anu henteu bahaya; anjeunna henteu diwajibkeun nyumputkeunana, nanging henteu kedah ngahaja usaha némbongkeunana pikeun ngagungkeun diri. Margi sacara lahir aya bagian kasb manusa dina éta, sahingga anjeunna tiasa nganggap éta ti dirina. Ari paparin kamulyaan, éta langkung aman tibatan jinis karamah kadua anu aman, sareng dina pamadegan abdi langkung luhur. Némbongkeunana mangrupa nyarioskeun ni'mat. Kasb henteu gaduh bagian, nafsu henteu nganggap éta ti dirina. Sadérék abdi, ihsan Ilahi anu ti baheula ku abdi ditingali sareng ditulis ngeunaan anjeun sareng ngeunaan abdi, hususna dina khidmah urang ka Al-Qur'an, mangrupa paparin kamulyaan; némbongkeunana mangrupa nyarioskeun ni'mat. Ku sabab éta, ka anjeun abdi nyerat hasil-hasil anu patali sareng khidmah urang duaan, minangka nyarioskeun ni'mat. Abdi terang yén dina diri anjeun éta ngagerakkeun dorongan sukur, sanés ngagungkeun diri. Katilu: Abdi ningali yén dina kahirupan dunya ieu, anu pangbagjana nyaéta jalmi anu nganggap dunya minangka bumi sémah pikeun prajurit, yakin sapertos kitu, sareng ngalaksanakeun luyu sareng éta. Ku pamahaman éta, anjeunna tiasa gancang ngahontal darajat ridha, anu mangrupa darajat pangagungna. Anjeunna henteu masihan harga inten anu langgeng kanggo harga botol kaca anu bakal peupeus; anjeunna ngalangkungan hirupna kalayan istiqamah sareng nikmat. Leres, urusan-urusan dunya sapertos botol kaca anu ditakdirkeun peupeus; ari urusan-urusan aherat anu langgeng ajénna sapertos inten anu kuat pisan. Rasa panasaran anu hébat, kanyaah anu hurung, kahayang anu hébat, paménta anu keukeuh sareng rasa-rasa hébat séjén dina fitrah manusa dipaparin pikeun ngahontal urusan-urusan aherat. Ngarahkeun rasa-rasa éta kalayan hébat kana urusan dunya anu fana hartina masihan harga inten anu langgeng kanggo botol kaca anu fana sareng bakal peupeus. Patali sareng ieu, aya hiji titik anu sumping kana émutan, anu bakal ku abdi disebatkeun. Nyaéta kieu: Cinta mangrupa kanyaah anu hébat. Nalika diarahkeun ka nu dipikaasih anu fana, boh cinta éta ngantunkeun nu gaduhna dina siksaan sareng nyeri anu teras-terasan, atanapi margi nu dipikaasih anu majasi éta henteu sabanding sareng harga kanyaah anu hébat éta, éta ngajantenkeun anjeunna milarian nu dipikaasih anu tetep aya; kanyaah majasi robih janten kanyaah sajati. Dina manusa aya rébuan rasa. Masing-masing, sapertos cinta, gaduh dua darajat: Anu hiji majasi, anu hiji sajati. Upamana, sadayana gaduh rasa hariwang kana mangsa nu bakal sumping; nalika anjeunna hariwang kalayan hébat, anjeunna ningali yén teu aya jaminan dina pananganana pikeun ngahontal mangsa nu bakal sumping anu dipikahariwangna. Sareng mangsa nu bakal sumping anu pondok sareng anu parantos dijamin tina segi rezeki henteu sabanding sareng kahariwang anu hébat éta. Anjeunna malikkeun rarayna ti dinya, teras ngarahkeun diri ka mangsa nu bakal sumping saatos kubur, anu sajati sareng panjang, sareng anu henteu dijamin pikeun jalma-jalma anu lalawora. Sareng anjeunna némbongkeun