Mektup Kadua Puluh Tujuh
(Ieu Mektup mangrupikeun Mektup anu kacida beungharna, ngawengku serat-serat panulis Risale-i Nur ka murid-muridna anu mangrupa hakékat sorangan, kacida lemes sareng saé, sarta serat-serat murid Risale-i Nur ka Kangjeng Üstadna sareng sakapeung ka sasamana, anu ngébréhkeun limpahan caang anu dicandakna tina maca Risale-i Nur. Margi parantos ageung dugi ka tilu atanapi opat kali ieu kumpulan, éta henteu ditambihkeun kana ieu kumpulan. Éta parantos disebarkeun sacara misah salaku Barla, Kastamonu sareng Emirdağı Lâhikaları.)
Mektup Kadua Puluh Dalapan
Ieu Mektup aya dalapan pasualan.
PASUALAN KAHIJI ANU MANGRUPIKEUN RISALAH KAHIJI
ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣ۪ﻴﻢِ ﺍِﻥْ ﻛُﻨْﺘُﻢْ ﻟِﻠﺮُّﺅْﻳَﺎ ﺗَﻌْﺒُﺮُﻭﻥَ
Kadua, ayeuna anjeun nyuhunkeun tafsir hiji impian lami anjeun, anu tilu dinten saatos patepang sareng abdi tilu taun kapengker parantos kaluar tafsirna sareng katingali tafsirna. Kanggo ayeuna, naha abdi henteu ngagaduhan hak nyarios kieu ka éta impian anu saé, barokah sareng mawa wartos gumbira, anu parantos ngaliwat waktos sareng némbongkeun hartina: ﻧَﻪ ﺷَﺒَﻢْ ﻧَﻪ ﺷَﺐْ ﭘَﺮَﺳْﺘَﻢْ ﻣَﻦْ ٭ غُلَامِ ﺷَﻤْﺴَﻢْ ﺍَﺯْ ﺷَﻤْﺲْ ﻣ۪ﻰ ﮔُﻮﻳَﻢْ ﺧَﺒَﺮْ ﺍٰﻥْ خَيَالَات۪ى ﻛِﻪ ﺩَﺍﻡِ ﺍَﻭْﻟِﻴَﺎﺳْﺖْ ٭ ﻋَﻜْﺲِ ﻣَﻬْﺮُﻭﻳَﺎﻥِ ﺑُﻮﺳْﺘَﺎﻥِ ﺧُﺪَﺍﺳْﺖْ
Leres, dulur abdi, urang sareng anjeun parantos biasa ngabahas pangajaran hakékat murni. Margi ngabahas impian anu pantona kabuka pikeun hayalan ku cara nalungtik hakékat henteu sapinuhna cocog sareng jalan nalungtik hakékat, ku hubunganana sareng éta kajadian saré anu alit, urang bakal ngajelaskeun sacara élmu sareng kaidah genep poko hakékat anu lemes ngeunaan saré, dulur alitna maot, dina sisi anu dituduhkeun ku ayat-ayat Al-Qur'an. Dina anu katujuh, hiji tafsir ringkes bakal dipasihkeun pikeun impian anjeun.
Kahiji: Sakumaha impian Yusuf mangrupikeun hiji dasar penting Surat Yusuf, seueur ayat sapertos ayat ﻭَﺟَﻌَﻠْﻨَﺎ ﻧَﻮْﻣَﻜُﻢْ ﺳُﺒَﺎﺗًﺎ némbongkeun yén dina impian sareng saré aya hakékat-hakékat penting anu kasumputkeun ku lalangsé.
Kadua: Ahli hakékat henteu ngadukung milarian tanda ku Al-Qur'an sareng ngandelkeun impian. Margi Al-Qur'an Al-Hakîm sering sareng kalayan tegas neunggeul jalma kufur. Dina milarian tanda, nalika kecap anu tegas ngeunaan kafir kaluar pikeun jalma anu milarian tanda, éta masihan putus harepan sareng ngabingungkeun manah.
Kitu deui, sanaos impian mangrupikeun kahadéan, margi sababaraha katingali sabalikna tina hakékat, éta dianggap kajahatan, ngajantenkeun putus harepan, meupeuskeun kakuatan maknawi sareng masihan sangkaan anu goréng. Aya seueur impian anu, sanaos wujudna matak sieun, ngabahayakeun sareng kotor, tafsir sareng hartina kacida saéna. Margi henteu sadayana tiasa mendakan hubungan antara wujud impian sareng hakékat hartina, aranjeunna kagét tanpa diperyogikeun, putus harepan sareng sedih.
Tah, mung lantaran sisi ieu, sapertos ahli hakékat sareng Imam Rabbani, di awal abdi nyarios ﻧَﻪ ﺷَﺒَﻢْ ﻧَﻪ ﺷَﺐْ ﭘَﺮَﺳْﺘَﻢْ. Katilu: Numutkeun hadis sahih, hiji tina opat puluh bagian kanabian parantos katingali dina saré dina wangun impian anu leres. Hartosna, impian anu leres téh hakékat sareng aya patalina sareng tugas-tugas kanabian. Margi pasualan katilu ieu kacida penting, panjang, patali sareng kanabian sareng jero, urang tangguhkeun ka waktos anu sanés; kanggo ayeuna urang henteu muka éta panto.
Kaopat: Impian aya tilu jinis. Dua di antarana kaasup dina ungkara Al-Qur'an ﺍَﺿْﻐَﺎﺙُ اَحْلَامٍ; henteu pantes ditafsiran. Sanaos aya hartina, henteu penting. Atanapi ku nyimpangna kaayaan awak, daya hayal ngadamel susunan sareng gambar numutkeun panyakit jalma; atanapi hayalan ngingetkeun kajadian-kajadian anu matak ngagugah anu dialaman dina beurang atanapi sateuacanna, malah dina waktos anu sami hiji dua taun kapengker; ngarobah sareng ngagambarkeun éta, masihan wangun anu sanés. Tah, dua bagian ieu nyaéta ﺍَﺿْﻐَﺎﺙُ اَحْلَامٍ, henteu pantes ditafsiran.
