Mektup Katujuh
ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪ اَلسَّلَامُ ﻋَﻠَﻴْﻜُﻢْ ﻭَ ﺭَﺣْﻤَﺔُ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻭَ ﺑَﺮَﻛَﺎﺗُﻪُ ﺍَﺑَﺪًﺍ ﺩَﺍﺋِﻤًﺎ Sadérék-sadérék abdi anu dipikaasih! Anjeun parantos nyarios dua perkara ka Şamlı Hâfız pikeun ditepikeun ka abdi: Kahiji: Anjeun nyarios, "Jalma-jalma anu sasar dina jaman anyar ogé, sapertos jalma-jalma munafik jaman baheula, manggihan nikahna Kangjeng Nabi ﷺ sareng Zeyneb minangka bahan kritik; aranjeunna nganggap éta nurutkeun nafsu sareng syahwat." ~Waleran:
Saratus rébu kali hâsyâ sareng sanés pisan kitu! Panangan syubhat anu handap sapertos kitu moal tiasa ngahontal jubah anu luhur éta. Leres, ti umur lima belas dugi ka opat puluh taun, nalika panas naluri ngagolak sareng kahayang-kahayang nafsu hurung, saurang jalmi anu, numutkeun kasapukan sobat sareng musuh, kalayan ngajaga kasucian sareng kajaga tina dosa anu sampurna, cekap sareng narima hiji istri anu rada sepuh sapertos Haticetü'l-Kübra (radhiyallahu anha), seueur nikahna saatos opat puluh taun, nyaéta nalika panas naluri eureun sareng kahayang-kahayang nafsu tenang, mangrupa hujah anu ngabuktikeun ka saha waé anu gaduh sanajan saeutik rasa adil yén éta sacara pasti sareng écés sanés ku nafsu, sareng ngandelkeun hikmah-hikmah séjén anu penting. Salah sahiji hikmah éta kieu: Sakumaha ucapan Kangjeng Rosul ﷺ, lampah, kaayaan, tingkah sareng gerak anjeunna ogé mangrupa sumber-sumber agama sareng syariat, sareng tempat nyandak hukum-hukum. Sakumaha para sahabat mawa bagian anu lahir, istri-istri anjeunna anu suci ogé mangrupa nu mawa sareng nu ngariwayatkeun rasiah-rasiah agama sareng hukum-hukum syariat anu némbongan tina kaayaan-kaayaan anu disumputkeun dina lingkungan pribadina, sareng aranjeunna parantos leres-leres ngalaksanakeun tugas éta. Malah méh satengah rasiah sareng hukum agama asalna ti aranjeunna. Hartina, kanggo tugas anu agung ieu diperyogikeun seueur istri anu suci sareng béda-béda sipat batinna. Ayeuna ngeunaan nikah sareng Hazrat Zeyneb: Ngeunaan ayat ﻣَﺎ ﻛَﺎﻥَ ﻣُﺤَﻤَّﺪٌ ﺍَﺑَٓﺎ ﺍَﺣَﺪٍ ﻣِﻦْ ﺭِﺟَﺎﻟِﻜُﻢْ ﻭَﻟٰﻜِﻦْ ﺭَﺳُﻮﻝَ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻭَ ﺧَﺎﺗَﻢَ ﺍﻟﻨَّﺒِﻴّ۪ﻦَ, anu mangrupa salah sahiji conto tina Sorot Cahya Katilu dina Sorot Cahya Kahiji Kalimah Kadua Puluh Lima, parantos ditulis sapertos kieu: Numutkeun lapisan-lapisan manusa, hiji ayat ngébréhkeun sababaraha harti tina sababaraha jihat, numutkeun pamahaman masing-masing lapisan. Bagian pamahaman hiji lapisan tina ayat ieu kieu: Numutkeun pangakuanana dina riwayat anu sahih, Zeyd (radhiyallahu anhu), anu mangrupa palayan Kangjeng Rosul anu mulya ﷺ atanapi anu dipanggil "anaking", parantos talak ka istrina anu mulya margi sacara maknawi henteu mendakan istrina saimbang sareng dirina. Hartina, ku firasat Zeyd ngaraos yén Hazrat Zeyneb diciptakeun kalayan ahlak anu luhur anu sanés, sareng kalayan fitrah pikeun janten istri saurang nabi; margi henteu mendakan dirina gaduh fitrah anu saimbang pikeun janten salakina, sahingga timbul teu cocog sacara maknawi, anjeunna parantos talak. Ku paréntah Alloh, Kangjeng Rosul anu mulya ﷺ nikah sareng anjeunna; hartina, ku isyarat ﺯَﻭَّﺟْﻨَﺎﻛَﻬَﺎ, anu nuduhkeun yén nikah éta mangrupa akad samawi, éta luar biasa sareng saluhureun adat sareng tatacara anu lahir, mung ku hukum takdir; Kangjeng Rosul anu mulya ﷺ parantos tunduk kana hukum takdir éta sareng diwajibkeun. Sanés ku kahayang nafsu. Ku isyarat ayat anu mulya ﻟِﻜَﻰْ لَا ﻳَﻜُﻮﻥَ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟْﻤُﺆْﻣِﻨ۪ﻴﻦَ ﺣَﺮَﺝٌ ﻓ۪ٓﻰ ﺍَﺯْﻭَﺍﺝِ ﺍَﺩْﻋِﻴَٓﺎﺋِﻬِﻢْ, anu ngandung hukum syariat anu penting, hikmah umum anu penting sareng mangpaat umum anu nyakup sadayana tina hukum takdir ieu, anu sepuh nyarios "anaking" ka anu langkung anom henteu sapertos pasualan zihar, nyaéta sapertos nyarios ka istrina "Anjeun sapertos ibu abdi" teras janten haram, sahingga hukum-hukum robih ku éta. Sareng paningal sareng panggero anu sepuh ka rahayatna, sareng para nabi ka umatna, sapertos rama, nyaéta tina segi tugas karosulan; sanés tina segi pribadi kamanusaan, sahingga nikah sareng salah sahiji aranjeunna henteu cocog? Bagian pamahaman lapisan kadua kieu: Saurang pangagung ningali rahayatna kalayan rasa welas sapertos rama. Upami pangagung éta mangrupa raja ruhani sacara lahir sareng batin, margi rasa welasna saratus kali langkung ageung tibatan rasa welas rama, jalma-jalma rahayatna ningali anjeunna minangka rama, sapertos anak kandung anjeunna. Margi ningali minangka rama henteu tiasa robih janten ningali minangka salaki, sareng ningali minangka putri ogé henteu gampang robih janten ningali minangka istri, dina pamadegan umum nikahna Nabi sareng putri-putri jalma mu'min henteu cocog sareng rasiah ieu; ku sabab éta, pikeun ngaleungitkeun sangkaan éta Al-Qur'an ngadawuh: Nabi mikawelas ka anjeun kanggo rohmat Ilahi sareng ngarawat anjeun sapertos rama, sareng kalayan nami karosulan anjeun sapertos anak-anak anjeunna. Nanging tina segi pribadi kamanusaan, anjeunna sanés rama anjeun, sahingga henteu cocog nikah sareng salah sahiji anjeun? Sareng sanaos anjeunna ngadawuh "anaking" ka anjeun, tina segi hukum-hukum syariat anjeun henteu tiasa janten anak anjeunna! ﺍَﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ
Said Nursî