kahayang anu hébat kana harta sareng kalungguhan. Anjeunna ningali yén harta fana anu dipasrahkeun samentawis kana pangawasanna, kasohor anu mawa balai sareng kalungguhan anu bahaya sareng janten jalan riya, henteu sabanding sareng kahayang anu hébat éta. Ti dinya anjeunna ngarahkeun diri ka darajat-darajat maknawi sareng darajat-darajat caket ka Alloh, anu mangrupa kalungguhan sajati, ka bekel aherat, sareng ka amal-amal saléh anu mangrupa harta sajati. Kahayang majasi anu mangrupa sipat goréng robih janten kahayang sajati anu mangrupa sipat luhur. Sareng upamana, ku keukeuh anu hébat anjeunna ngarahkeun rasa-rasana kana urusan anu teu penting, bakal leungit sareng fana. Anjeunna ningali yén anjeunna keukeuh salami sataun kana hiji perkara anu henteu pantes dipikeukeuh sanajan hiji menit. Sareng kalayan nami keukeuh, anjeunna tetep dina perkara anu ngarugikeun sareng ngandung racun. Anjeunna ningali yén rasa anu kuat ieu henteu dipaparin pikeun perkara-perkara sapertos kitu. Ngarahkeun éta kana perkara-perkara éta henteu luyu sareng hikmah sareng hakékat. Anjeunna henteu masihan keukeuh anu hébat éta kana urusan-urusan anu teu peryogi sareng bakal leungit, nanging ngarahkeun éta kana hakékat-hakékat iman anu luhur sareng langgeng, dasar-dasar Islam sareng khidmah-khidmah aherat. Keukeuh majasi anu mangrupa sipat hina éta robih janten keukeuh sajati, anu mangrupa sipat éndah sareng luhur, nyaéta teguh kalayan hébat dina bebeneran. Sakumaha tilu conto ieu, upami manusa ngagunakeun pakakas batin anu dipaparin ka manusa pikeun nafsu sareng dunya, sareng kalakuan lalawora sapertos bakal tetep di dunya salawasna, éta janten jalan pikeun ahlak anu hina, mubadzir sareng sia-sia. Upami anjeunna ngarahkeun rasa-rasa anu hampang kana urusan dunya, sareng anu hébat kana tugas-tugas aherat sareng maknawi, éta janten asal ahlak anu dipuji, sareng luyu sareng hikmah sareng hakékat, janten jalan kana kabagjaan dunya sareng aherat. Abdi ngira yén salah sahiji sabab naséhat para penaséhat teu gaduh pangaruh dina jaman ieu nyaéta kieu: Ka jalma-jalma anu henteu gaduh ahlak, aranjeunna nyarios: "Ulah hasud! Ulah sarakah! Ulah ngamusuh! Ulah keukeuh! Ulah micinta dunya!" Hartina, saolah-olah nyarios robih fitrah anjeun, aranjeunna masihan tugas anu sacara lahir dianggap teu tiasa ditanggung ku jalma-jalma éta. Upami aranjeunna nyarios, "Arahkeun rasa-rasa ieu kana perkara anu saé, robih jalur-jalurna", naséhat bakal gaduh pangaruh, sareng janten paréntah tugas anu aya dina lingkungan pilihan aranjeunna. Kaopat: Di antawis ulama Islam, bédana "Islam" sareng "iman" parantos seueur dibahas. Sabagian nyarios, "Duanana hiji", anu séjén nyarios, "Duanana sanés hiji, nanging anu hiji henteu tiasa tanpa anu séjén", sareng parantos ngébréhkeun seueur pamikiran anu béda sapertos kitu. Abdi ngartos hiji bédana sapertos kieu: Islam nyaéta ngagem sareng ngabéla, iman nyaéta yakin. Ku ungkara anu sanés, Islam nyaéta ngabéla bebeneran, nyerah sareng tunduk; ari iman nyaéta