Bagian katilu nyaéta impian anu leres. Nalika rasa-rasa anu dihijikeun sareng alam anu katingali sareng ngalalana dina éta alam ditutup sareng eureun, daya lemes Rabb dina hakékat manusa sacara langsung mendakan hubungan sareng alam gaib, muka hiji liang. Ngaliwatan éta liang, éta ningali kajadian-kajadian anu nuju nyiapkeun pikeun lumangsung, sareng nepungan salah sahiji jinis pancaran Lauh Mahfuz sareng conto tulisan-tulisan papasten, ningali sababaraha kajadian anu sajati. Dina éta kajadian, sakapeung hayalan ngalakukeun parobahan, masihan pakéan wujud. Bagian ieu seueur jinis sareng lapisan. Sabagian kajadian persis sapertos anu katingali; sakapeung kaluar di handapeun lalangsé anu ipis, sakapeung dibungkus ku lalangsé anu rada kandel.
Dina hadis mulya parantos sumping yén impian anu ditingali ku Rosul Nu Mulya ﷺ dina awal wahyu kaluar kalayan écés, jelas sareng leres sapertos muka cahaya subuh. Kalima: Impian anu leres nyaéta mekarkeun rasa sateuacan kajadian anu langkung jauh. Ari rasa sateuacan kajadian aya dina unggal jalma, sakedik atanapi seueur. Malah aya dina sato ogé. Malah dina hiji waktos, salian ti rasa lahir sareng batin anu kasohor, abdi sacara élmu mendakan dua rasa sanés dina manusa sareng sato, namina "sâika" sareng "syâika", sapertos "samiah" sareng "basirah". Jalma-jalma sasab sareng ahli filsafat, kalayan kaliru, nyebut éta rasa anu henteu kasohor "dorongan alami" kalayan bodo. Hâsyâ, sanés dorongan alami; malah salaku hiji jinis ilham fitrah, papasten Ilahi nungtun manusa sareng sato.
Salaku conto, sababaraha sato sapertos ucing, nalika panonna lolong, ku éta tuntunan papasten ngaléngkah, mendakan jukut anu janten ubar panonna, ngoleskeun ka panonna sareng cageur.
Kitu deui, ka manuk anu ngahakan daging sapertos heulang, anu sapertos patugas kaséhatan beungeut bumi sareng ditugaskeun ngabersihan bangké sato liar, ayana bangké sato dina jarak sadinten dibéjaan ku éta tuntunan papasten, ku ilham rasa sateuacan kajadian sareng ku éta dorongan Ilahi; tuluy aranjeunna mendakanana.
Kitu deui, anak lebah anu nembé lahir ka dunya, nalika umurna sadinten, ngapung dina jarak sadinten, tanpa kaleungitan tapakna dina hawa, ku éta tuntunan papasten sareng ilham dorongan mulih sareng lebet kana sayangna.
Malah sering pisan kajadian ka unggal jalma: Nalika nuju nyarioskeun hiji jalma, dumadakan panto kabuka sareng jalma anu sami sumping saluareun anu disangka. Malah kaasup kana paribasa basa Kurdi: ﻧَﺎﻑِ ﮔُﺮْﺑ۪ﻴﻨَﻪ پَالَانْدَارْ ﻟ۪ﻰ ﻭَﺭ۪ﻳﻨَﻪ Hartosna, "Nalika nyarioskeun ajag, siapkeun gada sareng teunggeul, margi ajag nuju sumping." Hartosna, ku rasa sateuacan kajadian, daya lemes Rabb ngaraos sacara ringkes sumpingna éta jalma. Nanging margi kasadaran akal henteu ngawengku, éta ngadorong nyarioskeun anjeunna tanpa kahaja sareng tanpa pilihan. Ahli firasat sakapeung ngajelaskeun yén éta sumping sapertos karamah. Malah dina hiji waktos, rasa seukeut sapertos kieu kacida ageungna dina abdi. Abdi hoyong ngalebetkeun ieu kaayaan kana hiji kaidah, nanging henteu tiasa nyocogkeun sareng ngalaksanakeunana. Nanging dina jalma saleh sareng hususna para wali, rasa sateuacan kajadian ieu langkung mekar, némbongkeun pangaruh sapertos karamah.
Tah, malah pikeun sakumna jalma awam aya hiji jinis nampi kawalian: Dina impian anu leres aranjeunna ningali hal gaib sareng mangsa payun sapertos para wali. Leres, sakumaha saré pikeun jalma awam dina sisi impian anu leres sapertos hiji darajat kawalian, kitu ogé pikeun sadayana éta tempat ningali hiji bioskop Rabb anu kacida saé sareng megahna. Nanging jalma anu ahlakna saé mikir anu saé. Anu mikir anu saé ningali gambar-gambar anu saé. Anu ahlakna goréng, margi mikir anu goréng, ningali gambar-gambar anu goréng.
Kitu deui, pikeun unggal jalma éta hiji jandéla di jero alam anu katingali anu ningali ka alam gaib. Kitu deui, pikeun manusa anu diwatesanan sareng fana, éta hiji médan kabébasan, tempat nampi hiji jinis langgeng, sareng tempat ningali anu ngajantenkeun mangsa kapungkur sareng mangsa payun sapertos ayeuna. Kitu deui, éta tempat istirahat mahluk anu gaduh roh, anu ditindes ku kawajiban hirup sareng ngalaman kasusah.
Lantaran rusiah-rusiah sapertos kieu, Al-Qur'an Al-Hakîm masihan pangajaran kalayan penting ngeunaan hakékat saré ku ayat-ayat sapertos ﻭَﺟَﻌَﻠْﻨَﺎ ﻧَﻮْﻣَﻜُﻢْ ﺳُﺒَﺎﺗًﺎ.
Kagenep sareng anu pangpentingna: Kanggo abdi, impian anu leres parantos dugi ka darajat haqqul-yaqin, sareng ku seueur pisan pangalaman abdi parantos janten sapertos dalil pasti yén papasten Ilahi ngawengku sadaya hal.
Leres, hususna dina sababaraha taun ieu, impian-impian ieu kanggo abdi parantos dugi ka éta darajat: Salaku conto, parantos pasti kanggo abdi yén kajadian pangleutikna, urusan anu paling henteu penting, malah paguneman anu paling biasa anu bakal dialaman ku abdi énjing parantos ditulis sareng ditangtukeun sateuacan sumping; ku ningali éta peuting, abdi maosna sanés ku létah, nanging ku panon. Sanés sakali, sanés saratus, malah sarébu kali: Sababaraha jalma anu ditingali ku abdi peuting, sanaos teu kantos dipikirkeun, atanapi pasualan anu disarioskeun ku abdi, kajadian persis kalayan sakedik tafsir dina beurangna éta peuting. Hartosna, kajadian pangleutikna ogé, sateuacan lumangsung, parantos kacatet sareng ditulis. Hartosna, henteu aya kabeneran; kajadian henteu sumping teu diatur, henteu tanpa katartiban.
Katujuh: Tafsir impian anjeun anu mawa wartos gumbira, barokah sareng saé kacida saéna kanggo Al-Qur'an sareng kanggo urang. Kitu deui, waktos parantos napsirkeun sareng nuju napsirkeunana, henteu ngantepkeun kabutuhan kana tafsir urang. Kitu deui, sabagian tafsirna parantos kaluar kalayan saé. Upami anjeun merhatoskeun, anjeun bakal ngartos. Urang mung nunjukkeun hiji dua pokona. Hartosna, urang ngébréhkeun hiji hakékat. Kajadian-kajadian anjeun anu jinisna hakékat impian mangrupa gambaran éta hakékat. Kieu:
Éta médan anu lega nyaéta alam Islam. Masjid di tungtung médan nyaéta propinsi Isparta. Cai kiruh anu leutak di sakurilingna nyaéta rawa hirup nurut kana hawa nafsu, kedul sareng bid'ah dina kaayaan sareng jaman ieu. Anjeun gancang dugi ka masjid kalayan salamet sareng tanpa kotor, nuduhkeun yén anjeun nyekel nur-nur Al-Qur'an sateuacan sadayana, sareng tetep kuat tanpa ngaruksak manah anjeun. Ari jamaah alit di masjid nyaéta anu mawa Sözler, sapertos Hakkı, Hulusi, Sabri, Süleyman, Rüşdü, Bekir, Mustafa, Ali, Zühdü, Lütfü, Hüsrev sareng Re'fet. Mimbar alit nyaéta hiji désa alit sapertos Barla. Sora anu luhur nuduhkeun kakuatan dina Sözler sareng gancangna sumebar. Ari tempat di saf kahiji anu ditangtukeun pikeun anjeun nyaéta tempat anu kosong ti Abdurrahman sareng nyésa pikeun anjeun. Tanda sareng hakékat yén éta jamaah, sapertos alat panampi nirkabel, hoyong ngajantenkeun sakumna dunya ngadangu pangajaran, insya Alloh engké bakal kaluar sapinuhna. Sanaos ayeuna masing-masing anggotana mangrupa siki alit, engké ku pitulung Ilahi bakal janten sapertos tangkal luhur sareng masing-masing janten puseur telegraf nirkabel. Hiji jalma ngora alit anu nganggo sorban nyaéta calon anu bakal lebet di antara panyebar sareng murid, anu bakal silih rojong sareng Hulusi, malah panginten ngalangkungan anjeunna. Abdi nyangka sababaraha jalma, nanging henteu tiasa ngahukum pasti. Éta pamuda mangrupikeun pribadi anu bakal maju ka médan ku kakuatan kawalian. Poko-poko sanés mangga anjeun tafsirkeun kanggo ngagentos abdi.
Margi paguneman panjang sareng rerencangan sapertos anjeun matak raos sareng ditampi, abdi parantos nyarios panjang dina pasualan anu pondok ieu, malah panginten mubadir. Nanging margi abdi ngamimitian kalayan niat nunjukkeun hiji jinis tafsir ayat-ayat Al-Qur'an ngeunaan saré, insya Alloh éta mubadir bakal dihampura atanapi henteu janten mubadir.
RISALAH KADUA ANU MANGRUPIKEUN PASUALAN KADUA
Ieu ditulis pikeun ngaleungitkeun sareng ngaréngsékeun hiji bantahan penting ngeunaan hadis anu hartina Kangjeng Nabi Musa alaihis salam nampiling panon Kangjeng Azrail alaihis salam, sareng saterasna.
Di Eğirdir, abdi ngadangu hiji bantahan élmu. Éta bantahan lepat, hususna dina jaman ieu. Malah abdi henteu terang kana bantahanana. Abdi ogé ditaros. Dina hiji buku anu dipercaya, hiji hadis dipintonkeun ka abdi kalayan tanda ﻕ, anu mangrupikeun tanda sapukna hadis dua syéh. Ditaroskeun: "Naha ieu hadis atanapi sanés?"
Abdi nyarios: Dina buku anu dipercaya sapertos kieu, kedah percanten ka hiji pribadi anu netepkeun sapukna hadis dua syéh; hartosna éta hadis. Nanging sapertos Al-Qur'an, hadis ogé ngagaduhan sababaraha mutasyabihat. Mung jalma-jalma husus anu tiasa mendakan hartina. Abdi nyarios, mungkin lahirna hadis ieu ogé kaasup kana bagian mutasyabihat tina hadis-hadis anu hésé kahartos. Upami abdi terang yén éta janten bahan bantahan, abdi henteu bakal ngawaler sakitu pondokna, nanging sapertos kieu:
Kahiji: Sarat kahiji pikeun ngabahas pasualan sapertos ieu nyaéta: Éta tiasa diidinan dibahas di antara jalma anu mampuh, kalayan adil sareng niat mendakan bebeneran, tanpa keukeuh, tanpa janten lantaran pamahaman anu goréng.
Dalil yén éta bahasan pikeun bebeneran nyaéta: Upami bebeneran katingali dina panangan lawan, ulah sedih, malah kedah resep, margi parantos diajar hal anu henteu dipikanyaho. Upami katingali dina pananganna sorangan, anjeunna henteu diajar hal tambahan, malah aya kamungkinan murag kana sombong.
Kadua: Upami lantaran bantahan nyaéta hadis, kedah uninga kana darajat-darajat hadis, darajat-darajat wahyu anu nyamuni sareng bagian-bagian dawuhan Nabi. Henteu diidinan ngabahas hadis-hadis anu hésé kahartos di antara jalma awam, ngajantenkeun kecap sorangan katingali leres sapertos pangacara dina wangun némbongkeun kaunggulan, sareng milarian dalil ku langkung milih rasa kaakuan tibatan bebeneran sareng adil.