nampi sareng ngabenerkeun bebeneran. Baheula abdi ningali sababaraha jalmi anu teu boga agama, anu némbongkeun pangrojong anu hébat kana hukum-hukum Al-Qur'an. Hartina, jalmi anu teu boga agama éta, dina hiji jihat, ngalaman Islam ku ngabéla bebeneran; disebat "Muslim anu teu boga agama". Teras abdi ningali sababaraha jalmi mu'min anu henteu némbongkeun pangrojong kana hukum-hukum Al-Qur'an, henteu ngagem sareng ngabéla éta, sahingga disebat "mu'min anu sanés Muslim". ~Naha
iman tanpa Islam tiasa janten jalan kasalametan? ~Waleran:
Sakumaha Islam tanpa iman henteu janten sabab kasalametan, iman tanpa Islam ogé henteu tiasa janten jalan kasalametan. Sadaya puji sareng ni'mat kagungan Alloh; ku berkah i'jaz maknawi Al-Qur'an, timbangan-timbangan Risale-i Nur parantos némbongkeun buah-buahan sareng hasil-hasil agama Islam sareng hakékat-hakékat Al-Qur'an ku cara anu, sanaos jalma anu teu boga agama ngartos éta, mustahil anjeunna henteu ngadukung. Sareng éta parantos némbongkeun dalil sareng hujah iman sareng Islam kalayan sakitu kuatna, nepi ka sanaos jalma anu sanés Muslim ngartos, anjeunna tangtos bakal ngabenerkeun. Sanaos tetep sanés Muslim, anjeunna iman. Leres, Sözler parantos némbongkeun buah-buahan iman sareng Islam anu amis sareng éndah sapertos buah-buahan Tuba sawarga, sareng hasil-hasilna anu sakitu raoseun sareng pikaresepeunna sapertos kaéndahan kabagjaan dunya sareng aherat, nepi ka masihan rasa ngadukung, ngagem sareng nyerah anu teu aya watesna ka jalma-jalma anu ningali sareng uninga. Sareng éta parantos némbongkeun dalil-dalil iman sareng Islam anu kuat sapertos runtuyan mahluk sareng seueur sapertos zarah, nepi ka masihan kayakinan sareng kakuatan iman anu teu aya watesna. Malah sakapeung nalika abdi ngucapkeun syahadat dina Evrad-ı Şah-ı Nakşibendî, nalika abdi ngucapkeun ﻋَﻠٰﻰ ﺫٰﻟِﻚَ ﻧَﺤْﻴٰﻰ ﻭَ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﻧَﻤُﻮﺕُ ﻭَ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﻧُﺒْﻌَﺚُ ﻏَﺪًﺍ, abdi ngaraos pangrojong anu teu aya watesna. Sanaos sakumna dunya dipasihkeun ka abdi, abdi henteu tiasa ngorbankeun hiji hakékat iman. Nganggap sabalikna tina hiji hakékat sanajan salami hiji menit matak nyeri pisan ka abdi. Upami abdi gaduh sakumna dunya, nafsu abdi tunduk pikeun masihan éta tanpa ragu demi ayana hiji hakékat iman. Nalika abdi ngucapkeun ﻭَ ﺍٰﻣَﻨَّﺎ ﺑِﻤَﺎ ﺍَﺭْﺳَﻠْﺖَ ﻣِﻦْ ﺭَﺳُﻮﻝٍ ﻭَ ﺍٰﻣَﻨَّﺎ ﺑِﻤَﺎ ﺍَﻧْﺰَﻟْﺖَ ﻣِﻦْ ﻛِﺘَﺎﺏٍ ﻭَ ﺻَﺪَّﻗْﻨَﺎ, abdi ngaraos kakuatan iman anu teu aya watesna. Ku akal, abdi nganggap sabalikna tina masing-masing hakékat iman mustahil, sareng ningali jalma-jalma anu sasar téh bodo sareng gélo anu teu aya watesna. Abdi ngahaturkeun seueur salam sareng hormat ka rama sareng ibu anjeun. Mugia aranjeunna ogé ngadoakeun abdi. Margi anjeun sadérék abdi, aranjeunna ogé kawas rama sareng ibu abdi. Sareng abdi ngahaturkeun salam ka kampung anjeun sadayana, hususna ka jalma-jalma anu ngadangu "Sözler" ti anjeun. ﺍَﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ
Said Nursî