Margi ieu pasualan parantos dibuka sareng janten bahan bantahan, éta gaduh pangaruh goréng dina pikiran jalma-jalma awam anu teu daya. Margi anjeunna henteu tiasa ngalebetkeun hadis mutasyabih sapertos ieu kana akalna, upami mungkir, anjeunna muka hiji panto anu matak pikagilaeun, nyaéta muka jalan pikeun mungkir malah hadis pasti anu henteu muat dina akal alitna. Upami anjeunna nyekel harti lahirna hadis, nampi sareng nyebarkeun sapertos kitu, anjeunna muka jalan pikeun bantahan jalma sasab sareng kecapna "Éta tahayul." Margi perhatian parantos ditarik ku cara anu henteu diperyogikeun sareng ngabahayakeun kana hadis mutasyabih ieu, sareng seueur hadis sapertos kieu anu parantos sumping, tangtos kedah ngébréhkeun hiji hakékat anu bakal ngaleungitkeun mamang. Sanaos hadis ieu pasti atanapi henteu, éta hakékat kedah disebatkeun.
Tah, kalayan nyukupan ku katerangan jéntré dina risalah-risalah anu parantos urang tulis, di antarana ku Dua Welas Dasar dina Cabang Katilu Kalimah Kadua Puluh Opat, dina Cabang Kaopatna, sareng dina hiji dasar Bubuka Mektup Kasalapan Belas ngeunaan ngabagi wahyu, di dieu urang nunjukkeun éta hakékat sacara ringkes. Kieu:
Malaikat henteu diwatesanan dina hiji wujud sapertos manusa; sanaos mangrupa hiji pribadi anu tangtu, éta sapertos hiji anu umum. Kangjeng Azrail alaihis salam nyaéta pangawas malaikat-malaikat anu ditugaskeun nyabut roh.
"Naha roh unggal nu maot dicabut ku Kangjeng Azrail alaihis salam sorangan? Atanapi ku para pembantuna?" Dina hal ieu aya tilu jalan:
Jalan Kahiji: Azrail alaihis salam nyabut roh sadayana. Hiji tugas henteu ngahalangan tugas anu sanés, margi anjeunna nurani. Hiji hal nurani tiasa hadir sorangan sareng némbongkeun wujudna di tempat-tempat anu teu aya watesna ngalangkungan eunteung-eunteung anu teu aya watesna. Wujud-wujud anu katingali tina anu nurani ngagaduhan sipat éta pribadi nurani; dianggap anjeunna sorangan, sanés anu sanés. Sakumaha gambar panonpoé dina eunteung némbongkeun cahaya sareng panas panonpoé, gambar mahluk rohani sapertos malaikat dina eunteung-eunteung anu béda tina alam misal ogé dirina sorangan, némbongkeun sipat-sipatna. Nanging aranjeunna némbongkeun wujud numutkeun kamampuhan eunteung.
Sapertos Kangjeng Jibril alaihis salam, dina hiji waktos, nalika anjeunna katingali dina wujud Dıhye di antara para sahabat, anjeunna ogé sujud dina wujud-wujud sanés di rébuan tempat sareng di payuneun arsy anu agung kalayan jangjangna anu lega sareng megah ti wétan dugi ka kulon. Di unggal tempat aya wujudna numutkeun kamampuhan éta tempat; anjeunna aya di rébuan tempat dina hiji waktos. Tah, numutkeun ieu jalan, hiji gambaran manusa sareng sabagian tina malaikat maut anu katingali dina eunteung manusa nalika nyabut roh tiasa nampi tampiling ti hiji pribadi ulul-azmi anu agung sareng tegas sapertos Kangjeng Nabi Musa alaihis salam, sareng panonna dina wujud misal anu sapertos pakéan éta malaikat maut misal tiasa dicabut; ieu sanés mustahil, sanés luar biasa sareng sanés henteu asup akal.
Jalan Kadua nyaéta: Malaikat-malaikat agung sapertos Kangjeng Jibril, Mikail sareng Azrail masing-masing sapertos pangawas umum; aranjeunna ngagaduhan pembantu tina jinisna sorangan anu nyarupaan aranjeunna dina wangun alit. Para pembantu éta béda-béda numutkeun jinis mahluk. Anu nyabut roh jalma saleh {(Catetan handap): Di nagri urang, hiji wali agung anu kasohor ku gelar "Seyda", nalika sakaratul maut, didatangan ku malaikat maut anu ditugaskeun nyabut roh para wali. Seyda ngagero: "Margi abdi kacida mikanyaah murid-murid élmu, mugia golongan husus anu ditugaskeun nyabut roh murid-murid élmu nyabut roh abdi!" Anjeunna nyuhunkeun kitu ka lawang Ilahi. Jalma-jalma anu linggih di sisina janten saksi ieu kajadian.} béda; anu nyabut roh jalma cilaka ogé béda. Sakumaha ayat ﻭَﺍﻟﻨَّﺎﺯِﻋَﺎﺕِ ﻏَﺮْﻗًﺎ ٭ ﻭَﺍﻟﻨَّﺎﺷِﻄَﺎﺕِ ﻧَﺸْﻄًﺎ nuduhkeun: "Anu nyabut roh téh golongan-golongan."
Numutkeun ieu jalan, kacida asup akalna Kangjeng Nabi Musa alaihis salam masihan hiji tampiling, sanés ka Kangjeng Azrail alaihis salam, nanging ka awak misal salah sahiji pembantu Azrail, dumasar kana kaagungan fitrahna, kawani dina ahlakna sareng janten anu diogo di sisi Gusti Nu Maha Leres. {(Catetan handap): Malah di nagri urang, hiji jalma anu kacida wanina ningali malaikat maut nalika sakaratul maut. Anjeunna nyarios: "Anjeun nyekel abdi di jero ranjang!" Anjeunna hudang, naék kana kudana, nyandak pedang dina pananganna sareng nangtang éta malaikat. Anjeunna pupus kalayan gagah dina luhur kuda.}
Jalan Katilu: Sakumaha dijelaskeun dina Dasar Kaopat Kalimah Kadua Puluh Salapan sareng sakumaha dituduhkeun ku hadis-hadis mulya: "Aya sababaraha malaikat anu ngagaduhan opat puluh rébu sirah. Dina unggal sirahna aya opat puluh rébu létah. (Hartosna, aya ogé dalapan puluh rébu panon.) Dina unggal létah aya opat puluh rébu tasbih." Leres, margi malaikat ditugaskeun numutkeun jinis-jinis alam anu katingali, sareng di alam roh aranjeunna ngagambarkeun tasbih éta jinis-jinis, tangtos kedah sapertos kitu. Margi, salaku conto, bola bumi mangrupikeun hiji mahluk anu tasbih ka Gusti Nu Maha Leres. Éta ngagaduhan jinis-jinis anu sapertos sirah, sanés opat puluh rébu, malah ratusan rébu. Unggal jinis ngagaduhan individu-individu anu sapertos ratusan rébu létah, sareng kitu salajengna... Hartosna, malaikat anu ditugaskeun ka bola bumi kedah ngagaduhan opat puluh rébu, malah ratusan rébu sirah. Sareng dina unggal sirahna kedah aya ratusan rébu létah, sareng kitu salajengna...
Tah, dumasar kana ieu jalan, Kangjeng Azrail alaihis salam ngagaduhan hiji raray anu museur sareng hiji panon anu ningali ka unggal individu. Tampiling Kangjeng Nabi Musa alaihis salam ka Kangjeng Azrail alaihis salam, hâsyâ, sanés kana hakékat aslina sareng wangun sajatina Azrail alaihis salam, sanés hinaan sareng sanés henteu nampi. Malah, margi anjeunna hoyong tugas karosulan langkung terus sareng langgeng, anjeunna parantos sareng tiasa nampiling hiji panon anu merhatoskeun ajalna sareng hoyong ngahalangan tugasna... ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﻋْﻠَﻢُ ﺑِﺎﻟﺼَّﻮَﺍﺏِ ٭ لَا ﻳَﻌْﻠَﻢُ ﺍﻟْﻐَﻴْﺐَ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ ٭ ﻗُﻞْ ﺍِﻧَّﻤَﺎ ﺍﻟْﻌِﻠْﻢُ ﻋِﻨْﺪَ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻫُﻮَ ﺍﻟَّﺬ۪ٓﻯ ﺍَﻧْﺰَﻝَ ﻋَﻠَﻴْﻚَ ﺍﻟْﻜِﺘَﺎﺏَ ﻣِﻨْﻪُ ﺍٰﻳَﺎﺕٌ ﻣُﺤْﻜَﻤَﺎﺕٌ ﻫُﻦَّ ﺍُﻡُّ ﺍﻟْﻜِﺘَﺎﺏِ ﻭَﺍُﺧَﺮُ ﻣُﺘَﺸَﺎﺑِﻬَﺎﺕٌ ﻓَﺎَﻣَّﺎ ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﻓ۪ﻰ ﻗُﻠُﻮﺑِﻬِﻢْ ﺯَﻳْﻎٌ ﻓَﻴَﺘَّﺒِﻌُﻮﻥَ ﻣَﺎ ﺗَﺸَﺎﺑَﻪَ ﻣِﻨْﻪُ ﺍﺑْﺘِﻐَٓﺎﺀَ ﺍﻟْﻔِﺘْﻨَﺔِ ﻭَﺍﺑْﺘِﻐَٓﺎﺀَ ﺗَﺎْﻭ۪ﻳﻠِﻪ۪ ﻭَﻣَﺎ ﻳَﻌْﻠَﻢُ ﺗَﺎْﻭ۪ﻳﻠَﻪُٓ اِلَّا ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻭَﺍﻟﺮَّﺍﺳِﺨُﻮﻥَ ﻓِﻰ ﺍﻟْﻌِﻠْﻢِ ﻳَﻘُﻮﻟُﻮﻥَ ﺍٰﻣَﻨَّﺎ ﺑِﻪ۪ ﻛُﻞٌّ ﻣِﻦْ ﻋِﻨْﺪِ ﺭَﺑّﻨِﺎَ ﻭَﻣَﺎ ﻳَﺬَّﻛَّﺮُ اِلَّٓا ﺍُﻭﻟُﻮﺍ الْاَلْبَابِ
PASUALAN KATILU ANU MANGRUPIKEUN RISALAH KATILU
Ieu pasualan mangrupikeun waleran anu husus, pribadi sareng rusiah pikeun hiji patarosan umum anu ku lolobana sadaya dulur abdi ditaroskeun ku basa kaayaan, sareng ku sabagian ku basa ucapan.
~Patarosan:
Ka unggal jalma anu sumping nganjang ka anjeun, anjeun nyarios: "Ulah ngaharepkeun pitulung maknawi ti pribadi abdi, sareng ulah nganggap pribadi abdi barokah. Abdi henteu gaduh kalungguhan. Sakumaha prajurit biasa nepikeun paréntah ti kalungguhan marsekal, abdi ogé nepikeun paréntah hiji kalungguhan marsekal maknawi. Kitu deui, sakumaha jalma bangkrut janten anu ngumumkeun toko inten sareng permata anu kacida ajénna luhur sareng beungharna, abdi ogé anu ngumumkeun hiji toko suci Al-Qur'an."
Padahal basa kaayaan aranjeunna nyarios: "Sakumaha akal urang peryogi élmu, manah urang ogé hoyong limpahan, roh urang hoyong nur; sareng sapertos kitu, dina seueur sisi urang hoyong seueur hal. Urang sumping nganjang ka anjeun kalayan nganggap anjeun jalma anu bakal mangpaat pikeun kabutuhan urang. Urang langkung peryogi anu kagungan kawalian, pitulung maknawi sareng kasampurnaan tibatan ahli élmu. Upami kaayaan sajatina sapertos anu disarioskeun ku anjeun, urang kaliru sumping nganjang ka anjeun."
~Waleran: Mangga dangukeun lima poko, teras pikirkeun. Naha nganjang aranjeun sia-sia atanapi aya mangpaatna? Harita mangga mutuskeun.
Poko Kahiji: Sakumaha palayan biasa sareng prajurit anu teu daya tina hiji raja, kalayan nami raja masihan hadiah sareng tanda kahormatan karajaan ka jénderal sareng pasha, ngajantenkeun aranjeunna ngarasa ngahutang budi. Upami jénderal sareng marsekal nyarios: "Naha urang ngarendahkeun diri sareng nampi hadiah sareng tanda kahormatan tina panangan ieu prajurit biasa?" éta kagéloan anu sombong. Upami éta prajurit ogé, di luar tugasna, henteu ngadeg hormat ka marsekal sareng nganggap dirina langkung luhur tibatan anjeunna, éta kagéloan anu bodo.
Kitu deui, upami salah sahiji jénderal anu resep éta kalayan sukur ngarendahkeun diri sumping salaku tamu ka pondok alit éta prajurit, raja anu ningali sareng uninga kaayaan éta tangtos ngintunkeun baki ti dapur karajaan ka tamu anu dipihormat tina palayanana anu satia, supados éta prajurit, anu henteu mendakan naon waé salian ti roti garing, henteu isin. Kitu ogé, palayan Al-Qur'an Al-Hakîm anu satia, sakumaha biasana ogé, kalayan nami Al-Qur'an nepikeun paréntah-paréntahna ka jalma-jalma pangageungna tanpa sieun, sareng ngajual inten-inten luhur Al-Qur'an ka anu rohna paling beunghar, sanés kalayan nyuhunkeun sareng ngarendahkeun diri, nanging kalayan reueus sareng henteu ngarasa peryogi ka aranjeunna. Sakumaha ageungna ogé, aranjeunna henteu tiasa sombong ka éta palayan biasa nalika anjeunna ngalaksanakeun tugas. Éta palayan ogé, nalika aranjeunna ngarujuk ka anjeunna, henteu tiasa mendakan lantaran pikeun sombong ka dirina sareng henteu ngalangkungan watesna.
Upami sabagian palanggan éta harta suci ningali éta palayan anu teu daya kalayan pandangan kawalian sareng nganggap anjeunna agung, tangtos kalebet kana sipat welas asih suci hakékat Al-Qur'an yén, supados henteu ngajantenkeun éta palayan isin, éta masihan pitulung sareng limpahan ku bantuan maknawi ti harta husus Ilahi, tanpa éta palayan uninga atanapi ngagaduhan bagian dina ngalaksanakeunana.
Poko Kadua: Imam Rabbani sareng Mujaddid Alf Tsani Ahmed-i Farukî radiyallahu anh parantos nyarios: "Mekar sareng écésna hiji pasualan hakékat iman, dina pandangan abdi, langkung dipilih tibatan rébuan rasa nikmat sareng karamah. Kitu deui, tujuan sareng hasil sadaya tarekat nyaéta mekar sareng écésna hakékat iman." Margi hiji pahlawan tarekat sapertos kieu ngahukum kitu, tangtos Sözler anu ngébréhkeun hakékat iman kalayan écés anu sampurna sareng nu nétés tina rusiah Al-Qur'an tiasa masihan hasil anu dipihoyong tina kawalian.
Poko Katilu: Sabelas taun kapengker, tampiling-tampiling anu hébat turun kana sirah Said Lami anu lalawora. Anjeunna mikiran putusan ٔﺍَﻟْﻤَﻮْﺕُ ﺣَﻖٌّٔ. Anjeunna ningali dirina dina leutak rawa. Anjeunna nyuhunkeun pitulung, milarian jalan sareng milarian anu nyalametkeun. Anjeunna ningali jalan-jalanna béda, tuluy janten ragu. Anjeunna milarian tanda dina buku anu namina "Fütuhu'l-Gayb" ku Şeyh-i Geylanî radiyallahu anh, anu mangrupikeun Ghautsul-A'zham. Dina milarian tanda kaluar ieu: ﺍَﻧْﺖَ ﻓ۪ﻰ ﺩَﺍﺭِ ﺍﻟْﺤِﻜْﻤَﺔِ ﻓَﺎﻃْﻠُﺐْ ﻃَﺒ۪ﻴﺒًﺎ ﻳُﺪَﺍﻭ۪ﻯ ﻗَﻠْﺒَﻚَ
Ahéngna, harita abdi anggota Dârülhikmeti'l-İslâmiye. Saolah-olah abdi tabib anu usaha ngubaran tatu umat Islam. Padahal anu paling gering nyaéta abdi. Jalma gering kedah heula ngurus dirina, saatosna tiasa ngurus jalma-jalma gering. Tah, Kangjeng Syéh nyarios ka abdi: "Anjeun sorangan gering, pilari tabib pikeun diri anjeun!" Abdi nyarios: "Mangga anjeun janten tabib abdi!" Abdi nyekel éta buku, nganggap diri abdi anu diajak nyarios sareng maos sapertos éta buku nyarios ka abdi. Nanging bukuna kacida tegasna. Éta meupeuskeun sombong abdi kalayan hébat. Éta ngalaksanakeun bedah anu keras dina nafsu abdi. Abdi henteu tahan; abdi maos dugi ka satengahna kalayan ngajantenkeun diri anu diajak nyarios; abdi henteu ngagaduhan deui kasabaran pikeun ngaréngsékeunana. Abdi nempatkeun éta buku dina lomari. Nanging teras nyeri tina bedah anu ngubaran leungit, rasa nikmat sumping. Abdi maos lengkep buku Üstad kahiji abdi éta sareng nyandak seueur mangpaat. Abdi ogé ngadangu wirid sareng munajatna, nyandak seueur limpahan.
Teras abdi ningali buku Mektubat Imam Rabbani sareng nyandakna dina panangan. Abdi muka kalayan milarian tanda anu ihlas. Ahéngna, dina sakumna Mektubatna mung aya kecap "Bedîüzzaman" di dua tempat. Dua serat éta dumadakan kabuka pikeun abdi. Margi nami rama abdi Mirza, abdi ningali di awal éta serat-serat ditulis "Serat ka Mirza Bedîüzzaman". Abdi ngucapkeun Fasubhanalloh, ieu nyarios ka abdi. Harita salah sahiji gelar Said Lami nyaéta "Bedîüzzaman". Padahal abdi henteu terang ka pribadi-pribadi anu kasohor ku éta gelar salian ti Bedîüzzaman-ı Hemedanî dina taun tilu ratus Hijrah. Padahal dina jaman Imam ogé aya jalma sapertos kitu anu ku anjeunna dikintunkeun dua serat éta. Kaayaan éta pribadi nyarupaan kaayaan abdi, dugi ka abdi mendakan dua serat éta janten ubar panyakit abdi.
Mung, sakumaha disarankeun ku Imam dina éta serat-serat, dina seueur serat anjeunna keukeuh nyarankeun: "Hijikeun kiblat anjeun." Hartosna, candak hiji Üstad, turutan anjeunna, ulah sibuk ku anu sanés. Saran anu pangpentingna ieu henteu cocog sareng bakat sareng kaayaan rohani abdi. Sakumaha seueur abdi mikir: "Naha abdi kedah nuturkeun ieu, atanapi anu éta, atanapi anu langkung éta deui?" abdi tetep bingung. Dina masing-masing aya sipat anu narik anu béda-béda. Abdi henteu tiasa nyukupan ku hiji. Nalika abdi nuju bingung, ku rohmat Gusti Nu Maha Leres sumping kana manah abdi yén: Hulu ieu jalan-jalan anu béda, sumber ieu aliran-aliran sareng panonpoé ieu planét-planét nyaéta Al-Qur'an Al-Hakîm. Ngahijikeun kiblat anu sajati aya dina ieu. Ku kituna, éta mursyid anu pangluhurna sareng Üstad anu paling suci. Abdi nyekel éta. Tangtos bakat abdi anu kirang sareng paburantak henteu tiasa nyerep sareng nyandak kalayan pantes limpahan éta Mursyid Sajati anu sapertos cai kahirupan, nanging numutkeun darajat ahli manah sareng anu gaduh kaayaan batin, urang tiasa némbongkeun deui éta limpahan, éta cai kahirupan, ku limpahanana sorangan.
Hartosna, Sözler sareng Nur anu asalna tina Al-Qur'an éta sanés mung pasualan élmu pikeun akal; malah pasualan iman pikeun manah, roh sareng kaayaan batin, sarta sapertos makrifat Ilahi anu kacida luhur sareng ajénna luhurna.
Poko Kaopat: Para pribadi ti sahabat, tabiin sareng tabiut-tabiin anu kagungan kawalian ageung dina darajat pangluhurna nyandak bagian pikeun sadaya daya lemes batinna tina Al-Qur'an sorangan, sareng Al-Qur'an pikeun aranjeunna mangrupikeun mursyid sajati sareng cekap. Ieu némbongkeun yén: Salawasna Al-Qur'an Al-Hakîm, sakumaha ngébréhkeun hakékat, ogé ngalimpahkeun limpahan kawalian ageung ka anu mampuh.
Leres, ngalangkungan ti lahir ka hakékat aya dua cara:
Hiji: Lebet kana barzakh tarekat sareng, ngalangkungan darajat-darajat ku seyr sareng suluk, dugi ka hakékat.
Cara Kadua: Sacara langsung, tanpa ngaliwat barzakh tarekat, dugi ka hakékat ku karunia Ilahi; ieu jalan luhur sareng pondok anu husus pikeun sahabat sareng tabiin.
Hartosna, Nur anu nétés tina hakékat Al-Qur'an sareng Sözler anu ngébréhkeun éta Nur tiasa ngagaduhan éta sipat, sareng leres-leres ngagaduhanana.
Poko Kalima: Ku lima conto sabagian, urang bakal némbongkeun yén Sözler, sakumaha ngajarkeun hakékat, ogé ngalaksanakeun tugas nungtun. Conto Kahiji: Abdi sorangan ku sababaraha pangalaman abdi, sanés sapuluh, sanés saratus, nanging rébuan kali, parantos yakin yén Sözler sareng Nur anu asalna tina Al-Qur'an, sakumaha masihan pangajaran ka akal abdi, ogé melak kaayaan iman dina manah abdi, masihan rasa nikmat iman ka roh abdi, sareng kitu salajengna...
Malah dina urusan dunya abdi, sakumaha murid hiji syéh anu gaduh karamah ngaharepkeun pitulung sareng bantuan maknawi ti syéhna ngeunaan kabutuhanana, nalika abdi ngaharepkeun éta kabutuhan ti rusiah Al-Qur'an Al-Hakîm anu gaduh karamah, sering pisan éta hasil pikeun abdi ku cara anu henteu diarep-arep sareng henteu disangka. Mung dua conto alit tina hal-hal sabagian:
Hiji: Anu katerangan sareng rincianana parantos aya dina Mektup Kagenep Belas; ka hiji tamu abdi anu namina Süleyman, hiji roti ageung dipintonkeun ku cara luar biasa di luhur tangkal cedar. Salami dua dinten, urang duaan neda tina éta hadiah gaib.
Conto Kadua: Abdi bakal nyarioskeun hiji pasualan anu kacida alit sareng lemesna anu lumangsung dina dinten-dinten ieu. Kieu:
Sateuacan fajar, abdi émut yén abdi parantos nyarios sababaraha kecap ku cara anu bakal masihan bisikan mamang kana manah hiji jalma; abdi nyarios, mugia abdi tiasa patepang sareng anjeunna sareng ngaleungitkeun ribut dina manahna. Dina waktos anu sami, abdi peryogi sabagian buku abdi anu parantos angkat ka Nis; abdi nyarios, mugia éta tiasa aya dina panangan abdi. Saatos solat subuh, abdi linggih; abdi ningali éta jalma anu sami lebet kalayan bagian buku éta dina pananganna. Abdi nyarios ka anjeunna: "Naon anu aya dina panangan anjeun?" Anjeunna nyarios: "Abdi henteu terang; di payuneun panto aya anu masihan ka abdi sareng nyarios yén éta sumping ti Nis; abdi ogé mawa ka anjeun." Abdi ngucapkeun Fasubhanalloh; jalma ieu kaluar ti bumina sareng sumping dina waktos sapertos kieu, sareng ieu Kalimah sumping ti Nis, henteu pisan sapertos kabeneran. Sareng, kalayan nyarios yén anu masihan bagian buku sapertos ieu dina panangan jalma sapertos kieu dina waktos anu sami sareng ngintunkeunana ka abdi tangtos pitulung maknawi Al-Qur'an Al-Hakîm, abdi ngucapkeun Alhamdulillah. Anu uninga kana kahoyong manah abdi anu pangleutikna, henteu penting sareng nyumput, tangtos welas asih sareng nangtayungan abdi; ku kituna abdi henteu ngahargaan ngahutang budi ka dunya sanajan lima para. Conto Kadua: Almarhum Abdurrahman, putra sadérék abdi, sanaos ti dalapan taun kapengker parantos papisah ti abdi sareng kotor ku lalawora sareng sangkaan dunya, ngagaduhan sangkaan anu saé ka pribadi abdi anu kacida ngalangkungan wates abdi. Anjeunna nyuhunkeun bantuan maknawi sareng ngaharepkeun pitulung anu henteu aya dina abdi sareng henteu tiasa dilaksanakeun ku abdi. Pitulung maknawi Al-Qur'an Al-Hakîm dugi ka anjeunna. Tilu sasih sateuacan pupusna, éta ngajantenkeun Kalimah Kasapuluh ngeunaan hasyr dugi kana pananganna. Bari éta Kalimah ngabersihan anjeunna tina kotor maknawi, sangkaan sareng lalawora, dina serat anu ditulisna sateuacan pupus anjeunna némbongkeun tilu karamah anu écés, saolah-olah parantos naék kana darajat kawalian. Éta parantos dilebetkeun dina bagian-bagian Mektup Kadua Puluh Tujuh; mangga dirujuk.
Conto Katilu: Abdi ngagaduhan hiji dulur aherat sareng murid ahli manah anu namina Hasan Efendi ti Burdur. Kalayan gaduh sangkaan anu saé ka abdi anu kacida ngalangkungan wates abdi, sapertos ngaharepkeun bantuan maknawi ti hiji wali agung, anjeunna ngaharepkeun pitulung ti abdi anu teu daya. Dumadakan tanpa hubungan naon ogé, abdi masihan Kalimah Katilu Puluh Dua pikeun dibaca ka hiji jalma anu netep di désa-désa Burdur. Teras Hasan Efendi sumping kana émutan abdi, abdi nyarios: "Upami anjeun angkat ka Burdur, pasihan ka Hasan Efendi, supados anjeunna maos lima atanapi genep dinten." Éta jalma angkat sareng langsung masihan ka Hasan Efendi. Ajal Hasan Efendi nyésa tilu puluh atanapi opat puluh dinten. Sakumaha jalma anu kacida hausna, nalika mendakan cai tawar sapertos cai Kautsar, nyekel éta, kitu ogé anjeunna nyekel Kalimah Katilu Puluh Dua. Ku salawasna maos sareng nyandak limpahan, hususna dina bahasan kanyaah ka Alloh dina Tingkat Katiluna, anjeunna mendakan ubar anu lengkep pikeun panyakitna sareng limpahan anu diarep-arepna ti hiji Quthbul-A'zham di dinya. Anjeunna angkat ka masjid kalayan séhat, ngalaksanakeun solat, sareng di dinya masrahkeun rohna ka Gusti Rahmân, rahmatullahi alaih. Conto Kaopat: Ku kasaksian bagian-bagian serat Hulusi Bey dina Mektup Kadua Puluh Tujuh, anjeunna parantos mendakan pitulung maknawi sareng bantuan, limpahan sareng nur anu langkung seueur tibatan tina tarekat Naqsyi, tarekat anu pangpentingna sareng paling mangaruhan, dina Sözler anu caang anu ngébréhkeun rusiah Al-Qur'an.
Conto Kalima: Dulur abdi Abdülmecid parantos ngaraos paburantak lantaran pupusna putra sadérék abdi Abdurrahman (rahmatullahi alaih) sareng dina kaayaan nyeri sanésna. Anjeunna ogé ngaharepkeun bantuan maknawi sareng pitulung anu henteu tiasa dilaksanakeun ku abdi. Abdi henteu silih serat sareng anjeunna. Dumadakan abdi ngintunkeun sababaraha Kalimah penting ka anjeunna. Saatos maos, anjeunna nyerat: "Alhamdulillah abdi salamet! Abdi ampir gélo. Unggal Kalimah ieu janten sapertos hiji mursyid. Sanaos abdi papisah ti hiji mursyid, abdi mendakan seueur mursyid sakaligus, abdi salamet." Abdi ningali yén Abdülmecid leres-leres parantos lebet kana hiji jalan anu saé sareng salamet tina kaayaan-kaayaan lamina.
Masih aya seueur pisan conto sapertos lima conto ieu. Éta némbongkeun yén: Élmu-élmu iman, hususna upami langsung dumasar kana kabutuhan sareng pikeun ngubaran tatu-tatuna, ubar-ubar maknawi dicandak tina rusiah Al-Qur'an Al-Hakîm sareng dicobian, tangtos élmu-élmu iman sareng ubar-ubar rohani éta cekap sareng nyukupan ka anu ngaraos kabutuhanana sareng anu nganggo kalayan ihlas anu daria. Kumaha waé kaayaan apotéker sareng anu ngumumkeun anu ngajual sareng némbongkeun éta, biasa, bangkrut, beunghar, gaduh kalungguhan atanapi palayan, henteu seueur bédana.
Leres, nalika aya panonpoé, henteu peryogi lebet dina cahaya lilin. Margi abdi némbongkeun panonpoé, nyuhunkeun cahaya lilin ti abdi, hususna upami henteu aya dina abdi, henteu aya hartina sareng henteu diperyogikeun. Malah aranjeunna kedah ngabantosan abdi ku doa, bantuan maknawi, malah ku himmah. Sareng nyuhunkeun bantuan sareng pitulung ti aranjeunna nyaéta hak abdi. Aranjeunna kedah nyukupan ku limpahan anu dicandakna tina Nur. ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَٓﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَٓﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠ۪ﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜ۪ﻴﻢُ ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻋَﻠٰﻰ ﺳَﻴِّﺪِﻧَﺎ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ صَلَاةً ﺗَﻜُﻮﻥُ ﻟَﻚَ ﺭِﺿَﺎﺀً ﻭَ ﻟِﺤَﻘِّﻪ۪ ﺍَﺩَﺍﺀً ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪ۪ ﻭَ ﺻَﺤْﺒِﻪ۪ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